6.72 യുദ്ധകാണ്ഡ - ദ്വിസപ്തതിതമ സര്ഗഃ

6.72 Yuddhakanda - Dvisaptatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദ്വിസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ।
അതികായംഹതംശ്രുത്വാലക്ഷ്മണേനമഹൌജസാ ।
ഉദ്വേഗമഗമദ്രാജാവചനഞ്ചേദമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
ധൂമ്രാക്ഷഃപരമാമര്ഷീധന്വീശസ്ത്രഭൃതാംവരഃ ।
അകമ്പനഃപ്രഹസ്തശ്ചകുമ്ഭുകര്ണസ്തഥൈവ ച ॥ 2 ॥
ഏതേമഹാബലാവീരാരാക്ഷസായുദ്ധകാങ്ക്ഷിണഃ ।
ജേതാരഃപരസൈന്യാനാമ്പരൈര്നിത്യാപരാജിതാഃ ॥ 3 ॥
നിഹതാസ്തേമഹാവീര്യാരാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ।
രാക്ഷസാസ്സുമഹാകായാനാനാശസ്ത്രവിശാരദാഃ ॥ 4 ॥
അന്യേ ച ബഹവശ്ശൂരാമഹാത്മാനോനിപാതിതാഃ ।
പ്രഖ്യാതബലവീര്യേണപുത്രേണേന്ദ്രജിതാമമ ॥ 5 ॥
യൌഹിതൌഭ്രാതരൌതദാവീരൌബദ്ധൌദത്തവരൈശ്ശരൈഃ ।
യന്നശക്യംസുരൈസ്സര്വൈരസുരൈര്വാമഹാബലൈഃ ॥ 6 ॥
മോക്തുന്തദ്ബന്ധനങ്ഘോരംയക്ഷഗന്ധര്വകിന്നരൈഃ ।
തന്നജാനേപ്രഭാവൈര്വാമായയാമോഹനേനവാ ॥ 7 ॥
ശരബന്ധാദ്വിമുക്തൌതൌഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ।
യേയോധാനിര്ഗതാശ്ശൂരാരാക്ഷസാമമശാസനാത് ॥ 8 ॥
തേസര്വേനിഹതായുദ്ധേവാനരൈസ്സുമഹാബലൈഃ ।
തമ്നപശ്യാമ്യഹംയുദ്ധേയോഽദ്യരാമംസലക്ഷ്മണമ് ॥ 9 ॥
ശാസയേത്സബലംവീരംസസുഗ്രീവവിഭീഷണമ് ।
അഹോസുബലവാന് രാമോമഹദസ്ത്രബലം ച വൈ ॥ 10 ॥
യസ്യവിക്രമമാസാദ്യരാക്ഷസാനിധനങ്ഗതാഃ ।
അപ്രമത്സൈശ്ചസര്വത്രഗുപ്സൈരക്ഷ്യാപുരീവതിയമ് ॥ 11 ॥
അശോകവനികായാഞ്ചയത്രസീതാഽഭിരക്ഷ്യതേ ।
നിഷ്ക്രാമോവാപ്രവേശോവാജ്ഞാതവ്യസ്സര്വദൈവനഃ ॥ 12 ॥
യത്രയത്രഭവേദ്ഗുല്മസ്തത്രതത്രപുനഃപുനഃ ।
സര്വതശ്ചാപിതിഷ്ഠധ്വംസ്സ്വൈഃ പരിവൃതാബലൈഃ ॥ 13 ॥
ദ്രഷ്ടവ്യം ച പദന്തേഷാംവാനരാണാന്നിശാചരാഃ ।
പ്രദോഷേവാര്ധരാത്രേവാപ്രത്യൂഷേവാപിസര്വത ॥ 14 ॥
നാവജ്ഞാതേഷുകര്തവ്യാവാനരേഷുകദാചന ।
ദ്വിഷതാമ്ബലമുദ്യുക്തമാപതകതിംസ്ഥിതംസദാ ॥ 15 ॥
തതസ്തേരാക്ഷസാസ്സര്വേശ്രുത്വാലങ്കാധിപസ്യതത് ।
വചനംസര്വമാതിഷ്ഠന് യഥാവത്തുമഹാബലാഃ ॥ 16 ॥
സ താന് സര്വാന് ഹിസന്ദിശ്യരാവണോരാക്ഷസാധിപഃ ।
മന്യുശല്യംവഹന് ദീനഃപ്രവിവേശസ്വമാലയമ് ॥ 17 ॥
തതസ്സസന്ദീപിതകോപഹ്നിര്നിശാചരാണാമധിപോമഹാബലഃ ।
