ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਨ੍ਤੁਸ਼ੋਕਪਰਿਦ੍ਯੂਨਂਰਾਮਨ੍ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।
ਉਵਾਚਵਚਨਂਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਪ੍ਯਤੇ ਵੀਰ ਯਥਾਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਸ੍ਤਥਾ ।
ਮੈਵਂ ਭੂਸ੍ਤ੍ਯਜ ਸਤਾਪਂ ਕृਤਘ੍ਨ ਇਵ ਸੌਹृਦਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਯਚਤੇਸ੍ਥਾਨਨ੍ਨਹਿਪਸ਼੍ਯਾਮਿਰਾਘਵ ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਵੁਪਲਬ੍ਧਾਯਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤੇਚਨਿਲਯੇਰਿਪੋਃ ॥ 3 ॥
ਮਤਿਮਾਨ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃਪਣ੍ਡਿਤਸ਼੍ਚਾਸਿਰਾਘਵ ।
ਤ੍ਯਜੇਮਾਮ੍ਪਾਪਿਕਾਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਙ੍ਕृਤਾਤ੍ਮੇਵਾਰ੍ਥਦੂषਣੀਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸਮੁਦ੍ਰਂਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾਤੁਮਹਾਨਕ੍ਰਸਮਾਕੁਲਮ੍ ।
ਲਙ੍ਕਾਮਾਰੋਹਯਿष੍ਯਾਮੋਹਨਿष੍ਯਾਮਸ਼੍ਚਤੇਰਿਪੁਮ੍ ॥ 5 ॥
ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਸ੍ਯਦੀਨਸ੍ਯਸ਼ੋਕਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਵ੍ਯਵਸੀਦਨ੍ਤਿਵ੍ਯਸਨਞ੍ਚਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ॥ 6 ॥
ਇਮੇਸ਼ੂਰਾਸ੍ਸਮਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚਸਰ੍ਵਨੋਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਙ੍ਕृਤੋਤ੍ਸਾਹਾਃਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਮਪਿਪਾਵਕਮ੍ ।
ਏषਾਂਹਰ੍षੇਣਜਾਨਾਮਿਤਰ੍ਕਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਦृਢੋਮਮ ॥ 7 ॥
ਵਿਕ੍ਰਮੇਣਸਮਾਨੇष੍ਯੇਸੀਤਾਂਹਤ੍ਵਾਯਥਾਰਿਪੁਮ੍ ।
ਰਾਵਣਮ੍ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਣਨ੍ਤਥਾਤ੍ਵਙ੍ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 8 ॥
ਸੇਤੁਰਤ੍ਰਯਥਾਬਧ੍ਯੇਦ੍ਯਥਾਪਸ਼੍ਯੇਮਤਾਮ੍ਪੁਰੀਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਰਾਕ੍षਸਰਾਜਸ੍ਯਤਥਾਤ੍ਵਙ੍ਕੁਰੁਰਾਘਵ ॥ 9 ॥
ਦृष੍ਟਵਾਤਾਨ੍ਤੁਪੁਰੀਂਲਙ੍ਕਾਨ੍ਤ੍ਰਿਕੂਟਸ਼ਿਖਰੇਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ।
ਹਤਞ੍ਚਰਾਵਣਂਯੁਦ੍ਧੇਦਰ੍ਸ਼ਨਾਵਧਾਰਯ ॥ 10 ॥
ਅਬਧ੍ਵਾਸਾਗਰੇਸੇਤੁਙ੍ਘੋਰੇਚਤੁਵਰੁਣਾਲਯੇ ।
ਲਙ੍ਕਾਨ੍ਨਮਰ੍ਦਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਯਾਸੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰਪਿਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ॥ 11 ॥
ਸੇਤੁਰ੍ਬਦ੍ਧਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰੇਚਯਾਵਲ੍ਲਙ੍ਕਾਸ੍ਸਮੀਪਤਃ ॥ 12 ॥
ਸਰ੍ਵਨ੍ਤੀਰ੍ਣਞ੍ਚਮੇਸੈਨ੍ਯਞ੍ਜਿਤਮਿਤ੍ਯੁਪਧਾਰਯ ।
ਇਮੇਹਿਸਮਰੇਵੀਰਾਹਰਯਃਕਾਮਰੂਪਿਣ ॥ 13 ॥
ਤਦਲਂਵਿਕ੍ਲਬਾਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਨ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਨਾਸ਼ਨੀਮ੍ ।
