Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദ്വിപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
Shloka 1
ധൂമ്രാക്ഷമ്പ്രേക്ഷ്യനിര്യാന്തംരാക്ഷസമ്ഭീമവിക്രമമ് ।
വിനേദുര്വാനരാസ്സര്വേപ്രഹൃഷ്ടായുദ്ധകാങ് ക്ഷിണഃ ॥ 1 ॥
വിനേദുര്വാനരാസ്സര്വേപ്രഹൃഷ്ടായുദ്ധകാങ് ക്ഷിണഃ ॥ 1 ॥
dhūmrākṣamprekṣyaniryāntaṃrākṣasambhīmavikramam |
vinedurvānarāssarveprahṛṣṭāyuddhakāṅ kṣiṇaḥ || 1 ||
vinedurvānarāssarveprahṛṣṭāyuddhakāṅ kṣiṇaḥ || 1 ||
Shloka 2
തേഷാംസുതുമുലംയുദ്ധംസഞ്ജജ്ഞേകപിരക്ഷസാമ് ।
അന്യോന്യമ്പാദപൈര്ഘോരന്നിഘ്നതാംശൂലമുദ്ഗരൈഃ ॥ 2 ॥
അന്യോന്യമ്പാദപൈര്ഘോരന്നിഘ്നതാംശൂലമുദ്ഗരൈഃ ॥ 2 ॥
teṣāṃsutumulaṃyuddhaṃsañjajñekapirakṣasām |
anyonyampādapairghorannighnatāṃśūlamudgaraiḥ || 2 ||
anyonyampādapairghorannighnatāṃśūlamudgaraiḥ || 2 ||
Shloka 3
രാക്ഷസൈര്വാനരാഘോരാവിനികൃത്തസ്സമന്തതഃ ।
വാനരൈരാക്ഷസാശ്ചാപിദ്രുമൈര്ഭൂമിസമീകൃതാഃ ॥ 3 ॥
വാനരൈരാക്ഷസാശ്ചാപിദ്രുമൈര്ഭൂമിസമീകൃതാഃ ॥ 3 ॥
rākṣasairvānarāghorāvinikṛttassamantataḥ |
vānarairākṣasāścāpidrumairbhūmisamīkṛtāḥ || 3 ||
vānarairākṣasāścāpidrumairbhūmisamīkṛtāḥ || 3 ||
Shloka 4
രാക്ഷസാസ്ത്വഭിസങ്ക്രുദ്ധാവാനരാന്നിശിതൈശ്ശരൈഃ ।
വിവ്യഥുര്ഘോരസങ്കാശൈഃകങ്കപത്രൈരജിഹ്മഗൈഃ ॥ 4 ॥
വിവ്യഥുര്ഘോരസങ്കാശൈഃകങ്കപത്രൈരജിഹ്മഗൈഃ ॥ 4 ॥
rākṣasāstvabhisaṅkruddhāvānarānniśitaiśśaraiḥ |
vivyathurghorasaṅkāśaiḥkaṅkapatrairajihmagaiḥ || 4 ||
vivyathurghorasaṅkāśaiḥkaṅkapatrairajihmagaiḥ || 4 ||
Shloka 5
തേഗദാഭിശ്ചഭീമാഭിഃപട്ടസൈഃ കൂടമുദ്ഗരൈഃ ।
ഘോരൈശ്ചപരിഘൈശ്ചിത്രൈസ്ത്രിശൂലൈശ്ചാപിസംശ്രിതൈഃ ॥ 5 ॥
ഘോരൈശ്ചപരിഘൈശ്ചിത്രൈസ്ത്രിശൂലൈശ്ചാപിസംശ്രിതൈഃ ॥ 5 ॥
tegadābhiścabhīmābhiḥpaṭṭasaiḥ kūṭamudgaraiḥ |
ghoraiścaparighaiścitraistriśūlaiścāpisaṃśritaiḥ || 5 ||
ghoraiścaparighaiścitraistriśūlaiścāpisaṃśritaiḥ || 5 ||
Shloka 6
വിദാര്യമാണാരക്ഷോഭിര്വാനരാസ്തേമഹാബലാഃ ।
അമര്ഷാജ്ജനിതോദ്ധര്ഷാശ്ചക്രുഃകര്മാണ്യഭീതവത് ॥ 6 ॥
അമര്ഷാജ്ജനിതോദ്ധര്ഷാശ്ചക്രുഃകര്മാണ്യഭീതവത് ॥ 6 ॥
vidāryamāṇārakṣobhirvānarāstemahābalāḥ |
amarṣājjanitoddharṣāścakruḥkarmāṇyabhītavat || 6 ||
