ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਨ੍ਤੁਪਾਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ਪ੍ਰਹ੍ਵਾਂਰਾਮਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਹृਦਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਙ੍ਕ੍ਰੋਧਵ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 1 ॥
ਏषਾਸਿਨਿਰ੍ਜਿਤਾਭਦ੍ਰੇਸ਼ਤ੍ਰੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਰਣਾਜਿਰੇ ।
ਪੌਰੁषਾਦ੍ਯਦਨੁष੍ਠੇਯਮ੍ਮਯੈਤਦੁਪਪਾਦਿਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਗਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਨ੍ਤਮਮਰ੍षਸ੍ਯਧਰ੍षਣਾਸਮ੍ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਿਤਾ ।
ਅਵਮਾਨਸ਼੍ਚਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚਯੁਗਪਨ੍ਨਿਹਤੌਮਯਾ ॥ 3 ॥
ਅਦ੍ਯਮੇਪੌਰੁषਨ੍ਦृष੍ਟਮਦ੍ਯਮੇਸਫਲ੍ਸ਼੍ਰਮਃ ।
ਅਦ੍ਯਤੀਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੋऽਤ੍ਵਾਪ੍ਰਭਵਾਮ੍ਯਦ੍ਯਚਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 4 ॥
ਯਾਤ੍ਵਂਵਿਰਹਿਤਾਨੀਤਾਚਲਚਿਤ੍ਤੇਨਰਕ੍षਸਾ ।
ਦੈਵਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋਦੋषੋਮਾਨੁषੇਣਮਯਾਜਿਤਃ ॥ 5 ॥
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਵਮਾਨਂਯਸ੍ਤੇਜਸਾ ਨ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਤਿ ।
ਕਸ੍ਤਸ੍ਯਪੁਰੁषਾਰ੍ਥੋਮਹਤਾਪ੍ਯਲ੍ਪਚੇਤਸਃ ॥ 6 ॥
ਲਙ੍ਘਨਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯਲਙ੍ਕਾਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿਮਰ੍ਧਨਮ੍ ।
ਸਫਲਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਮਦ੍ਯਕਰ੍ਮਹਨੂਮਤਃ ॥ 7 ॥
ਯੁਦ੍ਧੇਵਿਕ੍ਰਮਤਸ਼੍ਚੈਵਹਿਤਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤਸ੍ਤਥਾ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਸਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯਸਫਲੋऽਦ੍ਯਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ॥ 8 ॥
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾਸਫਲੋऽਦ੍ਯਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ।
ਵਿਗੁਣਮ੍ਭ੍ਰਾਤਰਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਯੋਮਾਂਸ੍ਵਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 9 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਦਤ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸੀਤਾਰਾਮਸ੍ਯਤਦ੍ਵਚਃ ।
ਮृਗੀਵੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਾਬਭੂਵਾਸ਼੍ਰੁਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ ॥ 10 ॥
ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਾਨ੍ਤੁਰਾਮਸ੍ਯਸਮੀਪੇਹृਦਯਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਜਨਵਾਦਭਯਾਦ੍ਰਾਜ੍ਞੋਬਭੂਵਹृਦਯਨ੍ਦ੍ਵਿਧਾ ॥ 11 ॥
ਸੀਤਾਮੁਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾਕ੍षੀਨ੍ਨੀਲਕੁਞ੍ਚਿਤਮੂਰ੍ਥਜਾਮ੍ ।
