ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਜ੍ਞੋਦृष੍ਟਵਾਲਕ੍ष੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਃ ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯੈਦਂਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿਪਰਿਗृਹ੍ਯੋਦਕਂਸ਼ੀਤਂਵਨਾਨਿਫਲਵਨ੍ਤਿਚ ।
ਬਲੌਘਂਸਂਵਿਭਜ੍ਯੇਮਂਵ੍ਯੂਹ੍ਯਤਿष੍ਠੇਮਲਕ੍ष੍ਮਣ ॥ 2 ॥
ਲੋਕਕ੍षਯਕਰਮ੍ਭੀਮਮ੍ਭਯਮ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍ਪ੍ਰਵੀਰਾਣਾਮृਕ੍षਵਾਨਰਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਵਾਤਾਸ਼੍ਚਕਲੁषਾਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ਪਤੇਚਵਸੁਨ੍ਧਰਾਃ ।
ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਾਣਿਵੇਪਨ੍ਤੇਪਤਨ੍ਤਿਚਮਹੀਰੁਹਾਃ ॥ 4 ॥
ਮੇਘਾਃਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਃਪਰੁषਾਃਪਰੁषਸ੍ਵਨਾਃ ।
ਕ੍ਰੂਰਾਃਕ੍ਰੂਰਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍षਨ੍ਤਿਮਿਸ਼੍ਰਂਸ਼ੋਣਿਤਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ ॥ 5 ॥
ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਸਨ੍ਧ੍ਯਾਪਰਮਦਾਰੁਣਾ ।
ਜ੍ਵਲਤਃਪ੍ਰਪਤਤ੍ਯੇਤਦਾਦਿਤ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ 6 ॥
ਦੀਨਾਦੀਨਸ੍ਵਰਾਃਕ੍ਰੂਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵਤੋਮृਗਪਕ੍षਿਣਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਂਵਿਨਰ੍ਧਨ੍ਤਿਜਨਯਨ੍ਤੋਮਹਾਦ੍ਭਯਮ੍ ॥ 7 ॥
ਰਜਨ੍ਯਾਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ੍ਤੁਸਨ੍ਤਾਪਯਤਿਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ।
ਕृष੍ਣਰਕ੍ਤਾਂਸ਼ੁਪਰ੍ਯਨ੍ਤੋਲੋਕਕ੍षਯੈਵੋਦਿਤਃ ॥ 8 ॥
ਹ੍ਰਸ੍ਵੋਰੂਕ੍षੋऽਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਸ਼੍ਚਪਰਿਵੇषਸ੍ਸੁਲੋਹਿਤਃ ।
ਆਦਿਤ੍ਯੇਵਿਮਲੇਨੀਲਂਲਕ੍ष੍ਮਲਕ੍ष੍ਮਣਦृਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 9 ॥
ਰਜਸਾਮਹਤਾਚਾਪਿਨਕ੍षਤ੍ਰਾਣਿਹਤਾਨਿਚ ।
ਯੁਗਾਨ੍ਤਮਿਵਲੋਕਾਨਾਮ੍ਪਸ਼੍ਯਸ਼ਂਸਨ੍ਤੀਵਲਕ੍ष੍ਮਣ ॥ 10 ॥
ਕਾਕਾਸ਼੍ਸ਼੍ਯੇਨਾਸ੍ਤਥਾਨੀਚਾਗृਧ੍ਰਾਃਪਰਿਪਤਨ੍ਤਿਚ ।
ਸ਼ਿਵਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਸ਼ਿਵਾਨ੍ਨਾਦਾਨ੍ਨਦਨ੍ਤਿਸੁਮਹਾਭਯਾਨ੍ ॥ 11 ॥
ਸ਼ੈਲੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਸ਼੍ਚਖਢਗੈਸ਼੍ਚਵਿਸृष੍ਟੈਃਕਪਿਰਾਕ੍षਸੈਃ ।
ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਯਾਵृਤਾਭੂਮਿਰ੍ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਕਰ੍ਦਮਾ ॥ 12 ॥
ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਦ੍ਯੈਵਦੁਰ੍ਦਰ੍षਾਮ੍ਪੁਰੀਂਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਮ੍ ।
ਅਭਿਯਾਮਜਨੇਨੈਵਸਰ੍ਵਤੋਹਰਿਭਿਰ੍ਵਵृਤਾਃ ॥ 13 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਧਨਵੀਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਹਰ੍षਣਃ ।
ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇਪੁਰਤੋਰਾਮੋਲਙ੍ਕਾਮਭਿਮੁਖੋਵਿਭੁਃ ॥ 14 ॥
ਸਵਿਭੀषਣਸੁਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ ।
