Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 81 — Gurmukhi Script

Meaning —

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।

ਅਥ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

Shloka 1

ਵਿਜ੍ਞਾਯਤੁਮਨਸ੍ਤਸ੍ਯਰਾਘਵਸ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸ ਨਿਵृਤ੍ਯਾਹਵਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਪੁਰੀਨ੍ਤਤਃ ॥ 1 ॥

vijñāyatumanastasyarāghavasyamahātmanaḥ |
sa nivṛtyāhavāttasmāt praviveśapurīntataḥ || 1 ||

Shloka 2

ਸੋऽਨੁਸ੍ਮृਤ੍ਯਵਧਨ੍ਤੇषਾਂਰਾਕ੍षਸਾਨਾਨ੍ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ।
ਕ੍ਰੋਧਤਾਮ੍ਰੇਕ੍षਣਸ਼੍ਸ਼ੂਰੋਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 2 ॥

so'nusmṛtyavadhanteṣāṃrākṣasānāntarasvinām |
krodhatāmrekṣaṇaśśūronirjagāmāhādyutiḥ || 2 ||

Shloka 3

ਸ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਵਦ੍ਵਾਰੇਣਨਿਰ੍ਯਯੌਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਵृਤਃ ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯੋਦੇਵਕਣ੍ਟਕਃ ॥ 3 ॥

sa paścimevadvāreṇaniryayaurākṣasairvṛtaḥ |
indrajitsumahāvīryaḥpaulastyodevakaṇṭakaḥ || 3 ||

Shloka 4

ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ਤੁਤਤੋਦृष੍ਟਵਾਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਰਣਾਯਾਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤੌਵੀਰੌਮਾਯਾਮ੍ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕਰੋਤ੍ਤਦਾ ॥ 4 ॥

indrajittutatodṛṣṭavābhrātaraurāmalakṣmaṇau |
raṇāyābhyudyatauvīraumāyāmprāduṣkarottadā || 4 ||

Shloka 5

ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ਤੁਰਥੇਸ੍ਥਾਪ੍ਯਸੀਤਾਮ੍ਮਾਯਾਮਯੀਨ੍ਤਦਾ ।
ਬਲੇਨਮਹਤਾਵृਤ੍ਯਤਸ੍ਯਾਵਧਮਰੋਚਯਤ੍ ॥ 5 ॥

indrajitturathesthāpyasītāmmāyāmayīntadā |
balenamahatāvṛtyatasyāvadhamarocayat || 5 ||

Shloka 6

ਮੋਹਨਾਰ੍ਥਨ੍ਤੁਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਙ੍ਕृਤ੍ਵਾਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ।
ਹਨ੍ਤੁਂਸੀਤਾਂਵ੍ਯਵਸਿਤੋਵਾਨਰਾਭਿਮੁਖੋਯਯੌ ॥ 6 ॥

mohanārthantusarveṣāmbuddhiṅkṛtvāsudurmatiḥ |
hantuṃsītāṃvyavasitovānarābhimukhoyayau || 6 ||

Shloka 7

ਤਮ੍ਦृष੍ਟਵਾਤ੍ਵਭਿਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂਸਰ੍ਵੇਤੇਕਾਨਨੌਕਸਃ ।
ਉਤ੍ਪੇਤੁਰਭਿਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਹਸ੍ਤਾਯੁਯੁਤ੍ਸਵਃ ॥ 7 ॥

tamdṛṣṭavātvabhiniryāntaṃsarvetekānanaukasaḥ |
utpeturabhisaṅkruddhāśśilāhastāyuyutsavaḥ || 7 ||

Shloka 8

ਹਨੂਮਾਨ੍ ਪੁਰਤਸ੍ਤੇषਾਞ੍ਜਗਾਮਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ ।
ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਸੁਮਹਚ੍ਛृਙ੍ਗਮ੍ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯਦੁਰਾਸਦਮ੍ ॥ 8 ॥

hanūmān puratasteṣāñjagāmakapikuñjaraḥ |
pragṛhyasumahacchṛṅgamparvatasyadurāsadam || 8 ||

