ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਰਾਵਣਨ੍ਨਿਹਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਘਵੇਣਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਪੇਤੂਰਾਕ੍षਸ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 1 ॥
ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਾਸ੍ਸੁਬਹੁਸ਼ੋਵੇष੍ਟਨ੍ਤ੍ਯਃਕ੍षਿਤਿਪਾਂਸੁषੁ ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼੍ਯਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਗਾਵੋਵਤ੍ਸਹਤਾਯਥਾ ॥ 2 ॥
ਉਤ੍ਤਰੇਣਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯਦ੍ਵਾਰੇਣਸਹਰਾਕ੍षਸੈਃ ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਯੋਧਨਙ੍ਘੋਰਂਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤ੍ਵੋਹਤਮ੍ਪਤਿਮ੍ ॥ 3 ॥
ਆਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰੇਤਿਵਾਦਿਨ੍ਯੋਹਾਨਾਥੇਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਪਰਿਪੇਤੁਃਕਬਨ੍ਧਾਙ੍ਕਾਮ੍ਮਹੀਂਸ਼ੋਣਿਤਕਰ੍ਦਮਾਮ੍ ॥ 4 ॥
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਾਗਤਂ ਦੇਵੀ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ੍ਤ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਾਭਵਤ੍ਤਦਾ ॥ 5 ॥
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਾਮਹਾਕਾਯਮ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਮ੍ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਮ੍ ।
ਰਾਵਣਨ੍ਨਿਹਤਮ੍ਭੂਮੌਨੀਲਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਮ੍ ॥ 6 ॥
ਤਾਃਪਤਿਂਸਹਸਾਦृष੍ਟਵਾਸ਼ਯਾਨਂਰਣਪਾਂਸੁषੁ ।
ਨਿਪੇਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯਗਾਤ੍ਰੇषੁਛਿਨ੍ਨਾਵਨਲਤਾਇਵ ॥ 7 ॥
ਬਹੁਮਾਨਾਤ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯਕਾਚਿਦੇਵਂਰੁਰੋਦ ਹ ।
ਚਰਣੌਕਾਚਿਦਾਲਮ੍ਬ੍ਯਕਾਚਿਤ੍ਕਣ੍ਠੇऽਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਚ ॥ 8 ॥
ਉਤ੍ਕ੍षਿਪ੍ਯ ਚ ਭੁਜੌਕਾਚਿਦ੍ਭੂਮੌਸੁਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਹਤਸ੍ਯਵਦਨਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਕਾਚਿਨ੍ਮੋਹਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 9 ॥
ਕਾਚਿਦਙ੍ਕੇਸ਼ਿਰਃਕृਤ੍ਵਾਰੁਰੋਦਮੁਖਮੀਕ੍षਤੀ ।
ਸ੍ਨਾਪਯਨ੍ਤੀਮੁਖਮ੍ਬਾष੍ਪੈਸ੍ਤੁषਾਰੈਰਿਵਪਙ੍ਕਜਮ੍ ॥ 10 ॥
ਏਵਮਾਰ੍ਤਾਃਪਤਿਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਵਣਨ੍ਨਿਹਤਮ੍ਭੁਵਿ ।
ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਭਹੁਧਾਸ਼ੋਕਾਦ੍ਭੂਯਸ੍ਤਾਃਪਰ੍ਯਦੇਵਯਨ੍ ॥ 11 ॥
ਯੇਨਮਿਤ੍ਰਾਸਿਤਃਸ਼ਕ੍ਰੋਯੇਨਵਿਤ੍ਰਾਸਿਤੋਯਮਃ ।
ਯੇਨਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋਰਾਜਾਪੁष੍ਪਕੇਣਵਿਯੋਜਿਤਃ ॥ 12 ॥
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਭਯਂਯੇਨਰਣੇਦਤ੍ਤਂਸੋऽਯਂਸ਼ੇਤੇਰਣੇਹਤਃ ॥ 13 ॥
ਅਸੁਰੇਭ੍ਯਃਸੁਰੇਭ੍ਯੋਵਾਪਨ੍ਨਗੇਭ੍ਯੋऽਪਿਵਾਤਥਾ ।
ਭਯਂਯੋ ਨ ਵਿਜਾਨਾਤਿਤਸ੍ਯੇਦਮ੍ਮਾਨੁषਾਦ੍ ਭਯਮ੍ ॥ 14 ॥
