📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.118 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.118 Yuddhakanda - Ashtadashadhikashatatama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਨ੍ਤੁਪਾਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ਪ੍ਰਹ੍ਵਾਂਰਾਮਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਹृਦਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਙ੍ਕ੍ਰੋਧਵ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 1 ॥
ਏषਾਸਿਨਿਰ੍ਜਿਤਾਭਦ੍ਰੇਸ਼ਤ੍ਰੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਰਣਾਜਿਰੇ ।
ਪੌਰੁषਾਦ੍ਯਦਨੁष੍ਠੇਯਮ੍ਮਯੈਤਦੁਪਪਾਦਿਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਗਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਨ੍ਤਮਮਰ੍षਸ੍ਯਧਰ੍षਣਾਸਮ੍ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਿਤਾ ।
ਅਵਮਾਨਸ਼੍ਚਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚਯੁਗਪਨ੍ਨਿਹਤੌਮਯਾ ॥ 3 ॥
ਅਦ੍ਯਮੇਪੌਰੁषਨ੍ਦृष੍ਟਮਦ੍ਯਮੇਸਫਲ੍ਸ਼੍ਰਮਃ ।
ਅਦ੍ਯਤੀਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੋऽਤ੍ਵਾਪ੍ਰਭਵਾਮ੍ਯਦ੍ਯਚਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 4 ॥
ਯਾਤ੍ਵਂਵਿਰਹਿਤਾਨੀਤਾਚਲਚਿਤ੍ਤੇਨਰਕ੍षਸਾ ।
ਦੈਵਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋਦੋषੋਮਾਨੁषੇਣਮਯਾਜਿਤਃ ॥ 5 ॥
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਵਮਾਨਂਯਸ੍ਤੇਜਸਾ ਨ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਤਿ ।
ਕਸ੍ਤਸ੍ਯਪੁਰੁषਾਰ੍ਥੋਮਹਤਾਪ੍ਯਲ੍ਪਚੇਤਸਃ ॥ 6 ॥
ਲਙ੍ਘਨਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯਲਙ੍ਕਾਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿਮਰ੍ਧਨਮ੍ ।
ਸਫਲਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਮਦ੍ਯਕਰ੍ਮਹਨੂਮਤਃ ॥ 7 ॥
ਯੁਦ੍ਧੇਵਿਕ੍ਰਮਤਸ਼੍ਚੈਵਹਿਤਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤਸ੍ਤਥਾ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਸਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯਸਫਲੋऽਦ੍ਯਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ॥ 8 ॥
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾਸਫਲੋऽਦ੍ਯਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ।
ਵਿਗੁਣਮ੍ਭ੍ਰਾਤਰਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਯੋਮਾਂਸ੍ਵਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 9 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਦਤ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸੀਤਾਰਾਮਸ੍ਯਤਦ੍ਵਚਃ ।
ਮृਗੀਵੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਾਬਭੂਵਾਸ਼੍ਰੁਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ ॥ 10 ॥
ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਾਨ੍ਤੁਰਾਮਸ੍ਯਸਮੀਪੇਹृਦਯਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਜਨਵਾਦਭਯਾਦ੍ਰਾਜ੍ਞੋਬਭੂਵਹृਦਯਨ੍ਦ੍ਵਿਧਾ ॥ 11 ॥
ਸੀਤਾਮੁਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾਕ੍षੀਨ੍ਨੀਲਕੁਞ੍ਚਿਤਮੂਰ੍ਥਜਾਮ੍ ।
