ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷഷ്ഠസ്സര്ഗഃ ।
ലങ്കായാന്തുകൃതങ്കര്മഘോരന്ദൃഷ്ടവാഭയാവഹമ് ।
രാക്ഷസേന്ദ്രോഹനുമതാശക്രേണേവമഹാത്മനാ ॥ 1 ॥
അബ്രവീദ്രാക്ഷസാന് സര്വാന്ഹ്രിയാകിഞ്ചിദവാങ്മുഖഃ ।
ധര്ഷിതാചപ്രവിഷ്ടാചലങ്കാദുഷ്പ്രസഹാപുരീ ॥ 2 ॥
തേനവാനരമാത്രേണദൃഷ്ടാസീതാചജാനകീ ।
പ്രാസാദോധര്ഷിതശ്ചൈത്യഃപ്രവരാരാക്ഷസാഹതാഃ ॥ 3 ॥
ആവിലാചപുരീലങ്കാസര്വാഹനുമതാകൃതാ ।
കിങ്കരിഷ്യാമിഭദ്രംവോകിംവായുക്തമനന്തരമ് ॥ 4 ॥
ഉച്യതാന്നസ്സമര്ഥംയത്കൃതഞ്ചസുകൃതമ്ഭവേത് ।
മന്ത്രമൂലഞ്ചവിജയമ്പ്രവദന്തിമനസ്വിനഃ ॥ 5 ॥
തസ്മദ്വൈരോചയേമന്ത്രംരാമമ്പ്രതിമഹാബലാഃ ।
ത്രിവിധാഃപുരുഷാലോകേഉത്തമാധമമധ്യമാഃ ॥ 6 ॥
തേഷാന്തുസമവേതാനാങ്ഗുണദോഷൌവദാമ്യഹമ് ।
മന്ത്രിഭിര്ഹിതസംയുക്തൈസ്സമര്ഥൈര്മന്ത്രനിര്ണയേ ॥ 7 ॥
മിത്രൈര്വാപിസമാനാര്ഥൈര്ബാന്ധവൈരപിവാധികൈഃ ।
സഹിതോമന്ത്രിയിത്വായഃകര്മാരമ്ഭാന്പ്രവര്തയേത് ॥ 8 ॥
ദൈവേചകുരുതേയത്നന്തമാഹുഃപുരുഷോത്തമമ് ।
കോഽര്ഥംവിമൃശേദേകോധര്മേപ്രകുരുതേമനഃ ॥ 9 ॥
കഃകാര്യാണികുരുതേതമാഹുര്മധ്യമന്നരമ് ।
ഗുണദോഷൌവനിശിചത്യ ത്യക്ത്യാദൈവവ്യപാശ്രയമ് ॥ 10 ॥
കരിഷ്യാമീതിയഃകാര്യമുപേക്ഷേത്സനരാധമഃ ।
യഥേമേപുരുഷാനിത്യമുത്തമാധമമധ്യമാഃ ॥ 11 ॥
വമ്മന്ത്രാഽഹിവിജ്ഞേയാഉത്തമാധമമധ്യമഃ ।
ഐകമത്യമുപാഗമ്യശാസ്ത്രദൃഷ്ടേനചക്ഷുഷാ ॥ 12 ॥
മന്ത്രിണോയത്രനിരതാസ്തമാഹുര്മന്ത്രമുത്തമമ് ।
ബഹ്വ്യോഽപിമതീര്ഗത്വാമന്ത്രിണാമര്ഥനിര്ണയേ ॥ 13 ॥
പുനര്യത്രൈകതാമ്പ്രാപ്തസ്സമന്ത്രോമധ്യമസ്സ്മൃതഃ ।
അന്യോന്യമതിമാസ്ഥായയത്രസമ്പ്രതിഭാഷ്യതേ ॥ 14 ॥
ന ച ഐകമത്യേ ശ്രേയോ അസ്തി മന്ത്രഃ സോ അധമ ഉച്യതേ ।
തസ്മാത് സുമന്ത്രിതം സാധു ഭവന്തോ മന്ത്രി സത്തമാഃ ॥ 15 ॥
കാര്യംസമ്പ്രതിപദ്യന്താമേതത്കൃത്യമ്മതമ്മമ ।
വാനരാണാംഹിധീരാണാംസഹസ്രൈഃപരിവാരിതഃ ॥ 16 ॥
രാമോഽഭ്യേതിപുരീലങ്കാമസ്മാകമുപരോധകഃ ।
തരിഷ്യതിചസുവ്യക്തംരാഘവസ്സാഗരംസുഖമ് ॥ 17 ॥
തരസായുക്തരൂപേണസാനുജസ്സബലാനുഗഃ ।
സമുദ്രമുച്ഛോഷയതിവീര്യേണാന്യത്കരോതിവാ ॥ 18 ॥
അസ്മിന്നേവങ്ഗതേകാര്യേവിരുദ്ധേവാനരൈസ്സഹ ।
ഹിതമ്പുരേചസൈന്യേചസര്വസമ്മന്ത്രയതാമ്മമ ॥ 19 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
laṅkāyāntukṛtaṅkarmaghorandṛṣṭavābhayāvaham |
rākṣasendrohanumatāśakreṇevamahātmanā || 1 ||
abravīdrākṣasān sarvānhriyākiñcidavāṅmukhaḥ |
dharṣitācapraviṣṭācalaṅkāduṣprasahāpurī || 2 ||
tenavānaramātreṇadṛṣṭāsītācajānakī |
prāsādodharṣitaścaityaḥpravarārākṣasāhatāḥ || 3 ||
āvilācapurīlaṅkāsarvāhanumatākṛtā |
kiṅkariṣyāmibhadraṃvokiṃvāyuktamanantaram || 4 ||
ucyatānnassamarthaṃyatkṛtañcasukṛtambhavet |
mantramūlañcavijayampravadantimanasvinaḥ || 5 ||
tasmadvairocayemantraṃrāmampratimahābalāḥ |
trividhāḥpuruṣālokeuttamādhamamadhyamāḥ || 6 ||
teṣāntusamavetānāṅguṇadoṣauvadāmyaham |
mantribhirhitasaṃyuktaissamarthairmantranirṇaye || 7 ||
