𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌜𑍍𑌞𑍋𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌜𑌃 ।
𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌸𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑍈𑌦𑌂𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿𑌪𑌰𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑍋𑌦𑌕𑌂𑌶𑍀𑌤𑌂𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿𑌫𑌲𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿𑌚 ।
𑌬𑌲𑍗𑌘𑌂𑌸𑌂𑌵𑌿𑌭𑌜𑍍𑌯𑍇𑌮𑌂𑌵𑍍𑌯𑍂𑌹𑍍𑌯𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ॥ 2 ॥
𑌲𑍋𑌕𑌕𑍍𑌷𑌯𑌕𑌰𑌮𑍍𑌭𑍀𑌮𑌮𑍍𑌭𑌯𑌮𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌬𑌰𑍍𑌹𑌣𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑍀𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑍃𑌕𑍍𑌷𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌵𑌾𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌕𑌲𑍁𑌷𑌾𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌕𑌮𑍍𑌪𑌤𑍇𑌚𑌵𑌸𑍁𑌨𑍍𑌧𑌰𑌾𑌃 ।
𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌾𑌗𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿𑌵𑍇𑌪𑌨𑍍𑌤𑍇𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌿𑌚𑌮𑌹𑍀𑌰𑍁𑌹𑌾𑌃 ॥ 4 ॥
𑌮𑍇𑌘𑌾𑌃𑌕𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌦𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾𑌃𑌪𑌰𑍁𑌷𑌾𑌃𑌪𑌰𑍁𑌷𑌸𑍍𑌵𑌨𑌾𑌃 ।
𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌾𑌃𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑌿𑌮𑌿𑌶𑍍𑌰𑌂𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌬𑌿𑌨𑍍𑌦𑍁𑌭𑌿𑌃 ॥ 5 ॥
𑌰𑌕𑍍𑌤𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾𑌸𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌪𑌰𑌮𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌾 ।
𑌜𑍍𑌵𑌲𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌪𑌤𑌤𑍍𑌯𑍇𑌤𑌦𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌾𑌦𑌗𑍍𑌨𑌿𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌦𑍀𑌨𑌾𑌦𑍀𑌨𑌸𑍍𑌵𑌰𑌾𑌃𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋𑌮𑍃𑌗𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂𑌵𑌿𑌨𑌰𑍍𑌧𑌨𑍍𑌤𑌿𑌜𑌨𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌭𑌯𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌰𑌜𑌨𑍍𑌯𑌾𑌮𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌸𑍍𑌤𑍁𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌯𑌤𑌿𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌾𑌃 ।
𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌂𑌶𑍁𑌪𑌰𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋𑌲𑍋𑌕𑌕𑍍𑌷𑌯𑍈𑌵𑍋𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 8 ॥
𑌹𑍍𑌰𑌸𑍍𑌵𑍋𑌰𑍂𑌕𑍍𑌷𑍋𑌽𑌪𑍍𑌰𑌶𑌸𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌿𑌵𑍇𑌷𑌸𑍍𑌸𑍁𑌲𑍋𑌹𑌿𑌤𑌃 ।
𑌆𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌿𑌮𑌲𑍇𑌨𑍀𑌲𑌂𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 9 ॥
𑌰𑌜𑌸𑌾𑌮𑌹𑌤𑌾𑌚𑌾𑌪𑌿𑌨𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿𑌹𑌤𑌾𑌨𑌿𑌚 ।
𑌯𑍁𑌗𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌶𑌂𑌸𑌨𑍍𑌤𑍀𑌵𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ॥ 10 ॥
𑌕𑌾𑌕𑌾𑌶𑍍𑌶𑍍𑌯𑍇𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌨𑍀𑌚𑌾𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌾𑌃𑌪𑌰𑌿𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌿𑌚 ।