ਅਵਧ੍ਯੋਦੇਵਤਾਨਾਂਯਸ੍ਤਥਾਦਾਨਵਰਾਕ੍षਸਾਮ੍ ।
ਹਤਃਸੋऽਯਂਰਣੇਸ਼ੇਤੇਮਾਨੁषੇਣਪਦਾਤਿਨਾ ॥ 15 ॥
ਯੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਸੁਰੈਰ੍ਹਨ੍ਤੁਂ ਨ ਯਕ੍षੈਰ੍ਨਾਸੁਰੈਸ੍ਤਥਾ ।
ਸੋऽਯਙ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦਿਵਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋਮृਤ੍ਯੁਮ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੇਨਲਮ੍ਭਿਤਃ ॥ 16 ॥
ਏਵਂਵਦਨ੍ਤ੍ਯੋਰੁਰੁਦੁਸ੍ਤਸ੍ਯਤਾਦੁਃਖਿਤਾਃਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਭੂਯਏਵ ਚ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਵਿਲੇਪੁਸ਼੍ਚਪੁਨਃਪੁਨਃ ॥ 17 ॥
ਅਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਤੁਸੁਹृਦਾਂਸਤਤਂਹਿਤਵਾਦਿਨਾਮ੍ ।
ਮਰਣਾਯਹृਤਾਸੀਤਾਰਾਕ੍षਸਾਸ਼੍ਚਨਿਪਾਤਿਤਾਃ ॥ 18 ॥
ਏਤਾਸ੍ਸਮਮਿਦਾਨੀਨ੍ਤੇਵਯਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਪਾਤਿਤਃ ।
ਬ੍ਰੁਵਾਣੋऽਪਿਹਿਤਂਵਾਕ੍ਯਮਿष੍ਟੋਭ੍ਰਾਤਾਵਿਭੀषਣਃ ॥ 19 ॥
ਧृष੍ਟਮ੍ਪਰੁषਿਤੋਮੋਹਤ੍ਤ੍ਵਯਾਤ੍ਮਵਥਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣਾ ।
ਦਿਨਿਰ੍ਯਾਤਿਤਾਤੇਸ੍ਵਾਸਤੀਤਾਰਾਮਾਯਮੈਥਿਲੀ ॥ 20 ॥
ਨਨਸ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਯਸਨਙ੍ਘੋਰਮਿਦਮ੍ਮੂਲਹਰਮ੍ਮਹਤ੍ ।
ਵृਤ੍ਤਕਾਮੋਭਵੇਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾਰਾਮੋਮਿਤ੍ਰਕੁਲਮ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ 21 ॥
ਵਯਞ੍ਚਾਧ੍ਵਿਵਾਃਸਰ੍ਵਾਃਸਕਮਾ ਨ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ ।
ਤ੍ਵਯਾਪੁਨਰ੍ਨृਸ਼ਂਸ਼ਂਸੇਨਸੀਤਾਂਸਂਰੁਨ੍ਧਤਾਬਲਾਤ੍ ॥ 22 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਵਯਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਤ੍ਰਯਨ੍ਤੁਲ੍ਯਨ੍ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍ ।
ਨ ਕਾਮਕਾਰਃਕਾਮਂਵਾਤਵਰਾਕ੍षਸਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਦੈਵਞ੍ਚੇष੍ਟਯਤੇਸਰ੍ਵਂਹਤਨ੍ਦੈਵੇਨਹਨ੍ਯਤੇ ॥ 23 ॥
ਵਾਨਰਾਣਾਂਵਿਨਾਸ਼ੋऽਯਂਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਚ ਤੇਰਣੇ ।
ਤਵਚੈਵਮਹਾਬਾਹੋ ਦੈਵਯੋਗਾਦੁਪਾਗਤਃ ॥ 24 ॥
ਨੈਵਾਰ੍ਥੇਨ ਨ ਕਾਮੇਨਵਿਕ੍ਰਮੇਣ ਨ ਚਾਜ੍ਞਯਾ ।
ਸ਼ਕ੍ਯਾਦੈਵਗਤਿਰ੍ਲੋਕੇਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾ ॥ 25 ॥
ਤਤਃ ਸ਼ੁਭਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।
ਅਤਿਲਕ੍षਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਾਧੁਰ੍ਯਗੁਣਭੂषਿਤਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayodaśādhikaśatatamassargaḥ |
rāvaṇannihatandṛṣṭavārāghaveṇamahātmanā |
antaḥpurādviniṣpetūrākṣasyaśśokakarśitāḥ || 1 ||
vāryamāṇāssubahuśoveṣṭantyaḥkṣitipāṃsuṣu |
vimuktakeśyaśśokārtāgāvovatsahatāyathā || 2 ||
uttareṇaviniṣkramyadvāreṇasaharākṣasaiḥ |
praviśyāyodhanaṅghoraṃvicinvantvohatampatim || 3 ||
āryaputretivādinyohānātheti ca sarvaśaḥ |
paripetuḥkabandhāṅkāmmahīṃśoṇitakardamām || 4 ||
