Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ സപ്തദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
Shloka 1
സ ഉവാചമഹാപ്രാമസ്സോഽഭിവാദ്യപ്ലവങ്ഗമഃ ।
രാമംവചനമര്ഥജ്ഞോവരംസര്വധനുഷ്മതാമ് ॥ 1 ॥
രാമംവചനമര്ഥജ്ഞോവരംസര്വധനുഷ്മതാമ് ॥ 1 ॥
sa uvācamahāprāmasso'bhivādyaplavaṅgamaḥ |
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām || 1 ||
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām || 1 ||
Shloka 2
യന്നിമിത്തോഽയമാരമ്ബഃകര്മണാംയഃഫലോദയഃ ।
താന്ദേവീംശോകസന്തപ്താന്ദ്രഷ്ടുമര്ഹസിമൈഥിലീമ് ॥ 2 ॥
താന്ദേവീംശോകസന്തപ്താന്ദ്രഷ്ടുമര്ഹസിമൈഥിലീമ് ॥ 2 ॥
yannimitto'yamārambaḥkarmaṇāṃyaḥphalodayaḥ |
tāndevīṃśokasantaptāndraṣṭumarhasimaithilīm || 2 ||
tāndevīṃśokasantaptāndraṣṭumarhasimaithilīm || 2 ||
Shloka 3
സാഹിശോകസമാവിഷ്ടാബാഷ്പപര്യാകുലേക്ഷണാ ।
മൈഥിലീവിജയംശ്രുത്വാദ്രഷ്ടുന്ത്വാമഭികാങ്ക്ഷതി ॥ 3 ॥
മൈഥിലീവിജയംശ്രുത്വാദ്രഷ്ടുന്ത്വാമഭികാങ്ക്ഷതി ॥ 3 ॥
sāhiśokasamāviṣṭābāṣpaparyākulekṣaṇā |
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuntvāmabhikāṅkṣati || 3 ||
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuntvāmabhikāṅkṣati || 3 ||
Shloka 4
പൂര്വകാത്പ്രത്യയാച്ചാഹമുക്തോവിശ്വസ്തയാതയാ ।
ഭര്താരന്ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമികൃതാര്ഥംസഹലക്ഷ്മണമ് ॥ 4 ॥
ഭര്താരന്ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമികൃതാര്ഥംസഹലക്ഷ്മണമ് ॥ 4 ॥
pūrvakātpratyayāccāhamuktoviśvastayātayā |
bhartārandraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam || 4 ||
bhartārandraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam || 4 ||
Shloka 5
ഏവമുക്തോഹനുമതാരാമോധര്മഭൃതാംവരഃ ।
ആഗച്ഛത്സഹസാധ്യാനമീഷദ്ഭാഷ്പപരിപ്ലുതഃ ॥ 5 ॥
ആഗച്ഛത്സഹസാധ്യാനമീഷദ്ഭാഷ്പപരിപ്ലുതഃ ॥ 5 ॥
evamuktohanumatārāmodharmabhṛtāṃvaraḥ |
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ || 5 ||
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ || 5 ||
Shloka 6
ദീര്ഘമുഷ്ണംവിനിഃശ്വസ്യജഗതീമവലോകയന് ।
ഉവാചമേഘസങ്കാശംവിഭീഷണമുപസ്ഥിതമ് ॥ 6 ॥
ഉവാചമേഘസങ്കാശംവിഭീഷണമുപസ്ഥിതമ് ॥ 6 ॥
dīrghamuṣṇaṃviniḥśvasyajagatīmavalokayan |
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam || 6 ||
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam || 6 ||
Shloka 7
ദിവ്യാങ്ഗരാഗാംവൈദേഹീന്ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാമ് ।
ഇഹസീതാംശിരഃസ്നാതാമുപസ്ഥാപയമാചിരമ് ॥ 7 ॥
ഇഹസീതാംശിരഃസ്നാതാമുപസ്ഥാപയമാചിരമ് ॥ 7 ॥
divyāṅgarāgāṃvaidehīndivyābharaṇabhūṣitām |
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram || 7 ||
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram || 7 ||