mitrairvāpisamānārthairbāndhavairapivādhikaiḥ |
sahitomantriyitvāyaḥkarmārambhānpravartayet || 8 ||
daivecakuruteyatnantamāhuḥpuruṣottamam |
ko'rthaṃvimṛśedekodharmeprakurutemanaḥ || 9 ||
kaḥkāryāṇikurutetamāhurmadhyamannaram |
guṇadoṣauvaniśicatya tyaktyādaivavyapāśrayam || 10 ||
kariṣyāmītiyaḥkāryamupekṣetsanarādhamaḥ |
yathemepuruṣānityamuttamādhamamadhyamāḥ || 11 ||
vammantrā'hivijñeyāuttamādhamamadhyamaḥ |
aikamatyamupāgamyaśāstradṛṣṭenacakṣuṣā || 12 ||
mantriṇoyatraniratāstamāhurmantramuttamam |
bahvyo'pimatīrgatvāmantriṇāmarthanirṇaye || 13 ||
punaryatraikatāmprāptassamantromadhyamassmṛtaḥ |
anyonyamatimāsthāyayatrasampratibhāṣyate || 14 ||
na ca aikamatye śreyo asti mantraḥ so adhama ucyate |
tasmāt sumantritaṃ sādhu bhavanto mantri sattamāḥ || 15 ||
kāryaṃsampratipadyantāmetatkṛtyammatammama |
vānarāṇāṃhidhīrāṇāṃsahasraiḥparivāritaḥ || 16 ||
rāmo'bhyetipurīlaṅkāmasmākamuparodhakaḥ |
tariṣyaticasuvyaktaṃrāghavassāgaraṃsukham || 17 ||
tarasāyuktarūpeṇasānujassabalānugaḥ |
samudramucchoṣayativīryeṇānyatkarotivā || 18 ||
asminnevaṅgatekāryeviruddhevānaraissaha |
hitampurecasainyecasarvasammantrayatāmmama || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षष्ठस्सर्गः ।
लङ्कायान्तुकृतङ्कर्मघोरन्दृष्टवाभयावहम् ।
राक्षसेन्द्रोहनुमताशक्रेणेवमहात्मना ॥ 1 ॥
अब्रवीद्राक्षसान् सर्वान्ह्रियाकिञ्चिदवाङ्मुखः ।
धर्षिताचप्रविष्टाचलङ्कादुष्प्रसहापुरी ॥ 2 ॥
तेनवानरमात्रेणदृष्टासीताचजानकी ।
प्रासादोधर्षितश्चैत्यःप्रवराराक्षसाहताः ॥ 3 ॥
आविलाचपुरीलङ्कासर्वाहनुमताकृता ।
किङ्करिष्यामिभद्रंवोकिंवायुक्तमनन्तरम् ॥ 4 ॥
उच्यतान्नस्समर्थंयत्कृतञ्चसुकृतम्भवेत् ।
मन्त्रमूलञ्चविजयम्प्रवदन्तिमनस्विनः ॥ 5 ॥
तस्मद्वैरोचयेमन्त्रंरामम्प्रतिमहाबलाः ।
त्रिविधाःपुरुषालोकेउत्तमाधममध्यमाः ॥ 6 ॥
तेषान्तुसमवेतानाङ्गुणदोषौवदाम्यहम् ।
मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ॥ 7 ॥
मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।
सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ॥ 8 ॥
दैवेचकुरुतेयत्नन्तमाहुःपुरुषोत्तमम् ।
कोऽर्थंविमृशेदेकोधर्मेप्रकुरुतेमनः ॥ 9 ॥
कःकार्याणिकुरुतेतमाहुर्मध्यमन्नरम् ।
गुणदोषौवनिशिचत्य त्यक्त्यादैवव्यपाश्रयम् ॥ 10 ॥
करिष्यामीतियःकार्यमुपेक्षेत्सनराधमः ।
यथेमेपुरुषानित्यमुत्तमाधममध्यमाः ॥ 11 ॥
वम्मन्त्राऽहिविज्ञेयाउत्तमाधममध्यमः ।
ऐकमत्यमुपागम्यशास्त्रदृष्टेनचक्षुषा ॥ 12 ॥
मन्त्रिणोयत्रनिरतास्तमाहुर्मन्त्रमुत्तमम् ।
बह्व्योऽपिमतीर्गत्वामन्त्रिणामर्थनिर्णये ॥ 13 ॥
पुनर्यत्रैकताम्प्राप्तस्समन्त्रोमध्यमस्स्मृतः ।
अन्योन्यमतिमास्थाययत्रसम्प्रतिभाष्यते ॥ 14 ॥
