ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵିସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅତିକାଯଂହତଂଶ୍ରୁତ୍ଵାଲକ୍ଷ୍ମଣେନମହୌଜସା ।
ଉଦ୍ଵେଗମଗମଦ୍ରାଜାଵଚନଞ୍ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଃପରମାମର୍ଷୀଧନ୍ଵୀଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରଃ ।
ଅକମ୍ପନଃପ୍ରହସ୍ତଶ୍ଚକୁମ୍ଭୁକର୍ଣସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ 2 ॥
ଏତେମହାବଲାଵୀରାରାକ୍ଷସାଯୁଦ୍ଧକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ ।
ଜେତାରଃପରସୈନ୍ଯାନାମ୍ପରୈର୍ନିତ୍ଯାପରାଜିତାଃ ॥ 3 ॥
ନିହତାସ୍ତେମହାଵୀର୍ଯାରାମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ।
ରାକ୍ଷସାସ୍ସୁମହାକାଯାନାନାଶସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ ॥ 4 ॥
ଅନ୍ଯେ ଚ ବହଵଶ୍ଶୂରାମହାତ୍ମାନୋନିପାତିତାଃ ।
ପ୍ରଖ୍ଯାତବଲଵୀର୍ଯେଣପୁତ୍ରେଣେନ୍ଦ୍ରଜିତାମମ ॥ 5 ॥
ଯୌହିତୌଭ୍ରାତରୌତଦାଵୀରୌବଦ୍ଧୌଦତ୍ତଵରୈଶ୍ଶରୈଃ ।
ଯନ୍ନଶକ୍ଯଂସୁରୈସ୍ସର୍ଵୈରସୁରୈର୍ଵାମହାବଲୈଃ ॥ 6 ॥
ମୋକ୍ତୁନ୍ତଦ୍ବନ୍ଧନଙ୍ଘୋରଂଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରୈଃ ।
ତନ୍ନଜାନେପ୍ରଭାଵୈର୍ଵାମାଯଯାମୋହନେନଵା ॥ 7 ॥
ଶରବନ୍ଧାଦ୍ଵିମୁକ୍ତୌତୌଭ୍ରାତରୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ଯେଯୋଧାନିର୍ଗତାଶ୍ଶୂରାରାକ୍ଷସାମମଶାସନାତ୍ ॥ 8 ॥
ତେସର୍ଵେନିହତାଯୁଦ୍ଧେଵାନରୈସ୍ସୁମହାବଲୈଃ ।
ତମ୍ନପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂଯୁଦ୍ଧେଯୋଽଦ୍ଯରାମଂସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 9 ॥
ଶାସଯେତ୍ସବଲଂଵୀରଂସସୁଗ୍ରୀଵଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ଅହୋସୁବଲଵାନ୍ ରାମୋମହଦସ୍ତ୍ରବଲଂ ଚ ଵୈ ॥ 10 ॥
ଯସ୍ଯଵିକ୍ରମମାସାଦ୍ଯରାକ୍ଷସାନିଧନଙ୍ଗତାଃ ।
ଅପ୍ରମତ୍ସୈଶ୍ଚସର୍ଵତ୍ରଗୁପ୍ସୈରକ୍ଷ୍ଯାପୁରୀଵତିଯମ୍ ॥ 11 ॥
ଅଶୋକଵନିକାଯାଞ୍ଚଯତ୍ରସୀତାଽଭିରକ୍ଷ୍ଯତେ ।
ନିଷ୍କ୍ରାମୋଵାପ୍ରଵେଶୋଵାଜ୍ଞାତଵ୍ଯସ୍ସର୍ଵଦୈଵନଃ ॥ 12 ॥
ଯତ୍ରଯତ୍ରଭଵେଦ୍ଗୁଲ୍ମସ୍ତତ୍ରତତ୍ରପୁନଃପୁନଃ ।
ସର୍ଵତଶ୍ଚାପିତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂସ୍ସ୍ଵୈଃ ପରିଵୃତାବଲୈଃ ॥ 13 ॥
ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଚ ପଦନ୍ତେଷାଂଵାନରାଣାନ୍ନିଶାଚରାଃ ।
ପ୍ରଦୋଷେଵାର୍ଧରାତ୍ରେଵାପ୍ରତ୍ଯୂଷେଵାପିସର୍ଵତ ॥ 14 ॥
ନାଵଜ୍ଞାତେଷୁକର୍ତଵ୍ଯାଵାନରେଷୁକଦାଚନ ।
ଦ୍ଵିଷତାମ୍ବଲମୁଦ୍ଯୁକ୍ତମାପତକତିଂସ୍ଥିତଂସଦା ॥ 15 ॥
ତତସ୍ତେରାକ୍ଷସାସ୍ସର୍ଵେଶ୍ରୁତ୍ଵାଲଙ୍କାଧିପସ୍ଯତତ୍ ।
ଵଚନଂସର୍ଵମାତିଷ୍ଠନ୍ ଯଥାଵତ୍ତୁମହାବଲାଃ ॥ 16 ॥
