శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ద్విసప్తతితమస్సర్గః ।
అతికాయంహతంశ్రుత్వాలక్ష్మణేనమహౌజసా ।
ఉద్వేగమగమద్రాజావచనఞ్చేదమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
ధూమ్రాక్షఃపరమామర్షీధన్వీశస్త్రభృతాంవరః ।
అకమ్పనఃప్రహస్తశ్చకుమ్భుకర్ణస్తథైవ చ ॥ 2 ॥
ఏతేమహాబలావీరారాక్షసాయుద్ధకాఙ్క్షిణః ।
జేతారఃపరసైన్యానామ్పరైర్నిత్యాపరాజితాః ॥ 3 ॥
నిహతాస్తేమహావీర్యారామేణాక్లిష్టకర్మణా ।
రాక్షసాస్సుమహాకాయానానాశస్త్రవిశారదాః ॥ 4 ॥
అన్యే చ బహవశ్శూరామహాత్మానోనిపాతితాః ।
ప్రఖ్యాతబలవీర్యేణపుత్రేణేన్ద్రజితామమ ॥ 5 ॥
యౌహితౌభ్రాతరౌతదావీరౌబద్ధౌదత్తవరైశ్శరైః ।
యన్నశక్యంసురైస్సర్వైరసురైర్వామహాబలైః ॥ 6 ॥
మోక్తున్తద్బన్ధనఙ్ఘోరంయక్షగన్ధర్వకిన్నరైః ।
తన్నజానేప్రభావైర్వామాయయామోహనేనవా ॥ 7 ॥
శరబన్ధాద్విముక్తౌతౌభ్రాతరౌరామలక్ష్మణౌ ।
యేయోధానిర్గతాశ్శూరారాక్షసామమశాసనాత్ ॥ 8 ॥
తేసర్వేనిహతాయుద్ధేవానరైస్సుమహాబలైః ।
తమ్నపశ్యామ్యహంయుద్ధేయోఽద్యరామంసలక్ష్మణమ్ ॥ 9 ॥
శాసయేత్సబలంవీరంససుగ్రీవవిభీషణమ్ ।
అహోసుబలవాన్ రామోమహదస్త్రబలం చ వై ॥ 10 ॥
యస్యవిక్రమమాసాద్యరాక్షసానిధనఙ్గతాః ।
అప్రమత్సైశ్చసర్వత్రగుప్సైరక్ష్యాపురీవతియమ్ ॥ 11 ॥
అశోకవనికాయాఞ్చయత్రసీతాఽభిరక్ష్యతే ।
నిష్క్రామోవాప్రవేశోవాజ్ఞాతవ్యస్సర్వదైవనః ॥ 12 ॥
యత్రయత్రభవేద్గుల్మస్తత్రతత్రపునఃపునః ।
సర్వతశ్చాపితిష్ఠధ్వంస్స్వైః పరివృతాబలైః ॥ 13 ॥
ద్రష్టవ్యం చ పదన్తేషాంవానరాణాన్నిశాచరాః ।
ప్రదోషేవార్ధరాత్రేవాప్రత్యూషేవాపిసర్వత ॥ 14 ॥
నావజ్ఞాతేషుకర్తవ్యావానరేషుకదాచన ।
ద్విషతామ్బలముద్యుక్తమాపతకతింస్థితంసదా ॥ 15 ॥
తతస్తేరాక్షసాస్సర్వేశ్రుత్వాలఙ్కాధిపస్యతత్ ।
వచనంసర్వమాతిష్ఠన్ యథావత్తుమహాబలాః ॥ 16 ॥
స తాన్ సర్వాన్ హిసన్దిశ్యరావణోరాక్షసాధిపః ।
మన్యుశల్యంవహన్ దీనఃప్రవివేశస్వమాలయమ్ ॥ 17 ॥
తతస్ససన్దీపితకోపహ్నిర్నిశాచరాణామధిపోమహాబలః ।
తదేవపుత్రవ్యసనంవిచిన్తయన్ముహుర్ముహుశ్చైవతదావ్యనిశ్శ్వసత్ ॥ 18 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ద్విసప్తతితమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्विसप्ततितमस्सर्गः ।
अतिकायंहतंश्रुत्वालक्ष्मणेनमहौजसा ।
उद्वेगमगमद्राजावचनञ्चेदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
धूम्राक्षःपरमामर्षीधन्वीशस्त्रभृतांवरः ।
अकम्पनःप्रहस्तश्चकुम्भुकर्णस्तथैव च ॥ 2 ॥
एतेमहाबलावीराराक्षसायुद्धकाङ्क्षिणः ।
जेतारःपरसैन्यानाम्परैर्नित्यापराजिताः ॥ 3 ॥
निहतास्तेमहावीर्यारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
राक्षसास्सुमहाकायानानाशस्त्रविशारदाः ॥ 4 ॥
अन्ये च बहवश्शूरामहात्मानोनिपातिताः ।
प्रख्यातबलवीर्येणपुत्रेणेन्द्रजितामम ॥ 5 ॥
यौहितौभ्रातरौतदावीरौबद्धौदत्तवरैश्शरैः ।
यन्नशक्यंसुरैस्सर्वैरसुरैर्वामहाबलैः ॥ 6 ॥
मोक्तुन्तद्बन्धनङ्घोरंयक्षगन्धर्वकिन्नरैः ।
तन्नजानेप्रभावैर्वामाययामोहनेनवा ॥ 7 ॥
शरबन्धाद्विमुक्तौतौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
येयोधानिर्गताश्शूराराक्षसाममशासनात् ॥ 8 ॥
तेसर्वेनिहतायुद्धेवानरैस्सुमहाबलैः ।
तम्नपश्याम्यहंयुद्धेयोऽद्यरामंसलक्ष्मणम् ॥ 9 ॥
शासयेत्सबलंवीरंससुग्रीवविभीषणम् ।