Shloka 9

ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਹਤਾਨਨ੍ਦਾਂਸੀਤਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋਰਥੇ ।
ਏਕਵੇਣੀਧਰਾਨ੍ਦੀਨਾਮੁਪਵਾਸਕृਸ਼ਾਨਨਾਮ੍ ॥ 9 ॥

sa dadarśahatānandāṃsītāmindrajitorathe |
ekaveṇīdharāndīnāmupavāsakṛśānanām || 9 ||

Shloka 10

ਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟੈਕਵਸਨਾਮਮृਜਾਂਰਾਘਵਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਰਜੋਮਲਾਭ੍ਯਾਮਾਲਿਪ੍ਤੈਸ੍ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੈਰ੍ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 10 ॥

parikliṣṭaikavasanāmamṛjāṃrāghavapriyām |
rajomalābhyāmāliptaissarvagātrairvarastriyam || 10 ||

Shloka 11

ਤਾਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯਮੁਹੂਰ੍ਤਨ੍ਤੁਮੈਥਿਲੀਤ੍ਯਧ੍ਯਵਸ੍ਯਤੁ ।
ਬਭੂਵਾਚਿਰਦृष੍ਟਾਹਿਤੇਨਸਾਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 11 ॥

tānnirīkṣyamuhūrtantumaithilītyadhyavasyatu |
babhūvāciradṛṣṭāhitenasājanakātmajā || 11 ||

Shloka 12

ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਾਨ੍ਤੁਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਨ੍ਨਿਰਾਨਨ੍ਦਾਨ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਦृष੍ਟਵਾਰਥੋਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍ ॥ 12 ॥

abravīttāntuśokārtānnirānandāntapasvinīm |
dṛṣṭavārathosthitāndṛṣṭvārākṣasendrasutaśritām || 12 ||

Shloka 13

ਕਂਸਮਰ੍ਥਿਤਮਸ੍ਯੇਤਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਸਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਸਹਤੈਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਰਭ੍ਯਧਾਵਤਰਾਵਣਿਮ੍ ॥ 13 ॥

kaṃsamarthitamasyeticintayansamahākapiḥ |
sahatairvānaraśreṣṭhairabhyadhāvatarāvaṇim || 13 ||

Shloka 14

ਤਦ੍ਵਾਨਰਬਲਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਵਣਿਃਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ।
ਕृਤ੍ਵਾਵਿਕੋਸ਼ਨ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਮ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਸੀਤਾਮਕਰ੍षਯਤ੍ ॥ 14 ॥

tadvānarabalandṛṣṭavārāvaṇiḥkrodhamūrchitaḥ |
kṛtvāvikośannistriṃśammūrdhnisītāmakarṣayat || 14 ||

Shloka 15

ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤਾਨ੍ਤੇषਾਨ੍ਤਾਡਯਾਮਾਸਰਾਵਣਿਃ ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਂਰਾਮਰਾਮੇਤਿਮਾਯਯਾਯੋਜਿਤਾਂਰਥੇ ॥ 15 ॥

tāṃstriyampaśyatānteṣāntāḍayāmāsarāvaṇiḥ |
krośantīṃrāmarāmetimāyayāyojitāṃrathe || 15 ||

Shloka 16

ਗृਹੀਤਮੂਰ੍ਧਜਾਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਹਨੁਮਾਨ੍ ਦੈਨ੍ਯਮਾਗਤਃ ।
ਸ਼ੋਕਜਂਵਾਰਿਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮੁਤ੍ਸृਜਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 16 ॥

gṛhītamūrdhajāndṛṣṭavāhanumān dainyamāgataḥ |
śokajaṃvārinetrābhyāmutsṛjanmārutātmajaḥ || 16 ||

Shloka 17

ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀਂਰਾਮਸ੍ਯਮਹਿषੀਮ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪੁਰੁषਂਵਾਕ੍ਯਙ੍ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਰਕ੍षੋਧਿਪਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 17 ॥

tāndṛṣṭavācārusarvāṅgīṃrāmasyamahiṣīmpriyām |
abravītpuruṣaṃvākyaṅkrodhādrakṣodhipātmajam || 17 ||

