ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଷ୍ଠସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଲଙ୍କାଯାନ୍ତୁକୃତଙ୍କର୍ମଘୋରନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାଭଯାଵହମ୍ ।
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋହନୁମତାଶକ୍ରେଣେଵମହାତ୍ମନା ॥ 1 ॥
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ହ୍ରିଯାକିଞ୍ଚିଦଵାଙ୍ମୁଖଃ ।
ଧର୍ଷିତାଚପ୍ରଵିଷ୍ଟାଚଲଙ୍କାଦୁଷ୍ପ୍ରସହାପୁରୀ ॥ 2 ॥
ତେନଵାନରମାତ୍ରେଣଦୃଷ୍ଟାସୀତାଚଜାନକୀ ।
ପ୍ରାସାଦୋଧର୍ଷିତଶ୍ଚୈତ୍ଯଃପ୍ରଵରାରାକ୍ଷସାହତାଃ ॥ 3 ॥
ଆଵିଲାଚପୁରୀଲଙ୍କାସର୍ଵାହନୁମତାକୃତା ।
କିଙ୍କରିଷ୍ଯାମିଭଦ୍ରଂଵୋକିଂଵାଯୁକ୍ତମନନ୍ତରମ୍ ॥ 4 ॥
ଉଚ୍ଯତାନ୍ନସ୍ସମର୍ଥଂଯତ୍କୃତଞ୍ଚସୁକୃତମ୍ଭଵେତ୍ ।
ମନ୍ତ୍ରମୂଲଞ୍ଚଵିଜଯମ୍ପ୍ରଵଦନ୍ତିମନସ୍ଵିନଃ ॥ 5 ॥
ତସ୍ମଦ୍ଵୈରୋଚଯେମନ୍ତ୍ରଂରାମମ୍ପ୍ରତିମହାବଲାଃ ।
ତ୍ରିଵିଧାଃପୁରୁଷାଲୋକେଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯମାଃ ॥ 6 ॥
ତେଷାନ୍ତୁସମଵେତାନାଙ୍ଗୁଣଦୋଷୌଵଦାମ୍ଯହମ୍ ।
ମନ୍ତ୍ରିଭିର୍ହିତସଂଯୁକ୍ତୈସ୍ସମର୍ଥୈର୍ମନ୍ତ୍ରନିର୍ଣଯେ ॥ 7 ॥
ମିତ୍ରୈର୍ଵାପିସମାନାର୍ଥୈର୍ବାନ୍ଧଵୈରପିଵାଧିକୈଃ ।
ସହିତୋମନ୍ତ୍ରିଯିତ୍ଵାଯଃକର୍ମାରମ୍ଭାନ୍ପ୍ରଵର୍ତଯେତ୍ ॥ 8 ॥
ଦୈଵେଚକୁରୁତେଯତ୍ନନ୍ତମାହୁଃପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ।
କୋଽର୍ଥଂଵିମୃଶେଦେକୋଧର୍ମେପ୍ରକୁରୁତେମନଃ ॥ 9 ॥
କଃକାର୍ଯାଣିକୁରୁତେତମାହୁର୍ମଧ୍ଯମନ୍ନରମ୍ ।
ଗୁଣଦୋଷୌଵନିଶିଚତ୍ଯ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଯାଦୈଵଵ୍ଯପାଶ୍ରଯମ୍ ॥ 10 ॥
କରିଷ୍ଯାମୀତିଯଃକାର୍ଯମୁପେକ୍ଷେତ୍ସନରାଧମଃ ।
ଯଥେମେପୁରୁଷାନିତ୍ଯମୁତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯମାଃ ॥ 11 ॥
ଵମ୍ମନ୍ତ୍ରାଽହିଵିଜ୍ଞେଯାଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯମଃ ।
ଐକମତ୍ଯମୁପାଗମ୍ଯଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନଚକ୍ଷୁଷା ॥ 12 ॥
ମନ୍ତ୍ରିଣୋଯତ୍ରନିରତାସ୍ତମାହୁର୍ମନ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍ ।
ବହ୍ଵ୍ଯୋଽପିମତୀର୍ଗତ୍ଵାମନ୍ତ୍ରିଣାମର୍ଥନିର୍ଣଯେ ॥ 13 ॥
ପୁନର୍ଯତ୍ରୈକତାମ୍ପ୍ରାପ୍ତସ୍ସମନ୍ତ୍ରୋମଧ୍ଯମସ୍ସ୍ମୃତଃ ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମତିମାସ୍ଥାଯଯତ୍ରସମ୍ପ୍ରତିଭାଷ୍ଯତେ ॥ 14 ॥
ନ ଚ ଐକମତ୍ଯେ ଶ୍ରେଯୋ ଅସ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଃ ସୋ ଅଧମ ଉଚ୍ଯତେ ।
ତସ୍ମାତ୍ ସୁମନ୍ତ୍ରିତଂ ସାଧୁ ଭଵନ୍ତୋ ମନ୍ତ୍ରି ସତ୍ତମାଃ ॥ 15 ॥
କାର୍ଯଂସମ୍ପ୍ରତିପଦ୍ଯନ୍ତାମେତତ୍କୃତ୍ଯମ୍ମତମ୍ମମ ।