Shloka 8
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണത്വരമാണോവിഭീഷണഃ ।
പ്രവിശ്യാന്തഃപുരംസീതാംസ്ത്രീഭിസ്സ്വാഭിരോചദയത് ॥ 8 ॥
പ്രവിശ്യാന്തഃപുരംസീതാംസ്ത്രീഭിസ്സ്വാഭിരോചദയത് ॥ 8 ॥
evamuktasturāmeṇatvaramāṇovibhīṣaṇaḥ |
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat || 8 ||
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat || 8 ||
Shloka 9
തതസ്സീതാമ്മഹാഭാഗാന്ദൃഷ്ടവോവാചവിഭീഷണഃ ।
മൂര്ധ്നിബദ്ധാഞ്ജലിശ്രീമാന്വിനീതോരാക്ഷസേശ്വരഃ ॥ 9 ॥
മൂര്ധ്നിബദ്ധാഞ്ജലിശ്രീമാന്വിനീതോരാക്ഷസേശ്വരഃ ॥ 9 ॥
tatassītāmmahābhāgāndṛṣṭavovācavibhīṣaṇaḥ |
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ || 9 ||
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ || 9 ||
Shloka 10
ദിവ്യാങ്ഗരാഗാവൈദേഹീദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാ ।
യാനമാരോഹഭദ്രന്തേഭര്താത്വാന്ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി ॥ 10 ॥
യാനമാരോഹഭദ്രന്തേഭര്താത്വാന്ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി ॥ 10 ॥
divyāṅgarāgāvaidehīdivyābharaṇabhūṣitā |
yānamārohabhadrantebhartātvāndraṣṭumicchati || 10 ||
yānamārohabhadrantebhartātvāndraṣṭumicchati || 10 ||
Shloka 11
ഏവമുക്താതുവൈദേഹീപ്രത്യുവാചവിഭീഷണമ് ।
അസ്നാത്വാദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമിഭര്താരംരാക്ഷസേശ്വര ॥ 11 ॥
അസ്നാത്വാദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമിഭര്താരംരാക്ഷസേശ്വര ॥ 11 ॥
evamuktātuvaidehīpratyuvācavibhīṣaṇam |
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara || 11 ||
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara || 11 ||
Shloka 12
തസ്യാസ്തദ്വചനംശ്രുത്വാപ്രത്യുവാചവിഭീഷണഃ ।
യഥാഹരാമോഭഹര്താതേതത്തഥാകര്തുമാര്ഹസിമാര്ഹസി ॥ 12 ॥
യഥാഹരാമോഭഹര്താതേതത്തഥാകര്തുമാര്ഹസിമാര്ഹസി ॥ 12 ॥
tasyāstadvacanaṃśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi || 12 ||
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi || 12 ||
Shloka 13
തസ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാമൈഥിലീപതിദേവതാ ।
ഭര്തൃഭക്ത്യാവൃതാസാധ്വീതഥേതിപ്രത്യഭാഷത ॥ 13 ॥
ഭര്തൃഭക്ത്യാവൃതാസാധ്വീതഥേതിപ്രത്യഭാഷത ॥ 13 ॥
tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilīpatidevatā |
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata || 13 ||
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata || 13 ||
Shloka 14
തതസ്സീതാംശിരഃസ്നാതാംസംയുക്താമ്പ്രതികര്മണാ ।
മഹാര്ഹാഭരണോപേതാമ്മഹാര്ഹാമ്ബരധാരിണീമ് ॥ 14 ॥
മഹാര്ഹാഭരണോപേതാമ്മഹാര്ഹാമ്ബരധാരിണീമ് ॥ 14 ॥
tatassītāṃśiraḥsnātāṃsaṃyuktāmpratikarmaṇā |
mahārhābharaṇopetāmmahārhāmbaradhāriṇīm || 14 ||