𑌶𑌿𑌵𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑌶𑌿𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌦𑌾𑌨𑍍𑌨𑌦𑌨𑍍𑌤𑌿𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌭𑌯𑌾𑌨𑍍 ॥ 11 ॥
𑌶𑍈𑌲𑍈𑌶𑍍𑌶𑍂𑌲𑍈𑌶𑍍𑌚𑌖𑌢𑌗𑍈𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌸𑍃𑌷𑍍𑌟𑍈𑌃𑌕𑌪𑌿𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌃 ।
𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌭𑍂𑌮𑌿𑌰𑍍𑌮𑌾𑌂𑌸𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌕𑌰𑍍𑌦𑌮𑌾 ॥ 12 ॥
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑍍𑌯𑍈𑌵𑌦𑍁𑌰𑍍𑌦𑌰𑍍𑌷𑌾𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌭𑌿𑌯𑌾𑌮𑌜𑌨𑍇𑌨𑍈𑌵𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋𑌹𑌰𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌵𑍃𑌤𑌾𑌃 ॥ 13 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌧𑌨𑌵𑍀𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌣𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌥𑍇𑌪𑍁𑌰𑌤𑍋𑌰𑌾𑌮𑍋𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌮𑌭𑌿𑌮𑍁𑌖𑍋𑌵𑌿𑌭𑍁𑌃 ॥ 14 ॥
𑌸𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑍇𑌵𑌿𑌨𑌰𑍍𑌦𑌨𑍍𑌤𑍋𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌤𑌾𑌂𑌵𑌧𑍇 ॥ 15 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌨𑍍𑌤𑍁𑌸𑍁𑌤𑌰𑌾𑌂𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌶𑌾𑌲𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌙𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌭𑌿𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑍋𑌷𑌰𑌘𑍁𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌃 ॥ 16 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
nimittāninimittājñodṛṣṭavālakṣmaṇapūrvajaḥ |
saumitriṃsampariṣvajyaidaṃvacanamabravīt || 1 ||
nimittāniparigṛhyodakaṃśītaṃvanāniphalavantica |
balaughaṃsaṃvibhajyemaṃvyūhyatiṣṭhemalakṣmaṇa || 2 ||
lokakṣayakarambhīmambhayampaśyāmyupasthitam |
nibarhaṇampravīrāṇāmṛkṣavānararakṣasām || 3 ||
vātāścakaluṣāvāntikampatecavasundharāḥ |
parvatāgrāṇivepantepatanticamahīruhāḥ || 4 ||
meghāḥkravyādasaṅkāśāḥparuṣāḥparuṣasvanāḥ |
krūrāḥkrūrampravarṣantimiśraṃśoṇitabindubhiḥ || 5 ||
raktacandanasaṅkāśāsandhyāparamadāruṇā |
jvalataḥprapatatyetadādityādagnimaṇḍalam || 6 ||
dīnādīnasvarāḥkrūrāssarvatomṛgapakṣiṇaḥ |
pratyādityaṃvinardhantijanayantomahādbhayam || 7 ||
rajanyāmaprakāśastusantāpayaticandramāḥ |
kṛṣṇaraktāṃśuparyantolokakṣayaivoditaḥ || 8 ||
hrasvorūkṣo'praśastaścapariveṣassulohitaḥ |
ādityevimalenīlaṃlakṣmalakṣmaṇadṛśyate || 9 ||
rajasāmahatācāpinakṣatrāṇihatānica |
yugāntamivalokānāmpaśyaśaṃsantīvalakṣmaṇa || 10 ||
kākāśśyenāstathānīcāgṛdhrāḥparipatantica |
śivāścāpyaśivānnādānnadantisumahābhayān || 11 ||
śailaiśśūlaiścakhaḍhagaiścavisṛṣṭaiḥkapirākṣasaiḥ |
bhaviṣyatyāvṛtābhūmirmāṃsaśoṇitakardamā || 12 ||
kṣipramadyaivadurdarṣāmpurīṃrāvaṇapālitām |
abhiyāmajanenaivasarvatoharibhirvavṛtāḥ || 13 ||
ityevamuktvādharmātmādhanavīsaṅgrāmaharṣaṇaḥ |
pratasthepuratorāmolaṅkāmabhimukhovibhuḥ || 14 ||
savibhīṣaṇasugrīvāstatastevānararṣabhāḥ |
pratasthirevinardantoniścitādviṣatāṃvadhe || 15 ||
rāghavasyapriyārthantusutarāṃvīryaśālinām |
harīṇāṅkarmaceṣṭābhistutoṣaraghupuṅgavaḥ || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोविंशस्सर्गः ।
