ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ପଞ୍ଚଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସବଲେସାଗରନ୍ତୀର୍ଣେରାମେଦଶରଥାତ୍ମଜେ ।
ଅମାତ୍ଯୌରାଵଣଶ୍ରୀମାନବ୍ରଵୀଚ୍ଛୁକସାରଣୌ ॥ 1 ॥
ସମଗ୍ରଂସାଗରନ୍ତୀର୍ଣନ୍ଦୁସ୍ତରଂଵାନରମ୍ବଲମ୍ ।
ଅଭୂତପୂର୍ଵଂରାମେଣସାଗରେସେତୁବନ୍ଧନମ୍ ॥ 2 ॥
ସାଗରେସେତୁବନ୍ଦନ୍ତୁନଶ୍ରଦ୍ଦଧ୍ଯାଙ୍କଥଞ୍ଚନ ।
ଅଵଶ୍ଯଞ୍ଚାପିସଙ୍ ଖ୍ଯେଯନ୍ତନ୍ମଯାଵାନରମ୍ବଲମ୍ ॥ 3 ॥
ଭଵନ୍ତୌଵାନରଂସୈନ୍ଯମ୍ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନୁପଲକ୍ଷିତୌ ।
ପରିମାଣଞ୍ଚଵୀର୍ଯଞ୍ଚଯେଚମୁଖ୍ଯାଃପ୍ଲଵଙ୍ଘମାଃ ॥ 4 ॥
ମନ୍ତ୍ରିଣୋଯେଚରାମସ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵସ୍ଯଚସମ୍ମତାଃ ।
ଯେପୂର୍ଵମଭିଵର୍ତନ୍ତେଯେଚଶୂରାଃପ୍ଲଵଙ୍ଗମାଃ ॥ 5 ॥
ସଚସେତୁର୍ଯଥାବଦ୍ଧସ୍ସାଗରେସଲିଲାର୍ଣଵେ ।
ନିଵେଶଞ୍ଚଯଧାତେଷାଂଵାନରାଣାମ୍ମହାତ୍ମନାମ୍ ॥ 6 ॥
ରାମସ୍ଯଵ୍ଯଵସାଯଞ୍ଚଵୀର୍ଯମ୍ପ୍ରହରଣାନିଚ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯଚଵୀର୍ଯନ୍ତତ୍ତ୍ଵତୋଜ୍ଞାତୁମର୍ହଥଃ ॥ 7 ॥
କଶ୍ଚସେନାପତିସ୍ତେଷାଂଵାନରାଣାମ୍ମହୌଜସାମ୍ ।
ତଚ୍ଚଜ୍ଞାତ୍ଵାଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂଶୀଘ୍ରମଗନ୍ତୁମର୍ହଥଃ ॥ 8 ॥
ଇତିପ୍ରତିସମାଦିଷ୍ଟୌରାକ୍ଷସୌଶୁକସାରଣୌ ।
ହରିରୂପଧରୌଵୀରୌପ୍ରଵିଷ୍ଟୌଵାନରମ୍ବଲମ୍ ॥ 9 ॥
ତତସ୍ତଦ୍ଵାନରଂସୈନ୍ଯମଚିନ୍ତ୍ଯଂରୋମହର୍ଷଣମ୍ ।
ସଙ୍ ଖ୍ଯାତୁନ୍ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛେତାନ୍ତଦାତୌଶୁକସାରଣୌ ॥ 10 ॥
ସଂସ୍ଥିତମ୍ପର୍ଵତାଗ୍ରେଷୁନିର୍ଦରେଷୁଗୁହାସୁଚ ।
ସମୁଦ୍ରସ୍ଯଚତୀରେଷୁଵନେଷୂପଵନେଷୁଚ ॥ 11 ॥
ତରମାଣଞ୍ଚତୀର୍ଣଞ୍ଚତର୍ତୁକାମଞ୍ଚସର୍ଵଶଃ ।
ନିଵିଷ୍ଟନ୍ନିଵିଶ୍ଚୈଵଭୀମନାଦମ୍ମହାବଲମ୍ ॥ 12 ॥
ତଦ୍ବଲାର୍ଣଵମକ୍ଷୋଭ୍ଯନ୍ଦଦୃଶାତେନିଶାଚରୌ ।
ତୌଦଦର୍ଶମହାତେଜାଃପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନୌଚଵିଭୀଷଣଃ ।
ଆଚଚକ୍ଷେଽଥରାମାଯଗୃହୀତ୍ଵାଶୁକସାରଣୌ ॥ 13 ॥
ତସ୍ଯୈମୌରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯମନ୍ତ୍ରିଣୌଶୁକସାରଣୌ ।
ଲଙ୍କାଯସ୍ସମନୁପ୍ରାପ୍ତୌଚାରୌପରପୁରଞ୍ଜଯଃ ॥ 14 ॥
ତୌଦୃଷ୍ଟଵାଵ୍ଯଥିତୌରାମନ୍ନିରାଶୌଜୀଵିତେତଥା ।
କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୌଭୀତୌଵଚନଞ୍ଚେଦମୂଚତୁଃ ॥ 15 ॥
ଆଵାମିହାଗତୌସୌମ୍ଯ ରାଵଣପ୍ରହିତାଵୁଭୌ ।
ପରିଜ୍ଞାତୁମ୍ବଲଂସର୍ଵନ୍ତଵେଦଂରଘୁନନ୍ଦନଃ ॥ 16 ॥
ତଯୋସ୍ତଦ୍ଵଚନଂଶ୍ରୁତ୍ଵାରାମୋଦଶରଥାତ୍ମଜଃ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରହସନ୍ଵାକ୍ଯଂସର୍ଵଭୂତହିତେରତଃ ॥ 17 ॥
ଯଦିଦୃଷ୍ଟମ୍ବଲଂସର୍ଵଂଵଯଂଵାସୁପରିକ୍ଷିତାଃ ।
