ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
സീതാന്തുമോഹിതാന്ദൃഷ്ടവാസരമാനാമരാക്ഷസീ ।
ആസസാദാഥവൈദേഹീമ്പ്രിയാമ്പ്രണയിനീംസഖീ ॥ 1 ॥
മോഹിതാംരാക്ഷസേന്ദ്രേണസീതാമ്പരമദുഃഖിതാമ് ।
ആശ്വാസയാമാസതദാസരമാമൃദുഭാഷിണീ ॥ 2 ॥
സാഹിതത്രകൃതാമിത്രംസീതയാരക്ഷ്യമാണയാ ।
രക്ഷന്തീരാവണാദിഷ്ടാസാനുക്രോശാദൃഢവ്രതാ ॥ 3 ॥
സാദദര്ശസഖീസീതാംസരമാനഷ്ടചേതനാമ് ।
ഉപാവൃത്ത്യോത്ഥിതാന്ധ്വസ്താമ്ബഡബാമിവപാംസുലാമ് ॥ 4 ॥
താംസമാശ്വാസയാമാസസഖീസ്നേഹേനസുവ്രതാ ।
സമാശ്വസിഹിവൈദേഹീ മാഭൂത്തേമവസോവ്യഥാ ॥ 5 ॥
ഉക്തായദ്രാവണേനത്വമ്പ്രത്യുക്തശ്ചസ്വയന്ത്വയാ ।
സഖീസ്നേഹേനതഭദീരുമയാസര്വമ്പ്രതിശ്രുതമ് ॥ 6 ॥
ലീനയാഗഹനേശൂന്യേഭയമുത്സൃജ്യരാവണാത് ।
തവഹേതോര്വിശാലാക്ഷീ നഹിമേജീവിതമ്പ്രിയമ് ॥ 7 ॥
സസമ്ഭ്രാന്തശ്ചനിഷ്ക്രാന്തോയത്കൃതേരാക്ഷസാധിപഃ ।
തച്ചമേവിദിതംസര്വമഭിനിഷ്ക്രമ്യമൈഥിലിഃ ॥ 8 ॥
നശക്യംസൌപ്തികങ്കര്തുംരാമസ്യവിദിതാത്മനഃ ।
വധശ്ചപുരുഷവ്യാഘ്രേതസ്മിന്നൈവോപപദ്യതേ ॥ 9 ॥
നത്വേവവാനരാഹന്തുംശക്യാഃപാദപയോധിപഃ ।
സുരാദേവര്ഷഭേണേവരാമേണഹിസുരക്ഷിതാഃ ॥ 10 ॥
ദീര്ഘവൃത്തഭുജ്ശീമാന്മഹോരസ്കഃപ്രതാപവാന് ।
ധന്വീസംഹനനോപേതോധര്മാത്മാഭുവിവിശ്രുതഃ ॥ 11 ॥
വിക്രാന്തോരക്ഷിതാനിത്യമാത്മനശ്ചപരസ്യച ।
ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാകുശലീനയശാസ്ത്രവിത് ॥ 12 ॥
ഹന്താപരബലൌഘനാമചിന്ത്യബലപൌരുഷഃ ।
നഹതോരാഘവശ്രശീമാന്സീതേഃ ശത്രുനിബര്ഹണഃ ॥ 13 ॥
അയുക്തബുദ്ധികൃത്യേനസര്വഭൂതവിരോധിനാ ।
ഇഹപ്രമുക്താരൌദ്രേണമായാമായാവിദാത്വയി ॥ 14 ॥
ശോകസ്തേവിഗതസ്സര്വഃകല്യാണന്ത്വാമുപസ്ഥിതമ് ।
ധ്രുവന്ത്വാമ്ഭജതേലക്ഷ്മീഃപ്രിയന്തേപ്രീതികരംശൃണുഃ ॥ 15 ॥
ഉത്തീര്യസാഗരംരാമസ്സഹവാനരസേനയാ ।
സന്നിവിഷ്ടഃസമുദ്രസ്യതീരമാസാദ്യദക്ഷിണമ് ॥ 16 ॥
ദൃഷ്ടോമേപരിപൂര്ണാര്ഥഃകാകുത്സ്ഥസ്സഹലക്ഷ്മണഃ ।
സഹിതൈസ്സാഗരാന്തസ്ഥൈര്ബലൈസ്തിഷ്ഠതിരക്ഷിതഃ ॥ 17 ॥
സ താം ശ്രുത്വാ വിശാല അക്ഷി പ്രവൃത്തിം രാക്ഷസ അധിപഃ ।
ഏഷ മന്ത്രയതേ സര്വൈഃ സചിവൈഃ സഹ രാവണഃ ॥ 18 ॥
സതാംശ്രുത്വാവിശാലാക്ഷീഃ പ്രവൃത്തിംരാക്ഷസാധിപഃ ।
ഏഷമന്ത്രയതേസര്വൈസ്സചിവൈസ്സഹരാവണഃ ॥ 19 ॥
ഇതിബ്രുവാണാസരമാരാക്ഷസീസീതയാസഹ ।
സര്വോദ്യോഗേനസൈന്യാനാംശബ്ദംശുശ്രാവഭൈരവമ് ॥ 20 ॥