ଵାନରାଣାଂହିଧୀରାଣାଂସହସ୍ରୈଃପରିଵାରିତଃ ॥ 16 ॥
ରାମୋଽଭ୍ଯେତିପୁରୀଲଙ୍କାମସ୍ମାକମୁପରୋଧକଃ ।
ତରିଷ୍ଯତିଚସୁଵ୍ଯକ୍ତଂରାଘଵସ୍ସାଗରଂସୁଖମ୍ ॥ 17 ॥
ତରସାଯୁକ୍ତରୂପେଣସାନୁଜସ୍ସବଲାନୁଗଃ ।
ସମୁଦ୍ରମୁଚ୍ଛୋଷଯତିଵୀର୍ଯେଣାନ୍ଯତ୍କରୋତିଵା ॥ 18 ॥
ଅସ୍ମିନ୍ନେଵଙ୍ଗତେକାର୍ଯେଵିରୁଦ୍ଧେଵାନରୈସ୍ସହ ।
ହିତମ୍ପୁରେଚସୈନ୍ଯେଚସର୍ଵସମ୍ମନ୍ତ୍ରଯତାମ୍ମମ ॥ 19 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
laṅkāyāntukṛtaṅkarmaghorandṛṣṭavābhayāvaham |
rākṣasendrohanumatāśakreṇevamahātmanā || 1 ||
abravīdrākṣasān sarvānhriyākiñcidavāṅmukhaḥ |
dharṣitācapraviṣṭācalaṅkāduṣprasahāpurī || 2 ||
tenavānaramātreṇadṛṣṭāsītācajānakī |
prāsādodharṣitaścaityaḥpravarārākṣasāhatāḥ || 3 ||
āvilācapurīlaṅkāsarvāhanumatākṛtā |
kiṅkariṣyāmibhadraṃvokiṃvāyuktamanantaram || 4 ||
ucyatānnassamarthaṃyatkṛtañcasukṛtambhavet |
mantramūlañcavijayampravadantimanasvinaḥ || 5 ||
tasmadvairocayemantraṃrāmampratimahābalāḥ |
trividhāḥpuruṣālokeuttamādhamamadhyamāḥ || 6 ||
teṣāntusamavetānāṅguṇadoṣauvadāmyaham |
mantribhirhitasaṃyuktaissamarthairmantranirṇaye || 7 ||
mitrairvāpisamānārthairbāndhavairapivādhikaiḥ |
sahitomantriyitvāyaḥkarmārambhānpravartayet || 8 ||
daivecakuruteyatnantamāhuḥpuruṣottamam |
ko'rthaṃvimṛśedekodharmeprakurutemanaḥ || 9 ||
kaḥkāryāṇikurutetamāhurmadhyamannaram |
guṇadoṣauvaniśicatya tyaktyādaivavyapāśrayam || 10 ||
kariṣyāmītiyaḥkāryamupekṣetsanarādhamaḥ |
yathemepuruṣānityamuttamādhamamadhyamāḥ || 11 ||
vammantrā'hivijñeyāuttamādhamamadhyamaḥ |
aikamatyamupāgamyaśāstradṛṣṭenacakṣuṣā || 12 ||
mantriṇoyatraniratāstamāhurmantramuttamam |
bahvyo'pimatīrgatvāmantriṇāmarthanirṇaye || 13 ||
punaryatraikatāmprāptassamantromadhyamassmṛtaḥ |
anyonyamatimāsthāyayatrasampratibhāṣyate || 14 ||
na ca aikamatye śreyo asti mantraḥ so adhama ucyate |
tasmāt sumantritaṃ sādhu bhavanto mantri sattamāḥ || 15 ||
kāryaṃsampratipadyantāmetatkṛtyammatammama |
vānarāṇāṃhidhīrāṇāṃsahasraiḥparivāritaḥ || 16 ||
rāmo'bhyetipurīlaṅkāmasmākamuparodhakaḥ |
