6.100 Yuddhakanda - Shatatama Sargah — Sinhala Script

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .

අථ ශතතමස්සර්ගඃ .

මහෝදරමහාපාර්ශ්වෞහතෞදෘෂ්ටවාතුරාක්ෂ .

තස්මිංශ්චනිහතේවීරේවිරූපාක්ෂේමහාබලේ .. 1 ..

ආවිවේශමහාන් ක්රෝධෝරාවණන්තුමහාමෘධේ .

සූතං සඤ්චෝදයාමාස වාක්යං චේදමුවාච හ .. 2 ..

නිහතානාමමාත්යානාංරුද්ධස්යනගරස්ය ච .

දුඃඛමේවාපනේෂ්යාමි හත්යා තෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .. 3 ..

රාමවෘක්ෂංරණේහමනිසීතාපුෂ්පඵලප්රදම් .

ප්රශාඛායස්යසුග්රීවෝජාම්බවාන්කුමුදෝනලඃ .. 4 ..

තදස්ත්රන් රාඝවඃ ශ්රීමානුත්තමාස්ත්රවිදාං වරඃ .

ජඝාන පරමාස්ත්රේණ ගන්ධර්වේණ මහාද්යුතිඃ .. 5 ..

ස දිශෝදශඝෝෂේණරථස්යාතිරථෝමහාන් .

නාදයන් ප්රයයෞතූර්ණංරාඝවඤ්චාභ්යධාවත .. 6 ..

පූරිතාතේනශබ්දේනසනදීගිරිකානනා .

සඤ්චචාල මහී සර්වා ත්රස්තසිංහමෘගද්විජා .. 7 ..

තාමසංසුමහාඝෝරඤ්චකාරාස්ත්රංසුදාරුණම් .

නිර්දදාහකපීන් සර්වාංස්තේප්රපේතුඃසමන්තතඃ .. 8 ..

උත්පපාතරජෝභූමෞතෛර්භග්නෛඃසම්ප්රධාවිතෛඃ .

න හිතත්සහිතුංශේකුර්භ්රහ්මණානිර්මිතංස්වයම් .. 9 ..

තාන්යනීකාන්යනේකානි රාවණස්ය ශරෝත්තමෛඃ .

දෘෂ්ටවාභග්නානි ශතශෝ රාඝවඃ පර්යවස්ථිතඃ .. 10 ..

තතෝරාක්ෂසශාර්දූලෝවිද්රාව්යහරිවාහිනීම් .

ස දදර්ශතතෝරාමන්තිෂ්ඨන්තමපරාජිතම් .. 11 ..

ලක්ෂ්මණේනසහභ්රාත්රාවිෂ්ණුනාවාසවංයථා .

අලිඛන්තමිවාකාශමවෂ්ටභ්යමහද්ධනුඃ .. 12 ..

පද්මපත්රවිශාලාක්ෂන්දීර්ඝබාහුමරින්දමම් .

තතෝරාමෝමහාතේජාඃසෞමිත්රිසහිතෝබලී .. 13 ..

වානරාංශ්චරණේභග්නානාපතන්තං ච රාවණම් .

සමීක්ෂ්යරාඝවෝහෘෂ්ටෝමධ්යේජග්රාහකාර්මුකම් .. 14 ..

විස්ඵාරයිතුමාරේභේතතඃ ස ධනුරුත්තමම් .

මහාවේගම්මහානාදන්නිර්භන්දන්නිවමේදිනීම් .. 15 ..

රාවණස්ය ච බාණෞඝෛරාමවිස්ඵාරිතේන ච .

ශබ්දේනරාක්ෂසාස්තේන පේතුශ්ච ශතශස්තදා .. 16 ..

තයෝඃශරපථම්ප්රාප්යරාවණෝරාජපුත්රයෝඃ .

ස බභෞ ච යථාරාහුඃසමීපශශිසූර්යයෝඃ .. 17 ..

තමිච්ඡන් ප්රධමං යෝද්ධුංලක්ෂ්මණෝනිශිතෛඃශරෛඃ .

මුමෝචධනුරායම්යශරානග්නිශිඛෝපමාන් .. 18 ..

තාන්මුක්තමාත්රානාකාශේ ලක්ෂ්මණේන ධනුෂ්මතා .

බාණාන් බාණෛර්මහාතේජා රාවණඃ ප්රත්යවාරයත් .. 19 ..