ദണ്ഡനിര്ഘാതവാദിന്യാശ്രുത്വാഭേര്യാമഹാസ്വനമ് ।
ഉവാചസരമാസീതാമിദമ്മധുരഭാഷിണീ ॥ 21 ॥
സന്നാഹജനനീഹ്യേഷാഭൈരവാഭീരുഃ ഭേരികാ ।
ഭേരീനാദഞ്ചഗമ്ഭീരംശൃണുതോയദനിഃസ്വനമ് ॥ 22 ॥
കല്പ്യന്തേമത്തമാതങ്ഗായുജ്യന്തേരഥവാജിന ।
ഹൃഷ്യന്തേതുരഗാരൂഢാഃപ്രാസഹസ്തസ്സഹസ്രശഃ ॥ 23 ॥
തത്രതത്രചസന്നദ്ധാസ്സപതതനിപദാതയഃ ।
അപൂര്യന്തേരാജമാര്ഗാസ്സൈന്യൈരദ്ഭുതദര്ശനൈഃ ॥ 24 ॥
വേഗവഭദിന്നദഭദിശ്ചതോയൌഘൈരിവസാഗരഃ ।
ശസ്ത്രാണാഞ്ചപ്രസന്നാനാഞ്ചര്മണാംവര്മണാന്തഥാ ॥ 25 ॥
രഥവാജിഗജാനാഞ്ചഭൂഷിതാനാഞ്ചരാക്ഷസാമ് ।
സമ്ഭ്രമോരാക്ഷസാമേഷഹൃഷിതാനാന്തരസ്വിനാമ് ॥ 26 ॥
പ്രഭാംവിസൃജതാമ്പശ്യനാനാവര്ണാംസമുത്ഥിതാമ് ।
വനന്നിര്ധഹതോഘര്മേയഥാരൂപംവിഭാവസോഃ ॥ 27 ॥
ഘണ്ടാനാംശൃണുനിര്ഘോഷംരഥാനാംശൃണുനിഃസ്വനമ് ।
ഹയാനാംഹേഷമാണാനാംശൃണുതൂര്യധ്വനിംയഥാ ॥ 28 ॥
ഉദ്യതായുധഹസ്താനാംരാക്ഷസേന്ദ്രാനുയായിനാമ് ।
സമ്ഭ്രമോരക്ഷസാമേഷതുമുലോരോമഹര്ഷണഃ ॥ 29 ॥
ശ്രീസ്ത്വാമ്ഭജതിശോകഘ്നീരക്ഷസാമ്ഭയമാഗതമ് ।
രാമഃകമലപത്രാക്ഷോദൈത്യാനാമിവവാസവഃ ॥ 30 ॥
നിര്ജിത്യജിതക്രോധസ്ത്വാമചിന്തപരാക്രമഃ ।
രാവണംസമരേഹത്വാഭര്താത്വാഽധിഗമിഷ്യതി ॥ 31 ॥
വിക്രമിഷ്യതിരക്ഷസ്സുഭര്താതേസഹലക്ഷ്മണഃ ।
യഥാശത്രുഷുശത്രുഘ്നോവിഷ്ണുനാസഹവാസവഃ ॥ 32 ॥
ഹിരാമസ്യക്ഷിപ്രമങ്കാഗതാംസതീമ് ।
അഹന്ദ്രക്ഷ്യാമിസിദ്ധാര്ധാന്ത്വാംശത്രൌവിനിപാതിതേ ॥ 33 ॥
അശ്രൂണ്യാനന്ദജാനിത്വംവര്തയിഷ്യസിശോഭനേ ।
സമാഗമ്യപരിഷ്വജ്യതസ്യോരസിമഹോരസഃ ॥ 34 ॥
അചിരാന്മോക്ഷ്യതേസീതേ ദേവിതേജഘനങ്ഗതാമ് ।
ധൃതാമേതാമ്ബഹൂന്മാസാന്വേണീംരാമോമഹാബലഃ ॥ 35 ॥
തസ്യദൃഷ്ടവാമുഖന്ദേവീ പൂര്ണചന്ദ്രമിവോദിതമ് ।
മോക്ഷ്യസേശോകജംവാരിനിര്മോകമിവപന്നഗീ ॥ 36 ॥
രാവണംസമരേഹത്വാനചിരാദ്ധേവീഃ മൈഥിലീഃ ।
ത്വയാസമഗ്രഃപ്രിയയാസുഖാര്ഹോലപ്സ്യതേസുഖമ് ॥ 37 ॥
സമാഗതാത്വംവീര്യേണമോദിഷ്യസിമഹാത്മനാ ।
സുവര്ഷേണസമായുക്തായഥാസസ്യേനമേദിനീ ॥ 38 ॥
ഗിരിവരമഭിതോഽനുവര്തമാനോഹയൈവമണ്ഡലമാശുയഃകരോതി ।
തമിഹശരണമഭ്യുപൈഹിദേവന്ദിവസകരമ്പ്രഭവോഹ്യയമ്പ്രജാനാമ് ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
sītāntumohitāndṛṣṭavāsaramānāmarākṣasī |
āsasādāthavaidehīmpriyāmpraṇayinīṃsakhī || 1 ||
mohitāṃrākṣasendreṇasītāmparamaduḥkhitām |