amarṣājjanitoddharṣāścakruḥkarmāṇyabhītavat || 6 ||
Shloka 7
ശരനിര്ഭിന്നഗാത്രാസ്തേശൂലനിര്ഭിന്നദേഹിനഃ ।
ജഗൃഹുസ്തേദ്രുമാംസ്തത്രശിലാശ്ചഹരിയൂഥപാഃ ॥ 7 ॥
ജഗൃഹുസ്തേദ്രുമാംസ്തത്രശിലാശ്ചഹരിയൂഥപാഃ ॥ 7 ॥
śaranirbhinnagātrāsteśūlanirbhinnadehinaḥ |
jagṛhustedrumāṃstatraśilāścahariyūthapāḥ || 7 ||
jagṛhustedrumāṃstatraśilāścahariyūthapāḥ || 7 ||
Shloka 8
തേഭീമവേഗാഹരയോനര്ദമാനാസ്തതസ്തതഃ ।
മമന്ഥൂരാക്ഷസാന്വീരാന്നാമാനിചബഭാഷിരേ ॥ 8 ॥
മമന്ഥൂരാക്ഷസാന്വീരാന്നാമാനിചബഭാഷിരേ ॥ 8 ॥
tebhīmavegāharayonardamānāstatastataḥ |
mamanthūrākṣasānvīrānnāmānicababhāṣire || 8 ||
mamanthūrākṣasānvīrānnāmānicababhāṣire || 8 ||
Shloka 9
തദ്ഭഭൂവാദ്ഭുതങ്ഘോരംയുദ്ധംവാനരരക്ഷസാമ് ।
ശിലാഭിര്വിവിധാഭിശ്ചബഹുഭിശ്ചൈവപാദപൈഃ ॥ 9 ॥
ശിലാഭിര്വിവിധാഭിശ്ചബഹുഭിശ്ചൈവപാദപൈഃ ॥ 9 ॥
tadbhabhūvādbhutaṅghoraṃyuddhaṃvānararakṣasām |
śilābhirvividhābhiścabahubhiścaivapādapaiḥ || 9 ||
śilābhirvividhābhiścabahubhiścaivapādapaiḥ || 9 ||
Shloka 10
രാക്ഷസാമഥിതാഃകേചിദ്വാനരൈര്ജിതകാശിഭിഃ ।
വവമൂരുധിരങ്കേചിന്മുഖൈരുധിരഭോജനാഃ ॥ 10 ॥
വവമൂരുധിരങ്കേചിന്മുഖൈരുധിരഭോജനാഃ ॥ 10 ॥
rākṣasāmathitāḥkecidvānarairjitakāśibhiḥ |
vavamūrudhiraṅkecinmukhairudhirabhojanāḥ || 10 ||
vavamūrudhiraṅkecinmukhairudhirabhojanāḥ || 10 ||
Shloka 11
പാര്ശ്വേഷുദാരിതാഃകേചിത്കേചിദ്രാശീകൃതാദ്രുമൈഃ ।
ശിലാഭിശ്ചൂര്ണിതാഃകേചിത്കേചിദ്ധന്തൈര്വിദാരിതാഃ ॥ 11 ॥
ശിലാഭിശ്ചൂര്ണിതാഃകേചിത്കേചിദ്ധന്തൈര്വിദാരിതാഃ ॥ 11 ॥
pārśveṣudāritāḥkecitkecidrāśīkṛtādrumaiḥ |
śilābhiścūrṇitāḥkecitkeciddhantairvidāritāḥ || 11 ||
śilābhiścūrṇitāḥkecitkeciddhantairvidāritāḥ || 11 ||
Shloka 12
ധ്വജൈര്വിമഥിതൈര്ഭഗ്നൈഃഖങ്ഗൈശ്ചവിനിപാതിതൈഃ ।
രഥൈര്വിധ്വംസിതൈശ്ചാപിപതിതൈഃരജനീചരൈഃ ॥ 12 ॥
രഥൈര്വിധ്വംസിതൈശ്ചാപിപതിതൈഃരജനീചരൈഃ ॥ 12 ॥
dhvajairvimathitairbhagnaiḥkhaṅgaiścavinipātitaiḥ |
rathairvidhvaṃsitaiścāpipatitaiḥrajanīcaraiḥ || 12 ||
rathairvidhvaṃsitaiścāpipatitaiḥrajanīcaraiḥ || 12 ||
Shloka 13
ഗജേന്ദ്രൈഃപര്വതാകാരൈഃപര്വതാഗ്രൈര്വനൌകസാമ് ।
മഥിതൈര്വാജിഭിഃകീര്ണംസാരോഹൈര്വസുധാതലമ് ॥ 13 ॥
മഥിതൈര്വാജിഭിഃകീര്ണംസാരോഹൈര്വസുധാതലമ് ॥ 13 ॥