Shloka 18

ਦੁਰਾਤ੍ਮਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨਾਸ਼ਾਯਕੇਸ਼ਪਕ੍षੇਪਰਾਮृਸ਼ਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੀਣਾਙ੍ਕੁਲੇਜਾਤੋਰਾਕ੍षਸੀਂਯੋਨਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ॥ 18 ॥

durātmannātmanāśāyakeśapakṣeparāmṛśaḥ |
brahmarṣīṇāṅkulejātorākṣasīṃyonimāśritaḥ || 18 ||

Shloka 19

ਧਿਕ੍ਤ੍ਵਾਮ੍ਪਾਪਸਮਾਚਾਰਂਯਸ੍ਯਤੇਮਤਿਰਿਦृਸ਼ੀ ।
ਨृਸ਼ਂਸਾਨਾਰ੍ਯ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤ ਕ੍षੁਦ੍ਰ ਪਾਪਪਰਾਕ੍ਰਮ ॥ 19 ॥

dhiktvāmpāpasamācāraṃyasyatematiridṛśī |
nṛśaṃsānārya durvṛtta kṣudra pāpaparākrama || 19 ||

Shloka 20

ਅਨਾਰ੍ਯਸ੍ਯੇਦृਸ਼ਙ੍ਕਰ੍ਮਘृਣਾਤੇਨਾਸ੍ਤਿਨਿਰ੍ਘृਣ ।
ਚ੍ਯੁਤਾਗृਹਾਚ੍ਚਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ਚਰਾਮਹਸ੍ਤਾਚ੍ਚਮੈਥਿਲੀ ॥ 20 ॥

anāryasyedṛśaṅkarmaghṛṇātenāstinirghṛṇa |
cyutāgṛhāccarājyāccarāmahastāccamaithilī || 20 ||

Shloka 21

ਕਿਨ੍ਤਵੈषਾਪਰਾਦ੍ਧਾਹਿਯਦੇਨਾਂਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ।
ਸੀਤਾਂਹਤ੍ਵਾਤੁ ਨ ਚਿਰਞ੍ਜੀਵਿष੍ਯਸਿਕਥਞ੍ਚਨ ॥ 21 ॥

kintavaiṣāparāddhāhiyadenāṃhantumicchasi |
sītāṃhatvātu na cirañjīviṣyasikathañcana || 21 ||

Shloka 22

ਵਧਾਰ੍ਹਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨਮਮਹਸ੍ਤਗਤੋਹ੍ਯਸਿ ।
ਯੇਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਘਾਤਿਨਾਂਲੋਕਾਲੋਕਵਧ੍ਯੈषੁਕੁਸਤਿਤਾਃ ॥ 22 ॥

vadhārhakarmaṇānenamamahastagatohyasi |
yeca strīghātināṃlokālokavadhyaiṣukusatitāḥ || 22 ||

Shloka 23

ਇਹਜੀਵਿਤਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਪ੍ਰੇਤ੍ਯਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਸੇ ।
ਤਿਬ੍ਰੁਵਾਣੋਹਨੁਮਾਨ੍ ਸਾਯੁਧੈਰ੍ਹਰਿਭਿਰ੍ਵृਤਃ ॥ 23 ॥

ihajīvitamutsṛjyapretyatānpratipatsyase |
tibruvāṇohanumān sāyudhairharibhirvṛtaḥ || 23 ||

Shloka 24

ਅਭ੍ਯਦਾਵਤ੍ ਸਸੁਙ੍ਕृਦ੍ਧੋਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ।
ਪਤਨ੍ਤਮ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਨ੍ਤਦਨੀਕਂਵਨੌਕਸਾਮ੍ ॥ 24 ॥

abhyadāvat sasuṅkṛddhorākṣasendrasutamprati |
patantammahāvīryantadanīkaṃvanaukasām || 24 ||

Shloka 25

ਰਕ੍षਸਾਮ੍ਭੀਮਕੋਪਾਨਾਮਨੀਕਨ੍ਤੁਨ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ।
ਸਃਤਾਮ੍ਬਾਣਸਹਸ੍ਰੇਣਵਿਕ੍षੋਭ੍ਯਹਰਿਵਾਹਿਨੀਮ੍ ॥ 25 ॥

rakṣasāmbhīmakopānāmanīkantunyavārayat |
saḥtāmbāṇasahasreṇavikṣobhyaharivāhinīm || 25 ||