ਪੁਰੁषਸ੍ਯਹਿਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ੋਕਸ਼੍ਸ਼ੌਰ੍ਯਾਪਕਰ੍षਣਃ ॥ 14 ॥
ਯਤ੍ਤੁਕਾਰ੍ਯਮ੍ਮਨੁष੍ਯੇਣਸ਼ੌਣ੍ਡੀਰ੍ਯਮਵਲਮ੍ਬਤਾ ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤਿष੍ਠਤੇਜਸਾ ॥ 15 ॥
ਸ਼ੂਰਾਣਾਂਹਿਮਨੁष੍ਯਾਣਾਨ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਵਿਨष੍ਟੇਵਾਪ੍ਰਣष੍ਟੇਵਾਸ਼ੋਕਸ੍ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਨਾਸ਼ਨਃ ॥ 16 ॥
ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ ।
ਮਦ੍ਵਿਧੈਸ੍ਸਚਿਵੈਸ੍ਸਾਰ੍ਥਮਰਿਞ੍ਜੇਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਨਹਿਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਙ੍ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁਰਾਘਵ ।
ਗृਹੀਤਧਨੁषੇਯਸ੍ਤੇਤਿष੍ਠੇਦਭਿਮੁਖੋਰਣੇ ॥ 18 ॥
ਵਾਨਰੇषੁਸਮਾਸਕ੍ਤਨ੍ਨਤੇਕਾਰ੍ਯਂਵਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ।
ਅਚਿਰਾਦ੍ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਸੇਸੀਤਾਨ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾਸਾਗਰਮਕ੍ष੍ਯਮ੍ ॥ 19 ॥
ਤਦਲਂਸ਼ੋਕਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯਕ੍ਰੋਧਮਾਲਮ੍ਬਭੂਪਤੇ ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾਃਕ੍षਤ੍ਰਿਯਾਮਨ੍ਦਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਚਣ੍ਡਸ੍ਯਬਿਭ੍ਯਤਿ ॥ 20 ॥
ਲਙ੍ਘਨਾਰ੍ਥਞ੍ਚਘੋਰਸ੍ਯਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯਨਦੀਮ੍ਪਤੇਃ ।
ਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਰਿਹੋਪੇਤਸ੍ਸੂਕ੍ष੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਚਾਰਯ ॥ 21 ॥
ਲਙ੍ਘਿਤੇਤਸ੍ਯਤੈਸ੍ਸੈਨ੍ਯਞ੍ਜਿਤਮਿਤ੍ਯੁਪਧਾਰਯ ।
ਸਰ੍ਵਨ੍ਤੀਰ੍ਣਞ੍ਚਮੇਸੈਨ੍ਯਞ੍ਜਿਤਮਿਤ੍ਯਵਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਇਮੇਹਿਹਰਯਸ਼੍ਸ਼ੂਰਾਸ੍ਸਮਰੇਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ।
ਤਾਨਰੀਨ੍ਵਿਧਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿਸ਼ਿਲਾਪਾਦਪਵृष੍ਟਿਭਿਃ ॥ 23 ॥
ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ਸਨ੍ਤਰਿष੍ਯਾਮਸ੍ਤੇਵਯਂਵਰੁਣਾਲਯਮ੍ ।
ਹਤਮਿਤ੍ਯੇਵਤਮ੍ਮਨ੍ਯੇਯੁਦ੍ਧੇਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣ ॥ 24 ॥
ਕਿਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਬਹੁਧਾਚਾਪਿਸਰ੍ਵਥਾਵਿਜਯੀਭਵਾਨ੍ ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿਚਪਸ਼੍ਯਾਮਿਮਨੋਮੇਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਯਤਿ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
tantuśokaparidyūnaṃrāmandaśarathātmajam |
uvācavacanaṃśrīmān sugrīvaśśokanāśanam || 1 ||
kiṃ tvayā tapyate vīra yathānyaḥ prākṛtastathā |
maivaṃ bhūstyaja satāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam || 2 ||
santāpasyacatesthānannahipaśyāmirāghava |