ଯଥୋକ୍ତଂଵାକୃତଙ୍କାର୍ଯଛନ୍ଦତଃପ୍ରତିଗମ୍ଯତାମ୍ ॥ 18 ॥
ଅଥକିଞ୍ଚିଦଦୃଷ୍ଟଂଵାଭୂଯସ୍ତଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହଥଃ ।
ଵିଭୀଷଣୋଵାକାତ୍ସ୍ନର୍ଯେନଭୂଯସ୍ସନ୍ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯତି ॥ 19 ॥
ନଚେଦଙ୍ଗ୍ରହଣମ୍ପ୍ରାପ୍ଯଭେତ୍ତଵ୍ଯଞ୍ଜୀଵିତମ୍ପ୍ରତି ।
ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରୌଗୃହତୌଵାନଦୂତୌଵଧମର୍ହତଃ ॥ 20 ॥
ପ୍ରଚ୍ଛମାନୌଵିମୁଞ୍ଚୈତୌଚାରୌରାତ୍ରିଞ୍ଚରାଵୁଭୌ ।
ଶତ୍ରୁପକ୍ଷସ୍ଯସତତଂଵିଭୀଷଣଃ ଵିକର୍ଷିଣୌ ॥ 21 ॥
ପ୍ରଵିଶ୍ଯନଗରୀଂଲଙ୍କାମ୍ଭଵଦ୍ ଭ୍ଯାନ୍ଧନଦାନୁଜଃ ।
ଵକ୍ତଵ୍ଯୋରକ୍ଷସାଂରାଜାଯଥୋକ୍ତଂଵଚନମ୍ମମ ॥ 22 ॥
ଯଦ୍ବଲଞ୍ଚସମାଶ୍ରିତ୍ଯସୀତାମ୍ମେହୃତଵାନପି ।
ତଦ୍ଦର୍ଶଯଯଥାକାମଂସସୈନ୍ଯସ୍ସହବାନ୍ଧଵଃ ॥ 23 ॥
ଶ୍ଵଃକାଲ୍ଯେନଗରୀଂଲଙ୍କାଂସପ୍ରାକାରାଂସତୋରଣାମ୍ ।
ରକ୍ଷସଞ୍ଚବଲମ୍ପଶ୍ଯଶରୈର୍ଵିଧ୍ଵଂସିତମ୍ମଯା ॥ 24 ॥
କ୍ରୋଧମ୍ଭୀମମହମ୍ମୋକ୍ଷ୍ଯେସସୈନ୍ଯେତ୍ଵଯିରାଵଣଃ ।
ଶ୍ଵଃକାଲ୍ଯେଵଜ୍ରଵାନ୍ଵଜ୍ରନ୍ଦାନଵେଷ୍ଵିଵଵାସଵଃ ॥ 25 ॥
ଇତିପ୍ରତିସମାଦିଷ୍ଟୌରାକ୍ଷସୌଶୁକସାରଣୌ ॥ 26 ॥
ଜଯେତିପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯୈତୌରାଘଵନ୍ଧର୍ମଵତ୍ସଲମ୍ ।
ଆଗମ୍ଯନଗରୀଂଲଙ୍କାମବ୍ରୂତାଂରାକ୍ଷସାଧିପମ୍ ॥ 27 ॥
ଵିଭୀଷଣଗୃହୀତୌତୁଵଧାର୍ତୌରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ ।
ଦୃଷ୍ଟଵାଧର୍ମାତ୍ମନାମୁକ୍ତୌରାମେଣାମିତତେଜସା ॥ 28 ॥
ଏକସ୍ଥାନଗତାଯତ୍ରଚତ୍ଵାରଃପୁରୁଷର୍ଷଭାଃ ।
ଲୋକପାଲସମାଶ୍ଶୂରାଃକୃତାସ୍ତ୍ରାଦୃଢଵିକ୍ରମା ॥ 29 ॥
ରାମୋ ଦାଶରଥିଃ ଶ୍ରୀମାମ୍ଲ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଚ ଵିଭୀଷଣଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଃ ଚ ମହାତେଜା ମହାଇନ୍ଦ୍ର ସମ ଵିକ୍ରମଃ ॥ 30 ॥
ଏତେଶକ୍ତାଃପୁରୀଲଙ୍କାଂସପ୍ରାକାରାଂସତୋରଣାମ୍ ।
ଉତ୍ପାଟ୍ଯସଙ୍କ୍ରମଯିତୁଂସର୍ଵେତିଷ୍ଠନ୍ତୁଵାନରାଃ ॥ 31 ॥
ଯାଦୃଶ୍ଯନ୍ତସ୍ଯରାମସ୍ଯରୂପମ୍ପ୍ରହରଣାନିଚ ।
ଵଧିଷ୍ଯତିପୁରୀଂଲଙ୍କାମେକସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁତେତ୍ରଯଃ ॥ 32 ॥
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଗୁପ୍ତାସାସୁଗ୍ରୀଵେଣଚଵାହିନୀ ।
ବଭୂଵଦୁର୍ଦର୍ଷତରାସର୍ଵୈରପିସୁରାସୁରୈଃ ॥ 33 ॥
ପ୍ରହୃଷ୍ଟରୂପାଧ୍ଵଜିନୀଵନୌକସାମ୍ ।
ମହାତ୍ମନାଂ ସମ୍ପ୍ରତିଯୋଦ୍ଧୁମିଚ୍ଛତାମ୍ ।
ଅଲଂଵିରୋଧେନଶମୋଵିଧୀଯତାମ୍ପ୍ରଦୀଯତାନ୍ଦାଶରଥାଯମୈଦିଲୀ ॥ 34 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
sabalesāgarantīrṇerāmedaśarathātmaje |
amātyaurāvaṇaśrīmānabravīcchukasāraṇau || 1 ||