mahārhābharaṇopetāmmahārhāmbaradhāriṇīm || 14 ||
Shloka 15
ആരോപ്യശിബികാന്ദീപ്താമ്പരാര്ഘ്യാമ്ബരസമ്വൃതാമ് ।
രാക്ഷസൈര്ഭഹുഭിര്ഗുപ്താമാജഹാരവിഭീഷണഃ ॥ 15 ॥
രാക്ഷസൈര്ഭഹുഭിര്ഗുപ്താമാജഹാരവിഭീഷണഃ ॥ 15 ॥
āropyaśibikāndīptāmparārghyāmbarasamvṛtām |
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ || 15 ||
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ || 15 ||
Shloka 16
സോഽഭിഗമ്യമഹാത്മാനഞ്ജ്ഞാതാവപിധ്യാനമാസ്ഥിതമ് ।
പ്രണതശ്ചപ്രഹൃഷ്ടശ്ചപ്രാപ്താംസീതാന്ന്യവേദയത് ॥ 16 ॥
പ്രണതശ്ചപ്രഹൃഷ്ടശ്ചപ്രാപ്താംസീതാന്ന്യവേദയത് ॥ 16 ॥
so'bhigamyamahātmānañjñātāvapidhyānamāsthitam |
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītānnyavedayat || 16 ||
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītānnyavedayat || 16 ||
Shloka 17
താമാഗതാമുപശ്രുത്യരക്ഷോഗൃഹചിരോഷിതാമ് ।
ഹര്ഷോദൈന്യഞ്ച രോഷശ്ചത്രയംരാഘവമാവിശത് ॥ 17 ॥
ഹര്ഷോദൈന്യഞ്ച രോഷശ്ചത്രയംരാഘവമാവിശത് ॥ 17 ॥
tāmāgatāmupaśrutyarakṣogṛhaciroṣitām |
harṣodainyañca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat || 17 ||
harṣodainyañca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat || 17 ||
Shloka 18
തതഃപാര്ശ്വഗതന്ദൃഷ്ടവാസവിമര്ശംവിചാരയന് ।
വിഭീഷണമിദംവാക്യമഹൃഷ്ടോരാഘവോഽബ്രവീത് ॥ 18 ॥
വിഭീഷണമിദംവാക്യമഹൃഷ്ടോരാഘവോഽബ്രവീത് ॥ 18 ॥
tataḥpārśvagatandṛṣṭavāsavimarśaṃvicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt || 18 ||
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt || 18 ||
Shloka 19
രാക്ഷസാധിപതേസൌമ്യനിത്യമ്മദ്വിജയേരത ।
വൈദേഹീസന്നികര്ഷമ്മേശീഘ്രംസമുപഗച്ഛതു ॥ 19 ॥
വൈദേഹീസന്നികര്ഷമ്മേശീഘ്രംസമുപഗച്ഛതു ॥ 19 ॥
rākṣasādhipatesaumyanityammadvijayerata |
vaidehīsannikarṣammeśīghraṃsamupagacchatu || 19 ||
vaidehīsannikarṣammeśīghraṃsamupagacchatu || 19 ||
Shloka 20
തസ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാരാഘവസ്യവിഭീഷണഃ ।
തൂര്ണമുത്സാരണന്തത്രകാരയാമാസധര്മവിത് ॥ 20 ॥
തൂര്ണമുത്സാരണന്തത്രകാരയാമാസധര്മവിത് ॥ 20 ॥
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavasyavibhīṣaṇaḥ |
tūrṇamutsāraṇantatrakārayāmāsadharmavit || 20 ||
tūrṇamutsāraṇantatrakārayāmāsadharmavit || 20 ||
Shloka 21
കഞ്ചുകോഷ്ണീഷിണസ്തത്രവേത്രജര്ജരപാണയഃ ।
ഉത്സാരയന്തസ്താന്യോധാന്സമന്താത് പരിചക്രമുഃ ॥ 21 ॥
ഉത്സാരയന്തസ്താന്യോധാന്സമന്താത് പരിചക്രമുഃ ॥ 21 ॥
kañcukoṣṇīṣiṇastatravetrajarjarapāṇayaḥ |
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ || 21 ||
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ || 21 ||
Shloka 22
ഋക്ഷാണാംവാനരാണാം ച രാക്ഷസാനാം ച സര്വശഃ ।
വൃന്ദാന്യുത്സാര്യമാണാനിദൂരമുത്തസ്ഥുരന്തതഃ ॥ 22 ॥