gajendraiḥparvatākāraiḥparvatāgrairvanaukasām |
mathitairvājibhiḥkīrṇaṃsārohairvasudhātalam || 13 ||
mathitairvājibhiḥkīrṇaṃsārohairvasudhātalam || 13 ||
Shloka 14
വാനരൈര്ഭീമവിക്രാന്സ്സൈരാപ്ലുത്യാഽപ്ലുത്യവേഗിതൈഃ ।
രാക്ഷസാഃകരജൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്മുഖേഷുവിനിര്തിതാഃ ॥ 14 ॥
രാക്ഷസാഃകരജൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്മുഖേഷുവിനിര്തിതാഃ ॥ 14 ॥
vānarairbhīmavikrānssairāplutyā'plutyavegitaiḥ |
rākṣasāḥkarajaistīkṣṇairmukheṣuvinirtitāḥ || 14 ||
rākṣasāḥkarajaistīkṣṇairmukheṣuvinirtitāḥ || 14 ||
Shloka 15
വിഷണ്ണവദനാഭൂയോവിപ്രകീര്ണശിരോരുഹാഃ ।
മൂഢാശ്ശോണിതഗന്ധേനനിപേതുര്ധരണീതലേ ॥ 15 ॥
മൂഢാശ്ശോണിതഗന്ധേനനിപേതുര്ധരണീതലേ ॥ 15 ॥
viṣaṇṇavadanābhūyoviprakīrṇaśiroruhāḥ |
mūḍhāśśoṇitagandhenanipeturdharaṇītale || 15 ||
mūḍhāśśoṇitagandhenanipeturdharaṇītale || 15 ||
Shloka 16
അന്യേതുപരമസങ്കൃക്രുദ്ധാരാക്ഷസാഭീമനിശ്വനാഃ ।
തലൈരേവാഭിധാവന്തിവജ്രസ്പര്ശസമൈര്ഹരീന് ॥ 16 ॥
തലൈരേവാഭിധാവന്തിവജ്രസ്പര്ശസമൈര്ഹരീന് ॥ 16 ॥
anyetuparamasaṅkṛkruddhārākṣasābhīmaniśvanāḥ |
talairevābhidhāvantivajrasparśasamairharīn || 16 ||
talairevābhidhāvantivajrasparśasamairharīn || 16 ||
Shloka 17
വാനരൈരാപതന്തസ്തേവേഗിതാവേഗവത്തരൈഃ ।
മുഷ്ടിഭിശ്ചരണൈര്ദന്സ്സൈഃപാദപൈശ്ചാവപോഥിതാ ॥ 17 ॥
മുഷ്ടിഭിശ്ചരണൈര്ദന്സ്സൈഃപാദപൈശ്ചാവപോഥിതാ ॥ 17 ॥
vānarairāpatantastevegitāvegavattaraiḥ |
muṣṭibhiścaraṇairdanssaiḥpādapaiścāvapothitā || 17 ||
muṣṭibhiścaraṇairdanssaiḥpādapaiścāvapothitā || 17 ||
Shloka 18
സൈന്യന്തുവിദ്രുതന്ദൃഷ്ടവാധൂമ്രാക്ഷോരാക്ഷസര്ഷഭഃ ।
രോഷേണകദനഞ്ചക്രേവാനരാണാംയുയുത്സതാമ് ॥ 18 ॥
രോഷേണകദനഞ്ചക്രേവാനരാണാംയുയുത്സതാമ് ॥ 18 ॥
sainyantuvidrutandṛṣṭavādhūmrākṣorākṣasarṣabhaḥ |
roṣeṇakadanañcakrevānarāṇāṃyuyutsatām || 18 ||
roṣeṇakadanañcakrevānarāṇāṃyuyutsatām || 18 ||
Shloka 19
പ്താസൈഃപ്രമഥിതാഃകേചിദ്വാനരാശ്ശോണിതസ്രവാഃ ।
മുദ്ഗരൈരാഹതാഃകേചിത്പാതിതാധരണീതലേ ॥ 19 ॥
മുദ്ഗരൈരാഹതാഃകേചിത്പാതിതാധരണീതലേ ॥ 19 ॥
ptāsaiḥpramathitāḥkecidvānarāśśoṇitasravāḥ |
