ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਮਹੋਦਰਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੌਹਤੌਦृष੍ਟਵਾਤੁਰਾਕ੍ष ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਨਿਹਤੇਵੀਰੇਵਿਰੂਪਾਕ੍षੇਮਹਾਬਲੇ ॥ 1 ॥
ਆਵਿਵੇਸ਼ਮਹਾਨ੍ ਕ੍ਰੋਧੋਰਾਵਣਨ੍ਤੁਮਹਾਮृਧੇ ।
ਸੂਤਂ ਸਞ੍ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 2 ॥
ਨਿਹਤਾਨਾਮਮਾਤ੍ਯਾਨਾਂਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯਨਗਰਸ੍ਯ ਚ ।
ਦੁਃਖਮੇਵਾਪਨੇष੍ਯਾਮਿ ਹਤ੍ਯਾ ਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ॥ 3 ॥
ਰਾਮਵृਕ੍षਂਰਣੇਹਮਨਿਸੀਤਾਪੁष੍ਪਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਯਸ੍ਯਸੁਗ੍ਰੀਵੋਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ਕੁਮੁਦੋਨਲਃ ॥ 4 ॥
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਨ੍ ਰਾਘਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਤ੍ਤਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਵਰਃ ।
ਜਘਾਨ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇਣ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 5 ॥
ਸ ਦਿਸ਼ੋਦਸ਼ਘੋषੇਣਰਥਸ੍ਯਾਤਿਰਥੋਮਹਾਨ੍ ।
ਨਾਦਯਨ੍ ਪ੍ਰਯਯੌਤੂਰ੍ਣਂਰਾਘਵਞ੍ਚਾਭ੍ਯਧਾਵਤ ॥ 6 ॥
ਪੂਰਿਤਾਤੇਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨਸਨਦੀਗਿਰਿਕਾਨਨਾ ।
ਸਞ੍ਚਚਾਲ ਮਹੀ ਸਰ੍ਵਾ ਤ੍ਰਸ੍ਤਸਿਂਹਮृਗਦ੍ਵਿਜਾ ॥ 7 ॥
ਤਾਮਸਂਸੁਮਹਾਘੋਰਞ੍ਚਕਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਦਦਾਹਕਪੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤੇਪ੍ਰਪੇਤੁਃਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 8 ॥
ਉਤ੍ਪਪਾਤਰਜੋਭੂਮੌਤੈਰ੍ਭਗ੍ਨੈਃਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਵਿਤੈਃ ।
ਨ ਹਿਤਤ੍ਸਹਿਤੁਂਸ਼ੇਕੁਰ੍ਭ੍ਰਹ੍ਮਣਾਨਿਰ੍ਮਿਤਂਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 9 ॥
ਤਾਨ੍ਯਨੀਕਾਨ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮੈਃ ।
ਦृष੍ਟਵਾਭਗ੍ਨਾਨਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਰਾਘਵਃ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਤਤੋਰਾਕ੍षਸਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋਵਿਦ੍ਰਾਵ੍ਯਹਰਿਵਾਹਿਨੀਮ੍ ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਤਤੋਰਾਮਨ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਮਪਰਾਜਿਤਮ੍ ॥ 11 ॥
ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਸਹਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾਵਿष੍ਣੁਨਾਵਾਸਵਂਯਥਾ ।
ਅਲਿਖਨ੍ਤਮਿਵਾਕਾਸ਼ਮਵष੍ਟਭ੍ਯਮਹਦ੍ਧਨੁਃ ॥ 12 ॥
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षਨ੍ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍ ।
ਤਤੋਰਾਮੋਮਹਾਤੇਜਾਃਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸਹਿਤੋਬਲੀ ॥ 13 ॥
ਵਾਨਰਾਂਸ਼੍ਚਰਣੇਭਗ੍ਨਾਨਾਪਤਨ੍ਤਂ ਚ ਰਾਵਣਮ੍ ।
ਸਮੀਕ੍ष੍ਯਰਾਘਵੋਹृष੍ਟੋਮਧ੍ਯੇਜਗ੍ਰਾਹਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍ ॥ 14 ॥
ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਿਤੁਮਾਰੇਭੇਤਤਃ ਸ ਧਨੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਮਹਾਵੇਗਮ੍ਮਹਾਨਾਦਨ੍ਨਿਰ੍ਭਨ੍ਦਨ੍ਨਿਵਮੇਦਿਨੀਮ੍ ॥ 15 ॥
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ ਬਾਣੌਘੈਰਾਮਵਿਸ੍ਫਾਰਿਤੇਨ ਚ ।
ਸ਼ਬ੍ਦੇਨਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤੇਨ ਪੇਤੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਸ੍ਤਦਾ ॥ 16 ॥
ਤਯੋਃਸ਼ਰਪਥਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਰਾਵਣੋਰਾਜਪੁਤ੍ਰਯੋਃ ।
ਸ ਬਭੌ ਚ ਯਥਾਰਾਹੁਃਸਮੀਪਸ਼ਸ਼ਿਸੂਰ੍ਯਯੋਃ ॥ 17 ॥
ਤਮਿਚ੍ਛਨ੍ ਪ੍ਰਧਮਂ ਯੋਦ੍ਧੁਂਲਕ੍ष੍ਮਣੋਨਿਸ਼ਿਤੈਃਸ਼ਰੈਃ ।
ਮੁਮੋਚਧਨੁਰਾਯਮ੍ਯਸ਼ਰਾਨਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਾਨ੍ ॥ 18 ॥
ਤਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਨਾਕਾਸ਼ੇ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਧਨੁष੍ਮਤਾ ।
ਬਾਣਾਨ੍ ਬਾਣੈਰ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਰਾਵਣਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ॥ 19 ॥
ਏਕਮੇਕੇਨਬਾਣੇਨਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦਸ਼ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਚਿਚ੍ਛੇਦ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਪਾਣਿਲਾਘਵਮ੍ ॥ 20 ॥
ਅਭ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂਰਾਵਣਃਸਮਿਤਿਞ੍ਜਯਃ ।
ਆਸਸਾਦਰਣੇਰਾਮਂਸ੍ਥਿਤਂਸ਼ੈਲਮਿਵਾਪਰਮ੍ ॥ 21 ॥
ਸ ਰਾਘਵਂਸਮਾਸਾਦ੍ਯਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ ।
ਵ੍ਯਸृਜਚ੍ਛਰਵਰ੍षਾਣਿਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 22 ॥
ਸ਼ਰਾਧਾਰਾਸ੍ਤਤੋਰਾਮੋਰਾਵਣਸ੍ਯਧਨੁਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਾਃ ।
ਦृष੍ਟਵੈਵਾਪਤਿਤਾਃਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ਭਲ੍ਲਾਨ੍ ਜਗ੍ਰਾਹਸਤ੍ਵਰਮ੍ ॥ 23 ॥
ਤਾਨ੍ ਸ਼ਰੌਘਾਂਸ੍ਤਤੋਭਲ੍ਲੈਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣੈਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦਰਾਘਵਃ ।
ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ ਮਹਾਘੋਰਾਨ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨਾਸ਼ੀਵਿषਾਨਿਵ ॥ 24 ॥
ਰਾਘਵੋਰਾਵਣਨ੍ਤੂਰ੍ਣਂਰਾਵਣੋਰਾਘਵਨ੍ਤਥਾ ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂਵਿਵਿਧੈਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣੈਃਸ਼ਰਵਰ੍षੈਰ੍ਵਵਰ੍षਤੁਃ ॥ 25 ॥
ਚੇਰਤੁਸ਼੍ਚਚਿਰਞ੍ਚਿਤ੍ਰਮ੍ਮਣ੍ਡਲਂਸਵ੍ਯਦਕ੍षਿਣਮ੍ ।
ਬਾਣਵੇਗਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਕ੍षਿਪ੍ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਪਰਾਜਿਤੌ ॥ 26 ॥
ਤਯੋਰ੍ਭੂਤਾਨਿਵਿਤ੍ਰੇਸੁਰ੍ਯੁਗਪਤ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਧ੍ਯਤੋਃ ।
ਰੌਦ੍ਰਯੋਃਸਾਯਕਮੁਚੋਰ੍ਯਮਾਨ੍ਤਕਨਿਕਾਸ਼ਯੋਃ ॥ 27 ॥
ਸਤਤਂਵਿਵਿਧੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਬਭੂਵਗਗਨਨ੍ਤਦਾ ।
ਘਨੈਰਿਵਾਤਪਾਪਾਯੇਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲਾਸਸਮਾਕੁਲੈਃ ॥ 28 ॥
ਗਵਾਕ੍षਿਤਮਿਵਾਕਾਸ਼ਮ੍ਬਭੂਵਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ ।
ਮਹਾਵੇਗੈਸ੍ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣੈਗ੍ਰੈਰ੍ਗृਧ੍ਰਪਤ੍ਰੈਃਸੁਵਾਜਿਤੈਃ ॥ 29 ॥
ਸ਼ਰਾਨ੍ਧਕਾਰਮਾਕਾਸ਼ਞ੍ਚਕ੍ਰਤੁਃਪ੍ਰਥਮਨ੍ਤਦਾ ।
ਗਤੇऽਸ੍ਤਂ ਤਪਨੇ ਚਾਪਿ ਮਹਾਮੇਘਾਵਿਵੋਥਤਿਤੌ ॥ 30 ॥
ਤਯੋਰਭੂਨ੍ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਥਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣੋਃ ।
ਅਨਾਸਾਦ੍ਯਮਚ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਵृਤ੍ਰਵਾਸਵਯੋਰਿਵ ॥ 31 ॥
ਉਭੌਹਿਪਰਮੇष੍ਵਾਸਾਵੁਭੌਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦੌ ।
ਉਭਾਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਮੁਖ੍ਯਾਵੁਭੌ ਯੁਦ੍ਧੇਵਿਚੇਰਤੁਃ ॥ 32 ॥
ਉਭੌਹਿਯੇਨਵ੍ਰਜਤਸ੍ਤੇਨਤੇਨਸ਼ਰੋਰ੍ਮਯਃ ।
ਊਰ੍ਮਯੋਵਾਯੁਨਾਵਿਦ੍ਧਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਾਗਰਯੋਰਿਵ ॥ 33 ॥
ਤਤਃਸਂਸਕ੍ਤਹਸ੍ਤਸ੍ਤੁਰਾਵਣੋਲੋਕਰਾਵਣਃ ।
ਨਰਾਚਮਾਲਾਂਰਾਮਸ੍ਯਲਲਾਟੇਪ੍ਰਤ੍ਯਮੁਞ੍ਚਤ ॥ 34 ॥
ਰੌਦ੍ਰਚਾਪਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਤਾਨ੍ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਪ੍ਰਭਾਮ੍ ।
ਸ਼ਿਰਸਾਧਾਰਯਦ੍ਰਾਮੋ ਨ ਵ੍ਯਥਮਭ੍ਯਪਦ੍ਯਤ ॥ 35 ॥
ਅਥਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨਭਿਜਪਨ੍ਰੌਦ੍ਰਮਸ੍ਤਮੁਦੀਰਯਨ੍ ।
ਸ਼ਰਾਨ੍ ਭੂਯਃਸਮਾਦਾਯ ਰਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 36 ॥