निमित्तानिनिमित्ताज्ञोदृष्टवालक्ष्मणपूर्वजः ।
सौमित्रिंसम्परिष्वज्यैदंवचनमब्रवीत् ॥ 1 ॥
निमित्तानिपरिगृह्योदकंशीतंवनानिफलवन्तिच ।
बलौघंसंविभज्येमंव्यूह्यतिष्ठेमलक्ष्मण ॥ 2 ॥
लोकक्षयकरम्भीमम्भयम्पश्याम्युपस्थितम् ।
निबर्हणम्प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥ 3 ॥
वाताश्चकलुषावान्तिकम्पतेचवसुन्धराः ।
पर्वताग्राणिवेपन्तेपतन्तिचमहीरुहाः ॥ 4 ॥
मेघाःक्रव्यादसङ्काशाःपरुषाःपरुषस्वनाः ।
क्रूराःक्रूरम्प्रवर्षन्तिमिश्रंशोणितबिन्दुभिः ॥ 5 ॥
रक्तचन्दनसङ्काशासन्ध्यापरमदारुणा ।
ज्वलतःप्रपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥ 6 ॥
दीनादीनस्वराःक्रूरास्सर्वतोमृगपक्षिणः ।
प्रत्यादित्यंविनर्धन्तिजनयन्तोमहाद्भयम् ॥ 7 ॥
रजन्यामप्रकाशस्तुसन्तापयतिचन्द्रमाः ।
कृष्णरक्तांशुपर्यन्तोलोकक्षयैवोदितः ॥ 8 ॥
ह्रस्वोरूक्षोऽप्रशस्तश्चपरिवेषस्सुलोहितः ।
आदित्येविमलेनीलंलक्ष्मलक्ष्मणदृश्यते ॥ 9 ॥
रजसामहताचापिनक्षत्राणिहतानिच ।
युगान्तमिवलोकानाम्पश्यशंसन्तीवलक्ष्मण ॥ 10 ॥
काकाश्श्येनास्तथानीचागृध्राःपरिपतन्तिच ।
शिवाश्चाप्यशिवान्नादान्नदन्तिसुमहाभयान् ॥ 11 ॥
शैलैश्शूलैश्चखढगैश्चविसृष्टैःकपिराक्षसैः ।
भविष्यत्यावृताभूमिर्मांसशोणितकर्दमा ॥ 12 ॥
क्षिप्रमद्यैवदुर्दर्षाम्पुरींरावणपालिताम् ।
अभियामजनेनैवसर्वतोहरिभिर्ववृताः ॥ 13 ॥
इत्येवमुक्त्वाधर्मात्माधनवीसङ्ग्रामहर्षणः ।
प्रतस्थेपुरतोरामोलङ्कामभिमुखोविभुः ॥ 14 ॥
सविभीषणसुग्रीवास्ततस्तेवानरर्षभाः ।
प्रतस्थिरेविनर्दन्तोनिश्चिताद्विषतांवधे ॥ 15 ॥
राघवस्यप्रियार्थन्तुसुतरांवीर्यशालिनाम् ।
हरीणाङ्कर्मचेष्टाभिस्तुतोषरघुपुङ्गवः ॥ 16 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
nimittāninimittājñodṛṣṭavālakṣmaṇapūrvajaḥ |
saumitriṃsampariṣvajyaidaṃvacanamabravīt || 1 ||
nimittāniparigṛhyodakaṃśītaṃvanāniphalavantica |
balaughaṃsaṃvibhajyemaṃvyūhyatiṣṭhemalakṣmaṇa || 2 ||
lokakṣayakarambhīmambhayampaśyāmyupasthitam |
nibarhaṇampravīrāṇāmṛkṣavānararakṣasām || 3 ||
vātāścakaluṣāvāntikampatecavasundharāḥ |
parvatāgrāṇivepantepatanticamahīruhāḥ || 4 ||
meghāḥkravyādasaṅkāśāḥparuṣāḥparuṣasvanāḥ |
krūrāḥkrūrampravarṣantimiśraṃśoṇitabindubhiḥ || 5 ||
raktacandanasaṅkāśāsandhyāparamadāruṇā |
jvalataḥprapatatyetadādityādagnimaṇḍalam || 6 ||
dīnādīnasvarāḥkrūrāssarvatomṛgapakṣiṇaḥ |
pratyādityaṃvinardhantijanayantomahādbhayam || 7 ||
rajanyāmaprakāśastusantāpayaticandramāḥ |
kṛṣṇaraktāṃśuparyantolokakṣayaivoditaḥ || 8 ||
hrasvorūkṣo'praśastaścapariveṣassulohitaḥ |
ādityevimalenīlaṃlakṣmalakṣmaṇadṛśyate || 9 ||
rajasāmahatācāpinakṣatrāṇihatānica |
yugāntamivalokānāmpaśyaśaṃsantīvalakṣmaṇa || 10 ||
kākāśśyenāstathānīcāgṛdhrāḥparipatantica |
śivāścāpyaśivānnādānnadantisumahābhayān || 11 ||
śailaiśśūlaiścakhaḍhagaiścavisṛṣṭaiḥkapirākṣasaiḥ |
bhaviṣyatyāvṛtābhūmirmāṃsaśoṇitakardamā || 12 ||
kṣipramadyaivadurdarṣāmpurīṃrāvaṇapālitām |
abhiyāmajanenaivasarvatoharibhirvavṛtāḥ || 13 ||
ityevamuktvādharmātmādhanavīsaṅgrāmaharṣaṇaḥ |
pratasthepuratorāmolaṅkāmabhimukhovibhuḥ || 14 ||
savibhīṣaṇasugrīvāstatastevānararṣabhāḥ |
pratasthirevinardantoniścitādviṣatāṃvadhe || 15 ||
rāghavasyapriyārthantusutarāṃvīryaśālinām |
harīṇāṅkarmaceṣṭābhistutoṣaraghupuṅgavaḥ || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.