mudgarairāhatāḥkecitpātitādharaṇītale || 19 ||
mudgarairāhatāḥkecitpātitādharaṇītale || 19 ||
Shloka 20
പരിഘൈര്മഥിതാഃകേചിദ്ഭിണ്ഡിവാലൈര്വിദാരിതാഃ ।
പട്ടസൈരാഹതാഃ കേചിദ്വിഹ്വലന്തോഗതാസവഃ ॥ 20 ॥
പട്ടസൈരാഹതാഃ കേചിദ്വിഹ്വലന്തോഗതാസവഃ ॥ 20 ॥
parighairmathitāḥkecidbhiṇḍivālairvidāritāḥ |
paṭṭasairāhatāḥ kecidvihvalantogatāsavaḥ || 20 ||
paṭṭasairāhatāḥ kecidvihvalantogatāsavaḥ || 20 ||
Shloka 21
കേചിദ്വിനിഹതാശ്ശൂലൈരുധിരാര്ദ്രാവനൌകസഃ ।
കേചിദ്വിദ്രാവിതാനഷ്ടാഃസങ്ക്രുദ്ധൈരാക്ഷസൈര്യുധി ॥ 21 ॥
കേചിദ്വിദ്രാവിതാനഷ്ടാഃസങ്ക്രുദ്ധൈരാക്ഷസൈര്യുധി ॥ 21 ॥
kecidvinihatāśśūlairudhirārdrāvanaukasaḥ |
kecidvidrāvitānaṣṭāḥsaṅkruddhairākṣasairyudhi || 21 ||
kecidvidrāvitānaṣṭāḥsaṅkruddhairākṣasairyudhi || 21 ||
Shloka 22
വിഭിന്നഹൃദയാഃകേചിദേകപാര്ശ്വേനദാരിതാഃ ।
വിദാരിതാസ്ത്രിശൂലൈശ്ചകേചിദാന്സ്രൈര്വിനിഃസൃതാഃ ॥ 22 ॥
വിദാരിതാസ്ത്രിശൂലൈശ്ചകേചിദാന്സ്രൈര്വിനിഃസൃതാഃ ॥ 22 ॥
vibhinnahṛdayāḥkecidekapārśvenadāritāḥ |
vidāritāstriśūlaiścakecidānsrairviniḥsṛtāḥ || 22 ||
vidāritāstriśūlaiścakecidānsrairviniḥsṛtāḥ || 22 ||
Shloka 23
തത്സുഭീമമ്മഹായുദ്ധംഹരിരാക്ഷസസങ്കുലമ് ।
പ്രബഭൌശബ്ദബഹുലംശിലാപാദപസങ്കുലമ് ॥ 23 ॥
പ്രബഭൌശബ്ദബഹുലംശിലാപാദപസങ്കുലമ് ॥ 23 ॥
tatsubhīmammahāyuddhaṃharirākṣasasaṅkulam |
prababhauśabdabahulaṃśilāpādapasaṅkulam || 23 ||
prababhauśabdabahulaṃśilāpādapasaṅkulam || 23 ||
Shloka 24
ധനുര്ജ്യാതന്ത്രിമധുരംഹിക്കാതാലസമന്വിതമ് ।
മന്ധസ്ന്തിതസങ്ഗീതന്തദ്യുദ്ധഗാന്ധര്വമാബഭൌ ॥ 24 ॥
മന്ധസ്ന്തിതസങ്ഗീതന്തദ്യുദ്ധഗാന്ധര്വമാബഭൌ ॥ 24 ॥
dhanurjyātantrimadhuraṃhikkātālasamanvitam |
mandhasntitasaṅgītantadyuddhagāndharvamābabhau || 24 ||
mandhasntitasaṅgītantadyuddhagāndharvamābabhau || 24 ||
Shloka 25
ധൂമ്രാക്ഷസ്തുധനുഷ്പാണിര്വാനരാന്രണമൂര്ധനി ।
ഹസന്വിദ്രാവയാമാസദിശസ്തുശരവൃഷ്ടിഭിഃ ॥ 25 ॥
ഹസന്വിദ്രാവയാമാസദിശസ്തുശരവൃഷ്ടിഭിഃ ॥ 25 ॥
dhūmrākṣastudhanuṣpāṇirvānarānraṇamūrdhani |
hasanvidrāvayāmāsadiśastuśaravṛṣṭibhiḥ || 25 ||
hasanvidrāvayāmāsadiśastuśaravṛṣṭibhiḥ || 25 ||
Shloka 26
ധൂമ്രാക്ഷേണാര്ദിതംസൈന്യംവ്യഥിതമ്പ്രേക്ഷ്യമാരുതിഃ ।