āśvāsayāmāsatadāsaramāmṛdubhāṣiṇī || 2 ||
sāhitatrakṛtāmitraṃsītayārakṣyamāṇayā |
rakṣantīrāvaṇādiṣṭāsānukrośādṛḍhavratā || 3 ||
sādadarśasakhīsītāṃsaramānaṣṭacetanām |
upāvṛttyotthitāndhvastāmbaḍabāmivapāṃsulām || 4 ||
tāṃsamāśvāsayāmāsasakhīsnehenasuvratā |
samāśvasihivaidehī mābhūttemavasovyathā || 5 ||
uktāyadrāvaṇenatvampratyuktaścasvayantvayā |
sakhīsnehenatabhadīrumayāsarvampratiśrutam || 6 ||
līnayāgahaneśūnyebhayamutsṛjyarāvaṇāt |
tavahetorviśālākṣī nahimejīvitampriyam || 7 ||
sasambhrāntaścaniṣkrāntoyatkṛterākṣasādhipaḥ |
taccameviditaṃsarvamabhiniṣkramyamaithiliḥ || 8 ||
naśakyaṃsauptikaṅkartuṃrāmasyaviditātmanaḥ |
vadhaścapuruṣavyāghretasminnaivopapadyate || 9 ||
natvevavānarāhantuṃśakyāḥpādapayodhipaḥ |
surādevarṣabheṇevarāmeṇahisurakṣitāḥ || 10 ||
dīrghavṛttabhujśīmānmahoraskaḥpratāpavān |
dhanvīsaṃhananopetodharmātmābhuviviśrutaḥ || 11 ||
vikrāntorakṣitānityamātmanaścaparasyaca |
lakṣmaṇenasahabhrātrākuśalīnayaśāstravit || 12 ||
hantāparabalaughanāmacintyabalapauruṣaḥ |
nahatorāghavaśraśīmānsīteḥ śatrunibarhaṇaḥ || 13 ||
ayuktabuddhikṛtyenasarvabhūtavirodhinā |
ihapramuktāraudreṇamāyāmāyāvidātvayi || 14 ||
śokastevigatassarvaḥkalyāṇantvāmupasthitam |
dhruvantvāmbhajatelakṣmīḥpriyanteprītikaraṃśṛṇuḥ || 15 ||
uttīryasāgaraṃrāmassahavānarasenayā |
sanniviṣṭaḥsamudrasyatīramāsādyadakṣiṇam || 16 ||
dṛṣṭomeparipūrṇārthaḥkākutsthassahalakṣmaṇaḥ |
sahitaissāgarāntasthairbalaistiṣṭhatirakṣitaḥ || 17 ||
sa tāṃ śrutvā viśāla akṣi pravṛttiṃ rākṣasa adhipaḥ |
eṣa mantrayate sarvaiḥ sacivaiḥ saha rāvaṇaḥ || 18 ||
satāṃśrutvāviśālākṣīḥ pravṛttiṃrākṣasādhipaḥ |
eṣamantrayatesarvaissacivaissaharāvaṇaḥ || 19 ||
itibruvāṇāsaramārākṣasīsītayāsaha |
sarvodyogenasainyānāṃśabdaṃśuśrāvabhairavam || 20 ||
daṇḍanirghātavādinyāśrutvābheryāmahāsvanam |