ඒකමේකේනබාණේනත්රිභිස්ත්රීන් දශභිර්දශ .

ලක්ෂ්මණස්ය ප්රචිච්ඡේද දර්ශයන් පාණිලාඝවම් .. 20 ..

අභ්යතික්රම්යසෞමිත්රිංරාවණඃසමිතිඤ්ජයඃ .

ආසසාදරණේරාමංස්ථිතංශෛලමිවාපරම් .. 21 ..

ස රාඝවංසමාසාද්යක්රෝධසංරක්තලෝචනඃ .

ව්යසෘජච්ඡරවර්ෂාණිරාවණෝ රාක්ෂසේශ්වරඃ .. 22 ..

ශරාධාරාස්තතෝරාමෝරාවණස්යධනුශ්ච්යුතාඃ .

දෘෂ්ටවෛවාපතිතාඃශීඝ්රම්භල්ලාන් ජග්රාහසත්වරම් .. 23 ..

තාන් ශරෞඝාංස්තතෝභල්ලෛස්තීක්ෂ්ණෛශ්චිච්ඡේදරාඝවඃ .

දීප්යමානාන් මහාඝෝරාන්ක්රුද්ධානාශීවිෂානිව .. 24 ..

රාඝවෝරාවණන්තූර්ණංරාවණෝරාඝවන්තථා .

අන්යෝන්යංවිවිධෛස්තීක්ෂ්ණෛඃශරවර්ෂෛර්වවර්ෂතුඃ .. 25 ..

චේරතුශ්චචිරඤ්චිත්රම්මණ්ඩලංසව්යදක්ෂිණම් .

බාණවේගාත්සමුත්ක්ෂිප්තාවන්යෝන්යමපරාජිතෞ .. 26 ..

තයෝර්භූතානිවිත්රේසුර්යුගපත්සම්ප්රයුධ්යතෝඃ .

රෞද්රයෝඃසායකමුචෝර්යමාන්තකනිකාශයෝඃ .. 27 ..

සතතංවිවිධෛර්බාණෛර්බභූවගගනන්තදා .

ඝනෛරිවාතපාපායේවිද්යුන්මාලාසසමාකුලෛඃ .. 28 ..

ගවාක්ෂිතමිවාකාශම්බභූවශරවෘෂ්ටිභිඃ .

මහාවේගෛස්සුතීක්ෂ්ණෛග්රෛර්ගෘධ්රපත්රෛඃසුවාජිතෛඃ .. 29 ..

ශරාන්ධකාරමාකාශඤ්චක්රතුඃප්රථමන්තදා .

ගතේ(අ)ස්තං තපනේ චාපි මහාමේඝාවිවෝථතිතෞ .. 30 ..

තයෝරභූන්මහද්යුද්ධමන්යෝන්යවථකාඞ්ක්ෂිණෝඃ .

අනාසාද්යමච්නිත්යං ච වෘත්රවාසවයෝරිව .. 31 ..

උභෞහිපරමේෂ්වාසාවුභෞයුද්ධවිශාරදෞ .

උභාවස්ත්රවිදාං මුඛ්යාවුභෞ යුද්ධේවිචේරතුඃ .. 32 ..

උභෞහියේනව්රජතස්තේනතේනශරෝර්මයඃ .

ඌර්මයෝවායුනාවිද්ධා ජග්මුඃ සාගරයෝරිව .. 33 ..

තතඃසංසක්තහස්තස්තුරාවණෝලෝකරාවණඃ .

නරාචමාලාංරාමස්යලලාටේප්රත්යමුඤ්චත .. 34 ..

රෞද්රචාපප්රයුක්තාන්තාන්නීලෝත්පලදලප්රභාම් .

ශිරසාධාරයද්රාමෝ න ව්යථමභ්යපද්යත .. 35 ..

අථමන්ත්රානභිජපන්රෞද්රමස්තමුදීරයන් .

ශරාන් භූයඃසමාදාය රාමඃ ක්රෝධසමන්විතඃ .. 36 ..

මුමෝච ච මහාතේජාශ්චාපමායම්යවීර්යවාන් .

තේමහාමේඝසඞ්කාශේකවචේපතිතාඃශරාඃ .. 37 ..

අවධ්යේරාක්ෂසේන්ද්රස්ය න ව්යථාඤ්ජනයංස්තදා .