അഭ്യവര്തതസങ്ക്രുദ്ധഃപ്രഗൃഹ്യവിപുലാംശിലാമ് ॥ 26 ॥
അഭ്യവര്തതസങ്ക്രുദ്ധഃപ്രഗൃഹ്യവിപുലാംശിലാമ് ॥ 26 ॥
dhūmrākṣeṇārditaṃsainyaṃvyathitamprekṣyamārutiḥ |
abhyavartatasaṅkruddhaḥpragṛhyavipulāṃśilām || 26 ||
abhyavartatasaṅkruddhaḥpragṛhyavipulāṃśilām || 26 ||
Shloka 27
ക്രോധാദ് ദ്വിദ്ദ്വിഗുണതാമ്രാക്ഷഃപിതൃസ്തുല്യപരാക്രമഃ ।
ശിലാന്താമ്പാതയാമാസധൂമ്രാക്ഷസ്യരഥമ്പ്രതി ॥ 27 ॥
ശിലാന്താമ്പാതയാമാസധൂമ്രാക്ഷസ്യരഥമ്പ്രതി ॥ 27 ॥
krodhād dviddviguṇatāmrākṣaḥpitṛstulyaparākramaḥ |
śilāntāmpātayāmāsadhūmrākṣasyarathamprati || 27 ||
śilāntāmpātayāmāsadhūmrākṣasyarathamprati || 27 ||
Shloka 28
ആപതതനീംശിലാന്ദൃഷ്ടവാഗദാമുദ്യമ്യസമ്ഭ്രമാത് ।
രഥാദാപ്ലുത്യവേഗേനവസുധായാംവ്യതിഷ്ഠത ॥ 28 ॥
രഥാദാപ്ലുത്യവേഗേനവസുധായാംവ്യതിഷ്ഠത ॥ 28 ॥
āpatatanīṃśilāndṛṣṭavāgadāmudyamyasambhramāt |
rathādāplutyavegenavasudhāyāṃvyatiṣṭhata || 28 ||
rathādāplutyavegenavasudhāyāṃvyatiṣṭhata || 28 ||
Shloka 29
സാപ്രമഥ്യരഥന്തസ്യനിപപാതശിലാഭുവി ।
സചക്രകൂബരസാശ്വംസധ്വജംസശരാസനമ് ॥ 29 ॥
സചക്രകൂബരസാശ്വംസധ്വജംസശരാസനമ് ॥ 29 ॥
sāpramathyarathantasyanipapātaśilābhuvi |
sacakrakūbarasāśvaṃsadhvajaṃsaśarāsanam || 29 ||
sacakrakūbarasāśvaṃsadhvajaṃsaśarāsanam || 29 ||
Shloka 30
സഭങ് ക്ത്വാതുരഥന്തസ്യഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ ।
രക്ഷസാങ്കദനഞ്ചക്രേസസ്കന്ധവിടപൈര്ദ്രുമൈഃ ॥ 30 ॥
രക്ഷസാങ്കദനഞ്ചക്രേസസ്കന്ധവിടപൈര്ദ്രുമൈഃ ॥ 30 ॥
sabhaṅ ktvāturathantasyahanumān mārutātmajaḥ |
rakṣasāṅkadanañcakresaskandhaviṭapairdrumaiḥ || 30 ||
rakṣasāṅkadanañcakresaskandhaviṭapairdrumaiḥ || 30 ||
Shloka 31
വിഭിന്നശിരസോഭൂത്വാരാക്ഷസാശ്ശോണിതോക്ഷിതാഃ ।
ദ്രുമൈഃപ്രമഥിതാശ്ചാന്യേനിപേതുര്ധരണീതലേ ॥ 31 ॥
ദ്രുമൈഃപ്രമഥിതാശ്ചാന്യേനിപേതുര്ധരണീതലേ ॥ 31 ॥
vibhinnaśirasobhūtvārākṣasāśśoṇitokṣitāḥ |
drumaiḥpramathitāścānyenipeturdharaṇītale || 31 ||
drumaiḥpramathitāścānyenipeturdharaṇītale || 31 ||
Shloka 32
വിദ്രാവ്യരാക്ഷസംസൈന്യംഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ഗിരിശശിഖരമാദായധൂമ്രാക്ഷമഭിദുദ്രുവേ ॥ 32 ॥