Shloka 26

ਹਨੂਮਨ੍ਤਂਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਰਾਮਸ਼੍ਚਯਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਹਾਗਤਾਃ ॥ 26 ॥

hanūmantaṃhariśreṣṭhamindrajit pratyuvāca ha |
sugrīvastvaṃ ca rāmaścayannimittamihāgatāḥ || 26 ||

Shloka 27

ਤਾਂਵਧਿष੍ਯਾਮਿਵੈਦੇਹੀਮਦ੍ਯੈਵਤਵਪਸ਼੍ਯਤਃ ।
ਇਮਾਂਹਤ੍ਵਾਤਤੋਰਾਮਂਲਕ੍ष੍ਮਣਨ੍ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਵਾਨਰ ॥ 27 ॥

tāṃvadhiṣyāmivaidehīmadyaivatavapaśyataḥ |
imāṃhatvātatorāmaṃlakṣmaṇantvāṃ ca vānara || 27 ||

Shloka 28

ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚ ਵਧਿष੍ਯਾਮਿਤਞ੍ਚਾਨਾਰ੍ਯਂਵਿਭੀषਣਮ੍ ।
ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾਃਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚੇਤਿਯਦ੍ ਬ੍ਰਵੀषਿਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮ ॥ 28 ॥

sugrīvaṃ ca vadhiṣyāmitañcānāryaṃvibhīṣaṇam |
na hantavyāḥstriyaścetiyad bravīṣiplavaṅgama || 28 ||

Shloka 29

ਪੀਡਾਕਰਮਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂਯਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਵਤਤ੍ ।
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਰੁਦਤੀਂਸੀਤਾਮ੍ਮਯਾਮਯੀਂ ਚ ਤਾਮ੍ ॥ 29 ॥

pīḍākaramamitrāṇāṃyatsyātkartavyamevatat |
tamevamuktvārudatīṃsītāmmayāmayīṃ ca tām || 29 ||

Shloka 30

ਸ਼ਿਤਧਾਰੇਣਖਙ੍ਗੇਨਨਿਜਘਾਨੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਮਾਰ੍ਗੇਣਭਿਨ੍ਨਾਤੇਨਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 30 ॥

śitadhāreṇakhaṅgenanijaghānendrajitsvayam |
yajñopavītamārgeṇabhinnātenatapasvinī || 30 ||

Shloka 31

ਸਾਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍ਪृਥੁਸ਼੍ਰੋਣੀਪਪਾਤਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾ ।
ਤ੍ਤਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂਹਤ੍ਵਾਹਨੂਮਨ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 31 ॥

sāpṛthivyāmpṛthuśroṇīpapātapriyadarśanā |
ttāmindrajit striyaṃhatvāhanūmantamuvāca ha || 31 ||

Shloka 32

ਮਯਾਰਾਮਸ੍ਯਪਸ਼੍ਯੇਮਾਙ੍ਕੋਪੇਨ ਚ ।
ਏषਾਵਿਸ਼ਸ੍ਤਾਵੈਦੇਹੀਨਿष੍ਫਲੋਵਃਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ॥ 32 ॥

mayārāmasyapaśyemāṅkopena ca |
eṣāviśastāvaidehīniṣphalovaḥpariśramaḥ || 32 ||

Shloka 33

ਤਤਃਖਡਗੇਨਮਹਤਾਹਤ੍ਵਾਤਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਹृष੍ਟਸ੍ਸਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯਨਨਾਦ ਚ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 33 ॥

tataḥkhaḍagenamahatāhatvātāmindrajit svayam |
hṛṣṭassarathamāsthāyananāda ca mahāsvanam || 33 ||

Shloka 34

ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਮਦੂਰੇਪ੍ਰਤ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ।
ਵ੍ਯਾਦਿਤਾਸ੍ਯਸ੍ਯਨਦਤਸ੍ਤਦ੍ਦੁਰ੍ਗਂਸਂਸ਼੍ਰਿਤਸ੍ਯਤੁ ॥ 34 ॥

vānarāśśuśruvuśśabdamadūrepratyavasthitāḥ |
vyāditāsyasyanadatastaddurgaṃsaṃśritasyatu || 34 ||