පුනරේවාධතංරාමෝරථස්ථංරාක්ෂසාධිපම් .. 38 ..

ලලාටේපරමාස්ත්රණසර්වාස්ත්රකුශලෝ(අ)භිනත් .

තේභිත්ත්වාබාණරූපාණිපඤ්චශීර්ෂාඉවෝරගාඃ .. 39 ..

ශ්වසන්තෝවිවිශුර්භූමිංරාවණප්රතිකූලිතාඃ .

නිහත්යරාඝවස්යාස්ත්රංරාවණඃක්රෝධමූර්ඡිතඃ .. 40 ..

අසුරංසුමහාඝෝරමන්යදස්ත්රං චකාරසඃ .

සිංහව්යාඝ්රමුඛාංශ්චාපිකඞ්කකාකමුඛානපි .. 41 ..

ගෘධ්රශ්යේනමුඛාංශ්චාපිශෘගාවවදනාංස්තථා .

ඊහාමෘගමුඛාංශ්චාපිව්යාදිතාස්යාන් භයාවහාන් .. 42 ..

පඤ්චාස්යාන් ලේලිහානාංශ්චසසර්ජනිශිතාන් ශරාන් .

ශරාන් ඛරමුඛාංශ්චාන්යාන්වරාහමුඛසංශ්රිතාන් .. 43 ..

ශ්වානකුක්කුටවක්ත්රාංශ්චමකරාශීවිෂානනාන් .

ඒතාංශ්චාන්යාංශ්චමායාවීසසර්ජනිශිතාන් ශරාන් .. 44 ..

ශරාඃ සර්වේෂු ගාත්රේෂු පාතිතා මර්මභේදිනඃ .

අචින්තයිත්වා තාන්බාණාන්සමාශ්ලිෂ්යා ච ලක්ෂ්මණම් .. 45 ..

සසර්ජාස්ත්රං මහෝත්සාහඃ පාවකඃ පාවකෝපමඃ .

අග්නිදීප්තමුඛාන්බාණාංස්තත්රසූර්යමුඛානපි .. 46 ..

චන්ද්රාර්ධචන්ද්රවක්රාංශ්චධූමකේතුමුඛානපි .

ග්රහනක්ෂත්රවර්ණාංශ්චමහෝල්කාමුඛසංස්ථිතාන් .. 47 ..

විද්යුජජිහ්වෝපමාංශ්චාපිසසර්ජ විවිධාන් ශරාන් .

තේරාවණශරාඝෝරාරාඝවාස්ත්රසමාහතාඃ .. 48 ..

විලයං ජග්මුරාකාශේ ජග්මුශ්චෛව සහස්රශඃ .

තදස්ත්රන්නිහතන්දෘෂ්ටවාරාමේණාක්ලිෂ්ටකර්මණා .. 49 ..

හෘෂ්ටානේදුස්තතඃසර්වේකපයඃකාමරූපිණඃ .

සුග්රීවප්රමුඛාවීරාඃසම්පරික්ෂිප්යරාඝවම් .. 50 ..

තතස්තදස්ත්රංවිනිහත්යරාඝවඃප්රසහ්යතද්රාවණබාහුනිඃසෘතම් .

මුදාන්විතෝදාශරථිර්මහාත්මාවිනේදුරුච්චෛර්මුදිතාඃකපීශ්වරාඃ .. 51 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ ශතතමස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha śatatamassargaḥ |