dṛṣṭvā samāgataṃ devī hanūmantaṃ mahābalam |
tūṣṇīmāsta tadā dṛṣṭvā smṛtvā hṛṣṭābhavattadā || 5 ||
dadṛśustāmahākāyammahāvīryammahādyutim |
rāvaṇannihatambhūmaunīlāñjanacayopamam || 6 ||
tāḥpatiṃsahasādṛṣṭavāśayānaṃraṇapāṃsuṣu |
nipetustasyagātreṣuchinnāvanalatāiva || 7 ||
bahumānātpariṣvajyakācidevaṃruroda ha |
caraṇaukācidālambyakācitkaṇṭhe'valambya ca || 8 ||
utkṣipya ca bhujaukācidbhūmausuparivartate |
hatasyavadanandṛṣṭavākācinmohamupāgamat || 9 ||
kācidaṅkeśiraḥkṛtvārurodamukhamīkṣatī |
snāpayantīmukhambāṣpaistuṣārairivapaṅkajam || 10 ||
evamārtāḥpatindṛṣṭavārāvaṇannihatambhuvi |
cukruśurbhahudhāśokādbhūyastāḥparyadevayan || 11 ||
yenamitrāsitaḥśakroyenavitrāsitoyamaḥ |
yenavaiśravaṇorājāpuṣpakeṇaviyojitaḥ || 12 ||
gandharvāṇāmṛṣīṇāṃ ca surāṇāṃ ca mahātmanām |
bhayaṃyenaraṇedattaṃso'yaṃśeteraṇehataḥ || 13 ||
asurebhyaḥsurebhyovāpannagebhyo'pivātathā |
bhayaṃyo na vijānātitasyedammānuṣād bhayam || 14 ||
avadhyodevatānāṃyastathādānavarākṣasām |
hataḥso'yaṃraṇeśetemānuṣeṇapadātinā || 15 ||
yo na śakyassurairhantuṃ na yakṣairnāsuraistathā |
so'yaṅkaścidivāsattvomṛtyummartyenalambhitaḥ || 16 ||
evaṃvadantyorurudustasyatāduḥkhitāḥstriyaḥ |
bhūyaeva ca duḥkhārtāvilepuścapunaḥpunaḥ || 17 ||
aśṛṇvatātusuhṛdāṃsatataṃhitavādinām |
maraṇāyahṛtāsītārākṣasāścanipātitāḥ || 18 ||
etāssamamidānīntevayamātmā ca pātitaḥ |
bruvāṇo'pihitaṃvākyamiṣṭobhrātāvibhīṣaṇaḥ || 19 ||
dhṛṣṭamparuṣitomohattvayātmavathakāṅkṣiṇā |
diniryātitātesvāsatītārāmāyamaithilī || 20 ||
nanassyādvyasanaṅghoramidammūlaharammahat |
vṛttakāmobhavedbhrātārāmomitrakulambhavet || 21 ||
vayañcādhvivāḥsarvāḥsakamā na ca śatravaḥ |
tvayāpunarnṛśaṃśaṃsenasītāṃsaṃrundhatābalāt || 22 ||
rākṣasāvayamātmā ca trayantulyannipātitam |
na kāmakāraḥkāmaṃvātavarākṣasapuṅgava |
daivañceṣṭayatesarvaṃhatandaivenahanyate || 23 ||
vānarāṇāṃvināśo'yaṃrākṣasānāṃ ca teraṇe |
tavacaivamahābāho daivayogādupāgataḥ || 24 ||
naivārthena na kāmenavikrameṇa na cājñayā |
śakyādaivagatirlokenivartayitumudyatā || 25 ||
tataḥ śubhataraṃ vākyamuvāca pavanātmajam |
atilakṣaṇasampannaṃ mādhuryaguṇabhūṣitam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayodaśādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोदशाधिकशततमस्सर्गः ।
रावणन्निहतन्दृष्टवाराघवेणमहात्मना ।
अन्तःपुराद्विनिष्पेतूराक्षस्यश्शोककर्शिताः ॥ 1 ॥
वार्यमाणास्सुबहुशोवेष्टन्त्यःक्षितिपांसुषु ।
विमुक्तकेश्यश्शोकार्तागावोवत्सहतायथा ॥ 2 ॥