ਅਵਦਦ੍ਵੈਵਰਾਰੋਹਮ੍ਮਧ੍ਯੇਵਾਨਰਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਯਤ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ਮਨੁष੍ਯੇਣਧਰ੍षਣਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਮਾਰ੍ਜਤਾ ।
ਤਤ੍ਕृਤਂਰਾਵਣਂਹਤ੍ਵਾਮਯੇਦਮ੍ਮਾਨਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣਾ ॥ 13 ॥
ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯਤਪਸਾਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਨਦੁਰਾਧਰ੍षਾਮੁਨਿਨਾਦਕ੍षਿਣੇਵਧਿਕ੍ ॥ 14 ॥
ਵਿਦਿਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤੁਭਤ੍ਰਨ੍ਤੇਯੋऽਯਂਰਣਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ।
ਸੁਤੀਰ੍ਣਃਸੁਹृਦਾਂਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਨਤ੍ਵਦਰ੍ਥਮ੍ਮਯਾਕृਤਃ ॥ 15 ॥
ਰਕ੍षਤਾਤੁਮਯਾਵृਤ੍ਤਪਮਵਾਦਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ।
ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯਵ੍ਯਙ੍ਗ੍ਯਂ ਚ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਤਾ ॥ 16 ॥
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਚਾਰਿਤ੍ਰਸਨ੍ਦੇਹਾਮਮਪ੍ਰਤਿਮੁਖੇਸ੍ਥਿਤਾ ।
ਦੀਪੋਨੇਤ੍ਰਾਤੁਰਸ੍ਯੇਵਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾਸਿਮੇਦृਢਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛਤ੍ਵਾਨੁਜਾਨੇऽਦ੍ਯਯਥੇष੍ਟਞ੍ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ ।
ਏਤਾਦਸ਼ਦਿਸ਼ੋਭਦ੍ਰੇਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਨ ਮੇਤ੍ਵਯਾ ॥ 18 ॥
ਕਃਪੁਮਾਂਸ੍ਤੁਕੁਲੇਜਾਤਸ੍ਸ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ਪਰਗृਹਾषਿਤਾਮ੍ ।
ਤੇਜਸ੍ਵੀਪੁਨਰਾਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਹृਲ੍ਲੇਖ੍ਯੇਨਚੇਤਸਾ ॥ 19 ॥
ਰਾਵਣਾਙ੍ਕਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਾਨ੍ਦृष੍ਟਾਨ੍ਦੁष੍ਟੇਨਚਕ੍षੁषਾ ।
ਕਥਨ੍ਤ੍ਵਾਪੁਨਰਾਦਦ੍ਯਾਙ੍ਕੁਲਂਵ੍ਯਪਦਿਸ਼ਨ੍ ਮਹਤ੍ ॥ 20 ॥
ਤਦਰ੍ਥਨ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਮੇਤ੍ਵਂਯਸ਼ਃਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤਮ੍ਮਯਾ ।
ਨਾਸ੍ਤਿਮੇਤ੍ਯਯ੍ਯਭਿष੍ਵਙ੍ਗੋਯਥੇष੍ਟਙ੍ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਃ ॥ 21 ॥
ਤਦਦ੍ਯਵ੍ਯਾਹृਤਮ੍ਭਦ੍ਰੇਮਯੈਤਤ੍ ਕृਤਬੁਧਦਿਨਾ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਾਥਭਰਤੇਕੁਰੁਬੁਧਦਿਂਯਥਾਸੁਖਮ੍ ॥ 22 ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਵਾਥਸੁਗ੍ਰੀਵੇਰਾਕ੍षਸੇਵਾਵਿਭੀषਣੇ ।
ਨਿਵੇਸ਼ਯਮਨਸ੍ਸੀਤੇਯਥਾਵਾਸੁਖਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 23 ॥
ਨ ਹਿਤ੍ਵਾਂਰਾਵਣੋਦृष੍ਟਵਾਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਮ੍ਮਨੋਰਮਾਮ੍ ।
ਮਰ੍षਯੇਤਚਿਰਂਸੀਤੇਸ੍ਵਗृਹੇਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ॥ 24 ॥
ਤਤਃਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹਸ਼੍ਰਵਣਾਤਦਪ੍ਰਿਯਮ੍ਪ੍ਰਿਯਾਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਚਿਰਸ੍ਯਮੈਥਿਲੀ ।