mahodaramahāpārśvauhataudṛṣṭavāturākṣa |

tasmiṃścanihatevīrevirūpākṣemahābale || 1 ||

āviveśamahān krodhorāvaṇantumahāmṛdhe |

sūtaṃ sañcodayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 2 ||

nihatānāmamātyānāṃruddhasyanagarasya ca |

duḥkhamevāpaneṣyāmi hatyā tau rāmalakṣmaṇau || 3 ||

rāmavṛkṣaṃraṇehamanisītāpuṣpaphalapradam |

praśākhāyasyasugrīvojāmbavānkumudonalaḥ || 4 ||

tadastran rāghavaḥ śrīmānuttamāstravidāṃ varaḥ |

jaghāna paramāstreṇa gandharveṇa mahādyutiḥ || 5 ||

sa diśodaśaghoṣeṇarathasyātirathomahān |

nādayan prayayautūrṇaṃrāghavañcābhyadhāvata || 6 ||

pūritātenaśabdenasanadīgirikānanā |

sañcacāla mahī sarvā trastasiṃhamṛgadvijā || 7 ||

tāmasaṃsumahāghorañcakārāstraṃsudāruṇam |

nirdadāhakapīn sarvāṃsteprapetuḥsamantataḥ || 8 ||

utpapātarajobhūmautairbhagnaiḥsampradhāvitaiḥ |

na hitatsahituṃśekurbhrahmaṇānirmitaṃsvayam || 9 ||

tānyanīkānyanekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ |

dṛṣṭavābhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ || 10 ||

tatorākṣasaśārdūlovidrāvyaharivāhinīm |

sa dadarśatatorāmantiṣṭhantamaparājitam || 11 ||

lakṣmaṇenasahabhrātrāviṣṇunāvāsavaṃyathā |

alikhantamivākāśamavaṣṭabhyamahaddhanuḥ || 12 ||

padmapatraviśālākṣandīrghabāhumarindamam |

tatorāmomahātejāḥsaumitrisahitobalī || 13 ||

vānarāṃścaraṇebhagnānāpatantaṃ ca rāvaṇam |

samīkṣyarāghavohṛṣṭomadhyejagrāhakārmukam || 14 ||

visphārayitumārebhetataḥ sa dhanuruttamam |

mahāvegammahānādannirbhandannivamedinīm || 15 ||

rāvaṇasya ca bāṇaughairāmavisphāritena ca |

śabdenarākṣasāstena petuśca śataśastadā || 16 ||

tayoḥśarapathamprāpyarāvaṇorājaputrayoḥ |

sa babhau ca yathārāhuḥsamīpaśaśisūryayoḥ || 17 ||

tamicchan pradhamaṃ yoddhuṃlakṣmaṇoniśitaiḥśaraiḥ |

mumocadhanurāyamyaśarānagniśikhopamān || 18 ||

tānmuktamātrānākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā |

bāṇān bāṇairmahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat || 19 ||

ekamekenabāṇenatribhistrīn daśabhirdaśa |

lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam || 20 ||

abhyatikramyasaumitriṃrāvaṇaḥsamitiñjayaḥ |

āsasādaraṇerāmaṃsthitaṃśailamivāparam || 21 ||

sa rāghavaṃsamāsādyakrodhasaṃraktalocanaḥ |

vyasṛjaccharavarṣāṇirāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 22 ||