उत्तरेणविनिष्क्रम्यद्वारेणसहराक्षसैः ।
प्रविश्यायोधनङ्घोरंविचिन्वन्त्वोहतम्पतिम् ॥ 3 ॥
आर्यपुत्रेतिवादिन्योहानाथेति च सर्वशः ।
परिपेतुःकबन्धाङ्काम्महींशोणितकर्दमाम् ॥ 4 ॥
दृष्ट्वा समागतं देवी हनूमन्तं महाबलम् ।
तूष्णीमास्त तदा दृष्ट्वा स्मृत्वा हृष्टाभवत्तदा ॥ 5 ॥
ददृशुस्तामहाकायम्महावीर्यम्महाद्युतिम् ।
रावणन्निहतम्भूमौनीलाञ्जनचयोपमम् ॥ 6 ॥
ताःपतिंसहसादृष्टवाशयानंरणपांसुषु ।
निपेतुस्तस्यगात्रेषुछिन्नावनलताइव ॥ 7 ॥
बहुमानात्परिष्वज्यकाचिदेवंरुरोद ह ।
चरणौकाचिदालम्ब्यकाचित्कण्ठेऽवलम्ब्य च ॥ 8 ॥
उत्क्षिप्य च भुजौकाचिद्भूमौसुपरिवर्तते ।
हतस्यवदनन्दृष्टवाकाचिन्मोहमुपागमत् ॥ 9 ॥
काचिदङ्केशिरःकृत्वारुरोदमुखमीक्षती ।
स्नापयन्तीमुखम्बाष्पैस्तुषारैरिवपङ्कजम् ॥ 10 ॥
एवमार्ताःपतिन्दृष्टवारावणन्निहतम्भुवि ।
चुक्रुशुर्भहुधाशोकाद्भूयस्ताःपर्यदेवयन् ॥ 11 ॥
येनमित्रासितःशक्रोयेनवित्रासितोयमः ।
येनवैश्रवणोराजापुष्पकेणवियोजितः ॥ 12 ॥
गन्धर्वाणामृषीणां च सुराणां च महात्मनाम् ।
भयंयेनरणेदत्तंसोऽयंशेतेरणेहतः ॥ 13 ॥
असुरेभ्यःसुरेभ्योवापन्नगेभ्योऽपिवातथा ।
भयंयो न विजानातितस्येदम्मानुषाद् भयम् ॥ 14 ॥
अवध्योदेवतानांयस्तथादानवराक्षसाम् ।
हतःसोऽयंरणेशेतेमानुषेणपदातिना ॥ 15 ॥
यो न शक्यस्सुरैर्हन्तुं न यक्षैर्नासुरैस्तथा ।
सोऽयङ्कश्चिदिवासत्त्वोमृत्युम्मर्त्येनलम्भितः ॥ 16 ॥
एवंवदन्त्योरुरुदुस्तस्यतादुःखिताःस्त्रियः ।
भूयएव च दुःखार्ताविलेपुश्चपुनःपुनः ॥ 17 ॥
अशृण्वतातुसुहृदांसततंहितवादिनाम् ।
मरणायहृतासीताराक्षसाश्चनिपातिताः ॥ 18 ॥
एतास्सममिदानीन्तेवयमात्मा च पातितः ।
ब्रुवाणोऽपिहितंवाक्यमिष्टोभ्राताविभीषणः ॥ 19 ॥
धृष्टम्परुषितोमोहत्त्वयात्मवथकाङ्क्षिणा ।
दिनिर्यातितातेस्वासतीतारामायमैथिली ॥ 20 ॥
ननस्स्याद्व्यसनङ्घोरमिदम्मूलहरम्महत् ।
वृत्तकामोभवेद्भ्रातारामोमित्रकुलम्भवेत् ॥ 21 ॥
वयञ्चाध्विवाःसर्वाःसकमा न च शत्रवः ।
त्वयापुनर्नृशंशंसेनसीतांसंरुन्धताबलात् ॥ 22 ॥
राक्षसावयमात्मा च त्रयन्तुल्यन्निपातितम् ।
न कामकारःकामंवातवराक्षसपुङ्गव ।
दैवञ्चेष्टयतेसर्वंहतन्दैवेनहन्यते ॥ 23 ॥
वानराणांविनाशोऽयंराक्षसानां च तेरणे ।
तवचैवमहाबाहो दैवयोगादुपागतः ॥ 24 ॥
नैवार्थेन न कामेनविक्रमेण न चाज्ञया ।
शक्यादैवगतिर्लोकेनिवर्तयितुमुद्यता ॥ 25 ॥
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच पवनात्मजम् ।
अतिलक्षणसम्पन्नं माधुर्यगुणभूषितम् ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोदशाधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayodaśādhikaśatatamassargaḥ |
rāvaṇannihatandṛṣṭavārāghaveṇamahātmanā |
antaḥpurādviniṣpetūrākṣasyaśśokakarśitāḥ || 1 ||
vāryamāṇāssubahuśoveṣṭantyaḥkṣitipāṃsuṣu |
vimuktakeśyaśśokārtāgāvovatsahatāyathā || 2 ||