uvācasaramāsītāmidammadhurabhāṣiṇī || 21 ||
sannāhajananīhyeṣābhairavābhīruḥ bherikā |
bherīnādañcagambhīraṃśṛṇutoyadaniḥsvanam || 22 ||
kalpyantemattamātaṅgāyujyanterathavājina |
hṛṣyanteturagārūḍhāḥprāsahastassahasraśaḥ || 23 ||
tatratatracasannaddhāssapatatanipadātayaḥ |
apūryanterājamārgāssainyairadbhutadarśanaiḥ || 24 ||
vegavabhadinnadabhadiścatoyaughairivasāgaraḥ |
śastrāṇāñcaprasannānāñcarmaṇāṃvarmaṇāntathā || 25 ||
rathavājigajānāñcabhūṣitānāñcarākṣasām |
sambhramorākṣasāmeṣahṛṣitānāntarasvinām || 26 ||
prabhāṃvisṛjatāmpaśyanānāvarṇāṃsamutthitām |
vanannirdhahatogharmeyathārūpaṃvibhāvasoḥ || 27 ||
ghaṇṭānāṃśṛṇunirghoṣaṃrathānāṃśṛṇuniḥsvanam |
hayānāṃheṣamāṇānāṃśṛṇutūryadhvaniṃyathā || 28 ||
udyatāyudhahastānāṃrākṣasendrānuyāyinām |
sambhramorakṣasāmeṣatumuloromaharṣaṇaḥ || 29 ||
śrīstvāmbhajatiśokaghnīrakṣasāmbhayamāgatam |
rāmaḥkamalapatrākṣodaityānāmivavāsavaḥ || 30 ||
nirjityajitakrodhastvāmacintaparākramaḥ |
rāvaṇaṃsamarehatvābhartātvā'dhigamiṣyati || 31 ||
vikramiṣyatirakṣassubhartātesahalakṣmaṇaḥ |
yathāśatruṣuśatrughnoviṣṇunāsahavāsavaḥ || 32 ||
hirāmasyakṣipramaṅkāgatāṃsatīm |
ahandrakṣyāmisiddhārdhāntvāṃśatrauvinipātite || 33 ||
aśrūṇyānandajānitvaṃvartayiṣyasiśobhane |
samāgamyapariṣvajyatasyorasimahorasaḥ || 34 ||
acirānmokṣyatesīte devitejaghanaṅgatām |
dhṛtāmetāmbahūnmāsānveṇīṃrāmomahābalaḥ || 35 ||
tasyadṛṣṭavāmukhandevī pūrṇacandramivoditam |
mokṣyaseśokajaṃvārinirmokamivapannagī || 36 ||
rāvaṇaṃsamarehatvānacirāddhevīḥ maithilīḥ |
tvayāsamagraḥpriyayāsukhārholapsyatesukham || 37 ||
samāgatātvaṃvīryeṇamodiṣyasimahātmanā |
suvarṣeṇasamāyuktāyathāsasyenamedinī || 38 ||
girivaramabhito'nuvartamānohayaivamaṇḍalamāśuyaḥkaroti |
tamihaśaraṇamabhyupaihidevandivasakaramprabhavohyayamprajānām || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ।