ഗിരിശശിഖരമാദായധൂമ്രാക്ഷമഭിദുദ്രുവേ ॥ 32 ॥
vidrāvyarākṣasaṃsainyaṃhanumānmārutātmajaḥ |
giriśaśikharamādāyadhūmrākṣamabhidudruve || 32 ||
giriśaśikharamādāyadhūmrākṣamabhidudruve || 32 ||
Shloka 33
തമാപതന്തന്ധൂമ്രാക്ഷോഗദാമുദ്യമ്യവീര്യവാന് ।
വിനര്ദമാനഃസഹസാഹനൂമന്തമഭിദ്രവത് ॥ 33 ॥
വിനര്ദമാനഃസഹസാഹനൂമന്തമഭിദ്രവത് ॥ 33 ॥
tamāpatantandhūmrākṣogadāmudyamyavīryavān |
vinardamānaḥsahasāhanūmantamabhidravat || 33 ||
vinardamānaḥsahasāhanūmantamabhidravat || 33 ||
Shloka 34
തസ്യക്രുദ്ധസ്യരോഷേണഗദാന്താമ്ബഹുകണ്ടകാമ് ।
പാതയാമാസധൂമ്രാക്ഷോമസ്തകേഽഥഹനൂമതഃ ॥ 34 ॥
പാതയാമാസധൂമ്രാക്ഷോമസ്തകേഽഥഹനൂമതഃ ॥ 34 ॥
tasyakruddhasyaroṣeṇagadāntāmbahukaṇṭakām |
pātayāmāsadhūmrākṣomastake'thahanūmataḥ || 34 ||
pātayāmāsadhūmrākṣomastake'thahanūmataḥ || 34 ||
Shloka 35
താഡിതഃസതയാതത്രഗദയാഭീമരൂപയാ ।
സകപിര്മാരുതബലസ്തമ്പ്രഹാരമചിന്തയന് ॥ 35 ॥
സകപിര്മാരുതബലസ്തമ്പ്രഹാരമചിന്തയന് ॥ 35 ॥
tāḍitaḥsatayātatragadayābhīmarūpayā |
sakapirmārutabalastamprahāramacintayan || 35 ||
sakapirmārutabalastamprahāramacintayan || 35 ||
Shloka 36
പപാത സഹസാ ഭൂമൌ വികീര്ണ;ഇവ പര്വതഃ ।
ധൂമ്ര അക്ഷം നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ ഹത ശേഷാ നിശാ ചരാഃ ॥ 36 ॥
ധൂമ്ര അക്ഷം നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ ഹത ശേഷാ നിശാ ചരാഃ ॥ 36 ॥
papāta sahasā bhūmau vikīrṇa;iva parvataḥ |
dhūmra akṣaṃ nihataṃ dṛṣṭvā hata śeṣā niśā carāḥ || 36 ||
dhūmra akṣaṃ nihataṃ dṛṣṭvā hata śeṣā niśā carāḥ || 36 ||
Shloka 37
ധൂമ്രാക്ഷന്നിഹതന്ദൃഷ്ടവാഹതശേഷാനിശാചരാഃ ॥ 37 ॥
dhūmrākṣannihatandṛṣṭavāhataśeṣāniśācarāḥ || 37 ||
Shloka 38
ത്രസ്താഃപ്രവിവിശുര്ലങ്കാംവധ്യമാനാഃപ്ലവങ്ഗമൈഃ ।
സതുപവനസുതോനിഹത്യശത്രൂന്ക്ഷതജവഹരിസ്സരിതശ്ചസന്നികീര്യ ।
രിപുവധജനിതശ്രമോമഹാത്മാമുദമഗമത്കപിഭിഃസുപൂജ്യമാനഃ ॥ 38 ॥
സതുപവനസുതോനിഹത്യശത്രൂന്ക്ഷതജവഹരിസ്സരിതശ്ചസന്നികീര്യ ।
രിപുവധജനിതശ്രമോമഹാത്മാമുദമഗമത്കപിഭിഃസുപൂജ്യമാനഃ ॥ 38 ॥
trastāḥpraviviśurlaṅkāṃvadhyamānāḥplavaṅgamaiḥ |
satupavanasutonihatyaśatrūnkṣatajavaharissaritaścasannikīrya |