ਮੁਮੋਚ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ਼੍ਚਾਪਮਾਯਮ੍ਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਤੇਮਹਾਮੇਘਸਙ੍ਕਾਸ਼ੇਕਵਚੇਪਤਿਤਾਃਸ਼ਰਾਃ ॥ 37 ॥
ਅਵਧ੍ਯੇਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨ ਵ੍ਯਥਾਞ੍ਜਨਯਂਸ੍ਤਦਾ ।
ਪੁਨਰੇਵਾਧਤਂਰਾਮੋਰਥਸ੍ਥਂਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਮ੍ ॥ 38 ॥
ਲਲਾਟੇਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਣਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲੋऽਭਿਨਤ੍ ।
ਤੇਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਬਾਣਰੂਪਾਣਿਪਞ੍ਚਸ਼ੀਰ੍षਾਇਵੋਰਗਾਃ ॥ 39 ॥
ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੋਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਭੂਮਿਂਰਾਵਣਪ੍ਰਤਿਕੂਲਿਤਾਃ ।
ਨਿਹਤ੍ਯਰਾਘਵਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਂਰਾਵਣਃਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ॥ 40 ॥
ਅਸੁਰਂਸੁਮਹਾਘੋਰਮਨ੍ਯਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਕਾਰਸਃ ।
ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮੁਖਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿਕਙ੍ਕਕਾਕਮੁਖਾਨਪਿ ॥ 41 ॥
ਗृਧ੍ਰਸ਼੍ਯੇਨਮੁਖਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿਸ਼ृਗਾਵਵਦਨਾਂਸ੍ਤਥਾ ।
ਈਹਾਮृਗਮੁਖਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿਵ੍ਯਾਦਿਤਾਸ੍ਯਾਨ੍ ਭਯਾਵਹਾਨ੍ ॥ 42 ॥
ਪਞ੍ਚਾਸ੍ਯਾਨ੍ ਲੇਲਿਹਾਨਾਂਸ਼੍ਚਸਸਰ੍ਜਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਸ਼ਰਾਨ੍ ।
ਸ਼ਰਾਨ੍ ਖਰਮੁਖਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ਵਰਾਹਮੁਖਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍ ॥ 43 ॥
ਸ਼੍ਵਾਨਕੁਕ੍ਕੁਟਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚਮਕਰਾਸ਼ੀਵਿषਾਨਨਾਨ੍ ।
ਏਤਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਮਾਯਾਵੀਸਸਰ੍ਜਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਸ਼ਰਾਨ੍ ॥ 44 ॥
ਸ਼ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਪਾਤਿਤਾ ਮਰ੍ਮਭੇਦਿਨਃ ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਬਾਣਾਨ੍ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯਾ ਚ ਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ ॥ 45 ॥
ਸਸਰ੍ਜਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਃ ਪਾਵਕਃ ਪਾਵਕੋਪਮਃ ।
ਅਗ੍ਨਿਦੀਪ੍ਤਮੁਖਾਨ੍ਬਾਣਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਸੂਰ੍ਯਮੁਖਾਨਪਿ ॥ 46 ॥
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਵਕ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚਧੂਮਕੇਤੁਮੁਖਾਨਪਿ ।
ਗ੍ਰਹਨਕ੍षਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚਮਹੋਲ੍ਕਾਮੁਖਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ ॥ 47 ॥
ਵਿਦ੍ਯੁਜਜਿਹ੍ਵੋਪਮਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿਸਸਰ੍ਜ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਸ਼ਰਾਨ੍ ।
ਤੇਰਾਵਣਸ਼ਰਾਘੋਰਾਰਾਘਵਾਸ੍ਤ੍ਰਸਮਾਹਤਾਃ ॥ 48 ॥
ਵਿਲਯਂ ਜਗ੍ਮੁਰਾਕਾਸ਼ੇ ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਨ੍ਨਿਹਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 49 ॥
ਹृष੍ਟਾਨੇਦੁਸ੍ਤਤਃਸਰ੍ਵੇਕਪਯਃਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਪ੍ਰਮੁਖਾਵੀਰਾਃਸਮ੍ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਯਰਾਘਵਮ੍ ॥ 50 ॥
ਤਤਸ੍ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂਵਿਨਿਹਤ੍ਯਰਾਘਵਃਪ੍ਰਸਹ੍ਯਤਦ੍ਰਾਵਣਬਾਹੁਨਿਃਸृਤਮ੍ ।
ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੋਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਵਿਨੇਦੁਰੁਚ੍ਚੈਰ੍ਮੁਦਿਤਾਃਕਪੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ॥ 51 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha śatatamassargaḥ |
mahodaramahāpārśvauhataudṛṣṭavāturākṣa |
tasmiṃścanihatevīrevirūpākṣemahābale || 1 ||
āviveśamahān krodhorāvaṇantumahāmṛdhe |
sūtaṃ sañcodayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 2 ||
nihatānāmamātyānāṃruddhasyanagarasya ca |
duḥkhamevāpaneṣyāmi hatyā tau rāmalakṣmaṇau || 3 ||
rāmavṛkṣaṃraṇehamanisītāpuṣpaphalapradam |
praśākhāyasyasugrīvojāmbavānkumudonalaḥ || 4 ||
tadastran rāghavaḥ śrīmānuttamāstravidāṃ varaḥ |
jaghāna paramāstreṇa gandharveṇa mahādyutiḥ || 5 ||
sa diśodaśaghoṣeṇarathasyātirathomahān |
nādayan prayayautūrṇaṃrāghavañcābhyadhāvata || 6 ||
pūritātenaśabdenasanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā trastasiṃhamṛgadvijā || 7 ||
tāmasaṃsumahāghorañcakārāstraṃsudāruṇam |
nirdadāhakapīn sarvāṃsteprapetuḥsamantataḥ || 8 ||
utpapātarajobhūmautairbhagnaiḥsampradhāvitaiḥ |
na hitatsahituṃśekurbhrahmaṇānirmitaṃsvayam || 9 ||
tānyanīkānyanekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ |
dṛṣṭavābhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ || 10 ||
tatorākṣasaśārdūlovidrāvyaharivāhinīm |
sa dadarśatatorāmantiṣṭhantamaparājitam || 11 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāviṣṇunāvāsavaṃyathā |
alikhantamivākāśamavaṣṭabhyamahaddhanuḥ || 12 ||
padmapatraviśālākṣandīrghabāhumarindamam |
tatorāmomahātejāḥsaumitrisahitobalī || 13 ||
vānarāṃścaraṇebhagnānāpatantaṃ ca rāvaṇam |
samīkṣyarāghavohṛṣṭomadhyejagrāhakārmukam || 14 ||
visphārayitumārebhetataḥ sa dhanuruttamam |
mahāvegammahānādannirbhandannivamedinīm || 15 ||
rāvaṇasya ca bāṇaughairāmavisphāritena ca |
śabdenarākṣasāstena petuśca śataśastadā || 16 ||
tayoḥśarapathamprāpyarāvaṇorājaputrayoḥ |
sa babhau ca yathārāhuḥsamīpaśaśisūryayoḥ || 17 ||
tamicchan pradhamaṃ yoddhuṃlakṣmaṇoniśitaiḥśaraiḥ |
mumocadhanurāyamyaśarānagniśikhopamān || 18 ||
tānmuktamātrānākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā |
bāṇān bāṇairmahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat || 19 ||
ekamekenabāṇenatribhistrīn daśabhirdaśa |
lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam || 20 ||
abhyatikramyasaumitriṃrāvaṇaḥsamitiñjayaḥ |
āsasādaraṇerāmaṃsthitaṃśailamivāparam || 21 ||
sa rāghavaṃsamāsādyakrodhasaṃraktalocanaḥ |
vyasṛjaccharavarṣāṇirāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 22 ||
śarādhārāstatorāmorāvaṇasyadhanuścyutāḥ |
dṛṣṭavaivāpatitāḥśīghrambhallān jagrāhasatvaram || 23 ||
tān śaraughāṃstatobhallaistīkṣṇaiścicchedarāghavaḥ |
dīpyamānān mahāghorānkruddhānāśīviṣāniva || 24 ||
rāghavorāvaṇantūrṇaṃrāvaṇorāghavantathā |
anyonyaṃvividhaistīkṣṇaiḥśaravarṣairvavarṣatuḥ || 25 ||
ceratuścacirañcitrammaṇḍalaṃsavyadakṣiṇam |
bāṇavegātsamutkṣiptāvanyonyamaparājitau || 26 ||
tayorbhūtānivitresuryugapatsamprayudhyatoḥ |
raudrayoḥsāyakamucoryamāntakanikāśayoḥ || 27 ||
satataṃvividhairbāṇairbabhūvagaganantadā |
ghanairivātapāpāyevidyunmālāsasamākulaiḥ || 28 ||
gavākṣitamivākāśambabhūvaśaravṛṣṭibhiḥ |