pravṛttāvupalabdhāyāñjñātecanilayeripoḥ || 3 ||
matimānśāstravitprājñaḥpaṇḍitaścāsirāghava |
tyajemāmpāpikāmbuddhiṅkṛtātmevārthadūṣaṇīm || 4 ||
samudraṃlaṅghayitvātumahānakrasamākulam |
laṅkāmārohayiṣyāmohaniṣyāmaścateripum || 5 ||
nirutsāhasyadīnasyaśokaparyākulātmanaḥ |
sarvārthāvyavasīdantivyasanañcādhigacchati || 6 ||
imeśūrāssamarthāścasarvanohariyūthapāḥ |
tvatpriyārthaṅkṛtotsāhāḥpraveṣṭumapipāvakam |
eṣāṃharṣeṇajānāmitarkaścāsmin dṛḍhomama || 7 ||
vikrameṇasamāneṣyesītāṃhatvāyathāripum |
rāvaṇampāpakarmāṇantathātvaṅkartumarhasi || 8 ||
seturatrayathābadhyedyathāpaśyematāmpurīm |
tasyarākṣasarājasyatathātvaṅkururāghava || 9 ||
dṛṣṭavātāntupurīṃlaṅkāntrikūṭaśikharesthitām |
hatañcarāvaṇaṃyuddhedarśanāvadhāraya || 10 ||
abadhvāsāgaresetuṅghorecatuvaruṇālaye |
laṅkānnamardituṃśakyāsendrairapisurāsuraiḥ || 11 ||
seturbaddhassamudrecayāvallaṅkāssamīpataḥ || 12 ||
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityupadhāraya |
imehisamarevīrāharayaḥkāmarūpiṇa || 13 ||
tadalaṃviklabāmbuddhiṃ rājana sarvārthanāśanīm |
puruṣasyahiloke'smin śokaśśauryāpakarṣaṇaḥ || 14 ||
yattukāryammanuṣyeṇaśauṇḍīryamavalambatā |
asmin kālemahāprājñasattvamātiṣṭhatejasā || 15 ||
śūrāṇāṃhimanuṣyāṇāntvadvidhānāmmahātmanām |
vinaṣṭevāpraṇaṣṭevāśokassarvārthanāśanaḥ || 16 ||
tattvambuddhimatāṃśreṣṭhassarvaśāstrārthakovidaḥ |
madvidhaissacivaissārthamariñjetumihārhasi || 17 ||
nahipaśyāmyahaṅkañcit triṣulokeṣurāghava |
gṛhītadhanuṣeyastetiṣṭhedabhimukhoraṇe || 18 ||
vānareṣusamāsaktannatekāryaṃvipatsyate |
acirāddrakṣyasesītāntīrtvāsāgaramakṣyam || 19 ||
tadalaṃśokamālambyakrodhamālambabhūpate |
niśceṣṭāḥkṣatriyāmandāssarvecaṇḍasyabibhyati || 20 ||
laṅghanārthañcaghorasyasamudrasyanadīmpateḥ |
sahāsmābhirihopetassūkṣmabuddhirvicāraya || 21 ||
laṅghitetasyataissainyañjitamityupadhāraya |
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityavadhāryatām || 22 ||
imehiharayaśśūrāssamarekāmarūpiṇaḥ |
tānarīnvidhamiṣyantiśilāpādapavṛṣṭibhiḥ || 23 ||
kathañcitsantariṣyāmastevayaṃvaruṇālayam |
hatamityevatammanyeyuddheśatrunibarhaṇa || 24 ||
kimuktvābahudhācāpisarvathāvijayībhavān |
nimittānicapaśyāmimanomesamprahṛṣyati || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्वितीयस्सर्गः ।
तन्तुशोकपरिद्यूनंरामन्दशरथात्मजम् ।
उवाचवचनंश्रीमान् सुग्रीवश्शोकनाशनम् ॥ 1 ॥
किं त्वया तप्यते वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा ।
