Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಸರ್ಗಃ ।
Shloka 1
ತನ್ತುಶೋಕಪರಿದ್ಯೂನಂರಾಮನ್ದಶರಥಾತ್ಮಜಮ್ ।
ಉವಾಚವಚನಂಶ್ರೀಮಾನ್ ಸುಗ್ರೀವಶ್ಶೋಕನಾಶನಮ್ ॥ 1 ॥
ಉವಾಚವಚನಂಶ್ರೀಮಾನ್ ಸುಗ್ರೀವಶ್ಶೋಕನಾಶನಮ್ ॥ 1 ॥
tantuśokaparidyūnaṃrāmandaśarathātmajam |
uvācavacanaṃśrīmān sugrīvaśśokanāśanam || 1 ||
uvācavacanaṃśrīmān sugrīvaśśokanāśanam || 1 ||
Shloka 2
ಕಿಂ ತ್ವಯಾ ತಪ್ಯತೇ ವೀರ ಯಥಾನ್ಯಃ ಪ್ರಾಕೃತಸ್ತಥಾ ।
ಮೈವಂ ಭೂಸ್ತ್ಯಜ ಸತಾಪಂ ಕೃತಘ್ನ ಇವ ಸೌಹೃದಮ್ ॥ 2 ॥
ಮೈವಂ ಭೂಸ್ತ್ಯಜ ಸತಾಪಂ ಕೃತಘ್ನ ಇವ ಸೌಹೃದಮ್ ॥ 2 ॥
kiṃ tvayā tapyate vīra yathānyaḥ prākṛtastathā |
maivaṃ bhūstyaja satāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam || 2 ||
maivaṃ bhūstyaja satāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam || 2 ||
Shloka 3
ಸನ್ತಾಪಸ್ಯಚತೇಸ್ಥಾನನ್ನಹಿಪಶ್ಯಾಮಿರಾಘವ ।
ಪ್ರವೃತ್ತಾವುಪಲಬ್ಧಾಯಾಞ್ಜ್ಞಾತೇಚನಿಲಯೇರಿಪೋಃ ॥ 3 ॥
ಪ್ರವೃತ್ತಾವುಪಲಬ್ಧಾಯಾಞ್ಜ್ಞಾತೇಚನಿಲಯೇರಿಪೋಃ ॥ 3 ॥
santāpasyacatesthānannahipaśyāmirāghava |
pravṛttāvupalabdhāyāñjñātecanilayeripoḥ || 3 ||
pravṛttāvupalabdhāyāñjñātecanilayeripoḥ || 3 ||
Shloka 4
ಮತಿಮಾನ್ಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃಪಣ್ಡಿತಶ್ಚಾಸಿರಾಘವ ।
ತ್ಯಜೇಮಾಮ್ಪಾಪಿಕಾಮ್ಬುದ್ಧಿಙ್ಕೃತಾತ್ಮೇವಾರ್ಥದೂಷಣೀಮ್ ॥ 4 ॥
ತ್ಯಜೇಮಾಮ್ಪಾಪಿಕಾಮ್ಬುದ್ಧಿಙ್ಕೃತಾತ್ಮೇವಾರ್ಥದೂಷಣೀಮ್ ॥ 4 ॥
matimānśāstravitprājñaḥpaṇḍitaścāsirāghava |
tyajemāmpāpikāmbuddhiṅkṛtātmevārthadūṣaṇīm || 4 ||
tyajemāmpāpikāmbuddhiṅkṛtātmevārthadūṣaṇīm || 4 ||
Shloka 5
ಸಮುದ್ರಂಲಙ್ಘಯಿತ್ವಾತುಮಹಾನಕ್ರಸಮಾಕುಲಮ್ ।
ಲಙ್ಕಾಮಾರೋಹಯಿಷ್ಯಾಮೋಹನಿಷ್ಯಾಮಶ್ಚತೇರಿಪುಮ್ ॥ 5 ॥
ಲಙ್ಕಾಮಾರೋಹಯಿಷ್ಯಾಮೋಹನಿಷ್ಯಾಮಶ್ಚತೇರಿಪುಮ್ ॥ 5 ॥
samudraṃlaṅghayitvātumahānakrasamākulam |
laṅkāmārohayiṣyāmohaniṣyāmaścateripum || 5 ||
laṅkāmārohayiṣyāmohaniṣyāmaścateripum || 5 ||
Shloka 6
ನಿರುತ್ಸಾಹಸ್ಯದೀನಸ್ಯಶೋಕಪರ್ಯಾಕುಲಾತ್ಮನಃ ।
ಸರ್ವಾರ್ಥಾವ್ಯವಸೀದನ್ತಿವ್ಯಸನಞ್ಚಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 6 ॥
ಸರ್ವಾರ್ಥಾವ್ಯವಸೀದನ್ತಿವ್ಯಸನಞ್ಚಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 6 ॥
nirutsāhasyadīnasyaśokaparyākulātmanaḥ |