mahāvegaissutīkṣṇaigrairgṛdhrapatraiḥsuvājitaiḥ || 29 ||
śarāndhakāramākāśañcakratuḥprathamantadā |
gate'staṃ tapane cāpi mahāmeghāvivothatitau || 30 ||
tayorabhūnmahadyuddhamanyonyavathakāṅkṣiṇoḥ |
anāsādyamacnityaṃ ca vṛtravāsavayoriva || 31 ||
ubhauhiparameṣvāsāvubhauyuddhaviśāradau |
ubhāvastravidāṃ mukhyāvubhau yuddheviceratuḥ || 32 ||
ubhauhiyenavrajatastenatenaśarormayaḥ |
ūrmayovāyunāviddhā jagmuḥ sāgarayoriva || 33 ||
tataḥsaṃsaktahastasturāvaṇolokarāvaṇaḥ |
narācamālāṃrāmasyalalāṭepratyamuñcata || 34 ||
raudracāpaprayuktāntānnīlotpaladalaprabhām |
śirasādhārayadrāmo na vyathamabhyapadyata || 35 ||
athamantrānabhijapanraudramastamudīrayan |
śarān bhūyaḥsamādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ || 36 ||
mumoca ca mahātejāścāpamāyamyavīryavān |
temahāmeghasaṅkāśekavacepatitāḥśarāḥ || 37 ||
avadhyerākṣasendrasya na vyathāñjanayaṃstadā |
punarevādhataṃrāmorathasthaṃrākṣasādhipam || 38 ||
lalāṭeparamāstraṇasarvāstrakuśalo'bhinat |
tebhittvābāṇarūpāṇipañcaśīrṣāivoragāḥ || 39 ||
śvasantoviviśurbhūmiṃrāvaṇapratikūlitāḥ |
nihatyarāghavasyāstraṃrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ || 40 ||
asuraṃsumahāghoramanyadastraṃ cakārasaḥ |
siṃhavyāghramukhāṃścāpikaṅkakākamukhānapi || 41 ||
gṛdhraśyenamukhāṃścāpiśṛgāvavadanāṃstathā |
īhāmṛgamukhāṃścāpivyāditāsyān bhayāvahān || 42 ||
pañcāsyān lelihānāṃścasasarjaniśitān śarān |
śarān kharamukhāṃścānyānvarāhamukhasaṃśritān || 43 ||
śvānakukkuṭavaktrāṃścamakarāśīviṣānanān |
etāṃścānyāṃścamāyāvīsasarjaniśitān śarān || 44 ||
śarāḥ sarveṣu gātreṣu pātitā marmabhedinaḥ |
acintayitvā tānbāṇānsamāśliṣyā ca lakṣmaṇam || 45 ||
sasarjāstraṃ mahotsāhaḥ pāvakaḥ pāvakopamaḥ |
agnidīptamukhānbāṇāṃstatrasūryamukhānapi || 46 ||
candrārdhacandravakrāṃścadhūmaketumukhānapi |
grahanakṣatravarṇāṃścamaholkāmukhasaṃsthitān || 47 ||
vidyujajihvopamāṃścāpisasarja vividhān śarān |
terāvaṇaśarāghorārāghavāstrasamāhatāḥ || 48 ||
vilayaṃ jagmurākāśe jagmuścaiva sahasraśaḥ |
tadastrannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 49 ||
hṛṣṭānedustataḥsarvekapayaḥkāmarūpiṇaḥ |
sugrīvapramukhāvīrāḥsamparikṣipyarāghavam || 50 ||
tatastadastraṃvinihatyarāghavaḥprasahyatadrāvaṇabāhuniḥsṛtam |
mudānvitodāśarathirmahātmāvineduruccairmuditāḥkapīśvarāḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe śatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ शततमस्सर्गः ।
महोदरमहापार्श्वौहतौदृष्टवातुराक्ष ।
तस्मिंश्चनिहतेवीरेविरूपाक्षेमहाबले ॥ 1 ॥
आविवेशमहान् क्रोधोरावणन्तुमहामृधे ।
सूतं सञ्चोदयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ 2 ॥
निहतानाममात्यानांरुद्धस्यनगरस्य च ।
दुःखमेवापनेष्यामि हत्या तौ रामलक्ष्मणौ ॥ 3 ॥
रामवृक्षंरणेहमनिसीतापुष्पफलप्रदम् ।
प्रशाखायस्यसुग्रीवोजाम्बवान्कुमुदोनलः ॥ 4 ॥
तदस्त्रन् राघवः श्रीमानुत्तमास्त्रविदां वरः ।
जघान परमास्त्रेण गन्धर्वेण महाद्युतिः ॥ 5 ॥
स दिशोदशघोषेणरथस्यातिरथोमहान् ।
नादयन् प्रययौतूर्णंराघवञ्चाभ्यधावत ॥ 6 ॥
पूरितातेनशब्देनसनदीगिरिकानना ।
सञ्चचाल मही सर्वा त्रस्तसिंहमृगद्विजा ॥ 7 ॥
तामसंसुमहाघोरञ्चकारास्त्रंसुदारुणम् ।
निर्ददाहकपीन् सर्वांस्तेप्रपेतुःसमन्ततः ॥ 8 ॥