ਪ੍ਰਤਸ੍ਥਿਰੇਵਿਨਰ੍ਦਨ੍ਤੋਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਦ੍ਵਿषਤਾਂਵਧੇ ॥ 15 ॥
ਰਾਘਵਸ੍ਯਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਨ੍ਤੁਸੁਤਰਾਂਵੀਰ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ ।
ਹਰੀਣਾਙ੍ਕਰ੍ਮਚੇष੍ਟਾਭਿਸ੍ਤੁਤੋषਰਘੁਪੁਙ੍ਗਵਃ ॥ 16 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
nimittāninimittājñodṛṣṭavālakṣmaṇapūrvajaḥ |
saumitriṃsampariṣvajyaidaṃvacanamabravīt || 1 ||
nimittāniparigṛhyodakaṃśītaṃvanāniphalavantica |
balaughaṃsaṃvibhajyemaṃvyūhyatiṣṭhemalakṣmaṇa || 2 ||
lokakṣayakarambhīmambhayampaśyāmyupasthitam |
nibarhaṇampravīrāṇāmṛkṣavānararakṣasām || 3 ||
vātāścakaluṣāvāntikampatecavasundharāḥ |
parvatāgrāṇivepantepatanticamahīruhāḥ || 4 ||
meghāḥkravyādasaṅkāśāḥparuṣāḥparuṣasvanāḥ |
krūrāḥkrūrampravarṣantimiśraṃśoṇitabindubhiḥ || 5 ||
raktacandanasaṅkāśāsandhyāparamadāruṇā |
jvalataḥprapatatyetadādityādagnimaṇḍalam || 6 ||
dīnādīnasvarāḥkrūrāssarvatomṛgapakṣiṇaḥ |
pratyādityaṃvinardhantijanayantomahādbhayam || 7 ||
rajanyāmaprakāśastusantāpayaticandramāḥ |
kṛṣṇaraktāṃśuparyantolokakṣayaivoditaḥ || 8 ||
hrasvorūkṣo'praśastaścapariveṣassulohitaḥ |
ādityevimalenīlaṃlakṣmalakṣmaṇadṛśyate || 9 ||
rajasāmahatācāpinakṣatrāṇihatānica |
yugāntamivalokānāmpaśyaśaṃsantīvalakṣmaṇa || 10 ||
kākāśśyenāstathānīcāgṛdhrāḥparipatantica |
śivāścāpyaśivānnādānnadantisumahābhayān || 11 ||
śailaiśśūlaiścakhaḍhagaiścavisṛṣṭaiḥkapirākṣasaiḥ |
bhaviṣyatyāvṛtābhūmirmāṃsaśoṇitakardamā || 12 ||
kṣipramadyaivadurdarṣāmpurīṃrāvaṇapālitām |
abhiyāmajanenaivasarvatoharibhirvavṛtāḥ || 13 ||
ityevamuktvādharmātmādhanavīsaṅgrāmaharṣaṇaḥ |
pratasthepuratorāmolaṅkāmabhimukhovibhuḥ || 14 ||
savibhīṣaṇasugrīvāstatastevānararṣabhāḥ |
pratasthirevinardantoniścitādviṣatāṃvadhe || 15 ||
rāghavasyapriyārthantusutarāṃvīryaśālinām |
harīṇāṅkarmaceṣṭābhistutoṣaraghupuṅgavaḥ || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोविंशस्सर्गः ।
निमित्तानिनिमित्ताज्ञोदृष्टवालक्ष्मणपूर्वजः ।
सौमित्रिंसम्परिष्वज्यैदंवचनमब्रवीत् ॥ 1 ॥
निमित्तानिपरिगृह्योदकंशीतंवनानिफलवन्तिच ।
बलौघंसंविभज्येमंव्यूह्यतिष्ठेमलक्ष्मण ॥ 2 ॥
लोकक्षयकरम्भीमम्भयम्पश्याम्युपस्थितम् ।
निबर्हणम्प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥ 3 ॥
वाताश्चकलुषावान्तिकम्पतेचवसुन्धराः ।
पर्वताग्राणिवेपन्तेपतन्तिचमहीरुहाः ॥ 4 ॥
मेघाःक्रव्यादसङ्काशाःपरुषाःपरुषस्वनाः ।
क्रूराःक्रूरम्प्रवर्षन्तिमिश्रंशोणितबिन्दुभिः ॥ 5 ॥
रक्तचन्दनसङ्काशासन्ध्यापरमदारुणा ।
ज्वलतःप्रपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥ 6 ॥