सीतान्तुमोहितान्दृष्टवासरमानामराक्षसी ।
आससादाथवैदेहीम्प्रियाम्प्रणयिनींसखी ॥ 1 ॥
मोहितांराक्षसेन्द्रेणसीताम्परमदुःखिताम् ।
आश्वासयामासतदासरमामृदुभाषिणी ॥ 2 ॥
साहितत्रकृतामित्रंसीतयारक्ष्यमाणया ।
रक्षन्तीरावणादिष्टासानुक्रोशादृढव्रता ॥ 3 ॥
साददर्शसखीसीतांसरमानष्टचेतनाम् ।
उपावृत्त्योत्थितान्ध्वस्ताम्बडबामिवपांसुलाम् ॥ 4 ॥
तांसमाश्वासयामाससखीस्नेहेनसुव्रता ।
समाश्वसिहिवैदेही माभूत्तेमवसोव्यथा ॥ 5 ॥
उक्तायद्रावणेनत्वम्प्रत्युक्तश्चस्वयन्त्वया ।
सखीस्नेहेनतभदीरुमयासर्वम्प्रतिश्रुतम् ॥ 6 ॥
लीनयागहनेशून्येभयमुत्सृज्यरावणात् ।
तवहेतोर्विशालाक्षी नहिमेजीवितम्प्रियम् ॥ 7 ॥
ससम्भ्रान्तश्चनिष्क्रान्तोयत्कृतेराक्षसाधिपः ।
तच्चमेविदितंसर्वमभिनिष्क्रम्यमैथिलिः ॥ 8 ॥
नशक्यंसौप्तिकङ्कर्तुंरामस्यविदितात्मनः ।
वधश्चपुरुषव्याघ्रेतस्मिन्नैवोपपद्यते ॥ 9 ॥
नत्वेववानराहन्तुंशक्याःपादपयोधिपः ।
सुरादेवर्षभेणेवरामेणहिसुरक्षिताः ॥ 10 ॥
दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।
धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ॥ 11 ॥
विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ॥ 12 ॥
हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।
नहतोराघवश्रशीमान्सीतेः शत्रुनिबर्हणः ॥ 13 ॥
अयुक्तबुद्धिकृत्येनसर्वभूतविरोधिना ।
इहप्रमुक्तारौद्रेणमायामायाविदात्वयि ॥ 14 ॥
शोकस्तेविगतस्सर्वःकल्याणन्त्वामुपस्थितम् ।
ध्रुवन्त्वाम्भजतेलक्ष्मीःप्रियन्तेप्रीतिकरंशृणुः ॥ 15 ॥
उत्तीर्यसागरंरामस्सहवानरसेनया ।
सन्निविष्टःसमुद्रस्यतीरमासाद्यदक्षिणम् ॥ 16 ॥
दृष्टोमेपरिपूर्णार्थःकाकुत्स्थस्सहलक्ष्मणः ।
सहितैस्सागरान्तस्थैर्बलैस्तिष्ठतिरक्षितः ॥ 17 ॥
स तां श्रुत्वा विशाल अक्षि प्रवृत्तिं राक्षस अधिपः ।
एष मन्त्रयते सर्वैः सचिवैः सह रावणः ॥ 18 ॥
सतांश्रुत्वाविशालाक्षीः प्रवृत्तिंराक्षसाधिपः ।
एषमन्त्रयतेसर्वैस्सचिवैस्सहरावणः ॥ 19 ॥
इतिब्रुवाणासरमाराक्षसीसीतयासह ।
सर्वोद्योगेनसैन्यानांशब्दंशुश्रावभैरवम् ॥ 20 ॥
दण्डनिर्घातवादिन्याश्रुत्वाभेर्यामहास्वनम् ।