വൃന്ദാന്യുത്സാര്യമാണാനിദൂരമുത്തസ്ഥുരന്തതഃ ॥ 22 ॥
ṛkṣāṇāṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ |
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ || 22 ||
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ || 22 ||
Shloka 23
തേഷാമുത്സാര്യമാണാനാന്നിഃസ്വനഃസുമഹാനഭൂത് ।
വായുനോദ്ധൂയാമാനസ്യസാഗരസ്യേവനിഃസ്വനഃ ॥ 23 ॥
വായുനോദ്ധൂയാമാനസ്യസാഗരസ്യേവനിഃസ്വനഃ ॥ 23 ॥
teṣāmutsāryamāṇānānniḥsvanaḥsumahānabhūt |
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ || 23 ||
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ || 23 ||
Shloka 24
ഉത്സാര്യമാണാന് ദൃഷ്ടവാഥജഗത്യാഞ്ജാതസമ്ഭ്രമാന് ।
ദാക്ഷിണ്യാത്തദമര്ഷാച്ചവാരയാമാസരാഘവഃ ॥ 24 ॥
ദാക്ഷിണ്യാത്തദമര്ഷാച്ചവാരയാമാസരാഘവഃ ॥ 24 ॥
utsāryamāṇān dṛṣṭavāthajagatyāñjātasambhramān |
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ || 24 ||
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ || 24 ||
Shloka 25
സംരമ്ബശ്ചാബ്രവീദ്രാമശ്ചക്ഷുഷാപ്രദഹന്നിവ ।
വിഭീഷണമ്മഹാപ്രാജ്ഞംസോപാലമ്ബമിദംവചഃ ॥ 25 ॥
വിഭീഷണമ്മഹാപ്രാജ്ഞംസോപാലമ്ബമിദംവചഃ ॥ 25 ॥
saṃrambaścābravīdrāmaścakṣuṣāpradahanniva |
vibhīṣaṇammahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ || 25 ||
vibhīṣaṇammahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ || 25 ||
Shloka 26
കിമര്ഥമ്മാമനാദൃത്യക്ലിശ്യതേഽയന്ത്വയാജനഃ ।
നിവര്തയൈനമുദ്യോഗഞ്ജനോഽയംസ്വജനോമമ ॥ 26 ॥
നിവര്തയൈനമുദ്യോഗഞ്ജനോഽയംസ്വജനോമമ ॥ 26 ॥
kimarthammāmanādṛtyakliśyate'yantvayājanaḥ |
nivartayainamudyogañjano'yaṃsvajanomama || 26 ||
nivartayainamudyogañjano'yaṃsvajanomama || 26 ||
Shloka 27
ന ഗൃഹാണി ന വസ്ത്രാണി ന പ്രാകാരാസ്തിരസ്ക്രിയാ ।
നേദൃശാരാജസത്കാരാവൃത്തമാവരണംസ്ത്രിയാഃ ॥ 27 ॥
നേദൃശാരാജസത്കാരാവൃത്തമാവരണംസ്ത്രിയാഃ ॥ 27 ॥
na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyā |
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ || 27 ||
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ || 27 ||
Shloka 28
വ്യസനേഷു ന കൃച്ഛ്രേഷു ന യുദ്ധേഷുസ്വയംവരേ ।
ന ക്രതൌനോവിവാഹേവാദര്ശനന്ദൂഷ്യതേസ്ത്രിയാഃ ॥ 28 ॥
ന ക്രതൌനോവിവാഹേവാദര്ശനന്ദൂഷ്യതേസ്ത്രിയാഃ ॥ 28 ॥
vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddheṣusvayaṃvare |
na krataunovivāhevādarśanandūṣyatestriyāḥ || 28 ||
na krataunovivāhevādarśanandūṣyatestriyāḥ || 28 ||
Shloka 29
സൈഷാവിപദ്ഗതാചൈവകൃച്ഛ്രേവ ച മഹതിസ്ഥിതാ ।
ദര്ശനേനാസ്തിദോഷോഽസ്യാമത്സമീപേവിശേഷതഃ ॥ 29 ॥
ദര്ശനേനാസ്തിദോഷോഽസ്യാമത്സമീപേവിശേഷതഃ ॥ 29 ॥
saiṣāvipadgatācaivakṛcchreva ca mahatisthitā |
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ || 29 ||
