6.72 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ದ್ವಿಸಪ್ತತಿತಮ ಸರ್ಗಃ

6.72 Yuddhakanda - Dvisaptatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಅತಿಕಾಯಂಹತಂಶ್ರುತ್ವಾಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಮಹೌಜಸಾ ।
ಉದ್ವೇಗಮಗಮದ್ರಾಜಾವಚನಞ್ಚೇದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಃಪರಮಾಮರ್ಷೀಧನ್ವೀಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂವರಃ ।
ಅಕಮ್ಪನಃಪ್ರಹಸ್ತಶ್ಚಕುಮ್ಭುಕರ್ಣಸ್ತಥೈವ ಚ ॥ 2 ॥
ಏತೇಮಹಾಬಲಾವೀರಾರಾಕ್ಷಸಾಯುದ್ಧಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ।
ಜೇತಾರಃಪರಸೈನ್ಯಾನಾಮ್ಪರೈರ್ನಿತ್ಯಾಪರಾಜಿತಾಃ ॥ 3 ॥
ನಿಹತಾಸ್ತೇಮಹಾವೀರ್ಯಾರಾಮೇಣಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ಸುಮಹಾಕಾಯಾನಾನಾಶಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಾಃ ॥ 4 ॥
ಅನ್ಯೇ ಚ ಬಹವಶ್ಶೂರಾಮಹಾತ್ಮಾನೋನಿಪಾತಿತಾಃ ।
ಪ್ರಖ್ಯಾತಬಲವೀರ್ಯೇಣಪುತ್ರೇಣೇನ್ದ್ರಜಿತಾಮಮ ॥ 5 ॥
ಯೌಹಿತೌಭ್ರಾತರೌತದಾವೀರೌಬದ್ಧೌದತ್ತವರೈಶ್ಶರೈಃ ।
ಯನ್ನಶಕ್ಯಂಸುರೈಸ್ಸರ್ವೈರಸುರೈರ್ವಾಮಹಾಬಲೈಃ ॥ 6 ॥
ಮೋಕ್ತುನ್ತದ್ಬನ್ಧನಙ್ಘೋರಂಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಕಿನ್ನರೈಃ ।
ತನ್ನಜಾನೇಪ್ರಭಾವೈರ್ವಾಮಾಯಯಾಮೋಹನೇನವಾ ॥ 7 ॥
ಶರಬನ್ಧಾದ್ವಿಮುಕ್ತೌತೌಭ್ರಾತರೌರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।
ಯೇಯೋಧಾನಿರ್ಗತಾಶ್ಶೂರಾರಾಕ್ಷಸಾಮಮಶಾಸನಾತ್ ॥ 8 ॥
ತೇಸರ್ವೇನಿಹತಾಯುದ್ಧೇವಾನರೈಸ್ಸುಮಹಾಬಲೈಃ ।
ತಮ್ನಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಂಯುದ್ಧೇಯೋಽದ್ಯರಾಮಂಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ॥ 9 ॥
ಶಾಸಯೇತ್ಸಬಲಂವೀರಂಸಸುಗ್ರೀವವಿಭೀಷಣಮ್ ।
ಅಹೋಸುಬಲವಾನ್ ರಾಮೋಮಹದಸ್ತ್ರಬಲಂ ಚ ವೈ ॥ 10 ॥
ಯಸ್ಯವಿಕ್ರಮಮಾಸಾದ್ಯರಾಕ್ಷಸಾನಿಧನಙ್ಗತಾಃ ।
ಅಪ್ರಮತ್ಸೈಶ್ಚಸರ್ವತ್ರಗುಪ್ಸೈರಕ್ಷ್ಯಾಪುರೀವತಿಯಮ್ ॥ 11 ॥
ಅಶೋಕವನಿಕಾಯಾಞ್ಚಯತ್ರಸೀತಾಽಭಿರಕ್ಷ್ಯತೇ ।
ನಿಷ್ಕ್ರಾಮೋವಾಪ್ರವೇಶೋವಾಜ್ಞಾತವ್ಯಸ್ಸರ್ವದೈವನಃ ॥ 12 ॥
ಯತ್ರಯತ್ರಭವೇದ್ಗುಲ್ಮಸ್ತತ್ರತತ್ರಪುನಃಪುನಃ ।
ಸರ್ವತಶ್ಚಾಪಿತಿಷ್ಠಧ್ವಂಸ್ಸ್ವೈಃ ಪರಿವೃತಾಬಲೈಃ ॥ 13 ॥
ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಂ ಚ ಪದನ್ತೇಷಾಂವಾನರಾಣಾನ್ನಿಶಾಚರಾಃ ।
ಪ್ರದೋಷೇವಾರ್ಧರಾತ್ರೇವಾಪ್ರತ್ಯೂಷೇವಾಪಿಸರ್ವತ ॥ 14 ॥
ನಾವಜ್ಞಾತೇಷುಕರ್ತವ್ಯಾವಾನರೇಷುಕದಾಚನ ।
ದ್ವಿಷತಾಮ್ಬಲಮುದ್ಯುಕ್ತಮಾಪತಕತಿಂಸ್ಥಿತಂಸದಾ ॥ 15 ॥
ತತಸ್ತೇರಾಕ್ಷಸಾಸ್ಸರ್ವೇಶ್ರುತ್ವಾಲಙ್ಕಾಧಿಪಸ್ಯತತ್ ।
ವಚನಂಸರ್ವಮಾತಿಷ್ಠನ್ ಯಥಾವತ್ತುಮಹಾಬಲಾಃ ॥ 16 ॥
ಸ ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಹಿಸನ್ದಿಶ್ಯರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ।