Shloka 35

ਤਥਾਤੁਸੀਤਾਂਵਿਨਿਹਤ੍ਯਦੁਰ੍ਮਤਿਃਪ੍ਰਹृष੍ਟਚੇਤਾਸ੍ਸਬਭੂਵਰਾਵਣਿਃ ।
ਤਂਹृष੍ਟਰੂਪਂਸਮੁਦੀਕ੍ष੍ਯਵਾਨਰਾਵਿषਣ੍ਣਰੂਪਾਸ੍ਸਹਸਾਪ੍ਰਦਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ ॥ 35 ॥

tathātusītāṃvinihatyadurmatiḥprahṛṣṭacetāssababhūvarāvaṇiḥ |
taṃhṛṣṭarūpaṃsamudīkṣyavānarāviṣaṇṇarūpāssahasāpradadudruvuḥ || 35 ||

ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ एकाशीतितमस्सर्गः ।

विज्ञायतुमनस्तस्यराघवस्यमहात्मनः ।

स निवृत्याहवात्तस्मात् प्रविवेशपुरीन्ततः ॥ 1 ॥

सोऽनुस्मृत्यवधन्तेषांराक्षसानान्तरस्विनाम् ।

क्रोधताम्रेक्षणश्शूरोनिर्जगामाहाद्युतिः ॥ 2 ॥

स पश्चिमेवद्वारेणनिर्ययौराक्षसैर्वृतः ।

इन्द्रजित्सुमहावीर्यःपौलस्त्योदेवकण्टकः ॥ 3 ॥

इन्द्रजित्तुततोदृष्टवाभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।

रणायाभ्युद्यतौवीरौमायाम्प्रादुष्करोत्तदा ॥ 4 ॥

इन्द्रजित्तुरथेस्थाप्यसीताम्मायामयीन्तदा ।

बलेनमहतावृत्यतस्यावधमरोचयत् ॥ 5 ॥

मोहनार्थन्तुसर्वेषाम्बुद्धिङ्कृत्वासुदुर्मतिः ।

हन्तुंसीतांव्यवसितोवानराभिमुखोययौ ॥ 6 ॥

तम्दृष्टवात्वभिनिर्यान्तंसर्वेतेकाननौकसः ।

उत्पेतुरभिसङ्क्रुद्धाश्शिलाहस्तायुयुत्सवः ॥ 7 ॥

हनूमान् पुरतस्तेषाञ्जगामकपिकुञ्जरः ।

प्रगृह्यसुमहच्छृङ्गम्पर्वतस्यदुरासदम् ॥ 8 ॥

स ददर्शहतानन्दांसीतामिन्द्रजितोरथे ।

एकवेणीधरान्दीनामुपवासकृशाननाम् ॥ 9 ॥

परिक्लिष्टैकवसनाममृजांराघवप्रियाम् ।

रजोमलाभ्यामालिप्तैस्सर्वगात्रैर्वरस्त्रियम् ॥ 10 ॥

तान्निरीक्ष्यमुहूर्तन्तुमैथिलीत्यध्यवस्यतु ।

बभूवाचिरदृष्टाहितेनसाजनकात्मजा ॥ 11 ॥

अब्रवीत्तान्तुशोकार्तान्निरानन्दान्तपस्विनीम् ।

दृष्टवारथोस्थितान्दृष्ट्वाराक्षसेन्द्रसुतश्रिताम् ॥ 12 ॥

कंसमर्थितमस्येतिचिन्तयन्समहाकपिः ।

सहतैर्वानरश्रेष्ठैरभ्यधावतरावणिम् ॥ 13 ॥

तद्वानरबलन्दृष्टवारावणिःक्रोधमूर्छितः ।

कृत्वाविकोशन्निस्त्रिंशम्मूर्ध्निसीतामकर्षयत् ॥ 14 ॥

तांस्त्रियम्पश्यतान्तेषान्ताडयामासरावणिः ।

क्रोशन्तींरामरामेतिमाययायोजितांरथे ॥ 15 ॥

गृहीतमूर्धजान्दृष्टवाहनुमान् दैन्यमागतः ।

शोकजंवारिनेत्राभ्यामुत्सृजन्मारुतात्मजः ॥ 16 ॥