उवाचसरमासीतामिदम्मधुरभाषिणी ॥ 21 ॥
सन्नाहजननीह्येषाभैरवाभीरुः भेरिका ।
भेरीनादञ्चगम्भीरंशृणुतोयदनिःस्वनम् ॥ 22 ॥
कल्प्यन्तेमत्तमातङ्गायुज्यन्तेरथवाजिन ।
हृष्यन्तेतुरगारूढाःप्रासहस्तस्सहस्रशः ॥ 23 ॥
तत्रतत्रचसन्नद्धास्सपततनिपदातयः ।
अपूर्यन्तेराजमार्गास्सैन्यैरद्भुतदर्शनैः ॥ 24 ॥
वेगवभदिन्नदभदिश्चतोयौघैरिवसागरः ।
शस्त्राणाञ्चप्रसन्नानाञ्चर्मणांवर्मणान्तथा ॥ 25 ॥
रथवाजिगजानाञ्चभूषितानाञ्चराक्षसाम् ।
सम्भ्रमोराक्षसामेषहृषितानान्तरस्विनाम् ॥ 26 ॥
प्रभांविसृजताम्पश्यनानावर्णांसमुत्थिताम् ।
वनन्निर्धहतोघर्मेयथारूपंविभावसोः ॥ 27 ॥
घण्टानांशृणुनिर्घोषंरथानांशृणुनिःस्वनम् ।
हयानांहेषमाणानांशृणुतूर्यध्वनिंयथा ॥ 28 ॥
उद्यतायुधहस्तानांराक्षसेन्द्रानुयायिनाम् ।
सम्भ्रमोरक्षसामेषतुमुलोरोमहर्षणः ॥ 29 ॥
श्रीस्त्वाम्भजतिशोकघ्नीरक्षसाम्भयमागतम् ।
रामःकमलपत्राक्षोदैत्यानामिववासवः ॥ 30 ॥
निर्जित्यजितक्रोधस्त्वामचिन्तपराक्रमः ।
रावणंसमरेहत्वाभर्तात्वाऽधिगमिष्यति ॥ 31 ॥
विक्रमिष्यतिरक्षस्सुभर्तातेसहलक्ष्मणः ।
यथाशत्रुषुशत्रुघ्नोविष्णुनासहवासवः ॥ 32 ॥
हिरामस्यक्षिप्रमङ्कागतांसतीम् ।
अहन्द्रक्ष्यामिसिद्धार्धान्त्वांशत्रौविनिपातिते ॥ 33 ॥
अश्रूण्यानन्दजानित्वंवर्तयिष्यसिशोभने ।
समागम्यपरिष्वज्यतस्योरसिमहोरसः ॥ 34 ॥
अचिरान्मोक्ष्यतेसीते देवितेजघनङ्गताम् ।
धृतामेताम्बहून्मासान्वेणींरामोमहाबलः ॥ 35 ॥
तस्यदृष्टवामुखन्देवी पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ।
मोक्ष्यसेशोकजंवारिनिर्मोकमिवपन्नगी ॥ 36 ॥
रावणंसमरेहत्वानचिराद्धेवीः मैथिलीः ।
त्वयासमग्रःप्रिययासुखार्होलप्स्यतेसुखम् ॥ 37 ॥
समागतात्वंवीर्येणमोदिष्यसिमहात्मना ।
सुवर्षेणसमायुक्तायथासस्येनमेदिनी ॥ 38 ॥
गिरिवरमभितोऽनुवर्तमानोहयैवमण्डलमाशुयःकरोति ।
तमिहशरणमभ्युपैहिदेवन्दिवसकरम्प्रभवोह्ययम्प्रजानाम् ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
sītāntumohitāndṛṣṭavāsaramānāmarākṣasī |
āsasādāthavaidehīmpriyāmpraṇayinīṃsakhī || 1 ||
mohitāṃrākṣasendreṇasītāmparamaduḥkhitām |