ସ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ହିସନ୍ଦିଶ୍ଯରାଵଣୋରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ମନ୍ଯୁଶଲ୍ଯଂଵହନ୍ ଦୀନଃପ୍ରଵିଵେଶସ୍ଵମାଲଯମ୍ ॥ 17 ॥
ତତସ୍ସସନ୍ଦୀପିତକୋପହ୍ନିର୍ନିଶାଚରାଣାମଧିପୋମହାବଲଃ ।
ତଦେଵପୁତ୍ରଵ୍ଯସନଂଵିଚିନ୍ତଯନ୍ମୁହୁର୍ମୁହୁଶ୍ଚୈଵତଦାଵ୍ଯନିଶ୍ଶ୍ଵସତ୍ ॥ 18 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्विसप्ततितमस्सर्गः ।
अतिकायंहतंश्रुत्वालक्ष्मणेनमहौजसा ।
उद्वेगमगमद्राजावचनञ्चेदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
धूम्राक्षःपरमामर्षीधन्वीशस्त्रभृतांवरः ।
अकम्पनःप्रहस्तश्चकुम्भुकर्णस्तथैव च ॥ 2 ॥
एतेमहाबलावीराराक्षसायुद्धकाङ्क्षिणः ।
जेतारःपरसैन्यानाम्परैर्नित्यापराजिताः ॥ 3 ॥
निहतास्तेमहावीर्यारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
राक्षसास्सुमहाकायानानाशस्त्रविशारदाः ॥ 4 ॥
अन्ये च बहवश्शूरामहात्मानोनिपातिताः ।
प्रख्यातबलवीर्येणपुत्रेणेन्द्रजितामम ॥ 5 ॥
यौहितौभ्रातरौतदावीरौबद्धौदत्तवरैश्शरैः ।
यन्नशक्यंसुरैस्सर्वैरसुरैर्वामहाबलैः ॥ 6 ॥
मोक्तुन्तद्बन्धनङ्घोरंयक्षगन्धर्वकिन्नरैः ।
तन्नजानेप्रभावैर्वामाययामोहनेनवा ॥ 7 ॥
शरबन्धाद्विमुक्तौतौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
येयोधानिर्गताश्शूराराक्षसाममशासनात् ॥ 8 ॥
तेसर्वेनिहतायुद्धेवानरैस्सुमहाबलैः ।
तम्नपश्याम्यहंयुद्धेयोऽद्यरामंसलक्ष्मणम् ॥ 9 ॥
शासयेत्सबलंवीरंससुग्रीवविभीषणम् ।
अहोसुबलवान् रामोमहदस्त्रबलं च वै ॥ 10 ॥
यस्यविक्रममासाद्यराक्षसानिधनङ्गताः ।
अप्रमत्सैश्चसर्वत्रगुप्सैरक्ष्यापुरीवतियम् ॥ 11 ॥
अशोकवनिकायाञ्चयत्रसीताऽभिरक्ष्यते ।
निष्क्रामोवाप्रवेशोवाज्ञातव्यस्सर्वदैवनः ॥ 12 ॥
यत्रयत्रभवेद्गुल्मस्तत्रतत्रपुनःपुनः ।
सर्वतश्चापितिष्ठध्वंस्स्वैः परिवृताबलैः ॥ 13 ॥
द्रष्टव्यं च पदन्तेषांवानराणान्निशाचराः ।
प्रदोषेवार्धरात्रेवाप्रत्यूषेवापिसर्वत ॥ 14 ॥
नावज्ञातेषुकर्तव्यावानरेषुकदाचन ।
द्विषताम्बलमुद्युक्तमापतकतिंस्थितंसदा ॥ 15 ॥
ततस्तेराक्षसास्सर्वेश्रुत्वालङ्काधिपस्यतत् ।
वचनंसर्वमातिष्ठन् यथावत्तुमहाबलाः ॥ 16 ॥
स तान् सर्वान् हिसन्दिश्यरावणोराक्षसाधिपः ।
मन्युशल्यंवहन् दीनःप्रविवेशस्वमालयम् ॥ 17 ॥
ततस्ससन्दीपितकोपह्निर्निशाचराणामधिपोमहाबलः ।
तदेवपुत्रव्यसनंविचिन्तयन्मुहुर्मुहुश्चैवतदाव्यनिश्श्वसत् ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्विसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.