sarvārthāvyavasīdantivyasanañcādhigacchati || 6 ||
sarvārthāvyavasīdantivyasanañcādhigacchati || 6 ||
Shloka 7
ಇಮೇಶೂರಾಸ್ಸಮರ್ಥಾಶ್ಚಸರ್ವನೋಹರಿಯೂಥಪಾಃ ।
ತ್ವತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಙ್ಕೃತೋತ್ಸಾಹಾಃಪ್ರವೇಷ್ಟುಮಪಿಪಾವಕಮ್ ।
ಏಷಾಂಹರ್ಷೇಣಜಾನಾಮಿತರ್ಕಶ್ಚಾಸ್ಮಿನ್ ದೃಢೋಮಮ ॥ 7 ॥
ತ್ವತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಙ್ಕೃತೋತ್ಸಾಹಾಃಪ್ರವೇಷ್ಟುಮಪಿಪಾವಕಮ್ ।
ಏಷಾಂಹರ್ಷೇಣಜಾನಾಮಿತರ್ಕಶ್ಚಾಸ್ಮಿನ್ ದೃಢೋಮಮ ॥ 7 ॥
imeśūrāssamarthāścasarvanohariyūthapāḥ |
tvatpriyārthaṅkṛtotsāhāḥpraveṣṭumapipāvakam |
eṣāṃharṣeṇajānāmitarkaścāsmin dṛḍhomama || 7 ||
tvatpriyārthaṅkṛtotsāhāḥpraveṣṭumapipāvakam |
eṣāṃharṣeṇajānāmitarkaścāsmin dṛḍhomama || 7 ||
Shloka 8
ವಿಕ್ರಮೇಣಸಮಾನೇಷ್ಯೇಸೀತಾಂಹತ್ವಾಯಥಾರಿಪುಮ್ ।
ರಾವಣಮ್ಪಾಪಕರ್ಮಾಣನ್ತಥಾತ್ವಙ್ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 8 ॥
ರಾವಣಮ್ಪಾಪಕರ್ಮಾಣನ್ತಥಾತ್ವಙ್ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 8 ॥
vikrameṇasamāneṣyesītāṃhatvāyathāripum |
rāvaṇampāpakarmāṇantathātvaṅkartumarhasi || 8 ||
rāvaṇampāpakarmāṇantathātvaṅkartumarhasi || 8 ||
Shloka 9
ಸೇತುರತ್ರಯಥಾಬಧ್ಯೇದ್ಯಥಾಪಶ್ಯೇಮತಾಮ್ಪುರೀಮ್ ।
ತಸ್ಯರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯತಥಾತ್ವಙ್ಕುರುರಾಘವ ॥ 9 ॥
ತಸ್ಯರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯತಥಾತ್ವಙ್ಕುರುರಾಘವ ॥ 9 ॥
seturatrayathābadhyedyathāpaśyematāmpurīm |
tasyarākṣasarājasyatathātvaṅkururāghava || 9 ||
tasyarākṣasarājasyatathātvaṅkururāghava || 9 ||
Shloka 10
ದೃಷ್ಟವಾತಾನ್ತುಪುರೀಂಲಙ್ಕಾನ್ತ್ರಿಕೂಟಶಿಖರೇಸ್ಥಿತಾಮ್ ।
ಹತಞ್ಚರಾವಣಂಯುದ್ಧೇದರ್ಶನಾವಧಾರಯ ॥ 10 ॥
ಹತಞ್ಚರಾವಣಂಯುದ್ಧೇದರ್ಶನಾವಧಾರಯ ॥ 10 ॥
dṛṣṭavātāntupurīṃlaṅkāntrikūṭaśikharesthitām |
hatañcarāvaṇaṃyuddhedarśanāvadhāraya || 10 ||
hatañcarāvaṇaṃyuddhedarśanāvadhāraya || 10 ||
Shloka 11
ಅಬಧ್ವಾಸಾಗರೇಸೇತುಙ್ಘೋರೇಚತುವರುಣಾಲಯೇ ।
ಲಙ್ಕಾನ್ನಮರ್ದಿತುಂಶಕ್ಯಾಸೇನ್ದ್ರೈರಪಿಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 11 ॥
ಲಙ್ಕಾನ್ನಮರ್ದಿತುಂಶಕ್ಯಾಸೇನ್ದ್ರೈರಪಿಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 11 ॥
abadhvāsāgaresetuṅghorecatuvaruṇālaye |