tariṣyaticasuvyaktaṃrāghavassāgaraṃsukham || 17 ||
tarasāyuktarūpeṇasānujassabalānugaḥ |
samudramucchoṣayativīryeṇānyatkarotivā || 18 ||
asminnevaṅgatekāryeviruddhevānaraissaha |
hitampurecasainyecasarvasammantrayatāmmama || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षष्ठस्सर्गः ।
लङ्कायान्तुकृतङ्कर्मघोरन्दृष्टवाभयावहम् ।
राक्षसेन्द्रोहनुमताशक्रेणेवमहात्मना ॥ 1 ॥
अब्रवीद्राक्षसान् सर्वान्ह्रियाकिञ्चिदवाङ्मुखः ।
धर्षिताचप्रविष्टाचलङ्कादुष्प्रसहापुरी ॥ 2 ॥
तेनवानरमात्रेणदृष्टासीताचजानकी ।
प्रासादोधर्षितश्चैत्यःप्रवराराक्षसाहताः ॥ 3 ॥
आविलाचपुरीलङ्कासर्वाहनुमताकृता ।
किङ्करिष्यामिभद्रंवोकिंवायुक्तमनन्तरम् ॥ 4 ॥
उच्यतान्नस्समर्थंयत्कृतञ्चसुकृतम्भवेत् ।
मन्त्रमूलञ्चविजयम्प्रवदन्तिमनस्विनः ॥ 5 ॥
तस्मद्वैरोचयेमन्त्रंरामम्प्रतिमहाबलाः ।
त्रिविधाःपुरुषालोकेउत्तमाधममध्यमाः ॥ 6 ॥
तेषान्तुसमवेतानाङ्गुणदोषौवदाम्यहम् ।
मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ॥ 7 ॥
मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।
सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ॥ 8 ॥
दैवेचकुरुतेयत्नन्तमाहुःपुरुषोत्तमम् ।
कोऽर्थंविमृशेदेकोधर्मेप्रकुरुतेमनः ॥ 9 ॥
कःकार्याणिकुरुतेतमाहुर्मध्यमन्नरम् ।
गुणदोषौवनिशिचत्य त्यक्त्यादैवव्यपाश्रयम् ॥ 10 ॥
करिष्यामीतियःकार्यमुपेक्षेत्सनराधमः ।
यथेमेपुरुषानित्यमुत्तमाधममध्यमाः ॥ 11 ॥
वम्मन्त्राऽहिविज्ञेयाउत्तमाधममध्यमः ।
ऐकमत्यमुपागम्यशास्त्रदृष्टेनचक्षुषा ॥ 12 ॥
मन्त्रिणोयत्रनिरतास्तमाहुर्मन्त्रमुत्तमम् ।
बह्व्योऽपिमतीर्गत्वामन्त्रिणामर्थनिर्णये ॥ 13 ॥
पुनर्यत्रैकताम्प्राप्तस्समन्त्रोमध्यमस्स्मृतः ।
अन्योन्यमतिमास्थाययत्रसम्प्रतिभाष्यते ॥ 14 ॥
न च ऐकमत्ये श्रेयो अस्ति मन्त्रः सो अधम उच्यते ।
तस्मात् सुमन्त्रितं साधु भवन्तो मन्त्रि सत्तमाः ॥ 15 ॥
कार्यंसम्प्रतिपद्यन्तामेतत्कृत्यम्मतम्मम ।
वानराणांहिधीराणांसहस्रैःपरिवारितः ॥ 16 ॥
रामोऽभ्येतिपुरीलङ्कामस्माकमुपरोधकः ।
तरिष्यतिचसुव्यक्तंराघवस्सागरंसुखम् ॥ 17 ॥
तरसायुक्तरूपेणसानुजस्सबलानुगः ।
समुद्रमुच्छोषयतिवीर्येणान्यत्करोतिवा ॥ 18 ॥
अस्मिन्नेवङ्गतेकार्येविरुद्धेवानरैस्सह ।