samagraṃsāgarantīrṇandustaraṃvānarambalam |
abhūtapūrvaṃrāmeṇasāgaresetubandhanam || 2 ||
sāgaresetubandantunaśraddadhyāṅkathañcana |
avaśyañcāpisaṅ khyeyantanmayāvānarambalam || 3 ||
bhavantauvānaraṃsainyampraviśyānupalakṣitau |
parimāṇañcavīryañcayecamukhyāḥplavaṅghamāḥ || 4 ||
mantriṇoyecarāmasyasugrīvasyacasammatāḥ |
yepūrvamabhivartanteyecaśūrāḥplavaṅgamāḥ || 5 ||
sacaseturyathābaddhassāgaresalilārṇave |
niveśañcayadhāteṣāṃvānarāṇāmmahātmanām || 6 ||
rāmasyavyavasāyañcavīryampraharaṇānica |
lakṣmaṇasyacavīryantattvatojñātumarhathaḥ || 7 ||
kaścasenāpatisteṣāṃvānarāṇāmmahaujasām |
taccajñātvāyathātattvaṃśīghramagantumarhathaḥ || 8 ||
itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau |
harirūpadharauvīraupraviṣṭauvānarambalam || 9 ||
tatastadvānaraṃsainyamacintyaṃromaharṣaṇam |
saṅ khyātunnādhyagacchetāntadātauśukasāraṇau || 10 ||
saṃsthitamparvatāgreṣunirdareṣuguhāsuca |
samudrasyacatīreṣuvaneṣūpavaneṣuca || 11 ||
taramāṇañcatīrṇañcatartukāmañcasarvaśaḥ |
niviṣṭanniviścaivabhīmanādammahābalam || 12 ||
tadbalārṇavamakṣobhyandadṛśāteniśācarau |
taudadarśamahātejāḥpraticchannaucavibhīṣaṇaḥ |
ācacakṣe'tharāmāyagṛhītvāśukasāraṇau || 13 ||
tasyaimaurākṣasendrasyamantriṇauśukasāraṇau |
laṅkāyassamanuprāptaucārauparapurañjayaḥ || 14 ||
taudṛṣṭavāvyathitaurāmannirāśaujīvitetathā |
kṛtāñjalipuṭaubhītauvacanañcedamūcatuḥ || 15 ||
āvāmihāgatausaumya rāvaṇaprahitāvubhau |
parijñātumbalaṃsarvantavedaṃraghunandanaḥ || 16 ||
tayostadvacanaṃśrutvārāmodaśarathātmajaḥ |
abravītprahasanvākyaṃsarvabhūtahiterataḥ || 17 ||
yadidṛṣṭambalaṃsarvaṃvayaṃvāsuparikṣitāḥ |
yathoktaṃvākṛtaṅkāryachandataḥpratigamyatām || 18 ||
athakiñcidadṛṣṭaṃvābhūyastaddraṣṭumarhathaḥ |
vibhīṣaṇovākātsnaryenabhūyassandarśayiṣyati || 19 ||
nacedaṅgrahaṇamprāpyabhettavyañjīvitamprati |
nyastaśastraugṛhatauvānadūtauvadhamarhataḥ || 20 ||
pracchamānauvimuñcaitaucāraurātriñcarāvubhau |