ripuvadhajanitaśramomahātmāmudamagamatkapibhiḥsupūjyamānaḥ || 38 ||
satupavanasutonihatyaśatrūnkṣatajavaharissaritaścasannikīrya |
ripuvadhajanitaśramomahātmāmudamagamatkapibhiḥsupūjyamānaḥ || 38 ||
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വിപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्विपञ्चाशस्सर्गः ।
धूम्राक्षम्प्रेक्ष्यनिर्यान्तंराक्षसम्भीमविक्रमम् ।
विनेदुर्वानरास्सर्वेप्रहृष्टायुद्धकाङ् क्षिणः ॥ 1 ॥
तेषांसुतुमुलंयुद्धंसञ्जज्ञेकपिरक्षसाम् ।
अन्योन्यम्पादपैर्घोरन्निघ्नतांशूलमुद्गरैः ॥ 2 ॥
राक्षसैर्वानराघोराविनिकृत्तस्समन्ततः ।
वानरैराक्षसाश्चापिद्रुमैर्भूमिसमीकृताः ॥ 3 ॥
राक्षसास्त्वभिसङ्क्रुद्धावानरान्निशितैश्शरैः ।
विव्यथुर्घोरसङ्काशैःकङ्कपत्रैरजिह्मगैः ॥ 4 ॥
तेगदाभिश्चभीमाभिःपट्टसैः कूटमुद्गरैः ।
घोरैश्चपरिघैश्चित्रैस्त्रिशूलैश्चापिसंश्रितैः ॥ 5 ॥
विदार्यमाणारक्षोभिर्वानरास्तेमहाबलाः ।
अमर्षाज्जनितोद्धर्षाश्चक्रुःकर्माण्यभीतवत् ॥ 6 ॥
शरनिर्भिन्नगात्रास्तेशूलनिर्भिन्नदेहिनः ।
जगृहुस्तेद्रुमांस्तत्रशिलाश्चहरियूथपाः ॥ 7 ॥
तेभीमवेगाहरयोनर्दमानास्ततस्ततः ।
ममन्थूराक्षसान्वीरान्नामानिचबभाषिरे ॥ 8 ॥
तद्भभूवाद्भुतङ्घोरंयुद्धंवानररक्षसाम् ।
शिलाभिर्विविधाभिश्चबहुभिश्चैवपादपैः ॥ 9 ॥
राक्षसामथिताःकेचिद्वानरैर्जितकाशिभिः ।
ववमूरुधिरङ्केचिन्मुखैरुधिरभोजनाः ॥ 10 ॥
पार्श्वेषुदारिताःकेचित्केचिद्राशीकृताद्रुमैः ।
शिलाभिश्चूर्णिताःकेचित्केचिद्धन्तैर्विदारिताः ॥ 11 ॥
ध्वजैर्विमथितैर्भग्नैःखङ्गैश्चविनिपातितैः ।
रथैर्विध्वंसितैश्चापिपतितैःरजनीचरैः ॥ 12 ॥
गजेन्द्रैःपर्वताकारैःपर्वताग्रैर्वनौकसाम् ।
मथितैर्वाजिभिःकीर्णंसारोहैर्वसुधातलम् ॥ 13 ॥
वानरैर्भीमविक्रान्स्सैराप्लुत्याऽप्लुत्यवेगितैः ।
राक्षसाःकरजैस्तीक्ष्णैर्मुखेषुविनिर्तिताः ॥ 14 ॥
विषण्णवदनाभूयोविप्रकीर्णशिरोरुहाः ।
मूढाश्शोणितगन्धेननिपेतुर्धरणीतले ॥ 15 ॥
अन्येतुपरमसङ्कृक्रुद्धाराक्षसाभीमनिश्वनाः ।
तलैरेवाभिधावन्तिवज्रस्पर्शसमैर्हरीन् ॥ 16 ॥
वानरैरापतन्तस्तेवेगितावेगवत्तरैः ।
मुष्टिभिश्चरणैर्दन्स्सैःपादपैश्चावपोथिता ॥ 17 ॥
सैन्यन्तुविद्रुतन्दृष्टवाधूम्राक्षोराक्षसर्षभः ।
रोषेणकदनञ्चक्रेवानराणांयुयुत्सताम् ॥ 18 ॥