śarādhārāstatorāmorāvaṇasyadhanuścyutāḥ |

dṛṣṭavaivāpatitāḥśīghrambhallān jagrāhasatvaram || 23 ||

tān śaraughāṃstatobhallaistīkṣṇaiścicchedarāghavaḥ |

dīpyamānān mahāghorānkruddhānāśīviṣāniva || 24 ||

rāghavorāvaṇantūrṇaṃrāvaṇorāghavantathā |

anyonyaṃvividhaistīkṣṇaiḥśaravarṣairvavarṣatuḥ || 25 ||

ceratuścacirañcitrammaṇḍalaṃsavyadakṣiṇam |

bāṇavegātsamutkṣiptāvanyonyamaparājitau || 26 ||

tayorbhūtānivitresuryugapatsamprayudhyatoḥ |

raudrayoḥsāyakamucoryamāntakanikāśayoḥ || 27 ||

satataṃvividhairbāṇairbabhūvagaganantadā |

ghanairivātapāpāyevidyunmālāsasamākulaiḥ || 28 ||

gavākṣitamivākāśambabhūvaśaravṛṣṭibhiḥ |

mahāvegaissutīkṣṇaigrairgṛdhrapatraiḥsuvājitaiḥ || 29 ||

śarāndhakāramākāśañcakratuḥprathamantadā |

gate'staṃ tapane cāpi mahāmeghāvivothatitau || 30 ||

tayorabhūnmahadyuddhamanyonyavathakāṅkṣiṇoḥ |

anāsādyamacnityaṃ ca vṛtravāsavayoriva || 31 ||

ubhauhiparameṣvāsāvubhauyuddhaviśāradau |

ubhāvastravidāṃ mukhyāvubhau yuddheviceratuḥ || 32 ||

ubhauhiyenavrajatastenatenaśarormayaḥ |

ūrmayovāyunāviddhā jagmuḥ sāgarayoriva || 33 ||

tataḥsaṃsaktahastasturāvaṇolokarāvaṇaḥ |

narācamālāṃrāmasyalalāṭepratyamuñcata || 34 ||

raudracāpaprayuktāntānnīlotpaladalaprabhām |

śirasādhārayadrāmo na vyathamabhyapadyata || 35 ||

athamantrānabhijapanraudramastamudīrayan |

śarān bhūyaḥsamādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ || 36 ||

mumoca ca mahātejāścāpamāyamyavīryavān |

temahāmeghasaṅkāśekavacepatitāḥśarāḥ || 37 ||

avadhyerākṣasendrasya na vyathāñjanayaṃstadā |

punarevādhataṃrāmorathasthaṃrākṣasādhipam || 38 ||

lalāṭeparamāstraṇasarvāstrakuśalo'bhinat |

tebhittvābāṇarūpāṇipañcaśīrṣāivoragāḥ || 39 ||

śvasantoviviśurbhūmiṃrāvaṇapratikūlitāḥ |

nihatyarāghavasyāstraṃrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ || 40 ||

asuraṃsumahāghoramanyadastraṃ cakārasaḥ |

siṃhavyāghramukhāṃścāpikaṅkakākamukhānapi || 41 ||

gṛdhraśyenamukhāṃścāpiśṛgāvavadanāṃstathā |

īhāmṛgamukhāṃścāpivyāditāsyān bhayāvahān || 42 ||

pañcāsyān lelihānāṃścasasarjaniśitān śarān |

śarān kharamukhāṃścānyānvarāhamukhasaṃśritān || 43 ||

śvānakukkuṭavaktrāṃścamakarāśīviṣānanān |

etāṃścānyāṃścamāyāvīsasarjaniśitān śarān || 44 ||

śarāḥ sarveṣu gātreṣu pātitā marmabhedinaḥ |

acintayitvā tānbāṇānsamāśliṣyā ca lakṣmaṇam || 45 ||

sasarjāstraṃ mahotsāhaḥ pāvakaḥ pāvakopamaḥ |

agnidīptamukhānbāṇāṃstatrasūryamukhānapi || 46 ||

candrārdhacandravakrāṃścadhūmaketumukhānapi |

grahanakṣatravarṇāṃścamaholkāmukhasaṃsthitān || 47 ||

vidyujajihvopamāṃścāpisasarja vividhān śarān |

terāvaṇaśarāghorārāghavāstrasamāhatāḥ || 48 ||

vilayaṃ jagmurākāśe jagmuścaiva sahasraśaḥ |

tadastrannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 49 ||

hṛṣṭānedustataḥsarvekapayaḥkāmarūpiṇaḥ |

sugrīvapramukhāvīrāḥsamparikṣipyarāghavam || 50 ||

tatastadastraṃvinihatyarāghavaḥprasahyatadrāvaṇabāhuniḥsṛtam |

mudānvitodāśarathirmahātmāvineduruccairmuditāḥkapīśvarāḥ || 51 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe śatatamassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ शततमस्सर्गः ।