ਮੁਮੋਚਬਾष੍ਪਂਸੁਭृਸ਼ਮ੍ਪ੍ਰਵੇਪਿਤਾਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਹਸ੍ਤਾਭਿਹਤੇਵਸਲ੍ਲਕੀ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ |
tāntupāśvasthitāmprahvāṃrāmassamprekṣyamaithilīm |
hṛdayāntargataṅkrodhavyāhartumupacakrame || 1 ||
eṣāsinirjitābhadreśatruñjitvāraṇājire |
pauruṣādyadanuṣṭheyammayaitadupapāditam || 2 ||
gato'smyantamamarṣasyadharṣaṇāsampramārjitā |
avamānaścaśatruścayugapannihataumayā || 3 ||
adyamepauruṣandṛṣṭamadyamesaphalśramaḥ |
adyatīrṇapratijño'tvāprabhavāmyadyacātmanaḥ || 4 ||
yātvaṃvirahitānītācalacittenarakṣasā |
daivasampāditodoṣomānuṣeṇamayājitaḥ || 5 ||
samprāptamavamānaṃyastejasā na pramārjati |
kastasyapuruṣārthomahatāpyalpacetasaḥ || 6 ||
laṅghanaṃ ca samudrasyalaṅkāyāścāpimardhanam |
saphalantasya ca ślāghyamadyakarmahanūmataḥ || 7 ||
yuddhevikramataścaivahitammantrayatastathā |
sugrīvasyasasainyasyasaphalo'dyapariśramaḥ || 8 ||
vibhīṣaṇasya ca tathāsaphalo'dyapariśramaḥ |
viguṇambhrātarantyaktvāyomāṃsvayamupasthitaḥ || 9 ||
ityevaṃvadatśrutvāsītārāmasyatadvacaḥ |
mṛgīvotphullanayanābabhūvāśrupariplutā || 10 ||
paśyatastānturāmasyasamīpehṛdayapriyām |
janavādabhayādrājñobabhūvahṛdayandvidhā || 11 ||
sītāmutpalapatrākṣīnnīlakuñcitamūrthajām |
avadadvaivarārohammadhyevānararakṣasām || 12 ||
yatkartavyammanuṣyeṇadharṣaṇāmpratimārjatā |
tatkṛtaṃrāvaṇaṃhatvāmayedammānakāṅkṣiṇā || 13 ||
nirjitājīvalokasyatapasābhāvitātmanā |
agastyenadurādharṣāmuninādakṣiṇevadhik || 14 ||
viditaścāstubhatranteyo'yaṃraṇapariśramaḥ |
sutīrṇaḥsuhṛdāṃvīryānnatvadarthammayākṛtaḥ || 15 ||
rakṣatātumayāvṛttapamavādaṃ ca sarvataḥ |
prakhyātasyātmavaṃśasyavyaṅgyaṃ ca parimārjatā || 16 ||
prāptacāritrasandehāmamapratimukhesthitā |
dīponetrāturasyevapratikūlāsimedṛḍham || 17 ||
tadgacchatvānujāne'dyayatheṣṭañjanakātmaje |
etādaśadiśobhadrekāryamasti na metvayā || 18 ||
kaḥpumāṃstukulejātasstrayamparagṛhāṣitām |
tejasvīpunarādadyātsuhṛllekhyenacetasā || 19 ||
rāvaṇāṅkaparikliṣṭāndṛṣṭānduṣṭenacakṣuṣā |
kathantvāpunarādadyāṅkulaṃvyapadiśan mahat || 20 ||
tadarthannirjitāmetvaṃyaśaḥpratyāhṛtammayā |
nāstimetyayyabhiṣvaṅgoyatheṣṭaṅgamyatāmitaḥ || 21 ||
tadadyavyāhṛtambhadremayaitat kṛtabudhadinā |
lakṣmaṇenāthabharatekurubudhadiṃyathāsukham || 22 ||
śatrughnevāthasugrīverākṣasevāvibhīṣaṇe |
niveśayamanassīteyathāvāsukhamātmanaḥ || 23 ||
na hitvāṃrāvaṇodṛṣṭavādivyarūpāmmanoramām |
marṣayetaciraṃsītesvagṛheparyavasthitām || 24 ||
tataḥpriyārhaśravaṇātadapriyampriyādupaśrutyacirasyamaithilī |