प्तासैःप्रमथिताःकेचिद्वानराश्शोणितस्रवाः ।
मुद्गरैराहताःकेचित्पातिताधरणीतले ॥ 19 ॥
परिघैर्मथिताःकेचिद्भिण्डिवालैर्विदारिताः ।
पट्टसैराहताः केचिद्विह्वलन्तोगतासवः ॥ 20 ॥
केचिद्विनिहताश्शूलैरुधिरार्द्रावनौकसः ।
केचिद्विद्रावितानष्टाःसङ्क्रुद्धैराक्षसैर्युधि ॥ 21 ॥
विभिन्नहृदयाःकेचिदेकपार्श्वेनदारिताः ।
विदारितास्त्रिशूलैश्चकेचिदान्स्रैर्विनिःसृताः ॥ 22 ॥
तत्सुभीमम्महायुद्धंहरिराक्षससङ्कुलम् ।
प्रबभौशब्दबहुलंशिलापादपसङ्कुलम् ॥ 23 ॥
धनुर्ज्यातन्त्रिमधुरंहिक्कातालसमन्वितम् ।
मन्धस्न्तितसङ्गीतन्तद्युद्धगान्धर्वमाबभौ ॥ 24 ॥
धूम्राक्षस्तुधनुष्पाणिर्वानरान्रणमूर्धनि ।
हसन्विद्रावयामासदिशस्तुशरवृष्टिभिः ॥ 25 ॥
धूम्राक्षेणार्दितंसैन्यंव्यथितम्प्रेक्ष्यमारुतिः ।
अभ्यवर्ततसङ्क्रुद्धःप्रगृह्यविपुलांशिलाम् ॥ 26 ॥
क्रोधाद् द्विद्द्विगुणताम्राक्षःपितृस्तुल्यपराक्रमः ।
शिलान्ताम्पातयामासधूम्राक्षस्यरथम्प्रति ॥ 27 ॥
आपततनींशिलान्दृष्टवागदामुद्यम्यसम्भ्रमात् ।
रथादाप्लुत्यवेगेनवसुधायांव्यतिष्ठत ॥ 28 ॥
साप्रमथ्यरथन्तस्यनिपपातशिलाभुवि ।
सचक्रकूबरसाश्वंसध्वजंसशरासनम् ॥ 29 ॥
सभङ् क्त्वातुरथन्तस्यहनुमान् मारुतात्मजः ।
रक्षसाङ्कदनञ्चक्रेसस्कन्धविटपैर्द्रुमैः ॥ 30 ॥
विभिन्नशिरसोभूत्वाराक्षसाश्शोणितोक्षिताः ।
द्रुमैःप्रमथिताश्चान्येनिपेतुर्धरणीतले ॥ 31 ॥
विद्राव्यराक्षसंसैन्यंहनुमान्मारुतात्मजः ।
गिरिशशिखरमादायधूम्राक्षमभिदुद्रुवे ॥ 32 ॥
तमापतन्तन्धूम्राक्षोगदामुद्यम्यवीर्यवान् ।
विनर्दमानःसहसाहनूमन्तमभिद्रवत् ॥ 33 ॥
तस्यक्रुद्धस्यरोषेणगदान्ताम्बहुकण्टकाम् ।
पातयामासधूम्राक्षोमस्तकेऽथहनूमतः ॥ 34 ॥
ताडितःसतयातत्रगदयाभीमरूपया ।
सकपिर्मारुतबलस्तम्प्रहारमचिन्तयन् ॥ 35 ॥
पपात सहसा भूमौ विकीर्ण;इव पर्वतः ।
धूम्र अक्षं निहतं दृष्ट्वा हत शेषा निशा चराः ॥ 36 ॥
धूम्राक्षन्निहतन्दृष्टवाहतशेषानिशाचराः ॥ 37 ॥
त्रस्ताःप्रविविशुर्लङ्कांवध्यमानाःप्लवङ्गमैः ।
सतुपवनसुतोनिहत्यशत्रून्क्षतजवहरिस्सरितश्चसन्निकीर्य ।
रिपुवधजनितश्रमोमहात्मामुदमगमत्कपिभिःसुपूज्यमानः ॥ 38 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्विपञ्चाशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.