laṅkānnamardituṃśakyāsendrairapisurāsuraiḥ || 11 ||
laṅkānnamardituṃśakyāsendrairapisurāsuraiḥ || 11 ||
Shloka 12
ಸೇತುರ್ಬದ್ಧಸ್ಸಮುದ್ರೇಚಯಾವಲ್ಲಙ್ಕಾಸ್ಸಮೀಪತಃ ॥ 12 ॥
seturbaddhassamudrecayāvallaṅkāssamīpataḥ || 12 ||
Shloka 13
ಸರ್ವನ್ತೀರ್ಣಞ್ಚಮೇಸೈನ್ಯಞ್ಜಿತಮಿತ್ಯುಪಧಾರಯ ।
ಇಮೇಹಿಸಮರೇವೀರಾಹರಯಃಕಾಮರೂಪಿಣ ॥ 13 ॥
ಇಮೇಹಿಸಮರೇವೀರಾಹರಯಃಕಾಮರೂಪಿಣ ॥ 13 ॥
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityupadhāraya |
imehisamarevīrāharayaḥkāmarūpiṇa || 13 ||
imehisamarevīrāharayaḥkāmarūpiṇa || 13 ||
Shloka 14
ತದಲಂವಿಕ್ಲಬಾಮ್ಬುದ್ಧಿಂ ರಾಜನ ಸರ್ವಾರ್ಥನಾಶನೀಮ್ ।
ಪುರುಷಸ್ಯಹಿಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಶೋಕಶ್ಶೌರ್ಯಾಪಕರ್ಷಣಃ ॥ 14 ॥
ಪುರುಷಸ್ಯಹಿಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಶೋಕಶ್ಶೌರ್ಯಾಪಕರ್ಷಣಃ ॥ 14 ॥
tadalaṃviklabāmbuddhiṃ rājana sarvārthanāśanīm |
puruṣasyahiloke'smin śokaśśauryāpakarṣaṇaḥ || 14 ||
puruṣasyahiloke'smin śokaśśauryāpakarṣaṇaḥ || 14 ||
Shloka 15
ಯತ್ತುಕಾರ್ಯಮ್ಮನುಷ್ಯೇಣಶೌಣ್ಡೀರ್ಯಮವಲಮ್ಬತಾ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸತ್ತ್ವಮಾತಿಷ್ಠತೇಜಸಾ ॥ 15 ॥
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸತ್ತ್ವಮಾತಿಷ್ಠತೇಜಸಾ ॥ 15 ॥
yattukāryammanuṣyeṇaśauṇḍīryamavalambatā |
asmin kālemahāprājñasattvamātiṣṭhatejasā || 15 ||
asmin kālemahāprājñasattvamātiṣṭhatejasā || 15 ||
Shloka 16
ಶೂರಾಣಾಂಹಿಮನುಷ್ಯಾಣಾನ್ತ್ವದ್ವಿಧಾನಾಮ್ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ವಿನಷ್ಟೇವಾಪ್ರಣಷ್ಟೇವಾಶೋಕಸ್ಸರ್ವಾರ್ಥನಾಶನಃ ॥ 16 ॥
ವಿನಷ್ಟೇವಾಪ್ರಣಷ್ಟೇವಾಶೋಕಸ್ಸರ್ವಾರ್ಥನಾಶನಃ ॥ 16 ॥
śūrāṇāṃhimanuṣyāṇāntvadvidhānāmmahātmanām |
vinaṣṭevāpraṇaṣṭevāśokassarvārthanāśanaḥ || 16 ||
vinaṣṭevāpraṇaṣṭevāśokassarvārthanāśanaḥ || 16 ||
Shloka 17
ತತ್ತ್ವಮ್ಬುದ್ಧಿಮತಾಂಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಕೋವಿದಃ ।
ಮದ್ವಿಧೈಸ್ಸಚಿವೈಸ್ಸಾರ್ಥಮರಿಞ್ಜೇತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ ॥ 17 ॥
ಮದ್ವಿಧೈಸ್ಸಚಿವೈಸ್ಸಾರ್ಥಮರಿಞ್ಜೇತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ ॥ 17 ॥