śatrupakṣasyasatataṃvibhīṣaṇaḥ vikarṣiṇau || 21 ||
praviśyanagarīṃlaṅkāmbhavad bhyāndhanadānujaḥ |
vaktavyorakṣasāṃrājāyathoktaṃvacanammama || 22 ||
yadbalañcasamāśrityasītāmmehṛtavānapi |
taddarśayayathākāmaṃsasainyassahabāndhavaḥ || 23 ||
śvaḥkālyenagarīṃlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |
rakṣasañcabalampaśyaśarairvidhvaṃsitammayā || 24 ||
krodhambhīmamahammokṣyesasainyetvayirāvaṇaḥ |
śvaḥkālyevajravānvajrandānaveṣvivavāsavaḥ || 25 ||
itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau || 26 ||
jayetipratinandyaitaurāghavandharmavatsalam |
āgamyanagarīṃlaṅkāmabrūtāṃrākṣasādhipam || 27 ||
vibhīṣaṇagṛhītautuvadhārtaurākṣaseśvaraḥ |
dṛṣṭavādharmātmanāmuktaurāmeṇāmitatejasā || 28 ||
ekasthānagatāyatracatvāraḥpuruṣarṣabhāḥ |
lokapālasamāśśūrāḥkṛtāstrādṛḍhavikramā || 29 ||
rāmo dāśarathiḥ śrīmāml lakṣmaṇaḥ ca vibhīṣaṇaḥ |
sugrīvaḥ ca mahātejā mahāindra sama vikramaḥ || 30 ||
eteśaktāḥpurīlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |
utpāṭyasaṅkramayituṃsarvetiṣṭhantuvānarāḥ || 31 ||
yādṛśyantasyarāmasyarūpampraharaṇānica |
vadhiṣyatipurīṃlaṅkāmekastiṣṭhantutetrayaḥ || 32 ||
rāmalakṣmaṇaguptāsāsugrīveṇacavāhinī |
babhūvadurdarṣatarāsarvairapisurāsuraiḥ || 33 ||
prahṛṣṭarūpādhvajinīvanaukasām |
mahātmanāṃ sampratiyoddhumicchatām |
alaṃvirodhenaśamovidhīyatāmpradīyatāndāśarathāyamaidilī || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चविंशस्सर्गः ।
सबलेसागरन्तीर्णेरामेदशरथात्मजे ।
अमात्यौरावणश्रीमानब्रवीच्छुकसारणौ ॥ 1 ॥
समग्रंसागरन्तीर्णन्दुस्तरंवानरम्बलम् ।
अभूतपूर्वंरामेणसागरेसेतुबन्धनम् ॥ 2 ॥
सागरेसेतुबन्दन्तुनश्रद्दध्याङ्कथञ्चन ।
अवश्यञ्चापिसङ् ख्येयन्तन्मयावानरम्बलम् ॥ 3 ॥
भवन्तौवानरंसैन्यम्प्रविश्यानुपलक्षितौ ।
परिमाणञ्चवीर्यञ्चयेचमुख्याःप्लवङ्घमाः ॥ 4 ॥
मन्त्रिणोयेचरामस्यसुग्रीवस्यचसम्मताः ।
येपूर्वमभिवर्तन्तेयेचशूराःप्लवङ्गमाः ॥ 5 ॥
सचसेतुर्यथाबद्धस्सागरेसलिलार्णवे ।
निवेशञ्चयधातेषांवानराणाम्महात्मनाम् ॥ 6 ॥
रामस्यव्यवसायञ्चवीर्यम्प्रहरणानिच ।