തദേവപുത്രവ്യസനംവിചിന്തയന്മുഹുര്മുഹുശ്ചൈവതദാവ്യനിശ്ശ്വസത് ॥ 18 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വിസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्विसप्ततितमस्सर्गः ।
अतिकायंहतंश्रुत्वालक्ष्मणेनमहौजसा ।
उद्वेगमगमद्राजावचनञ्चेदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
धूम्राक्षःपरमामर्षीधन्वीशस्त्रभृतांवरः ।
अकम्पनःप्रहस्तश्चकुम्भुकर्णस्तथैव च ॥ 2 ॥
एतेमहाबलावीराराक्षसायुद्धकाङ्क्षिणः ।
जेतारःपरसैन्यानाम्परैर्नित्यापराजिताः ॥ 3 ॥
निहतास्तेमहावीर्यारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
राक्षसास्सुमहाकायानानाशस्त्रविशारदाः ॥ 4 ॥
अन्ये च बहवश्शूरामहात्मानोनिपातिताः ।
प्रख्यातबलवीर्येणपुत्रेणेन्द्रजितामम ॥ 5 ॥
यौहितौभ्रातरौतदावीरौबद्धौदत्तवरैश्शरैः ।
यन्नशक्यंसुरैस्सर्वैरसुरैर्वामहाबलैः ॥ 6 ॥
मोक्तुन्तद्बन्धनङ्घोरंयक्षगन्धर्वकिन्नरैः ।
तन्नजानेप्रभावैर्वामाययामोहनेनवा ॥ 7 ॥
शरबन्धाद्विमुक्तौतौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
येयोधानिर्गताश्शूराराक्षसाममशासनात् ॥ 8 ॥
तेसर्वेनिहतायुद्धेवानरैस्सुमहाबलैः ।
तम्नपश्याम्यहंयुद्धेयोऽद्यरामंसलक्ष्मणम् ॥ 9 ॥
शासयेत्सबलंवीरंससुग्रीवविभीषणम् ।
अहोसुबलवान् रामोमहदस्त्रबलं च वै ॥ 10 ॥
यस्यविक्रममासाद्यराक्षसानिधनङ्गताः ।
अप्रमत्सैश्चसर्वत्रगुप्सैरक्ष्यापुरीवतियम् ॥ 11 ॥
अशोकवनिकायाञ्चयत्रसीताऽभिरक्ष्यते ।
निष्क्रामोवाप्रवेशोवाज्ञातव्यस्सर्वदैवनः ॥ 12 ॥
यत्रयत्रभवेद्गुल्मस्तत्रतत्रपुनःपुनः ।
सर्वतश्चापितिष्ठध्वंस्स्वैः परिवृताबलैः ॥ 13 ॥
द्रष्टव्यं च पदन्तेषांवानराणान्निशाचराः ।
प्रदोषेवार्धरात्रेवाप्रत्यूषेवापिसर्वत ॥ 14 ॥
नावज्ञातेषुकर्तव्यावानरेषुकदाचन ।
द्विषताम्बलमुद्युक्तमापतकतिंस्थितंसदा ॥ 15 ॥
ततस्तेराक्षसास्सर्वेश्रुत्वालङ्काधिपस्यतत् ।
वचनंसर्वमातिष्ठन् यथावत्तुमहाबलाः ॥ 16 ॥
स तान् सर्वान् हिसन्दिश्यरावणोराक्षसाधिपः ।
मन्युशल्यंवहन् दीनःप्रविवेशस्वमालयम् ॥ 17 ॥
ततस्ससन्दीपितकोपह्निर्निशाचराणामधिपोमहाबलः ।
तदेवपुत्रव्यसनंविचिन्तयन्मुहुर्मुहुश्चैवतदाव्यनिश्श्वसत् ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्विसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in