मैवं भूस्त्यज सतापं कृतघ्न इव सौहृदम् ॥ 2 ॥
सन्तापस्यचतेस्थानन्नहिपश्यामिराघव ।
प्रवृत्तावुपलब्धायाञ्ज्ञातेचनिलयेरिपोः ॥ 3 ॥
मतिमान्शास्त्रवित्प्राज्ञःपण्डितश्चासिराघव ।
त्यजेमाम्पापिकाम्बुद्धिङ्कृतात्मेवार्थदूषणीम् ॥ 4 ॥
समुद्रंलङ्घयित्वातुमहानक्रसमाकुलम् ।
लङ्कामारोहयिष्यामोहनिष्यामश्चतेरिपुम् ॥ 5 ॥
निरुत्साहस्यदीनस्यशोकपर्याकुलात्मनः ।
सर्वार्थाव्यवसीदन्तिव्यसनञ्चाधिगच्छति ॥ 6 ॥
इमेशूरास्समर्थाश्चसर्वनोहरियूथपाः ।
त्वत्प्रियार्थङ्कृतोत्साहाःप्रवेष्टुमपिपावकम् ।
एषांहर्षेणजानामितर्कश्चास्मिन् दृढोमम ॥ 7 ॥
विक्रमेणसमानेष्येसीतांहत्वायथारिपुम् ।
रावणम्पापकर्माणन्तथात्वङ्कर्तुमर्हसि ॥ 8 ॥
सेतुरत्रयथाबध्येद्यथापश्येमताम्पुरीम् ।
तस्यराक्षसराजस्यतथात्वङ्कुरुराघव ॥ 9 ॥
दृष्टवातान्तुपुरींलङ्कान्त्रिकूटशिखरेस्थिताम् ।
हतञ्चरावणंयुद्धेदर्शनावधारय ॥ 10 ॥
अबध्वासागरेसेतुङ्घोरेचतुवरुणालये ।
लङ्कान्नमर्दितुंशक्यासेन्द्रैरपिसुरासुरैः ॥ 11 ॥
सेतुर्बद्धस्समुद्रेचयावल्लङ्कास्समीपतः ॥ 12 ॥
सर्वन्तीर्णञ्चमेसैन्यञ्जितमित्युपधारय ।
इमेहिसमरेवीराहरयःकामरूपिण ॥ 13 ॥
तदलंविक्लबाम्बुद्धिं राजन सर्वार्थनाशनीम् ।
पुरुषस्यहिलोकेऽस्मिन् शोकश्शौर्यापकर्षणः ॥ 14 ॥
यत्तुकार्यम्मनुष्येणशौण्डीर्यमवलम्बता ।
अस्मिन् कालेमहाप्राज्ञसत्त्वमातिष्ठतेजसा ॥ 15 ॥
शूराणांहिमनुष्याणान्त्वद्विधानाम्महात्मनाम् ।
विनष्टेवाप्रणष्टेवाशोकस्सर्वार्थनाशनः ॥ 16 ॥
तत्त्वम्बुद्धिमतांश्रेष्ठस्सर्वशास्त्रार्थकोविदः ।
मद्विधैस्सचिवैस्सार्थमरिञ्जेतुमिहार्हसि ॥ 17 ॥
नहिपश्याम्यहङ्कञ्चित् त्रिषुलोकेषुराघव ।
गृहीतधनुषेयस्तेतिष्ठेदभिमुखोरणे ॥ 18 ॥
वानरेषुसमासक्तन्नतेकार्यंविपत्स्यते ।
अचिराद्द्रक्ष्यसेसीतान्तीर्त्वासागरमक्ष्यम् ॥ 19 ॥
तदलंशोकमालम्ब्यक्रोधमालम्बभूपते ।
निश्चेष्टाःक्षत्रियामन्दास्सर्वेचण्डस्यबिभ्यति ॥ 20 ॥
लङ्घनार्थञ्चघोरस्यसमुद्रस्यनदीम्पतेः ।
सहास्माभिरिहोपेतस्सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय ॥ 21 ॥
लङ्घितेतस्यतैस्सैन्यञ्जितमित्युपधारय ।
सर्वन्तीर्णञ्चमेसैन्यञ्जितमित्यवधार्यताम् ॥ 22 ॥
इमेहिहरयश्शूरास्समरेकामरूपिणः ।
तानरीन्विधमिष्यन्तिशिलापादपवृष्टिभिः ॥ 23 ॥
कथञ्चित्सन्तरिष्यामस्तेवयंवरुणालयम् ।
हतमित्येवतम्मन्येयुद्धेशत्रुनिबर्हण ॥ 24 ॥
किमुक्त्वाबहुधाचापिसर्वथाविजयीभवान् ।
निमित्तानिचपश्यामिमनोमेसम्प्रहृष्यति ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्वितीयस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
tantuśokaparidyūnaṃrāmandaśarathātmajam |
uvācavacanaṃśrīmān sugrīvaśśokanāśanam || 1 ||
kiṃ tvayā tapyate vīra yathānyaḥ prākṛtastathā |