ಮನ್ಯುಶಲ್ಯಂವಹನ್ ದೀನಃಪ್ರವಿವೇಶಸ್ವಮಾಲಯಮ್ ॥ 17 ॥
ತತಸ್ಸಸನ್ದೀಪಿತಕೋಪಹ್ನಿರ್ನಿಶಾಚರಾಣಾಮಧಿಪೋಮಹಾಬಲಃ ।
ತದೇವಪುತ್ರವ್ಯಸನಂವಿಚಿನ್ತಯನ್ಮುಹುರ್ಮುಹುಶ್ಚೈವತದಾವ್ಯನಿಶ್ಶ್ವಸತ್ ॥ 18 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्विसप्ततितमस्सर्गः ।
अतिकायंहतंश्रुत्वालक्ष्मणेनमहौजसा ।
उद्वेगमगमद्राजावचनञ्चेदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
धूम्राक्षःपरमामर्षीधन्वीशस्त्रभृतांवरः ।
अकम्पनःप्रहस्तश्चकुम्भुकर्णस्तथैव च ॥ 2 ॥
एतेमहाबलावीराराक्षसायुद्धकाङ्क्षिणः ।
जेतारःपरसैन्यानाम्परैर्नित्यापराजिताः ॥ 3 ॥
निहतास्तेमहावीर्यारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
राक्षसास्सुमहाकायानानाशस्त्रविशारदाः ॥ 4 ॥
अन्ये च बहवश्शूरामहात्मानोनिपातिताः ।
प्रख्यातबलवीर्येणपुत्रेणेन्द्रजितामम ॥ 5 ॥
यौहितौभ्रातरौतदावीरौबद्धौदत्तवरैश्शरैः ।
यन्नशक्यंसुरैस्सर्वैरसुरैर्वामहाबलैः ॥ 6 ॥
मोक्तुन्तद्बन्धनङ्घोरंयक्षगन्धर्वकिन्नरैः ।
तन्नजानेप्रभावैर्वामाययामोहनेनवा ॥ 7 ॥
शरबन्धाद्विमुक्तौतौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
येयोधानिर्गताश्शूराराक्षसाममशासनात् ॥ 8 ॥
तेसर्वेनिहतायुद्धेवानरैस्सुमहाबलैः ।
तम्नपश्याम्यहंयुद्धेयोऽद्यरामंसलक्ष्मणम् ॥ 9 ॥
शासयेत्सबलंवीरंससुग्रीवविभीषणम् ।
अहोसुबलवान् रामोमहदस्त्रबलं च वै ॥ 10 ॥
यस्यविक्रममासाद्यराक्षसानिधनङ्गताः ।
अप्रमत्सैश्चसर्वत्रगुप्सैरक्ष्यापुरीवतियम् ॥ 11 ॥
अशोकवनिकायाञ्चयत्रसीताऽभिरक्ष्यते ।
निष्क्रामोवाप्रवेशोवाज्ञातव्यस्सर्वदैवनः ॥ 12 ॥
यत्रयत्रभवेद्गुल्मस्तत्रतत्रपुनःपुनः ।
सर्वतश्चापितिष्ठध्वंस्स्वैः परिवृताबलैः ॥ 13 ॥
द्रष्टव्यं च पदन्तेषांवानराणान्निशाचराः ।
प्रदोषेवार्धरात्रेवाप्रत्यूषेवापिसर्वत ॥ 14 ॥
नावज्ञातेषुकर्तव्यावानरेषुकदाचन ।
द्विषताम्बलमुद्युक्तमापतकतिंस्थितंसदा ॥ 15 ॥
ततस्तेराक्षसास्सर्वेश्रुत्वालङ्काधिपस्यतत् ।
वचनंसर्वमातिष्ठन् यथावत्तुमहाबलाः ॥ 16 ॥
स तान् सर्वान् हिसन्दिश्यरावणोराक्षसाधिपः ।
मन्युशल्यंवहन् दीनःप्रविवेशस्वमालयम् ॥ 17 ॥
ततस्ससन्दीपितकोपह्निर्निशाचराणामधिपोमहाबलः ।
तदेवपुत्रव्यसनंविचिन्तयन्मुहुर्मुहुश्चैवतदाव्यनिश्श्वसत् ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्विसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in