ਅਵਦਦ੍ਵੈਵਰਾਰੋਹਮ੍ਮਧ੍ਯੇਵਾਨਰਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਯਤ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ਮਨੁष੍ਯੇਣਧਰ੍षਣਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਮਾਰ੍ਜਤਾ ।
ਤਤ੍ਕृਤਂਰਾਵਣਂਹਤ੍ਵਾਮਯੇਦਮ੍ਮਾਨਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣਾ ॥ 13 ॥
ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯਤਪਸਾਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਨਦੁਰਾਧਰ੍षਾਮੁਨਿਨਾਦਕ੍षਿਣੇਵਧਿਕ੍ ॥ 14 ॥
ਵਿਦਿਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤੁਭਤ੍ਰਨ੍ਤੇਯੋऽਯਂਰਣਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ।
ਸੁਤੀਰ੍ਣਃਸੁਹृਦਾਂਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਨਤ੍ਵਦਰ੍ਥਮ੍ਮਯਾਕृਤਃ ॥ 15 ॥
ਰਕ੍षਤਾਤੁਮਯਾਵृਤ੍ਤਪਮਵਾਦਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ।
ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯਵ੍ਯਙ੍ਗ੍ਯਂ ਚ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਤਾ ॥ 16 ॥
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਚਾਰਿਤ੍ਰਸਨ੍ਦੇਹਾਮਮਪ੍ਰਤਿਮੁਖੇਸ੍ਥਿਤਾ ।
ਦੀਪੋਨੇਤ੍ਰਾਤੁਰਸ੍ਯੇਵਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾਸਿਮੇਦृਢਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛਤ੍ਵਾਨੁਜਾਨੇऽਦ੍ਯਯਥੇष੍ਟਞ੍ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ ।
ਏਤਾਦਸ਼ਦਿਸ਼ੋਭਦ੍ਰੇਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਨ ਮੇਤ੍ਵਯਾ ॥ 18 ॥
ਕਃਪੁਮਾਂਸ੍ਤੁਕੁਲੇਜਾਤਸ੍ਸ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ਪਰਗृਹਾषਿਤਾਮ੍ ।
ਤੇਜਸ੍ਵੀਪੁਨਰਾਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਹृਲ੍ਲੇਖ੍ਯੇਨਚੇਤਸਾ ॥ 19 ॥
ਰਾਵਣਾਙ੍ਕਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਾਨ੍ਦृष੍ਟਾਨ੍ਦੁष੍ਟੇਨਚਕ੍षੁषਾ ।
ਕਥਨ੍ਤ੍ਵਾਪੁਨਰਾਦਦ੍ਯਾਙ੍ਕੁਲਂਵ੍ਯਪਦਿਸ਼ਨ੍ ਮਹਤ੍ ॥ 20 ॥
ਤਦਰ੍ਥਨ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਮੇਤ੍ਵਂਯਸ਼ਃਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤਮ੍ਮਯਾ ।
ਨਾਸ੍ਤਿਮੇਤ੍ਯਯ੍ਯਭਿष੍ਵਙ੍ਗੋਯਥੇष੍ਟਙ੍ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਃ ॥ 21 ॥
ਤਦਦ੍ਯਵ੍ਯਾਹृਤਮ੍ਭਦ੍ਰੇਮਯੈਤਤ੍ ਕृਤਬੁਧਦਿਨਾ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਾਥਭਰਤੇਕੁਰੁਬੁਧਦਿਂਯਥਾਸੁਖਮ੍ ॥ 22 ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਵਾਥਸੁਗ੍ਰੀਵੇਰਾਕ੍षਸੇਵਾਵਿਭੀषਣੇ ।
ਨਿਵੇਸ਼ਯਮਨਸ੍ਸੀਤੇਯਥਾਵਾਸੁਖਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 23 ॥
ਨ ਹਿਤ੍ਵਾਂਰਾਵਣੋਦृष੍ਟਵਾਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਮ੍ਮਨੋਰਮਾਮ੍ ।
ਮਰ੍षਯੇਤਚਿਰਂਸੀਤੇਸ੍ਵਗृਹੇਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ॥ 24 ॥
ਤਤਃਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹਸ਼੍ਰਵਣਾਤਦਪ੍ਰਿਯਮ੍ਪ੍ਰਿਯਾਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਚਿਰਸ੍ਯਮੈਥਿਲੀ ।