उत्पपातरजोभूमौतैर्भग्नैःसम्प्रधावितैः ।
न हितत्सहितुंशेकुर्भ्रह्मणानिर्मितंस्वयम् ॥ 9 ॥
तान्यनीकान्यनेकानि रावणस्य शरोत्तमैः ।
दृष्टवाभग्नानि शतशो राघवः पर्यवस्थितः ॥ 10 ॥
ततोराक्षसशार्दूलोविद्राव्यहरिवाहिनीम् ।
स ददर्शततोरामन्तिष्ठन्तमपराजितम् ॥ 11 ॥
लक्ष्मणेनसहभ्रात्राविष्णुनावासवंयथा ।
अलिखन्तमिवाकाशमवष्टभ्यमहद्धनुः ॥ 12 ॥
पद्मपत्रविशालाक्षन्दीर्घबाहुमरिन्दमम् ।
ततोरामोमहातेजाःसौमित्रिसहितोबली ॥ 13 ॥
वानरांश्चरणेभग्नानापतन्तं च रावणम् ।
समीक्ष्यराघवोहृष्टोमध्येजग्राहकार्मुकम् ॥ 14 ॥
विस्फारयितुमारेभेततः स धनुरुत्तमम् ।
महावेगम्महानादन्निर्भन्दन्निवमेदिनीम् ॥ 15 ॥
रावणस्य च बाणौघैरामविस्फारितेन च ।
शब्देनराक्षसास्तेन पेतुश्च शतशस्तदा ॥ 16 ॥
तयोःशरपथम्प्राप्यरावणोराजपुत्रयोः ।
स बभौ च यथाराहुःसमीपशशिसूर्ययोः ॥ 17 ॥
तमिच्छन् प्रधमं योद्धुंलक्ष्मणोनिशितैःशरैः ।
मुमोचधनुरायम्यशरानग्निशिखोपमान् ॥ 18 ॥
तान्मुक्तमात्रानाकाशे लक्ष्मणेन धनुष्मता ।
बाणान् बाणैर्महातेजा रावणः प्रत्यवारयत् ॥ 19 ॥
एकमेकेनबाणेनत्रिभिस्त्रीन् दशभिर्दश ।
लक्ष्मणस्य प्रचिच्छेद दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ 20 ॥
अभ्यतिक्रम्यसौमित्रिंरावणःसमितिञ्जयः ।
आससादरणेरामंस्थितंशैलमिवापरम् ॥ 21 ॥
स राघवंसमासाद्यक्रोधसंरक्तलोचनः ।
व्यसृजच्छरवर्षाणिरावणो राक्षसेश्वरः ॥ 22 ॥
शराधारास्ततोरामोरावणस्यधनुश्च्युताः ।
दृष्टवैवापतिताःशीघ्रम्भल्लान् जग्राहसत्वरम् ॥ 23 ॥
तान् शरौघांस्ततोभल्लैस्तीक्ष्णैश्चिच्छेदराघवः ।
दीप्यमानान् महाघोरान्क्रुद्धानाशीविषानिव ॥ 24 ॥
राघवोरावणन्तूर्णंरावणोराघवन्तथा ।
अन्योन्यंविविधैस्तीक्ष्णैःशरवर्षैर्ववर्षतुः ॥ 25 ॥
चेरतुश्चचिरञ्चित्रम्मण्डलंसव्यदक्षिणम् ।
बाणवेगात्समुत्क्षिप्तावन्योन्यमपराजितौ ॥ 26 ॥
तयोर्भूतानिवित्रेसुर्युगपत्सम्प्रयुध्यतोः ।
रौद्रयोःसायकमुचोर्यमान्तकनिकाशयोः ॥ 27 ॥
सततंविविधैर्बाणैर्बभूवगगनन्तदा ।
घनैरिवातपापायेविद्युन्मालाससमाकुलैः ॥ 28 ॥
गवाक्षितमिवाकाशम्बभूवशरवृष्टिभिः ।
महावेगैस्सुतीक्ष्णैग्रैर्गृध्रपत्रैःसुवाजितैः ॥ 29 ॥
शरान्धकारमाकाशञ्चक्रतुःप्रथमन्तदा ।
गतेऽस्तं तपने चापि महामेघाविवोथतितौ ॥ 30 ॥
तयोरभून्महद्युद्धमन्योन्यवथकाङ्क्षिणोः ।
अनासाद्यमच्नित्यं च वृत्रवासवयोरिव ॥ 31 ॥
उभौहिपरमेष्वासावुभौयुद्धविशारदौ ।
उभावस्त्रविदां मुख्यावुभौ युद्धेविचेरतुः ॥ 32 ॥
उभौहियेनव्रजतस्तेनतेनशरोर्मयः ।
ऊर्मयोवायुनाविद्धा जग्मुः सागरयोरिव ॥ 33 ॥
ततःसंसक्तहस्तस्तुरावणोलोकरावणः ।
नराचमालांरामस्यललाटेप्रत्यमुञ्चत ॥ 34 ॥
रौद्रचापप्रयुक्तान्तान्नीलोत्पलदलप्रभाम् ।
शिरसाधारयद्रामो न व्यथमभ्यपद्यत ॥ 35 ॥
अथमन्त्रानभिजपन्रौद्रमस्तमुदीरयन् ।
शरान् भूयःसमादाय रामः क्रोधसमन्वितः ॥ 36 ॥
मुमोच च महातेजाश्चापमायम्यवीर्यवान् ।
तेमहामेघसङ्काशेकवचेपतिताःशराः ॥ 37 ॥
अवध्येराक्षसेन्द्रस्य न व्यथाञ्जनयंस्तदा ।
पुनरेवाधतंरामोरथस्थंराक्षसाधिपम् ॥ 38 ॥
ललाटेपरमास्त्रणसर्वास्त्रकुशलोऽभिनत् ।
तेभित्त्वाबाणरूपाणिपञ्चशीर्षाइवोरगाः ॥ 39 ॥
श्वसन्तोविविशुर्भूमिंरावणप्रतिकूलिताः ।
निहत्यराघवस्यास्त्रंरावणःक्रोधमूर्छितः ॥ 40 ॥
असुरंसुमहाघोरमन्यदस्त्रं चकारसः ।
सिंहव्याघ्रमुखांश्चापिकङ्ककाकमुखानपि ॥ 41 ॥
गृध्रश्येनमुखांश्चापिशृगाववदनांस्तथा ।
ईहामृगमुखांश्चापिव्यादितास्यान् भयावहान् ॥ 42 ॥
पञ्चास्यान् लेलिहानांश्चससर्जनिशितान् शरान् ।
शरान् खरमुखांश्चान्यान्वराहमुखसंश्रितान् ॥ 43 ॥
श्वानकुक्कुटवक्त्रांश्चमकराशीविषाननान् ।
एतांश्चान्यांश्चमायावीससर्जनिशितान् शरान् ॥ 44 ॥