tattvambuddhimatāṃśreṣṭhassarvaśāstrārthakovidaḥ |
madvidhaissacivaissārthamariñjetumihārhasi || 17 ||
madvidhaissacivaissārthamariñjetumihārhasi || 17 ||
Shloka 18
ನಹಿಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಙ್ಕಞ್ಚಿತ್ ತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷುರಾಘವ ।
ಗೃಹೀತಧನುಷೇಯಸ್ತೇತಿಷ್ಠೇದಭಿಮುಖೋರಣೇ ॥ 18 ॥
ಗೃಹೀತಧನುಷೇಯಸ್ತೇತಿಷ್ಠೇದಭಿಮುಖೋರಣೇ ॥ 18 ॥
nahipaśyāmyahaṅkañcit triṣulokeṣurāghava |
gṛhītadhanuṣeyastetiṣṭhedabhimukhoraṇe || 18 ||
gṛhītadhanuṣeyastetiṣṭhedabhimukhoraṇe || 18 ||
Shloka 19
ವಾನರೇಷುಸಮಾಸಕ್ತನ್ನತೇಕಾರ್ಯಂವಿಪತ್ಸ್ಯತೇ ।
ಅಚಿರಾದ್ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇಸೀತಾನ್ತೀರ್ತ್ವಾಸಾಗರಮಕ್ಷ್ಯಮ್ ॥ 19 ॥
ಅಚಿರಾದ್ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇಸೀತಾನ್ತೀರ್ತ್ವಾಸಾಗರಮಕ್ಷ್ಯಮ್ ॥ 19 ॥
vānareṣusamāsaktannatekāryaṃvipatsyate |
acirāddrakṣyasesītāntīrtvāsāgaramakṣyam || 19 ||
acirāddrakṣyasesītāntīrtvāsāgaramakṣyam || 19 ||
Shloka 20
ತದಲಂಶೋಕಮಾಲಮ್ಬ್ಯಕ್ರೋಧಮಾಲಮ್ಬಭೂಪತೇ ।
ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾಃಕ್ಷತ್ರಿಯಾಮನ್ದಾಸ್ಸರ್ವೇಚಣ್ಡಸ್ಯಬಿಭ್ಯತಿ ॥ 20 ॥
ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾಃಕ್ಷತ್ರಿಯಾಮನ್ದಾಸ್ಸರ್ವೇಚಣ್ಡಸ್ಯಬಿಭ್ಯತಿ ॥ 20 ॥
tadalaṃśokamālambyakrodhamālambabhūpate |
niśceṣṭāḥkṣatriyāmandāssarvecaṇḍasyabibhyati || 20 ||
niśceṣṭāḥkṣatriyāmandāssarvecaṇḍasyabibhyati || 20 ||
Shloka 21
ಲಙ್ಘನಾರ್ಥಞ್ಚಘೋರಸ್ಯಸಮುದ್ರಸ್ಯನದೀಮ್ಪತೇಃ ।
ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರಿಹೋಪೇತಸ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಬುದ್ಧಿರ್ವಿಚಾರಯ ॥ 21 ॥
ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರಿಹೋಪೇತಸ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಬುದ್ಧಿರ್ವಿಚಾರಯ ॥ 21 ॥
laṅghanārthañcaghorasyasamudrasyanadīmpateḥ |
sahāsmābhirihopetassūkṣmabuddhirvicāraya || 21 ||
sahāsmābhirihopetassūkṣmabuddhirvicāraya || 21 ||
Shloka 22
ಲಙ್ಘಿತೇತಸ್ಯತೈಸ್ಸೈನ್ಯಞ್ಜಿತಮಿತ್ಯುಪಧಾರಯ ।
ಸರ್ವನ್ತೀರ್ಣಞ್ಚಮೇಸೈನ್ಯಞ್ಜಿತಮಿತ್ಯವಧಾರ್ಯತಾಮ್ ॥ 22 ॥
ಸರ್ವನ್ತೀರ್ಣಞ್ಚಮೇಸೈನ್ಯಞ್ಜಿತಮಿತ್ಯವಧಾರ್ಯತಾಮ್ ॥ 22 ॥