uttareṇaviniṣkramyadvāreṇasaharākṣasaiḥ |
praviśyāyodhanaṅghoraṃvicinvantvohatampatim || 3 ||
āryaputretivādinyohānātheti ca sarvaśaḥ |
paripetuḥkabandhāṅkāmmahīṃśoṇitakardamām || 4 ||
dṛṣṭvā samāgataṃ devī hanūmantaṃ mahābalam |
tūṣṇīmāsta tadā dṛṣṭvā smṛtvā hṛṣṭābhavattadā || 5 ||
dadṛśustāmahākāyammahāvīryammahādyutim |
rāvaṇannihatambhūmaunīlāñjanacayopamam || 6 ||
tāḥpatiṃsahasādṛṣṭavāśayānaṃraṇapāṃsuṣu |
nipetustasyagātreṣuchinnāvanalatāiva || 7 ||
bahumānātpariṣvajyakācidevaṃruroda ha |
caraṇaukācidālambyakācitkaṇṭhe'valambya ca || 8 ||
utkṣipya ca bhujaukācidbhūmausuparivartate |
hatasyavadanandṛṣṭavākācinmohamupāgamat || 9 ||
kācidaṅkeśiraḥkṛtvārurodamukhamīkṣatī |
snāpayantīmukhambāṣpaistuṣārairivapaṅkajam || 10 ||
evamārtāḥpatindṛṣṭavārāvaṇannihatambhuvi |
cukruśurbhahudhāśokādbhūyastāḥparyadevayan || 11 ||
yenamitrāsitaḥśakroyenavitrāsitoyamaḥ |
yenavaiśravaṇorājāpuṣpakeṇaviyojitaḥ || 12 ||
gandharvāṇāmṛṣīṇāṃ ca surāṇāṃ ca mahātmanām |
bhayaṃyenaraṇedattaṃso'yaṃśeteraṇehataḥ || 13 ||
asurebhyaḥsurebhyovāpannagebhyo'pivātathā |
bhayaṃyo na vijānātitasyedammānuṣād bhayam || 14 ||
avadhyodevatānāṃyastathādānavarākṣasām |
hataḥso'yaṃraṇeśetemānuṣeṇapadātinā || 15 ||
yo na śakyassurairhantuṃ na yakṣairnāsuraistathā |
so'yaṅkaścidivāsattvomṛtyummartyenalambhitaḥ || 16 ||
evaṃvadantyorurudustasyatāduḥkhitāḥstriyaḥ |
bhūyaeva ca duḥkhārtāvilepuścapunaḥpunaḥ || 17 ||
aśṛṇvatātusuhṛdāṃsatataṃhitavādinām |
maraṇāyahṛtāsītārākṣasāścanipātitāḥ || 18 ||
etāssamamidānīntevayamātmā ca pātitaḥ |
bruvāṇo'pihitaṃvākyamiṣṭobhrātāvibhīṣaṇaḥ || 19 ||
dhṛṣṭamparuṣitomohattvayātmavathakāṅkṣiṇā |
diniryātitātesvāsatītārāmāyamaithilī || 20 ||
nanassyādvyasanaṅghoramidammūlaharammahat |
vṛttakāmobhavedbhrātārāmomitrakulambhavet || 21 ||
vayañcādhvivāḥsarvāḥsakamā na ca śatravaḥ |
tvayāpunarnṛśaṃśaṃsenasītāṃsaṃrundhatābalāt || 22 ||
rākṣasāvayamātmā ca trayantulyannipātitam |
na kāmakāraḥkāmaṃvātavarākṣasapuṅgava |
daivañceṣṭayatesarvaṃhatandaivenahanyate || 23 ||
vānarāṇāṃvināśo'yaṃrākṣasānāṃ ca teraṇe |
tavacaivamahābāho daivayogādupāgataḥ || 24 ||
naivārthena na kāmenavikrameṇa na cājñayā |
śakyādaivagatirlokenivartayitumudyatā || 25 ||
tataḥ śubhataraṃ vākyamuvāca pavanātmajam |
atilakṣaṇasampannaṃ mādhuryaguṇabhūṣitam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayodaśādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.