अहोसुबलवान् रामोमहदस्त्रबलं च वै ॥ 10 ॥
यस्यविक्रममासाद्यराक्षसानिधनङ्गताः ।
अप्रमत्सैश्चसर्वत्रगुप्सैरक्ष्यापुरीवतियम् ॥ 11 ॥
अशोकवनिकायाञ्चयत्रसीताऽभिरक्ष्यते ।
निष्क्रामोवाप्रवेशोवाज्ञातव्यस्सर्वदैवनः ॥ 12 ॥
यत्रयत्रभवेद्गुल्मस्तत्रतत्रपुनःपुनः ।
सर्वतश्चापितिष्ठध्वंस्स्वैः परिवृताबलैः ॥ 13 ॥
द्रष्टव्यं च पदन्तेषांवानराणान्निशाचराः ।
प्रदोषेवार्धरात्रेवाप्रत्यूषेवापिसर्वत ॥ 14 ॥
नावज्ञातेषुकर्तव्यावानरेषुकदाचन ।
द्विषताम्बलमुद्युक्तमापतकतिंस्थितंसदा ॥ 15 ॥
ततस्तेराक्षसास्सर्वेश्रुत्वालङ्काधिपस्यतत् ।
वचनंसर्वमातिष्ठन् यथावत्तुमहाबलाः ॥ 16 ॥
स तान् सर्वान् हिसन्दिश्यरावणोराक्षसाधिपः ।
मन्युशल्यंवहन् दीनःप्रविवेशस्वमालयम् ॥ 17 ॥
ततस्ससन्दीपितकोपह्निर्निशाचराणामधिपोमहाबलः ।
तदेवपुत्रव्यसनंविचिन्तयन्मुहुर्मुहुश्चैवतदाव्यनिश्श्वसत् ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्विसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
atikāyaṃhataṃśrutvālakṣmaṇenamahaujasā |
udvegamagamadrājāvacanañcedamabravīt || 1 ||
dhūmrākṣaḥparamāmarṣīdhanvīśastrabhṛtāṃvaraḥ |
akampanaḥprahastaścakumbhukarṇastathaiva ca || 2 ||
etemahābalāvīrārākṣasāyuddhakāṅkṣiṇaḥ |
jetāraḥparasainyānāmparairnityāparājitāḥ || 3 ||
nihatāstemahāvīryārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rākṣasāssumahākāyānānāśastraviśāradāḥ || 4 ||
anye ca bahavaśśūrāmahātmānonipātitāḥ |
prakhyātabalavīryeṇaputreṇendrajitāmama || 5 ||
yauhitaubhrātarautadāvīraubaddhaudattavaraiśśaraiḥ |
yannaśakyaṃsuraissarvairasurairvāmahābalaiḥ || 6 ||
moktuntadbandhanaṅghoraṃyakṣagandharvakinnaraiḥ |
tannajāneprabhāvairvāmāyayāmohanenavā || 7 ||
śarabandhādvimuktautaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
yeyodhānirgatāśśūrārākṣasāmamaśāsanāt || 8 ||
tesarvenihatāyuddhevānaraissumahābalaiḥ |
tamnapaśyāmyahaṃyuddheyo'dyarāmaṃsalakṣmaṇam || 9 ||
śāsayetsabalaṃvīraṃsasugrīvavibhīṣaṇam |
ahosubalavān rāmomahadastrabalaṃ ca vai || 10 ||
yasyavikramamāsādyarākṣasānidhanaṅgatāḥ |
apramatsaiścasarvatragupsairakṣyāpurīvatiyam || 11 ||
aśokavanikāyāñcayatrasītā'bhirakṣyate |
niṣkrāmovāpraveśovājñātavyassarvadaivanaḥ || 12 ||
yatrayatrabhavedgulmastatratatrapunaḥpunaḥ |
sarvataścāpitiṣṭhadhvaṃssvaiḥ parivṛtābalaiḥ || 13 ||
draṣṭavyaṃ ca padanteṣāṃvānarāṇānniśācarāḥ |
pradoṣevārdharātrevāpratyūṣevāpisarvata || 14 ||
nāvajñāteṣukartavyāvānareṣukadācana |
dviṣatāmbalamudyuktamāpatakatiṃsthitaṃsadā || 15 ||
tatasterākṣasāssarveśrutvālaṅkādhipasyatat |
vacanaṃsarvamātiṣṭhan yathāvattumahābalāḥ || 16 ||
sa tān sarvān hisandiśyarāvaṇorākṣasādhipaḥ |
manyuśalyaṃvahan dīnaḥpraviveśasvamālayam || 17 ||
tatassasandīpitakopahnirniśācarāṇāmadhipomahābalaḥ |
tadevaputravyasanaṃvicintayanmuhurmuhuścaivatadāvyaniśśvasat || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.