mumocabāṣpaṃsubhṛśampravepitāgajendrahastābhihatevasallakī || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टादशाधिकशततमस्सर्गः ।
तान्तुपाश्वस्थिताम्प्रह्वांरामस्सम्प्रेक्ष्यमैथिलीम् ।
हृदयान्तर्गतङ्क्रोधव्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ 1 ॥
एषासिनिर्जिताभद्रेशत्रुञ्जित्वारणाजिरे ।
पौरुषाद्यदनुष्ठेयम्मयैतदुपपादितम् ॥ 2 ॥
गतोऽस्म्यन्तममर्षस्यधर्षणासम्प्रमार्जिता ।
अवमानश्चशत्रुश्चयुगपन्निहतौमया ॥ 3 ॥
अद्यमेपौरुषन्दृष्टमद्यमेसफल्श्रमः ।
अद्यतीर्णप्रतिज्ञोऽत्वाप्रभवाम्यद्यचात्मनः ॥ 4 ॥
यात्वंविरहितानीताचलचित्तेनरक्षसा ।
दैवसम्पादितोदोषोमानुषेणमयाजितः ॥ 5 ॥
सम्प्राप्तमवमानंयस्तेजसा न प्रमार्जति ।
कस्तस्यपुरुषार्थोमहताप्यल्पचेतसः ॥ 6 ॥
लङ्घनं च समुद्रस्यलङ्कायाश्चापिमर्धनम् ।
सफलन्तस्य च श्लाघ्यमद्यकर्महनूमतः ॥ 7 ॥
युद्धेविक्रमतश्चैवहितम्मन्त्रयतस्तथा ।
सुग्रीवस्यससैन्यस्यसफलोऽद्यपरिश्रमः ॥ 8 ॥
विभीषणस्य च तथासफलोऽद्यपरिश्रमः ।
विगुणम्भ्रातरन्त्यक्त्वायोमांस्वयमुपस्थितः ॥ 9 ॥
इत्येवंवदत्श्रुत्वासीतारामस्यतद्वचः ।
मृगीवोत्फुल्लनयनाबभूवाश्रुपरिप्लुता ॥ 10 ॥
पश्यतस्तान्तुरामस्यसमीपेहृदयप्रियाम् ।
जनवादभयाद्राज्ञोबभूवहृदयन्द्विधा ॥ 11 ॥
सीतामुत्पलपत्राक्षीन्नीलकुञ्चितमूर्थजाम् ।
अवदद्वैवरारोहम्मध्येवानररक्षसाम् ॥ 12 ॥
यत्कर्तव्यम्मनुष्येणधर्षणाम्प्रतिमार्जता ।
तत्कृतंरावणंहत्वामयेदम्मानकाङ्क्षिणा ॥ 13 ॥
निर्जिताजीवलोकस्यतपसाभावितात्मना ।
अगस्त्येनदुराधर्षामुनिनादक्षिणेवधिक् ॥ 14 ॥
विदितश्चास्तुभत्रन्तेयोऽयंरणपरिश्रमः ।
सुतीर्णःसुहृदांवीर्यान्नत्वदर्थम्मयाकृतः ॥ 15 ॥
रक्षतातुमयावृत्तपमवादं च सर्वतः ।
प्रख्यातस्यात्मवंशस्यव्यङ्ग्यं च परिमार्जता ॥ 16 ॥
प्राप्तचारित्रसन्देहाममप्रतिमुखेस्थिता ।
दीपोनेत्रातुरस्येवप्रतिकूलासिमेदृढम् ॥ 17 ॥
तद्गच्छत्वानुजानेऽद्ययथेष्टञ्जनकात्मजे ।
एतादशदिशोभद्रेकार्यमस्ति न मेत्वया ॥ 18 ॥
कःपुमांस्तुकुलेजातस्स्त्रयम्परगृहाषिताम् ।
तेजस्वीपुनरादद्यात्सुहृल्लेख्येनचेतसा ॥ 19 ॥
रावणाङ्कपरिक्लिष्टान्दृष्टान्दुष्टेनचक्षुषा ।
कथन्त्वापुनरादद्याङ्कुलंव्यपदिशन् महत् ॥ 20 ॥
तदर्थन्निर्जितामेत्वंयशःप्रत्याहृतम्मया ।
नास्तिमेत्यय्यभिष्वङ्गोयथेष्टङ्गम्यतामितः ॥ 21 ॥
तदद्यव्याहृतम्भद्रेमयैतत् कृतबुधदिना ।
लक्ष्मणेनाथभरतेकुरुबुधदिंयथासुखम् ॥ 22 ॥
शत्रुघ्नेवाथसुग्रीवेराक्षसेवाविभीषणे ।
निवेशयमनस्सीतेयथावासुखमात्मनः ॥ 23 ॥
न हित्वांरावणोदृष्टवादिव्यरूपाम्मनोरमाम् ।
मर्षयेतचिरंसीतेस्वगृहेपर्यवस्थिताम् ॥ 24 ॥
ततःप्रियार्हश्रवणातदप्रियम्प्रियादुपश्रुत्यचिरस्यमैथिली ।
मुमोचबाष्पंसुभृशम्प्रवेपितागजेन्द्रहस्ताभिहतेवसल्लकी ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टादशाधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ |
tāntupāśvasthitāmprahvāṃrāmassamprekṣyamaithilīm |
hṛdayāntargataṅkrodhavyāhartumupacakrame || 1 ||
eṣāsinirjitābhadreśatruñjitvāraṇājire |
pauruṣādyadanuṣṭheyammayaitadupapāditam || 2 ||
gato'smyantamamarṣasyadharṣaṇāsampramārjitā |
avamānaścaśatruścayugapannihataumayā || 3 ||
adyamepauruṣandṛṣṭamadyamesaphalśramaḥ |
adyatīrṇapratijño'tvāprabhavāmyadyacātmanaḥ || 4 ||
yātvaṃvirahitānītācalacittenarakṣasā |
daivasampāditodoṣomānuṣeṇamayājitaḥ || 5 ||
samprāptamavamānaṃyastejasā na pramārjati |
kastasyapuruṣārthomahatāpyalpacetasaḥ || 6 ||
laṅghanaṃ ca samudrasyalaṅkāyāścāpimardhanam |
saphalantasya ca ślāghyamadyakarmahanūmataḥ || 7 ||
yuddhevikramataścaivahitammantrayatastathā |
sugrīvasyasasainyasyasaphalo'dyapariśramaḥ || 8 ||
vibhīṣaṇasya ca tathāsaphalo'dyapariśramaḥ |
viguṇambhrātarantyaktvāyomāṃsvayamupasthitaḥ || 9 ||
ityevaṃvadatśrutvāsītārāmasyatadvacaḥ |
mṛgīvotphullanayanābabhūvāśrupariplutā || 10 ||
paśyatastānturāmasyasamīpehṛdayapriyām |
janavādabhayādrājñobabhūvahṛdayandvidhā || 11 ||
sītāmutpalapatrākṣīnnīlakuñcitamūrthajām |
avadadvaivarārohammadhyevānararakṣasām || 12 ||
yatkartavyammanuṣyeṇadharṣaṇāmpratimārjatā |
tatkṛtaṃrāvaṇaṃhatvāmayedammānakāṅkṣiṇā || 13 ||
nirjitājīvalokasyatapasābhāvitātmanā |
agastyenadurādharṣāmuninādakṣiṇevadhik || 14 ||
viditaścāstubhatranteyo'yaṃraṇapariśramaḥ |
sutīrṇaḥsuhṛdāṃvīryānnatvadarthammayākṛtaḥ || 15 ||
rakṣatātumayāvṛttapamavādaṃ ca sarvataḥ |
prakhyātasyātmavaṃśasyavyaṅgyaṃ ca parimārjatā || 16 ||
prāptacāritrasandehāmamapratimukhesthitā |
dīponetrāturasyevapratikūlāsimedṛḍham || 17 ||
tadgacchatvānujāne'dyayatheṣṭañjanakātmaje |
etādaśadiśobhadrekāryamasti na metvayā || 18 ||
kaḥpumāṃstukulejātasstrayamparagṛhāṣitām |
tejasvīpunarādadyātsuhṛllekhyenacetasā || 19 ||
rāvaṇāṅkaparikliṣṭāndṛṣṭānduṣṭenacakṣuṣā |
kathantvāpunarādadyāṅkulaṃvyapadiśan mahat || 20 ||
tadarthannirjitāmetvaṃyaśaḥpratyāhṛtammayā |
nāstimetyayyabhiṣvaṅgoyatheṣṭaṅgamyatāmitaḥ || 21 ||
tadadyavyāhṛtambhadremayaitat kṛtabudhadinā |
lakṣmaṇenāthabharatekurubudhadiṃyathāsukham || 22 ||
śatrughnevāthasugrīverākṣasevāvibhīṣaṇe |
niveśayamanassīteyathāvāsukhamātmanaḥ || 23 ||
na hitvāṃrāvaṇodṛṣṭavādivyarūpāmmanoramām |
marṣayetaciraṃsītesvagṛheparyavasthitām || 24 ||
tataḥpriyārhaśravaṇātadapriyampriyādupaśrutyacirasyamaithilī |
mumocabāṣpaṃsubhṛśampravepitāgajendrahastābhihatevasallakī || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.