laṅghitetasyataissainyañjitamityupadhāraya |
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityavadhāryatām || 22 ||
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityavadhāryatām || 22 ||
Shloka 23
ಇಮೇಹಿಹರಯಶ್ಶೂರಾಸ್ಸಮರೇಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ತಾನರೀನ್ವಿಧಮಿಷ್ಯನ್ತಿಶಿಲಾಪಾದಪವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ॥ 23 ॥
ತಾನರೀನ್ವಿಧಮಿಷ್ಯನ್ತಿಶಿಲಾಪಾದಪವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ॥ 23 ॥
imehiharayaśśūrāssamarekāmarūpiṇaḥ |
tānarīnvidhamiṣyantiśilāpādapavṛṣṭibhiḥ || 23 ||
tānarīnvidhamiṣyantiśilāpādapavṛṣṭibhiḥ || 23 ||
Shloka 24
ಕಥಞ್ಚಿತ್ಸನ್ತರಿಷ್ಯಾಮಸ್ತೇವಯಂವರುಣಾಲಯಮ್ ।
ಹತಮಿತ್ಯೇವತಮ್ಮನ್ಯೇಯುದ್ಧೇಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣ ॥ 24 ॥
ಹತಮಿತ್ಯೇವತಮ್ಮನ್ಯೇಯುದ್ಧೇಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣ ॥ 24 ॥
kathañcitsantariṣyāmastevayaṃvaruṇālayam |
hatamityevatammanyeyuddheśatrunibarhaṇa || 24 ||
hatamityevatammanyeyuddheśatrunibarhaṇa || 24 ||
Shloka 25
ಕಿಮುಕ್ತ್ವಾಬಹುಧಾಚಾಪಿಸರ್ವಥಾವಿಜಯೀಭವಾನ್ ।
ನಿಮಿತ್ತಾನಿಚಪಶ್ಯಾಮಿಮನೋಮೇಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಯತಿ ॥ 25 ॥
ನಿಮಿತ್ತಾನಿಚಪಶ್ಯಾಮಿಮನೋಮೇಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಯತಿ ॥ 25 ॥
kimuktvābahudhācāpisarvathāvijayībhavān |
nimittānicapaśyāmimanomesamprahṛṣyati || 25 ||
nimittānicapaśyāmimanomesamprahṛṣyati || 25 ||
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्वितीयस्सर्गः ।
तन्तुशोकपरिद्यूनंरामन्दशरथात्मजम् ।
उवाचवचनंश्रीमान् सुग्रीवश्शोकनाशनम् ॥ 1 ॥
किं त्वया तप्यते वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा ।
मैवं भूस्त्यज सतापं कृतघ्न इव सौहृदम् ॥ 2 ॥
सन्तापस्यचतेस्थानन्नहिपश्यामिराघव ।
प्रवृत्तावुपलब्धायाञ्ज्ञातेचनिलयेरिपोः ॥ 3 ॥
मतिमान्शास्त्रवित्प्राज्ञःपण्डितश्चासिराघव ।
त्यजेमाम्पापिकाम्बुद्धिङ्कृतात्मेवार्थदूषणीम् ॥ 4 ॥
समुद्रंलङ्घयित्वातुमहानक्रसमाकुलम् ।
लङ्कामारोहयिष्यामोहनिष्यामश्चतेरिपुम् ॥ 5 ॥