न च ऐकमत्ये श्रेयो अस्ति मन्त्रः सो अधम उच्यते ।
तस्मात् सुमन्त्रितं साधु भवन्तो मन्त्रि सत्तमाः ॥ 15 ॥
कार्यंसम्प्रतिपद्यन्तामेतत्कृत्यम्मतम्मम ।
वानराणांहिधीराणांसहस्रैःपरिवारितः ॥ 16 ॥
रामोऽभ्येतिपुरीलङ्कामस्माकमुपरोधकः ।
तरिष्यतिचसुव्यक्तंराघवस्सागरंसुखम् ॥ 17 ॥
तरसायुक्तरूपेणसानुजस्सबलानुगः ।
समुद्रमुच्छोषयतिवीर्येणान्यत्करोतिवा ॥ 18 ॥
अस्मिन्नेवङ्गतेकार्येविरुद्धेवानरैस्सह ।
हितम्पुरेचसैन्येचसर्वसम्मन्त्रयताम्मम ॥ 19 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षष्ठस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
laṅkāyāntukṛtaṅkarmaghorandṛṣṭavābhayāvaham |
rākṣasendrohanumatāśakreṇevamahātmanā || 1 ||
abravīdrākṣasān sarvānhriyākiñcidavāṅmukhaḥ |
dharṣitācapraviṣṭācalaṅkāduṣprasahāpurī || 2 ||
tenavānaramātreṇadṛṣṭāsītācajānakī |
prāsādodharṣitaścaityaḥpravarārākṣasāhatāḥ || 3 ||
āvilācapurīlaṅkāsarvāhanumatākṛtā |
kiṅkariṣyāmibhadraṃvokiṃvāyuktamanantaram || 4 ||
ucyatānnassamarthaṃyatkṛtañcasukṛtambhavet |
mantramūlañcavijayampravadantimanasvinaḥ || 5 ||
tasmadvairocayemantraṃrāmampratimahābalāḥ |
trividhāḥpuruṣālokeuttamādhamamadhyamāḥ || 6 ||
teṣāntusamavetānāṅguṇadoṣauvadāmyaham |
mantribhirhitasaṃyuktaissamarthairmantranirṇaye || 7 ||
mitrairvāpisamānārthairbāndhavairapivādhikaiḥ |
sahitomantriyitvāyaḥkarmārambhānpravartayet || 8 ||
daivecakuruteyatnantamāhuḥpuruṣottamam |
ko'rthaṃvimṛśedekodharmeprakurutemanaḥ || 9 ||
kaḥkāryāṇikurutetamāhurmadhyamannaram |
guṇadoṣauvaniśicatya tyaktyādaivavyapāśrayam || 10 ||
kariṣyāmītiyaḥkāryamupekṣetsanarādhamaḥ |
yathemepuruṣānityamuttamādhamamadhyamāḥ || 11 ||
vammantrā'hivijñeyāuttamādhamamadhyamaḥ |
aikamatyamupāgamyaśāstradṛṣṭenacakṣuṣā || 12 ||
mantriṇoyatraniratāstamāhurmantramuttamam |
bahvyo'pimatīrgatvāmantriṇāmarthanirṇaye || 13 ||
punaryatraikatāmprāptassamantromadhyamassmṛtaḥ |
anyonyamatimāsthāyayatrasampratibhāṣyate || 14 ||
na ca aikamatye śreyo asti mantraḥ so adhama ucyate |
tasmāt sumantritaṃ sādhu bhavanto mantri sattamāḥ || 15 ||
kāryaṃsampratipadyantāmetatkṛtyammatammama |
vānarāṇāṃhidhīrāṇāṃsahasraiḥparivāritaḥ || 16 ||
rāmo'bhyetipurīlaṅkāmasmākamuparodhakaḥ |
tariṣyaticasuvyaktaṃrāghavassāgaraṃsukham || 17 ||
tarasāyuktarūpeṇasānujassabalānugaḥ |
samudramucchoṣayativīryeṇānyatkarotivā || 18 ||
asminnevaṅgatekāryeviruddhevānaraissaha |
hitampurecasainyecasarvasammantrayatāmmama || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.