दीनादीनस्वराःक्रूरास्सर्वतोमृगपक्षिणः ।
प्रत्यादित्यंविनर्धन्तिजनयन्तोमहाद्भयम् ॥ 7 ॥
रजन्यामप्रकाशस्तुसन्तापयतिचन्द्रमाः ।
कृष्णरक्तांशुपर्यन्तोलोकक्षयैवोदितः ॥ 8 ॥
ह्रस्वोरूक्षोऽप्रशस्तश्चपरिवेषस्सुलोहितः ।
आदित्येविमलेनीलंलक्ष्मलक्ष्मणदृश्यते ॥ 9 ॥
रजसामहताचापिनक्षत्राणिहतानिच ।
युगान्तमिवलोकानाम्पश्यशंसन्तीवलक्ष्मण ॥ 10 ॥
काकाश्श्येनास्तथानीचागृध्राःपरिपतन्तिच ।
शिवाश्चाप्यशिवान्नादान्नदन्तिसुमहाभयान् ॥ 11 ॥
शैलैश्शूलैश्चखढगैश्चविसृष्टैःकपिराक्षसैः ।
भविष्यत्यावृताभूमिर्मांसशोणितकर्दमा ॥ 12 ॥
क्षिप्रमद्यैवदुर्दर्षाम्पुरींरावणपालिताम् ।
अभियामजनेनैवसर्वतोहरिभिर्ववृताः ॥ 13 ॥
इत्येवमुक्त्वाधर्मात्माधनवीसङ्ग्रामहर्षणः ।
प्रतस्थेपुरतोरामोलङ्कामभिमुखोविभुः ॥ 14 ॥
सविभीषणसुग्रीवास्ततस्तेवानरर्षभाः ।
प्रतस्थिरेविनर्दन्तोनिश्चिताद्विषतांवधे ॥ 15 ॥
राघवस्यप्रियार्थन्तुसुतरांवीर्यशालिनाम् ।
हरीणाङ्कर्मचेष्टाभिस्तुतोषरघुपुङ्गवः ॥ 16 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
nimittāninimittājñodṛṣṭavālakṣmaṇapūrvajaḥ |
saumitriṃsampariṣvajyaidaṃvacanamabravīt || 1 ||
nimittāniparigṛhyodakaṃśītaṃvanāniphalavantica |
balaughaṃsaṃvibhajyemaṃvyūhyatiṣṭhemalakṣmaṇa || 2 ||
lokakṣayakarambhīmambhayampaśyāmyupasthitam |
nibarhaṇampravīrāṇāmṛkṣavānararakṣasām || 3 ||
vātāścakaluṣāvāntikampatecavasundharāḥ |
parvatāgrāṇivepantepatanticamahīruhāḥ || 4 ||
meghāḥkravyādasaṅkāśāḥparuṣāḥparuṣasvanāḥ |
krūrāḥkrūrampravarṣantimiśraṃśoṇitabindubhiḥ || 5 ||
raktacandanasaṅkāśāsandhyāparamadāruṇā |
jvalataḥprapatatyetadādityādagnimaṇḍalam || 6 ||
dīnādīnasvarāḥkrūrāssarvatomṛgapakṣiṇaḥ |
pratyādityaṃvinardhantijanayantomahādbhayam || 7 ||
rajanyāmaprakāśastusantāpayaticandramāḥ |
kṛṣṇaraktāṃśuparyantolokakṣayaivoditaḥ || 8 ||
hrasvorūkṣo'praśastaścapariveṣassulohitaḥ |
ādityevimalenīlaṃlakṣmalakṣmaṇadṛśyate || 9 ||
rajasāmahatācāpinakṣatrāṇihatānica |
yugāntamivalokānāmpaśyaśaṃsantīvalakṣmaṇa || 10 ||
kākāśśyenāstathānīcāgṛdhrāḥparipatantica |
śivāścāpyaśivānnādānnadantisumahābhayān || 11 ||
śailaiśśūlaiścakhaḍhagaiścavisṛṣṭaiḥkapirākṣasaiḥ |
bhaviṣyatyāvṛtābhūmirmāṃsaśoṇitakardamā || 12 ||
kṣipramadyaivadurdarṣāmpurīṃrāvaṇapālitām |
abhiyāmajanenaivasarvatoharibhirvavṛtāḥ || 13 ||
ityevamuktvādharmātmādhanavīsaṅgrāmaharṣaṇaḥ |
pratasthepuratorāmolaṅkāmabhimukhovibhuḥ || 14 ||
savibhīṣaṇasugrīvāstatastevānararṣabhāḥ |
pratasthirevinardantoniścitādviṣatāṃvadhe || 15 ||
rāghavasyapriyārthantusutarāṃvīryaśālinām |
harīṇāṅkarmaceṣṭābhistutoṣaraghupuṅgavaḥ || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.