हितम्पुरेचसैन्येचसर्वसम्मन्त्रयताम्मम ॥ 19 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षष्ठस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
laṅkāyāntukṛtaṅkarmaghorandṛṣṭavābhayāvaham |
rākṣasendrohanumatāśakreṇevamahātmanā || 1 ||
abravīdrākṣasān sarvānhriyākiñcidavāṅmukhaḥ |
dharṣitācapraviṣṭācalaṅkāduṣprasahāpurī || 2 ||
tenavānaramātreṇadṛṣṭāsītācajānakī |
prāsādodharṣitaścaityaḥpravarārākṣasāhatāḥ || 3 ||
āvilācapurīlaṅkāsarvāhanumatākṛtā |
kiṅkariṣyāmibhadraṃvokiṃvāyuktamanantaram || 4 ||
ucyatānnassamarthaṃyatkṛtañcasukṛtambhavet |
mantramūlañcavijayampravadantimanasvinaḥ || 5 ||
tasmadvairocayemantraṃrāmampratimahābalāḥ |
trividhāḥpuruṣālokeuttamādhamamadhyamāḥ || 6 ||
teṣāntusamavetānāṅguṇadoṣauvadāmyaham |
mantribhirhitasaṃyuktaissamarthairmantranirṇaye || 7 ||
mitrairvāpisamānārthairbāndhavairapivādhikaiḥ |
sahitomantriyitvāyaḥkarmārambhānpravartayet || 8 ||
daivecakuruteyatnantamāhuḥpuruṣottamam |
ko'rthaṃvimṛśedekodharmeprakurutemanaḥ || 9 ||
kaḥkāryāṇikurutetamāhurmadhyamannaram |
guṇadoṣauvaniśicatya tyaktyādaivavyapāśrayam || 10 ||
kariṣyāmītiyaḥkāryamupekṣetsanarādhamaḥ |
yathemepuruṣānityamuttamādhamamadhyamāḥ || 11 ||
vammantrā'hivijñeyāuttamādhamamadhyamaḥ |
aikamatyamupāgamyaśāstradṛṣṭenacakṣuṣā || 12 ||
mantriṇoyatraniratāstamāhurmantramuttamam |
bahvyo'pimatīrgatvāmantriṇāmarthanirṇaye || 13 ||
punaryatraikatāmprāptassamantromadhyamassmṛtaḥ |
anyonyamatimāsthāyayatrasampratibhāṣyate || 14 ||
na ca aikamatye śreyo asti mantraḥ so adhama ucyate |
tasmāt sumantritaṃ sādhu bhavanto mantri sattamāḥ || 15 ||
kāryaṃsampratipadyantāmetatkṛtyammatammama |
vānarāṇāṃhidhīrāṇāṃsahasraiḥparivāritaḥ || 16 ||
rāmo'bhyetipurīlaṅkāmasmākamuparodhakaḥ |
tariṣyaticasuvyaktaṃrāghavassāgaraṃsukham || 17 ||
tarasāyuktarūpeṇasānujassabalānugaḥ |
samudramucchoṣayativīryeṇānyatkarotivā || 18 ||
asminnevaṅgatekāryeviruddhevānaraissaha |
hitampurecasainyecasarvasammantrayatāmmama || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.