ਮੁਮੋਚਬਾष੍ਪਂਸੁਭृਸ਼ਮ੍ਪ੍ਰਵੇਪਿਤਾਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਹਸ੍ਤਾਭਿਹਤੇਵਸਲ੍ਲਕੀ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ |
tāntupāśvasthitāmprahvāṃrāmassamprekṣyamaithilīm |
hṛdayāntargataṅkrodhavyāhartumupacakrame || 1 ||
eṣāsinirjitābhadreśatruñjitvāraṇājire |
pauruṣādyadanuṣṭheyammayaitadupapāditam || 2 ||
gato'smyantamamarṣasyadharṣaṇāsampramārjitā |
avamānaścaśatruścayugapannihataumayā || 3 ||
adyamepauruṣandṛṣṭamadyamesaphalśramaḥ |
adyatīrṇapratijño'tvāprabhavāmyadyacātmanaḥ || 4 ||
yātvaṃvirahitānītācalacittenarakṣasā |
daivasampāditodoṣomānuṣeṇamayājitaḥ || 5 ||
samprāptamavamānaṃyastejasā na pramārjati |
kastasyapuruṣārthomahatāpyalpacetasaḥ || 6 ||
laṅghanaṃ ca samudrasyalaṅkāyāścāpimardhanam |
saphalantasya ca ślāghyamadyakarmahanūmataḥ || 7 ||
yuddhevikramataścaivahitammantrayatastathā |
sugrīvasyasasainyasyasaphalo'dyapariśramaḥ || 8 ||
vibhīṣaṇasya ca tathāsaphalo'dyapariśramaḥ |
viguṇambhrātarantyaktvāyomāṃsvayamupasthitaḥ || 9 ||
ityevaṃvadatśrutvāsītārāmasyatadvacaḥ |
mṛgīvotphullanayanābabhūvāśrupariplutā || 10 ||
paśyatastānturāmasyasamīpehṛdayapriyām |
janavādabhayādrājñobabhūvahṛdayandvidhā || 11 ||
sītāmutpalapatrākṣīnnīlakuñcitamūrthajām |
avadadvaivarārohammadhyevānararakṣasām || 12 ||
yatkartavyammanuṣyeṇadharṣaṇāmpratimārjatā |
tatkṛtaṃrāvaṇaṃhatvāmayedammānakāṅkṣiṇā || 13 ||
nirjitājīvalokasyatapasābhāvitātmanā |
agastyenadurādharṣāmuninādakṣiṇevadhik || 14 ||
viditaścāstubhatranteyo'yaṃraṇapariśramaḥ |
sutīrṇaḥsuhṛdāṃvīryānnatvadarthammayākṛtaḥ || 15 ||
rakṣatātumayāvṛttapamavādaṃ ca sarvataḥ |
prakhyātasyātmavaṃśasyavyaṅgyaṃ ca parimārjatā || 16 ||
prāptacāritrasandehāmamapratimukhesthitā |
dīponetrāturasyevapratikūlāsimedṛḍham || 17 ||
tadgacchatvānujāne'dyayatheṣṭañjanakātmaje |
etādaśadiśobhadrekāryamasti na metvayā || 18 ||
kaḥpumāṃstukulejātasstrayamparagṛhāṣitām |
tejasvīpunarādadyātsuhṛllekhyenacetasā || 19 ||
rāvaṇāṅkaparikliṣṭāndṛṣṭānduṣṭenacakṣuṣā |
kathantvāpunarādadyāṅkulaṃvyapadiśan mahat || 20 ||
tadarthannirjitāmetvaṃyaśaḥpratyāhṛtammayā |
nāstimetyayyabhiṣvaṅgoyatheṣṭaṅgamyatāmitaḥ || 21 ||
tadadyavyāhṛtambhadremayaitat kṛtabudhadinā |
lakṣmaṇenāthabharatekurubudhadiṃyathāsukham || 22 ||
śatrughnevāthasugrīverākṣasevāvibhīṣaṇe |
niveśayamanassīteyathāvāsukhamātmanaḥ || 23 ||
na hitvāṃrāvaṇodṛṣṭavādivyarūpāmmanoramām |
marṣayetaciraṃsītesvagṛheparyavasthitām || 24 ||
tataḥpriyārhaśravaṇātadapriyampriyādupaśrutyacirasyamaithilī |
mumocabāṣpaṃsubhṛśampravepitāgajendrahastābhihatevasallakī || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ ||