Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 55 — Gurmukhi Script

Meaning —

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।

ਅਥ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

Shloka 1

ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਂਹਤਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੇਣਰਾਵਣਃ ।
ਬਲਾਧ੍ਯਕ੍षਮੁਵਾਚੇਦਙ੍ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 1 ॥

vajradaṃṣṭraṃhataṃśrutvāvāliputreṇarāvaṇaḥ |
balādhyakṣamuvācedaṅkṛtāñjalimupasthitam || 1 ||

Shloka 2

ਸ਼ੀਘ੍ਰਨ੍ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤੁਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾਰਾਕ੍षਸਾਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਅਕਮ੍ਪਨਮ੍ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਕੋਵਿਦਮ੍ ॥ 2 ॥

śīghranniryāntudurdharṣārākṣasābhīmavikramāḥ |
akampanampuraskṛtyasarvaśastraprakovidam || 2 ||

Shloka 3

ਏषਸ਼ਾਸ੍ਤਾਚਗੋਪ੍ਤਾਚਨੇਤਾਚਯੁਧਿਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਭੂਤਿਕਾਮਸ਼੍ਚਮੇਨਿਤ੍ਯਨ੍ਨਿਤ੍ਯਞ੍ਚਸਮਰਪ੍ਰਿਯਃ ॥ 3 ॥

eṣaśāstācagoptācanetācayudhisattamaḥ |
bhūtikāmaścamenityannityañcasamarapriyaḥ || 3 ||

Shloka 4

ਏषਜੇष੍ਯਤਿਕਾਕਤ੍ਸ੍ਥੌਸੁਗ੍ਰੀਵਞ੍ਚਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਵਾਨਰਾਂਸ਼੍ਚਾਪਰਾਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਹਨਿष੍ਯਤਿਪਰਨ੍ਤਪਃ ॥ 4 ॥

eṣajeṣyatikākatsthausugrīvañcamahābalam |
vānarāṃścāparān ghorān haniṣyatiparantapaḥ || 4 ||

Shloka 5

ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਸ ਤਾਮਾਜ੍ਞਾਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਬਲਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਲਘੁਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥ 5 ॥

parigṛhya sa tāmājñāṃ rāvaṇasya mahābalaḥ |
balaṃ samprerayāmāsa tadā laghuparākramaḥ || 5 ||

Shloka 6

ਤਤੋਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾਭੀਮਾਕ੍षਾਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।
ਨਿष੍ਪੇਤੂਰਾਕ੍षਸਾਮੁਖ੍ਯਾਬਲਾਧ੍ਯਕ੍षਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ॥ 6 ॥

tatonānāpraharaṇābhīmākṣābhīmadarśanāḥ |
niṣpetūrākṣasāmukhyābalādhyakṣapracoditāḥ || 6 ||

Shloka 7

ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯਵਿਪੁਲਨ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਮ੍ ।
ਮੇਘਾਭੋਮੇਘਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚਮੇਘਸ੍ਵਨਮਹਾਸ੍ਵਨਃ ॥ 7 ॥

rathamāsthāyavipulantaptakāñcanabhūṣaṇam |
meghābhomeghavarṇaścameghasvanamahāsvanaḥ || 7 ||

Shloka 8

ਰਾਕ੍षਸੈਃਸਮ੍ਵृਤੋਘੋਰੈਸ੍ਤਦਾਨਿਰ੍ਯਾਤ੍ਯਕਮ੍ਪਨਃ ।
ਨਹਿਕਮ੍ਪਯਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਯਃਸੁਰੈਰਪਿਮਹਾਮृਧੇ ॥ 8 ॥

rākṣasaiḥsamvṛtoghoraistadāniryātyakampanaḥ |
nahikampayituṃśakyaḥsurairapimahāmṛdhe || 8 ||

Shloka 9

ਅਕਮ੍ਪਨਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤੇषਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ;ਇਵ ਤੇਜਸਾ ।
ਤਸ੍ਯ ਨਿਧਾਵਮਾਨਸ੍ਯ ਸਮ੍ਰਬ੍ਧਸ੍ਯ ਯੁਯੁਤ੍ਸਯਾ ॥ 9 ॥

akampanas tatas teṣāṃ āditya;iva tejasā |
tasya nidhāvamānasya samrabdhasya yuyutsayā || 9 ||

Shloka 10

ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦੈਨ੍ਯਮਾਗਚ੍ਛਦ੍ਧਯਾਨਾਂਰਥਵਾਹਿਨਾਮ੍ ।
ਵ੍ਯਸ੍ਫੁਰਨ੍ਨਯਨਞ੍ਚਾਸ੍ਯਸਵ੍ਯਂਯੁਦ੍ਧਾਭਿਨਦਨਿਨਃ ॥ 10 ॥

akasmāddainyamāgacchaddhayānāṃrathavāhinām |
vyasphurannayanañcāsyasavyaṃyuddhābhinadaninaḥ || 10 ||

Shloka 11

ਵਿਵਰ੍ਣੋਮੁਖਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚਗਦ੍ਗਦਸ਼੍ਚਾਭਵਤ੍ਸ੍ਵਨਃ ।
ਅਭਵਤ੍ਸੁਦਿਨੇਕਾਲੇਦੁਰ੍ਦਿਨਂਰੂਕ੍षਮਾਰੁਤਮ੍ ॥ 11 ॥

vivarṇomukhavarṇaścagadgadaścābhavatsvanaḥ |
abhavatsudinekāledurdinaṃrūkṣamārutam || 11 ||

Shloka 12

ਊਚੁਃਖਗਮृਗਾਃਸਰ੍ਵੇਵਾਚਃਕ੍ਰੂਰਾਭਯਾਵਹਾਃ ।
ਸਸਿਂਹਾਪਚਿਤ੍ਕਨ੍ਧਃਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਮਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 12 ॥

ūcuḥkhagamṛgāḥsarvevācaḥkrūrābhayāvahāḥ |
sasiṃhāpacitkandhaḥśārdūlasamavikramaḥ || 12 ||

Shloka 13

ਤਾਨੁਤ੍ਪਾਤਾਨਚਿਨ੍ਸ੍ਸੈਵਨਿਰ੍ਜਗਾਮਰਣਾਜਿਰਮ੍ ।
ਤਥਾਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤਸ੍ਯਰਕ੍षਸਸ੍ਸਹਰਾਕ੍षਸੈਃ ॥ 13 ॥

tānutpātānacinssaivanirjagāmaraṇājiram |
tathānirgacchatastasyarakṣasassaharākṣasaiḥ || 13 ||

Shloka 14

ਬਭੂਵਸੁਮਹਾਨ੍ਨਾਦਃਕ੍षੋਭਯਨ੍ਨਿਵਸਾਗਰਮ੍ ।
ਤੇਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਵਾਨਰਾਣਾਮ੍ਮਹਾਚਮੂਃ ॥ 14 ॥

babhūvasumahānnādaḥkṣobhayannivasāgaram |
tenaśabdenavitrastāvānarāṇāmmahācamūḥ || 14 ||

Shloka 15

ਦ੍ਰੁਮਸ਼ੈਲਪ੍ਰਹਾਰਾਣਾਂਯੋਦ੍ਧੁਂਸਮੁਪਤਿष੍ਠਤਮ੍ ।
ਤੇषਾਂਯੁਦ੍ਧਮ੍ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਂਸਞ੍ਜਜ੍ਞੇਕਪਿਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 15 ॥

drumaśailaprahārāṇāṃyoddhuṃsamupatiṣṭhatam |
teṣāṃyuddhammahāraudraṃsañjajñekapirakṣasām || 15 ||

Shloka 16

ਰਾਮਰਾਵਣਯੋਰਰ੍ਧੇਸਮਭਿਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਨਾਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵੇਹ੍ਯਤਿਬਲਾਃਸ਼ੂਰਾਃਸਰ੍ਵੇਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਭਾਃ ॥ 16 ॥

rāmarāvaṇayorardhesamabhityaktajīvinām |
sarvehyatibalāḥśūrāḥsarveparvatasannibhāḥ || 16 ||

Shloka 17

ਹਰਯੋਰਾਕ੍षਸਾਸ਼੍ਚੈਵਪਰਸ੍ਪਰਜਿਘਾਂਸਵਃ ।
ਤੇषਾਂਵਿਵਰ੍ਧਤਾਂਸ਼ਬ੍ਦਃਸਂਯੁਗੇऽਤਿਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ॥ 17 ॥

harayorākṣasāścaivaparasparajighāṃsavaḥ |
teṣāṃvivardhatāṃśabdaḥsaṃyuge'titarasvinām || 17 ||

Shloka 18

ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇਸੁਮਹਾਨ੍ ਕੋਪਾਦਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਗਰ੍ਜਤਾਮ੍ ।
ਰਜਸ਼੍ਚਾਰੁਣਵਰ੍ਣਾਭਂਸੁਭੀਮਮਭਵਦ੍ ਭृਸ਼ਮ੍ ॥ 18 ॥

śuśruvesumahān kopādanyonyamabhigarjatām |
rajaścāruṇavarṇābhaṃsubhīmamabhavad bhṛśam || 18 ||

Shloka 19

ਉਦ੍ਧਤਂਹਰਿਰਕ੍षੋਭਿਃਸਂਰੁਰੋਧਦਿਸ਼ੋਦਸ਼ ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂਰਜਸਾਤੇਨਕੌਸ਼ੇਯੋਦ੍ਧੂਤਪਾਣ੍ਡੁਨਾ ॥ 19 ॥

uddhataṃharirakṣobhiḥsaṃrurodhadiśodaśa |
anyonyaṃrajasātenakauśeyoddhūtapāṇḍunā || 19 ||

Shloka 20

ਸਮ੍ਵृਤਾਨਿਚਭੂਤਾਨਿਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਨਰਣਾਜਿਰੇ ।
ਨਧ੍ਵਜੋਨਪਤਾਕਾਵਾਚਰ੍ਮਵਾਤੁਰਗੋऽਪਿਵਾ ॥ 20 ॥

samvṛtānicabhūtānidadṛśurnaraṇājire |
nadhvajonapatākāvācarmavāturago'pivā || 20 ||

Shloka 21

ਆਯੁਧਂਸ੍ਯਨ੍ਦਨੋਵਾਪਿਦਦृਸ਼ੇਤੇਨਰੇਣੁਨਾ ।
ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚਸੁਮਹਾਂਸ੍ਤੇषਾਨ੍ਨਰ੍ਦਤਾਮਭਿਧਾਵਤਾਮ੍ ॥ 21 ॥

āyudhaṃsyandanovāpidadṛśetenareṇunā |
śabdaścasumahāṃsteṣānnardatāmabhidhāvatām || 21 ||

Shloka 22

ਸ਼੍ਰੂਯਤੇਤੁਮੁਲੋਯੁਦ੍ਧੇਨਰੂਪਾਣਿਚਕਾਸ਼ਿਰੇ ।
ਹਰੀਨੇਵਸੁਸਂਰੁष੍ਟਾਹਰਯੋਜਘ੍ਨੁਰਾਹਵੇ ॥ 22 ॥

śrūyatetumuloyuddhenarūpāṇicakāśire |
harīnevasusaṃruṣṭāharayojaghnurāhave || 22 ||

Shloka 23

ਰਾਕ੍षਸਾਰਾਕ੍षਸਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿਨਿਜਘ੍ਨੁਸ੍ਤਿਮਿਰੇਤਦਾ ।
ਤੇਪਰਾਂਸ਼੍ਚਵਿਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਃਸ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚਵਾਨਰਰਾਕ੍षਸਾਃ ॥ 23 ॥

rākṣasārākṣasāṃścāpinijaghnustimiretadā |
teparāṃścavinighnantaḥsvāṃścavānararākṣasāḥ || 23 ||

Shloka 24

ਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਤਦਾਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਹੀਮ੍ਪਙ੍ਕਾਨੁਲੇਪਨਾਮ੍ ।
ਤਤਸ੍ਤੁਰੁਧਿਰੌਘੇਣਸਿਕ੍ਤਂਹ੍ਯਪਗਤਂਰਜਃ ॥ 24 ॥

rudhirārdrāntadācakrurmahīmpaṅkānulepanām |
tatasturudhiraugheṇasiktaṃhyapagataṃrajaḥ || 24 ||

Shloka 25

ਸ਼ਰੀਰਸ਼ਵਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾਬਭੂਵਚਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ।
ਦ੍ਰੁਮਸ਼ਕ੍ਤਿਗਦਾਪ੍ਰਾਸੈਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਪਰਿਘਤੋਮਰੈਃ ॥ 25 ॥

śarīraśavasaṅkīrṇābabhūvacavasundharā |
drumaśaktigadāprāsaiśśilāparighatomaraiḥ || 25 ||

Shloka 26

ਹਰਯੋਰਾਕ੍षਸਾਸ਼੍ਚੈਵਸ੍ਤੂਰ੍ਣਞ੍ਜਘ੍ਨੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮੋਜਸਾ ।
ਬਾਹੁਭਿਃਪਰਿਘਾਕਾਰੈਰ੍ਯੁਧ੍ਯਨ੍ਤਃਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ ॥ 26 ॥

harayorākṣasāścaivastūrṇañjaghnuranyonyamojasā |
bāhubhiḥparighākārairyudhyantaḥparvatopamāḥ || 26 ||

Shloka 27

ਹਰਯੋਭੀਮਕਰ੍ਮਾਣੋਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ਝਘ੍ਨੁਰਾਹਵੇ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃਪ੍ਰਾਸਤੋਮਰਪਾਣਯਃ ॥ 27 ॥

harayobhīmakarmāṇorākṣasānjhaghnurāhave |
rākṣasāstvabhisaṅkruddhāḥprāsatomarapāṇayaḥ || 27 ||

Shloka 28

ਕਪੀਨ੍ਨਿਜਘ੍ਨਿਰੇਤਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਃਪਰਮਦਾਰੁਣੈਃ ।
ਅਕਮ੍ਪਨਸ੍ਸੁਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਰਾਕ੍षਸਾਨਾਞ੍ਚਮੂਪਤਿਃ ॥ 28 ॥

kapīnnijaghniretatraśastraḥparamadāruṇaiḥ |
akampanassusaṅkruddhorākṣasānāñcamūpatiḥ || 28 ||

Shloka 29

ਸਮ੍ਹਰ੍षਯਤਿਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਭਨਿਮਵਿਕ੍ਰਮਾਨ੍ ।
ਹਰਯਸ੍ਤ੍ਵਪਿਰਕ੍षਾਂਸਿਮਹਾਦ੍ਰੁਮਮਹਾਸ਼੍ਮਭਿਃ ॥ 29 ॥

samharṣayatitānsarvānrākṣasābhanimavikramān |
harayastvapirakṣāṃsimahādrumamahāśmabhiḥ || 29 ||

Shloka 30

ਵਿਦਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯਭਿਕ੍ਰਮ੍ਯਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਚ੍ਛਿਦ੍ਯਵੀਰ੍ਯਤਃ ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇਵੀਰਾਹਰਯਃਕੁਮੁਦੋਨਲਃ ॥ 30 ॥

vidārayantyabhikramyaśastrāṇyācchidyavīryataḥ |
etasminnantarevīrāharayaḥkumudonalaḥ || 30 ||

Shloka 31

ਮੈਨ੍ਦਸ਼੍ਚਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਵੇਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਤੇਤੁਵृਕ੍षੈਰ੍ਮਹਾਵੀਰਾਰਾਕ੍षਸਾਨਾਞ੍ਚਮੂਮੁਖੇ ॥ 31 ॥

maindaścaparamakruddhāścakrurvegamanuttamam |
tetuvṛkṣairmahāvīrārākṣasānāñcamūmukhe || 31 ||

Shloka 32

ਕਦਨਂਸੁਮਹਚ੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਲੀਲਯਾਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵਾਃ ।
ਮਮਨ੍ਥੂਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇਵਾਨਰਾਗਣਸ਼ੋਭृਸ਼ਮ੍ ॥ 32 ॥

kadanaṃsumahaccakrurlīlayāharipuṅgavāḥ |
mamanthūrākṣasān sarvevānarāgaṇaśobhṛśam || 32 ||

ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ।

वज्रदंष्ट्रंहतंश्रुत्वावालिपुत्रेणरावणः ।

बलाध्यक्षमुवाचेदङ्कृताञ्जलिमुपस्थितम् ॥ 1 ॥

शीघ्रन्निर्यान्तुदुर्धर्षाराक्षसाभीमविक्रमाः ।

अकम्पनम्पुरस्कृत्यसर्वशस्त्रप्रकोविदम् ॥ 2 ॥

एषशास्ताचगोप्ताचनेताचयुधिसत्तमः ।

भूतिकामश्चमेनित्यन्नित्यञ्चसमरप्रियः ॥ 3 ॥

एषजेष्यतिकाकत्स्थौसुग्रीवञ्चमहाबलम् ।

वानरांश्चापरान् घोरान् हनिष्यतिपरन्तपः ॥ 4 ॥

परिगृह्य स तामाज्ञां रावणस्य महाबलः ।

बलं सम्प्रेरयामास तदा लघुपराक्रमः ॥ 5 ॥

ततोनानाप्रहरणाभीमाक्षाभीमदर्शनाः ।

निष्पेतूराक्षसामुख्याबलाध्यक्षप्रचोदिताः ॥ 6 ॥

रथमास्थायविपुलन्तप्तकाञ्चनभूषणम् ।

मेघाभोमेघवर्णश्चमेघस्वनमहास्वनः ॥ 7 ॥

राक्षसैःसम्वृतोघोरैस्तदानिर्यात्यकम्पनः ।

नहिकम्पयितुंशक्यःसुरैरपिमहामृधे ॥ 8 ॥

अकम्पनस् ततस् तेषां आदित्य;इव तेजसा ।

तस्य निधावमानस्य सम्रब्धस्य युयुत्सया ॥ 9 ॥

अकस्माद्दैन्यमागच्छद्धयानांरथवाहिनाम् ।

व्यस्फुरन्नयनञ्चास्यसव्यंयुद्धाभिनदनिनः ॥ 10 ॥

विवर्णोमुखवर्णश्चगद्गदश्चाभवत्स्वनः ।

अभवत्सुदिनेकालेदुर्दिनंरूक्षमारुतम् ॥ 11 ॥

ऊचुःखगमृगाःसर्वेवाचःक्रूराभयावहाः ।

ससिंहापचित्कन्धःशार्दूलसमविक्रमः ॥ 12 ॥

तानुत्पातानचिन्स्सैवनिर्जगामरणाजिरम् ।

तथानिर्गच्छतस्तस्यरक्षसस्सहराक्षसैः ॥ 13 ॥

बभूवसुमहान्नादःक्षोभयन्निवसागरम् ।

तेनशब्देनवित्रस्तावानराणाम्महाचमूः ॥ 14 ॥

द्रुमशैलप्रहाराणांयोद्धुंसमुपतिष्ठतम् ।

तेषांयुद्धम्महारौद्रंसञ्जज्ञेकपिरक्षसाम् ॥ 15 ॥

रामरावणयोरर्धेसमभित्यक्तजीविनाम् ।

सर्वेह्यतिबलाःशूराःसर्वेपर्वतसन्निभाः ॥ 16 ॥

हरयोराक्षसाश्चैवपरस्परजिघांसवः ।

तेषांविवर्धतांशब्दःसंयुगेऽतितरस्विनाम् ॥ 17 ॥

शुश्रुवेसुमहान् कोपादन्योन्यमभिगर्जताम् ।

रजश्चारुणवर्णाभंसुभीममभवद् भृशम् ॥ 18 ॥

उद्धतंहरिरक्षोभिःसंरुरोधदिशोदश ।

अन्योन्यंरजसातेनकौशेयोद्धूतपाण्डुना ॥ 19 ॥

सम्वृतानिचभूतानिददृशुर्नरणाजिरे ।

नध्वजोनपताकावाचर्मवातुरगोऽपिवा ॥ 20 ॥

आयुधंस्यन्दनोवापिददृशेतेनरेणुना ।

शब्दश्चसुमहांस्तेषान्नर्दतामभिधावताम् ॥ 21 ॥

श्रूयतेतुमुलोयुद्धेनरूपाणिचकाशिरे ।

हरीनेवसुसंरुष्टाहरयोजघ्नुराहवे ॥ 22 ॥

राक्षसाराक्षसांश्चापिनिजघ्नुस्तिमिरेतदा ।

तेपरांश्चविनिघ्नन्तःस्वांश्चवानरराक्षसाः ॥ 23 ॥

रुधिरार्द्रान्तदाचक्रुर्महीम्पङ्कानुलेपनाम् ।

ततस्तुरुधिरौघेणसिक्तंह्यपगतंरजः ॥ 24 ॥

शरीरशवसङ्कीर्णाबभूवचवसुन्धरा ।

द्रुमशक्तिगदाप्रासैश्शिलापरिघतोमरैः ॥ 25 ॥

हरयोराक्षसाश्चैवस्तूर्णञ्जघ्नुरन्योन्यमोजसा ।

बाहुभिःपरिघाकारैर्युध्यन्तःपर्वतोपमाः ॥ 26 ॥

हरयोभीमकर्माणोराक्षसान्झघ्नुराहवे ।

राक्षसास्त्वभिसङ्क्रुद्धाःप्रासतोमरपाणयः ॥ 27 ॥

कपीन्निजघ्निरेतत्रशस्त्रःपरमदारुणैः ।

अकम्पनस्सुसङ्क्रुद्धोराक्षसानाञ्चमूपतिः ॥ 28 ॥

सम्हर्षयतितान्सर्वान्राक्षसाभनिमविक्रमान् ।

हरयस्त्वपिरक्षांसिमहाद्रुममहाश्मभिः ॥ 29 ॥

विदारयन्त्यभिक्रम्यशस्त्राण्याच्छिद्यवीर्यतः ।

एतस्मिन्नन्तरेवीराहरयःकुमुदोनलः ॥ 30 ॥

मैन्दश्चपरमक्रुद्धाश्चक्रुर्वेगमनुत्तमम् ।

तेतुवृक्षैर्महावीराराक्षसानाञ्चमूमुखे ॥ 31 ॥

कदनंसुमहच्चक्रुर्लीलयाहरिपुङ्गवाः ।

ममन्थूराक्षसान् सर्वेवानरागणशोभृशम् ॥ 32 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.55 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