निरुत्साहस्यदीनस्यशोकपर्याकुलात्मनः ।
सर्वार्थाव्यवसीदन्तिव्यसनञ्चाधिगच्छति ॥ 6 ॥
इमेशूरास्समर्थाश्चसर्वनोहरियूथपाः ।
त्वत्प्रियार्थङ्कृतोत्साहाःप्रवेष्टुमपिपावकम् ।
एषांहर्षेणजानामितर्कश्चास्मिन् दृढोमम ॥ 7 ॥
विक्रमेणसमानेष्येसीतांहत्वायथारिपुम् ।
रावणम्पापकर्माणन्तथात्वङ्कर्तुमर्हसि ॥ 8 ॥
सेतुरत्रयथाबध्येद्यथापश्येमताम्पुरीम् ।
तस्यराक्षसराजस्यतथात्वङ्कुरुराघव ॥ 9 ॥
दृष्टवातान्तुपुरींलङ्कान्त्रिकूटशिखरेस्थिताम् ।
हतञ्चरावणंयुद्धेदर्शनावधारय ॥ 10 ॥
अबध्वासागरेसेतुङ्घोरेचतुवरुणालये ।
लङ्कान्नमर्दितुंशक्यासेन्द्रैरपिसुरासुरैः ॥ 11 ॥
सेतुर्बद्धस्समुद्रेचयावल्लङ्कास्समीपतः ॥ 12 ॥
सर्वन्तीर्णञ्चमेसैन्यञ्जितमित्युपधारय ।
इमेहिसमरेवीराहरयःकामरूपिण ॥ 13 ॥
तदलंविक्लबाम्बुद्धिं राजन सर्वार्थनाशनीम् ।
पुरुषस्यहिलोकेऽस्मिन् शोकश्शौर्यापकर्षणः ॥ 14 ॥
यत्तुकार्यम्मनुष्येणशौण्डीर्यमवलम्बता ।
अस्मिन् कालेमहाप्राज्ञसत्त्वमातिष्ठतेजसा ॥ 15 ॥
शूराणांहिमनुष्याणान्त्वद्विधानाम्महात्मनाम् ।
विनष्टेवाप्रणष्टेवाशोकस्सर्वार्थनाशनः ॥ 16 ॥
तत्त्वम्बुद्धिमतांश्रेष्ठस्सर्वशास्त्रार्थकोविदः ।
मद्विधैस्सचिवैस्सार्थमरिञ्जेतुमिहार्हसि ॥ 17 ॥
नहिपश्याम्यहङ्कञ्चित् त्रिषुलोकेषुराघव ।
गृहीतधनुषेयस्तेतिष्ठेदभिमुखोरणे ॥ 18 ॥
वानरेषुसमासक्तन्नतेकार्यंविपत्स्यते ।
अचिराद्द्रक्ष्यसेसीतान्तीर्त्वासागरमक्ष्यम् ॥ 19 ॥
तदलंशोकमालम्ब्यक्रोधमालम्बभूपते ।
निश्चेष्टाःक्षत्रियामन्दास्सर्वेचण्डस्यबिभ्यति ॥ 20 ॥
लङ्घनार्थञ्चघोरस्यसमुद्रस्यनदीम्पतेः ।
सहास्माभिरिहोपेतस्सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय ॥ 21 ॥
लङ्घितेतस्यतैस्सैन्यञ्जितमित्युपधारय ।
सर्वन्तीर्णञ्चमेसैन्यञ्जितमित्यवधार्यताम् ॥ 22 ॥
इमेहिहरयश्शूरास्समरेकामरूपिणः ।
तानरीन्विधमिष्यन्तिशिलापादपवृष्टिभिः ॥ 23 ॥
कथञ्चित्सन्तरिष्यामस्तेवयंवरुणालयम् ।
हतमित्येवतम्मन्येयुद्धेशत्रुनिबर्हण ॥ 24 ॥
किमुक्त्वाबहुधाचापिसर्वथाविजयीभवान् ।
निमित्तानिचपश्यामिमनोमेसम्प्रहृष्यति ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्वितीयस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.