āśvāsayāmāsatadāsaramāmṛdubhāṣiṇī || 2 ||
sāhitatrakṛtāmitraṃsītayārakṣyamāṇayā |
rakṣantīrāvaṇādiṣṭāsānukrośādṛḍhavratā || 3 ||
sādadarśasakhīsītāṃsaramānaṣṭacetanām |
upāvṛttyotthitāndhvastāmbaḍabāmivapāṃsulām || 4 ||
tāṃsamāśvāsayāmāsasakhīsnehenasuvratā |
samāśvasihivaidehī mābhūttemavasovyathā || 5 ||
uktāyadrāvaṇenatvampratyuktaścasvayantvayā |
sakhīsnehenatabhadīrumayāsarvampratiśrutam || 6 ||
līnayāgahaneśūnyebhayamutsṛjyarāvaṇāt |
tavahetorviśālākṣī nahimejīvitampriyam || 7 ||
sasambhrāntaścaniṣkrāntoyatkṛterākṣasādhipaḥ |
taccameviditaṃsarvamabhiniṣkramyamaithiliḥ || 8 ||
naśakyaṃsauptikaṅkartuṃrāmasyaviditātmanaḥ |
vadhaścapuruṣavyāghretasminnaivopapadyate || 9 ||
natvevavānarāhantuṃśakyāḥpādapayodhipaḥ |
surādevarṣabheṇevarāmeṇahisurakṣitāḥ || 10 ||
dīrghavṛttabhujśīmānmahoraskaḥpratāpavān |
dhanvīsaṃhananopetodharmātmābhuviviśrutaḥ || 11 ||
vikrāntorakṣitānityamātmanaścaparasyaca |
lakṣmaṇenasahabhrātrākuśalīnayaśāstravit || 12 ||
hantāparabalaughanāmacintyabalapauruṣaḥ |
nahatorāghavaśraśīmānsīteḥ śatrunibarhaṇaḥ || 13 ||
ayuktabuddhikṛtyenasarvabhūtavirodhinā |
ihapramuktāraudreṇamāyāmāyāvidātvayi || 14 ||
śokastevigatassarvaḥkalyāṇantvāmupasthitam |
dhruvantvāmbhajatelakṣmīḥpriyanteprītikaraṃśṛṇuḥ || 15 ||
uttīryasāgaraṃrāmassahavānarasenayā |
sanniviṣṭaḥsamudrasyatīramāsādyadakṣiṇam || 16 ||
dṛṣṭomeparipūrṇārthaḥkākutsthassahalakṣmaṇaḥ |
sahitaissāgarāntasthairbalaistiṣṭhatirakṣitaḥ || 17 ||
sa tāṃ śrutvā viśāla akṣi pravṛttiṃ rākṣasa adhipaḥ |
eṣa mantrayate sarvaiḥ sacivaiḥ saha rāvaṇaḥ || 18 ||
satāṃśrutvāviśālākṣīḥ pravṛttiṃrākṣasādhipaḥ |
eṣamantrayatesarvaissacivaissaharāvaṇaḥ || 19 ||
itibruvāṇāsaramārākṣasīsītayāsaha |
sarvodyogenasainyānāṃśabdaṃśuśrāvabhairavam || 20 ||
daṇḍanirghātavādinyāśrutvābheryāmahāsvanam |