लक्ष्मणस्यचवीर्यन्तत्त्वतोज्ञातुमर्हथः ॥ 7 ॥
कश्चसेनापतिस्तेषांवानराणाम्महौजसाम् ।
तच्चज्ञात्वायथातत्त्वंशीघ्रमगन्तुमर्हथः ॥ 8 ॥
इतिप्रतिसमादिष्टौराक्षसौशुकसारणौ ।
हरिरूपधरौवीरौप्रविष्टौवानरम्बलम् ॥ 9 ॥
ततस्तद्वानरंसैन्यमचिन्त्यंरोमहर्षणम् ।
सङ् ख्यातुन्नाध्यगच्छेतान्तदातौशुकसारणौ ॥ 10 ॥
संस्थितम्पर्वताग्रेषुनिर्दरेषुगुहासुच ।
समुद्रस्यचतीरेषुवनेषूपवनेषुच ॥ 11 ॥
तरमाणञ्चतीर्णञ्चतर्तुकामञ्चसर्वशः ।
निविष्टन्निविश्चैवभीमनादम्महाबलम् ॥ 12 ॥
तद्बलार्णवमक्षोभ्यन्ददृशातेनिशाचरौ ।
तौददर्शमहातेजाःप्रतिच्छन्नौचविभीषणः ।
आचचक्षेऽथरामायगृहीत्वाशुकसारणौ ॥ 13 ॥
तस्यैमौराक्षसेन्द्रस्यमन्त्रिणौशुकसारणौ ।
लङ्कायस्समनुप्राप्तौचारौपरपुरञ्जयः ॥ 14 ॥
तौदृष्टवाव्यथितौरामन्निराशौजीवितेतथा ।
कृताञ्जलिपुटौभीतौवचनञ्चेदमूचतुः ॥ 15 ॥
आवामिहागतौसौम्य रावणप्रहितावुभौ ।
परिज्ञातुम्बलंसर्वन्तवेदंरघुनन्दनः ॥ 16 ॥
तयोस्तद्वचनंश्रुत्वारामोदशरथात्मजः ।
अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यंसर्वभूतहितेरतः ॥ 17 ॥
यदिदृष्टम्बलंसर्वंवयंवासुपरिक्षिताः ।
यथोक्तंवाकृतङ्कार्यछन्दतःप्रतिगम्यताम् ॥ 18 ॥
अथकिञ्चिददृष्टंवाभूयस्तद्द्रष्टुमर्हथः ।
विभीषणोवाकात्स्नर्येनभूयस्सन्दर्शयिष्यति ॥ 19 ॥
नचेदङ्ग्रहणम्प्राप्यभेत्तव्यञ्जीवितम्प्रति ।
न्यस्तशस्त्रौगृहतौवानदूतौवधमर्हतः ॥ 20 ॥
प्रच्छमानौविमुञ्चैतौचारौरात्रिञ्चरावुभौ ।
शत्रुपक्षस्यसततंविभीषणः विकर्षिणौ ॥ 21 ॥
प्रविश्यनगरींलङ्काम्भवद् भ्यान्धनदानुजः ।
वक्तव्योरक्षसांराजायथोक्तंवचनम्मम ॥ 22 ॥
यद्बलञ्चसमाश्रित्यसीताम्मेहृतवानपि ।
तद्दर्शययथाकामंससैन्यस्सहबान्धवः ॥ 23 ॥
श्वःकाल्येनगरींलङ्कांसप्राकारांसतोरणाम् ।
रक्षसञ्चबलम्पश्यशरैर्विध्वंसितम्मया ॥ 24 ॥
क्रोधम्भीममहम्मोक्ष्येससैन्येत्वयिरावणः ।
श्वःकाल्येवज्रवान्वज्रन्दानवेष्विववासवः ॥ 25 ॥
इतिप्रतिसमादिष्टौराक्षसौशुकसारणौ ॥ 26 ॥
जयेतिप्रतिनन्द्यैतौराघवन्धर्मवत्सलम् ।
आगम्यनगरींलङ्कामब्रूतांराक्षसाधिपम् ॥ 27 ॥
विभीषणगृहीतौतुवधार्तौराक्षसेश्वरः ।
दृष्टवाधर्मात्मनामुक्तौरामेणामिततेजसा ॥ 28 ॥
एकस्थानगतायत्रचत्वारःपुरुषर्षभाः ।
लोकपालसमाश्शूराःकृतास्त्रादृढविक्रमा ॥ 29 ॥
रामो दाशरथिः श्रीमाम्ल् लक्ष्मणः च विभीषणः ।