maivaṃ bhūstyaja satāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam || 2 ||
santāpasyacatesthānannahipaśyāmirāghava |
pravṛttāvupalabdhāyāñjñātecanilayeripoḥ || 3 ||
matimānśāstravitprājñaḥpaṇḍitaścāsirāghava |
tyajemāmpāpikāmbuddhiṅkṛtātmevārthadūṣaṇīm || 4 ||
samudraṃlaṅghayitvātumahānakrasamākulam |
laṅkāmārohayiṣyāmohaniṣyāmaścateripum || 5 ||
nirutsāhasyadīnasyaśokaparyākulātmanaḥ |
sarvārthāvyavasīdantivyasanañcādhigacchati || 6 ||
imeśūrāssamarthāścasarvanohariyūthapāḥ |
tvatpriyārthaṅkṛtotsāhāḥpraveṣṭumapipāvakam |
eṣāṃharṣeṇajānāmitarkaścāsmin dṛḍhomama || 7 ||
vikrameṇasamāneṣyesītāṃhatvāyathāripum |
rāvaṇampāpakarmāṇantathātvaṅkartumarhasi || 8 ||
seturatrayathābadhyedyathāpaśyematāmpurīm |
tasyarākṣasarājasyatathātvaṅkururāghava || 9 ||
dṛṣṭavātāntupurīṃlaṅkāntrikūṭaśikharesthitām |
hatañcarāvaṇaṃyuddhedarśanāvadhāraya || 10 ||
abadhvāsāgaresetuṅghorecatuvaruṇālaye |
laṅkānnamardituṃśakyāsendrairapisurāsuraiḥ || 11 ||
seturbaddhassamudrecayāvallaṅkāssamīpataḥ || 12 ||
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityupadhāraya |
imehisamarevīrāharayaḥkāmarūpiṇa || 13 ||
tadalaṃviklabāmbuddhiṃ rājana sarvārthanāśanīm |
puruṣasyahiloke'smin śokaśśauryāpakarṣaṇaḥ || 14 ||
yattukāryammanuṣyeṇaśauṇḍīryamavalambatā |
asmin kālemahāprājñasattvamātiṣṭhatejasā || 15 ||
śūrāṇāṃhimanuṣyāṇāntvadvidhānāmmahātmanām |
vinaṣṭevāpraṇaṣṭevāśokassarvārthanāśanaḥ || 16 ||
tattvambuddhimatāṃśreṣṭhassarvaśāstrārthakovidaḥ |
madvidhaissacivaissārthamariñjetumihārhasi || 17 ||
nahipaśyāmyahaṅkañcit triṣulokeṣurāghava |
gṛhītadhanuṣeyastetiṣṭhedabhimukhoraṇe || 18 ||
vānareṣusamāsaktannatekāryaṃvipatsyate |
acirāddrakṣyasesītāntīrtvāsāgaramakṣyam || 19 ||
tadalaṃśokamālambyakrodhamālambabhūpate |
niśceṣṭāḥkṣatriyāmandāssarvecaṇḍasyabibhyati || 20 ||
laṅghanārthañcaghorasyasamudrasyanadīmpateḥ |
sahāsmābhirihopetassūkṣmabuddhirvicāraya || 21 ||
laṅghitetasyataissainyañjitamityupadhāraya |
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityavadhāryatām || 22 ||
imehiharayaśśūrāssamarekāmarūpiṇaḥ |
tānarīnvidhamiṣyantiśilāpādapavṛṣṭibhiḥ || 23 ||
kathañcitsantariṣyāmastevayaṃvaruṇālayam |
hatamityevatammanyeyuddheśatrunibarhaṇa || 24 ||
kimuktvābahudhācāpisarvathāvijayībhavān |
nimittānicapaśyāmimanomesamprahṛṣyati || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.