uvācasaramāsītāmidammadhurabhāṣiṇī || 21 ||
sannāhajananīhyeṣābhairavābhīruḥ bherikā |
bherīnādañcagambhīraṃśṛṇutoyadaniḥsvanam || 22 ||
kalpyantemattamātaṅgāyujyanterathavājina |
hṛṣyanteturagārūḍhāḥprāsahastassahasraśaḥ || 23 ||
tatratatracasannaddhāssapatatanipadātayaḥ |
apūryanterājamārgāssainyairadbhutadarśanaiḥ || 24 ||
vegavabhadinnadabhadiścatoyaughairivasāgaraḥ |
śastrāṇāñcaprasannānāñcarmaṇāṃvarmaṇāntathā || 25 ||
rathavājigajānāñcabhūṣitānāñcarākṣasām |
sambhramorākṣasāmeṣahṛṣitānāntarasvinām || 26 ||
prabhāṃvisṛjatāmpaśyanānāvarṇāṃsamutthitām |
vanannirdhahatogharmeyathārūpaṃvibhāvasoḥ || 27 ||
ghaṇṭānāṃśṛṇunirghoṣaṃrathānāṃśṛṇuniḥsvanam |
hayānāṃheṣamāṇānāṃśṛṇutūryadhvaniṃyathā || 28 ||
udyatāyudhahastānāṃrākṣasendrānuyāyinām |
sambhramorakṣasāmeṣatumuloromaharṣaṇaḥ || 29 ||
śrīstvāmbhajatiśokaghnīrakṣasāmbhayamāgatam |
rāmaḥkamalapatrākṣodaityānāmivavāsavaḥ || 30 ||
nirjityajitakrodhastvāmacintaparākramaḥ |
rāvaṇaṃsamarehatvābhartātvā'dhigamiṣyati || 31 ||
vikramiṣyatirakṣassubhartātesahalakṣmaṇaḥ |
yathāśatruṣuśatrughnoviṣṇunāsahavāsavaḥ || 32 ||
hirāmasyakṣipramaṅkāgatāṃsatīm |
ahandrakṣyāmisiddhārdhāntvāṃśatrauvinipātite || 33 ||
aśrūṇyānandajānitvaṃvartayiṣyasiśobhane |
samāgamyapariṣvajyatasyorasimahorasaḥ || 34 ||
acirānmokṣyatesīte devitejaghanaṅgatām |
dhṛtāmetāmbahūnmāsānveṇīṃrāmomahābalaḥ || 35 ||
tasyadṛṣṭavāmukhandevī pūrṇacandramivoditam |
mokṣyaseśokajaṃvārinirmokamivapannagī || 36 ||
rāvaṇaṃsamarehatvānacirāddhevīḥ maithilīḥ |
tvayāsamagraḥpriyayāsukhārholapsyatesukham || 37 ||
samāgatātvaṃvīryeṇamodiṣyasimahātmanā |
suvarṣeṇasamāyuktāyathāsasyenamedinī || 38 ||
girivaramabhito'nuvartamānohayaivamaṇḍalamāśuyaḥkaroti |
tamihaśaraṇamabhyupaihidevandivasakaramprabhavohyayamprajānām || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.