तान्दृष्टवाचारुसर्वाङ्गींरामस्यमहिषीम्प्रियाम् ।

अब्रवीत्पुरुषंवाक्यङ्क्रोधाद्रक्षोधिपात्मजम् ॥ 17 ॥

दुरात्मन्नात्मनाशायकेशपक्षेपरामृशः ।

ब्रह्मर्षीणाङ्कुलेजातोराक्षसींयोनिमाश्रितः ॥ 18 ॥

धिक्त्वाम्पापसमाचारंयस्यतेमतिरिदृशी ।

नृशंसानार्य दुर्वृत्त क्षुद्र पापपराक्रम ॥ 19 ॥

अनार्यस्येदृशङ्कर्मघृणातेनास्तिनिर्घृण ।

च्युतागृहाच्चराज्याच्चरामहस्ताच्चमैथिली ॥ 20 ॥

किन्तवैषापराद्धाहियदेनांहन्तुमिच्छसि ।

सीतांहत्वातु न चिरञ्जीविष्यसिकथञ्चन ॥ 21 ॥

वधार्हकर्मणानेनममहस्तगतोह्यसि ।

येच स्त्रीघातिनांलोकालोकवध्यैषुकुसतिताः ॥ 22 ॥

इहजीवितमुत्सृज्यप्रेत्यतान्प्रतिपत्स्यसे ।

तिब्रुवाणोहनुमान् सायुधैर्हरिभिर्वृतः ॥ 23 ॥

अभ्यदावत् ससुङ्कृद्धोराक्षसेन्द्रसुतम्प्रति ।

पतन्तम्महावीर्यन्तदनीकंवनौकसाम् ॥ 24 ॥

रक्षसाम्भीमकोपानामनीकन्तुन्यवारयत् ।

सःताम्बाणसहस्रेणविक्षोभ्यहरिवाहिनीम् ॥ 25 ॥

हनूमन्तंहरिश्रेष्ठमिन्द्रजित् प्रत्युवाच ह ।

सुग्रीवस्त्वं च रामश्चयन्निमित्तमिहागताः ॥ 26 ॥

तांवधिष्यामिवैदेहीमद्यैवतवपश्यतः ।

इमांहत्वाततोरामंलक्ष्मणन्त्वां च वानर ॥ 27 ॥

सुग्रीवं च वधिष्यामितञ्चानार्यंविभीषणम् ।

न हन्तव्याःस्त्रियश्चेतियद् ब्रवीषिप्लवङ्गम ॥ 28 ॥

पीडाकरममित्राणांयत्स्यात्कर्तव्यमेवतत् ।

तमेवमुक्त्वारुदतींसीताम्मयामयीं च ताम् ॥ 29 ॥

शितधारेणखङ्गेननिजघानेन्द्रजित्स्वयम् ।

यज्ञोपवीतमार्गेणभिन्नातेनतपस्विनी ॥ 30 ॥

सापृथिव्याम्पृथुश्रोणीपपातप्रियदर्शना ।

त्तामिन्द्रजित् स्त्रियंहत्वाहनूमन्तमुवाच ह ॥ 31 ॥

मयारामस्यपश्येमाङ्कोपेन च ।

एषाविशस्तावैदेहीनिष्फलोवःपरिश्रमः ॥ 32 ॥

ततःखडगेनमहताहत्वातामिन्द्रजित् स्वयम् ।

हृष्टस्सरथमास्थायननाद च महास्वनम् ॥ 33 ॥

वानराश्शुश्रुवुश्शब्दमदूरेप्रत्यवस्थिताः ।

व्यादितास्यस्यनदतस्तद्दुर्गंसंश्रितस्यतु ॥ 34 ॥

तथातुसीतांविनिहत्यदुर्मतिःप्रहृष्टचेतास्सबभूवरावणिः ।

तंहृष्टरूपंसमुदीक्ष्यवानराविषण्णरूपास्सहसाप्रददुद्रुवुः ॥ 35 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकाशीतितमस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.81 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