सुग्रीवः च महातेजा महाइन्द्र सम विक्रमः ॥ 30 ॥
एतेशक्ताःपुरीलङ्कांसप्राकारांसतोरणाम् ।
उत्पाट्यसङ्क्रमयितुंसर्वेतिष्ठन्तुवानराः ॥ 31 ॥
यादृश्यन्तस्यरामस्यरूपम्प्रहरणानिच ।
वधिष्यतिपुरींलङ्कामेकस्तिष्ठन्तुतेत्रयः ॥ 32 ॥
रामलक्ष्मणगुप्तासासुग्रीवेणचवाहिनी ।
बभूवदुर्दर्षतरासर्वैरपिसुरासुरैः ॥ 33 ॥
प्रहृष्टरूपाध्वजिनीवनौकसाम् ।
महात्मनां सम्प्रतियोद्धुमिच्छताम् ।
अलंविरोधेनशमोविधीयताम्प्रदीयतान्दाशरथायमैदिली ॥ 34 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
sabalesāgarantīrṇerāmedaśarathātmaje |
amātyaurāvaṇaśrīmānabravīcchukasāraṇau || 1 ||
samagraṃsāgarantīrṇandustaraṃvānarambalam |
abhūtapūrvaṃrāmeṇasāgaresetubandhanam || 2 ||
sāgaresetubandantunaśraddadhyāṅkathañcana |
avaśyañcāpisaṅ khyeyantanmayāvānarambalam || 3 ||
bhavantauvānaraṃsainyampraviśyānupalakṣitau |
parimāṇañcavīryañcayecamukhyāḥplavaṅghamāḥ || 4 ||
mantriṇoyecarāmasyasugrīvasyacasammatāḥ |
yepūrvamabhivartanteyecaśūrāḥplavaṅgamāḥ || 5 ||
sacaseturyathābaddhassāgaresalilārṇave |
niveśañcayadhāteṣāṃvānarāṇāmmahātmanām || 6 ||
rāmasyavyavasāyañcavīryampraharaṇānica |
lakṣmaṇasyacavīryantattvatojñātumarhathaḥ || 7 ||
kaścasenāpatisteṣāṃvānarāṇāmmahaujasām |
taccajñātvāyathātattvaṃśīghramagantumarhathaḥ || 8 ||
itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau |
harirūpadharauvīraupraviṣṭauvānarambalam || 9 ||
tatastadvānaraṃsainyamacintyaṃromaharṣaṇam |
saṅ khyātunnādhyagacchetāntadātauśukasāraṇau || 10 ||
saṃsthitamparvatāgreṣunirdareṣuguhāsuca |
samudrasyacatīreṣuvaneṣūpavaneṣuca || 11 ||
taramāṇañcatīrṇañcatartukāmañcasarvaśaḥ |
niviṣṭanniviścaivabhīmanādammahābalam || 12 ||
tadbalārṇavamakṣobhyandadṛśāteniśācarau |
taudadarśamahātejāḥpraticchannaucavibhīṣaṇaḥ |
ācacakṣe'tharāmāyagṛhītvāśukasāraṇau || 13 ||
tasyaimaurākṣasendrasyamantriṇauśukasāraṇau |
laṅkāyassamanuprāptaucārauparapurañjayaḥ || 14 ||
taudṛṣṭavāvyathitaurāmannirāśaujīvitetathā |
kṛtāñjalipuṭaubhītauvacanañcedamūcatuḥ || 15 ||
āvāmihāgatausaumya rāvaṇaprahitāvubhau |
parijñātumbalaṃsarvantavedaṃraghunandanaḥ || 16 ||
tayostadvacanaṃśrutvārāmodaśarathātmajaḥ |
abravītprahasanvākyaṃsarvabhūtahiterataḥ || 17 ||
yadidṛṣṭambalaṃsarvaṃvayaṃvāsuparikṣitāḥ |
yathoktaṃvākṛtaṅkāryachandataḥpratigamyatām || 18 ||
athakiñcidadṛṣṭaṃvābhūyastaddraṣṭumarhathaḥ |
vibhīṣaṇovākātsnaryenabhūyassandarśayiṣyati || 19 ||
nacedaṅgrahaṇamprāpyabhettavyañjīvitamprati |
nyastaśastraugṛhatauvānadūtauvadhamarhataḥ || 20 ||
pracchamānauvimuñcaitaucāraurātriñcarāvubhau |
śatrupakṣasyasatataṃvibhīṣaṇaḥ vikarṣiṇau || 21 ||
praviśyanagarīṃlaṅkāmbhavad bhyāndhanadānujaḥ |
vaktavyorakṣasāṃrājāyathoktaṃvacanammama || 22 ||
yadbalañcasamāśrityasītāmmehṛtavānapi |
taddarśayayathākāmaṃsasainyassahabāndhavaḥ || 23 ||
śvaḥkālyenagarīṃlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |
rakṣasañcabalampaśyaśarairvidhvaṃsitammayā || 24 ||
krodhambhīmamahammokṣyesasainyetvayirāvaṇaḥ |
śvaḥkālyevajravānvajrandānaveṣvivavāsavaḥ || 25 ||
itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau || 26 ||
jayetipratinandyaitaurāghavandharmavatsalam |
āgamyanagarīṃlaṅkāmabrūtāṃrākṣasādhipam || 27 ||
vibhīṣaṇagṛhītautuvadhārtaurākṣaseśvaraḥ |
dṛṣṭavādharmātmanāmuktaurāmeṇāmitatejasā || 28 ||
ekasthānagatāyatracatvāraḥpuruṣarṣabhāḥ |
lokapālasamāśśūrāḥkṛtāstrādṛḍhavikramā || 29 ||
rāmo dāśarathiḥ śrīmāml lakṣmaṇaḥ ca vibhīṣaṇaḥ |
sugrīvaḥ ca mahātejā mahāindra sama vikramaḥ || 30 ||
eteśaktāḥpurīlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |
utpāṭyasaṅkramayituṃsarvetiṣṭhantuvānarāḥ || 31 ||
yādṛśyantasyarāmasyarūpampraharaṇānica |
vadhiṣyatipurīṃlaṅkāmekastiṣṭhantutetrayaḥ || 32 ||
rāmalakṣmaṇaguptāsāsugrīveṇacavāhinī |
babhūvadurdarṣatarāsarvairapisurāsuraiḥ || 33 ||
prahṛṣṭarūpādhvajinīvanaukasām |
mahātmanāṃ sampratiyoddhumicchatām |
alaṃvirodhenaśamovidhīyatāmpradīyatāndāśarathāyamaidilī || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.