शराः सर्वेषु गात्रेषु पातिता मर्मभेदिनः ।
अचिन्तयित्वा तान्बाणान्समाश्लिष्या च लक्ष्मणम् ॥ 45 ॥
ससर्जास्त्रं महोत्साहः पावकः पावकोपमः ।
अग्निदीप्तमुखान्बाणांस्तत्रसूर्यमुखानपि ॥ 46 ॥
चन्द्रार्धचन्द्रवक्रांश्चधूमकेतुमुखानपि ।
ग्रहनक्षत्रवर्णांश्चमहोल्कामुखसंस्थितान् ॥ 47 ॥
विद्युजजिह्वोपमांश्चापिससर्ज विविधान् शरान् ।
तेरावणशराघोराराघवास्त्रसमाहताः ॥ 48 ॥
विलयं जग्मुराकाशे जग्मुश्चैव सहस्रशः ।
तदस्त्रन्निहतन्दृष्टवारामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ 49 ॥
हृष्टानेदुस्ततःसर्वेकपयःकामरूपिणः ।
सुग्रीवप्रमुखावीराःसम्परिक्षिप्यराघवम् ॥ 50 ॥
ततस्तदस्त्रंविनिहत्यराघवःप्रसह्यतद्रावणबाहुनिःसृतम् ।
मुदान्वितोदाशरथिर्महात्माविनेदुरुच्चैर्मुदिताःकपीश्वराः ॥ 51 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे शततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha śatatamassargaḥ |
mahodaramahāpārśvauhataudṛṣṭavāturākṣa |
tasmiṃścanihatevīrevirūpākṣemahābale || 1 ||
āviveśamahān krodhorāvaṇantumahāmṛdhe |
sūtaṃ sañcodayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 2 ||
nihatānāmamātyānāṃruddhasyanagarasya ca |
duḥkhamevāpaneṣyāmi hatyā tau rāmalakṣmaṇau || 3 ||
rāmavṛkṣaṃraṇehamanisītāpuṣpaphalapradam |
praśākhāyasyasugrīvojāmbavānkumudonalaḥ || 4 ||
tadastran rāghavaḥ śrīmānuttamāstravidāṃ varaḥ |
jaghāna paramāstreṇa gandharveṇa mahādyutiḥ || 5 ||
sa diśodaśaghoṣeṇarathasyātirathomahān |
nādayan prayayautūrṇaṃrāghavañcābhyadhāvata || 6 ||
pūritātenaśabdenasanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā trastasiṃhamṛgadvijā || 7 ||
tāmasaṃsumahāghorañcakārāstraṃsudāruṇam |
nirdadāhakapīn sarvāṃsteprapetuḥsamantataḥ || 8 ||
utpapātarajobhūmautairbhagnaiḥsampradhāvitaiḥ |
na hitatsahituṃśekurbhrahmaṇānirmitaṃsvayam || 9 ||
tānyanīkānyanekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ |
dṛṣṭavābhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ || 10 ||
tatorākṣasaśārdūlovidrāvyaharivāhinīm |
sa dadarśatatorāmantiṣṭhantamaparājitam || 11 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāviṣṇunāvāsavaṃyathā |
alikhantamivākāśamavaṣṭabhyamahaddhanuḥ || 12 ||
padmapatraviśālākṣandīrghabāhumarindamam |
tatorāmomahātejāḥsaumitrisahitobalī || 13 ||
vānarāṃścaraṇebhagnānāpatantaṃ ca rāvaṇam |
samīkṣyarāghavohṛṣṭomadhyejagrāhakārmukam || 14 ||
visphārayitumārebhetataḥ sa dhanuruttamam |
mahāvegammahānādannirbhandannivamedinīm || 15 ||
rāvaṇasya ca bāṇaughairāmavisphāritena ca |
śabdenarākṣasāstena petuśca śataśastadā || 16 ||
tayoḥśarapathamprāpyarāvaṇorājaputrayoḥ |
sa babhau ca yathārāhuḥsamīpaśaśisūryayoḥ || 17 ||
tamicchan pradhamaṃ yoddhuṃlakṣmaṇoniśitaiḥśaraiḥ |
mumocadhanurāyamyaśarānagniśikhopamān || 18 ||
tānmuktamātrānākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā |
bāṇān bāṇairmahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat || 19 ||
ekamekenabāṇenatribhistrīn daśabhirdaśa |
lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam || 20 ||
abhyatikramyasaumitriṃrāvaṇaḥsamitiñjayaḥ |
āsasādaraṇerāmaṃsthitaṃśailamivāparam || 21 ||
sa rāghavaṃsamāsādyakrodhasaṃraktalocanaḥ |
vyasṛjaccharavarṣāṇirāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 22 ||
śarādhārāstatorāmorāvaṇasyadhanuścyutāḥ |
dṛṣṭavaivāpatitāḥśīghrambhallān jagrāhasatvaram || 23 ||
tān śaraughāṃstatobhallaistīkṣṇaiścicchedarāghavaḥ |
dīpyamānān mahāghorānkruddhānāśīviṣāniva || 24 ||
rāghavorāvaṇantūrṇaṃrāvaṇorāghavantathā |
anyonyaṃvividhaistīkṣṇaiḥśaravarṣairvavarṣatuḥ || 25 ||
ceratuścacirañcitrammaṇḍalaṃsavyadakṣiṇam |
bāṇavegātsamutkṣiptāvanyonyamaparājitau || 26 ||
tayorbhūtānivitresuryugapatsamprayudhyatoḥ |
raudrayoḥsāyakamucoryamāntakanikāśayoḥ || 27 ||
satataṃvividhairbāṇairbabhūvagaganantadā |
ghanairivātapāpāyevidyunmālāsasamākulaiḥ || 28 ||
gavākṣitamivākāśambabhūvaśaravṛṣṭibhiḥ |
mahāvegaissutīkṣṇaigrairgṛdhrapatraiḥsuvājitaiḥ || 29 ||
śarāndhakāramākāśañcakratuḥprathamantadā |
gate'staṃ tapane cāpi mahāmeghāvivothatitau || 30 ||
tayorabhūnmahadyuddhamanyonyavathakāṅkṣiṇoḥ |
anāsādyamacnityaṃ ca vṛtravāsavayoriva || 31 ||
ubhauhiparameṣvāsāvubhauyuddhaviśāradau |
ubhāvastravidāṃ mukhyāvubhau yuddheviceratuḥ || 32 ||
ubhauhiyenavrajatastenatenaśarormayaḥ |
ūrmayovāyunāviddhā jagmuḥ sāgarayoriva || 33 ||
tataḥsaṃsaktahastasturāvaṇolokarāvaṇaḥ |
narācamālāṃrāmasyalalāṭepratyamuñcata || 34 ||
raudracāpaprayuktāntānnīlotpaladalaprabhām |
śirasādhārayadrāmo na vyathamabhyapadyata || 35 ||
athamantrānabhijapanraudramastamudīrayan |
śarān bhūyaḥsamādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ || 36 ||
mumoca ca mahātejāścāpamāyamyavīryavān |
temahāmeghasaṅkāśekavacepatitāḥśarāḥ || 37 ||
avadhyerākṣasendrasya na vyathāñjanayaṃstadā |
punarevādhataṃrāmorathasthaṃrākṣasādhipam || 38 ||
lalāṭeparamāstraṇasarvāstrakuśalo'bhinat |
tebhittvābāṇarūpāṇipañcaśīrṣāivoragāḥ || 39 ||
śvasantoviviśurbhūmiṃrāvaṇapratikūlitāḥ |
nihatyarāghavasyāstraṃrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ || 40 ||
asuraṃsumahāghoramanyadastraṃ cakārasaḥ |
siṃhavyāghramukhāṃścāpikaṅkakākamukhānapi || 41 ||
gṛdhraśyenamukhāṃścāpiśṛgāvavadanāṃstathā |
īhāmṛgamukhāṃścāpivyāditāsyān bhayāvahān || 42 ||
pañcāsyān lelihānāṃścasasarjaniśitān śarān |
śarān kharamukhāṃścānyānvarāhamukhasaṃśritān || 43 ||
śvānakukkuṭavaktrāṃścamakarāśīviṣānanān |
etāṃścānyāṃścamāyāvīsasarjaniśitān śarān || 44 ||
śarāḥ sarveṣu gātreṣu pātitā marmabhedinaḥ |
acintayitvā tānbāṇānsamāśliṣyā ca lakṣmaṇam || 45 ||
sasarjāstraṃ mahotsāhaḥ pāvakaḥ pāvakopamaḥ |
agnidīptamukhānbāṇāṃstatrasūryamukhānapi || 46 ||
candrārdhacandravakrāṃścadhūmaketumukhānapi |
grahanakṣatravarṇāṃścamaholkāmukhasaṃsthitān || 47 ||
vidyujajihvopamāṃścāpisasarja vividhān śarān |
terāvaṇaśarāghorārāghavāstrasamāhatāḥ || 48 ||
vilayaṃ jagmurākāśe jagmuścaiva sahasraśaḥ |
tadastrannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 49 ||
hṛṣṭānedustataḥsarvekapayaḥkāmarūpiṇaḥ |
sugrīvapramukhāvīrāḥsamparikṣipyarāghavam || 50 ||
tatastadastraṃvinihatyarāghavaḥprasahyatadrāvaṇabāhuniḥsṛtam |
mudānvitodāśarathirmahātmāvineduruccairmuditāḥkapīśvarāḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe śatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.