महोदरमहापार्श्वौहतौदृष्टवातुराक्ष ।

तस्मिंश्चनिहतेवीरेविरूपाक्षेमहाबले ॥ 1 ॥

आविवेशमहान् क्रोधोरावणन्तुमहामृधे ।

सूतं सञ्चोदयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ 2 ॥

निहतानाममात्यानांरुद्धस्यनगरस्य च ।

दुःखमेवापनेष्यामि हत्या तौ रामलक्ष्मणौ ॥ 3 ॥

रामवृक्षंरणेहमनिसीतापुष्पफलप्रदम् ।

प्रशाखायस्यसुग्रीवोजाम्बवान्कुमुदोनलः ॥ 4 ॥

तदस्त्रन् राघवः श्रीमानुत्तमास्त्रविदां वरः ।

जघान परमास्त्रेण गन्धर्वेण महाद्युतिः ॥ 5 ॥

स दिशोदशघोषेणरथस्यातिरथोमहान् ।

नादयन् प्रययौतूर्णंराघवञ्चाभ्यधावत ॥ 6 ॥

पूरितातेनशब्देनसनदीगिरिकानना ।

सञ्चचाल मही सर्वा त्रस्तसिंहमृगद्विजा ॥ 7 ॥

तामसंसुमहाघोरञ्चकारास्त्रंसुदारुणम् ।

निर्ददाहकपीन् सर्वांस्तेप्रपेतुःसमन्ततः ॥ 8 ॥

उत्पपातरजोभूमौतैर्भग्नैःसम्प्रधावितैः ।

न हितत्सहितुंशेकुर्भ्रह्मणानिर्मितंस्वयम् ॥ 9 ॥

तान्यनीकान्यनेकानि रावणस्य शरोत्तमैः ।

दृष्टवाभग्नानि शतशो राघवः पर्यवस्थितः ॥ 10 ॥

ततोराक्षसशार्दूलोविद्राव्यहरिवाहिनीम् ।

स ददर्शततोरामन्तिष्ठन्तमपराजितम् ॥ 11 ॥

लक्ष्मणेनसहभ्रात्राविष्णुनावासवंयथा ।

अलिखन्तमिवाकाशमवष्टभ्यमहद्धनुः ॥ 12 ॥

पद्मपत्रविशालाक्षन्दीर्घबाहुमरिन्दमम् ।

ततोरामोमहातेजाःसौमित्रिसहितोबली ॥ 13 ॥

वानरांश्चरणेभग्नानापतन्तं च रावणम् ।

समीक्ष्यराघवोहृष्टोमध्येजग्राहकार्मुकम् ॥ 14 ॥

विस्फारयितुमारेभेततः स धनुरुत्तमम् ।

महावेगम्महानादन्निर्भन्दन्निवमेदिनीम् ॥ 15 ॥

रावणस्य च बाणौघैरामविस्फारितेन च ।

शब्देनराक्षसास्तेन पेतुश्च शतशस्तदा ॥ 16 ॥

तयोःशरपथम्प्राप्यरावणोराजपुत्रयोः ।

स बभौ च यथाराहुःसमीपशशिसूर्ययोः ॥ 17 ॥

तमिच्छन् प्रधमं योद्धुंलक्ष्मणोनिशितैःशरैः ।

मुमोचधनुरायम्यशरानग्निशिखोपमान् ॥ 18 ॥

तान्मुक्तमात्रानाकाशे लक्ष्मणेन धनुष्मता ।

बाणान् बाणैर्महातेजा रावणः प्रत्यवारयत् ॥ 19 ॥

एकमेकेनबाणेनत्रिभिस्त्रीन् दशभिर्दश ।

लक्ष्मणस्य प्रचिच्छेद दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ 20 ॥

अभ्यतिक्रम्यसौमित्रिंरावणःसमितिञ्जयः ।

आससादरणेरामंस्थितंशैलमिवापरम् ॥ 21 ॥

स राघवंसमासाद्यक्रोधसंरक्तलोचनः ।

व्यसृजच्छरवर्षाणिरावणो राक्षसेश्वरः ॥ 22 ॥

शराधारास्ततोरामोरावणस्यधनुश्च्युताः ।

दृष्टवैवापतिताःशीघ्रम्भल्लान् जग्राहसत्वरम् ॥ 23 ॥

तान् शरौघांस्ततोभल्लैस्तीक्ष्णैश्चिच्छेदराघवः ।

दीप्यमानान् महाघोरान्क्रुद्धानाशीविषानिव ॥ 24 ॥

राघवोरावणन्तूर्णंरावणोराघवन्तथा ।

अन्योन्यंविविधैस्तीक्ष्णैःशरवर्षैर्ववर्षतुः ॥ 25 ॥

चेरतुश्चचिरञ्चित्रम्मण्डलंसव्यदक्षिणम् ।

बाणवेगात्समुत्क्षिप्तावन्योन्यमपराजितौ ॥ 26 ॥

तयोर्भूतानिवित्रेसुर्युगपत्सम्प्रयुध्यतोः ।

रौद्रयोःसायकमुचोर्यमान्तकनिकाशयोः ॥ 27 ॥

सततंविविधैर्बाणैर्बभूवगगनन्तदा ।

घनैरिवातपापायेविद्युन्मालाससमाकुलैः ॥ 28 ॥

गवाक्षितमिवाकाशम्बभूवशरवृष्टिभिः ।

महावेगैस्सुतीक्ष्णैग्रैर्गृध्रपत्रैःसुवाजितैः ॥ 29 ॥

शरान्धकारमाकाशञ्चक्रतुःप्रथमन्तदा ।

गतेऽस्तं तपने चापि महामेघाविवोथतितौ ॥ 30 ॥

तयोरभून्महद्युद्धमन्योन्यवथकाङ्क्षिणोः ।

अनासाद्यमच्नित्यं च वृत्रवासवयोरिव ॥ 31 ॥

उभौहिपरमेष्वासावुभौयुद्धविशारदौ ।

उभावस्त्रविदां मुख्यावुभौ युद्धेविचेरतुः ॥ 32 ॥

उभौहियेनव्रजतस्तेनतेनशरोर्मयः ।

ऊर्मयोवायुनाविद्धा जग्मुः सागरयोरिव ॥ 33 ॥

ततःसंसक्तहस्तस्तुरावणोलोकरावणः ।

नराचमालांरामस्यललाटेप्रत्यमुञ्चत ॥ 34 ॥

रौद्रचापप्रयुक्तान्तान्नीलोत्पलदलप्रभाम् ।

शिरसाधारयद्रामो न व्यथमभ्यपद्यत ॥ 35 ॥

अथमन्त्रानभिजपन्रौद्रमस्तमुदीरयन् ।

शरान् भूयःसमादाय रामः क्रोधसमन्वितः ॥ 36 ॥

मुमोच च महातेजाश्चापमायम्यवीर्यवान् ।

तेमहामेघसङ्काशेकवचेपतिताःशराः ॥ 37 ॥

अवध्येराक्षसेन्द्रस्य न व्यथाञ्जनयंस्तदा ।

पुनरेवाधतंरामोरथस्थंराक्षसाधिपम् ॥ 38 ॥

ललाटेपरमास्त्रणसर्वास्त्रकुशलोऽभिनत् ।

तेभित्त्वाबाणरूपाणिपञ्चशीर्षाइवोरगाः ॥ 39 ॥

श्वसन्तोविविशुर्भूमिंरावणप्रतिकूलिताः ।

निहत्यराघवस्यास्त्रंरावणःक्रोधमूर्छितः ॥ 40 ॥

असुरंसुमहाघोरमन्यदस्त्रं चकारसः ।

सिंहव्याघ्रमुखांश्चापिकङ्ककाकमुखानपि ॥ 41 ॥

गृध्रश्येनमुखांश्चापिशृगाववदनांस्तथा ।

ईहामृगमुखांश्चापिव्यादितास्यान् भयावहान् ॥ 42 ॥

पञ्चास्यान् लेलिहानांश्चससर्जनिशितान् शरान् ।

शरान् खरमुखांश्चान्यान्वराहमुखसंश्रितान् ॥ 43 ॥

श्वानकुक्कुटवक्त्रांश्चमकराशीविषाननान् ।

एतांश्चान्यांश्चमायावीससर्जनिशितान् शरान् ॥ 44 ॥

शराः सर्वेषु गात्रेषु पातिता मर्मभेदिनः ।

अचिन्तयित्वा तान्बाणान्समाश्लिष्या च लक्ष्मणम् ॥ 45 ॥

ससर्जास्त्रं महोत्साहः पावकः पावकोपमः ।

अग्निदीप्तमुखान्बाणांस्तत्रसूर्यमुखानपि ॥ 46 ॥

चन्द्रार्धचन्द्रवक्रांश्चधूमकेतुमुखानपि ।

ग्रहनक्षत्रवर्णांश्चमहोल्कामुखसंस्थितान् ॥ 47 ॥

विद्युजजिह्वोपमांश्चापिससर्ज विविधान् शरान् ।

तेरावणशराघोराराघवास्त्रसमाहताः ॥ 48 ॥

विलयं जग्मुराकाशे जग्मुश्चैव सहस्रशः ।

तदस्त्रन्निहतन्दृष्टवारामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ 49 ॥

हृष्टानेदुस्ततःसर्वेकपयःकामरूपिणः ।

सुग्रीवप्रमुखावीराःसम्परिक्षिप्यराघवम् ॥ 50 ॥

ततस्तदस्त्रंविनिहत्यराघवःप्रसह्यतद्रावणबाहुनिःसृतम् ।

मुदान्वितोदाशरथिर्महात्माविनेदुरुच्चैर्मुदिताःकपीश्वराः ॥ 51 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे शततमस्सर्गः ॥