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ || 29 ||
Shloka 30
വിസൃജ്യശിബികാന്തസ്മാത്പദ്ഭ്യാമേവോപസര്പതു ।
സമീപേമമവൈദേഹീമ്പശ്യന്ത്വേതേവനൌകസഃ ॥ 30 ॥
സമീപേമമവൈദേഹീമ്പശ്യന്ത്വേതേവനൌകസഃ ॥ 30 ॥
visṛjyaśibikāntasmātpadbhyāmevopasarpatu |
samīpemamavaidehīmpaśyantvetevanaukasaḥ || 30 ||
samīpemamavaidehīmpaśyantvetevanaukasaḥ || 30 ||
Shloka 31
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണസവിമര്ശോവിഭീഷണമ് ।
രാമസ്യോപാനയസതീതാംസന്നികര്ഷംവിനീതവത് ॥ 31 ॥
രാമസ്യോപാനയസതീതാംസന്നികര്ഷംവിനീതവത് ॥ 31 ॥
evamuktasturāmeṇasavimarśovibhīṣaṇam |
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat || 31 ||
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat || 31 ||
Shloka 32
തതോലക്ഷ്മണസുഗ്രീവൌഹനൂമാംശ്ചപ്ലവങ്ഗമഃ ।
നിശമ്യവാക്യംരാമസ്യബഭൂവുര്വ്യഥിതാഭൃശമ് ॥ 32 ॥
നിശമ്യവാക്യംരാമസ്യബഭൂവുര്വ്യഥിതാഭൃശമ് ॥ 32 ॥
tatolakṣmaṇasugrīvauhanūmāṃścaplavaṅgamaḥ |
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam || 32 ||
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam || 32 ||
Shloka 33
ഇമമാര്ഷം സ്തവം ദിവ്യമിതിഹാസം പുരാതനമ് ॥ 33 ॥
imamārṣaṃ stavaṃ divyamitihāsaṃ purātanam || 33 ||
Shloka 34
ലജ്ജയാത്വവലീയന്തീസ്വേഷുഗാത്രേഷുമൈഥിലീ ।
വിഭീഷണേനാനുഗതാഭര്താരംസാഭ്യവര്തത ॥ 34 ॥
വിഭീഷണേനാനുഗതാഭര്താരംസാഭ്യവര്തത ॥ 34 ॥
lajjayātvavalīyantīsveṣugātreṣumaithilī |
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata || 34 ||
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata || 34 ||
Shloka 35
വിസ്മയാച്ഛപ്രഹര്ഷാച്ചസ്നേഹാച്ചപതിദേവതാ ।
ഉദൈക്ഷതമുഖമ്ഭര്തുഃസൌമ്യംസൌമ്യതരാനനാ ॥ 35 ॥
ഉദൈക്ഷതമുഖമ്ഭര്തുഃസൌമ്യംസൌമ്യതരാനനാ ॥ 35 ॥
vismayācchapraharṣāccasnehāccapatidevatā |
udaikṣatamukhambhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā || 35 ||
udaikṣatamukhambhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā || 35 ||
Shloka 36
അഥസമപനുദന്മനഃക്ലമംസാസുചിരമദൃഷ്ടമുദീക്ഷ്യവൈപ്രിയസ്യ ।
വദനമുദിതചന്ദ്രപൂര്ണകാന്തംവിമലശശാങ്കനിഭാനനാതദാനീമ് ॥ 36 ॥
വദനമുദിതചന്ദ്രപൂര്ണകാന്തംവിമലശശാങ്കനിഭാനനാതദാനീമ് ॥ 36 ॥
athasamapanudanmanaḥklamaṃsāsuciramadṛṣṭamudīkṣyavaipriyasya |
vadanamuditacandrapūrṇakāntaṃvimalaśaśāṅkanibhānanātadānīm || 36 ||
vadanamuditacandrapūrṇakāntaṃvimalaśaśāṅkanibhānanātadānīm || 36 ||
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്തദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ सप्तदशाधिकशततमस्सर्गः ।
स उवाचमहाप्रामस्सोऽभिवाद्यप्लवङ्गमः ।
रामंवचनमर्थज्ञोवरंसर्वधनुष्मताम् ॥ 1 ॥
यन्निमित्तोऽयमारम्बःकर्मणांयःफलोदयः ।
तान्देवींशोकसन्तप्तान्द्रष्टुमर्हसिमैथिलीम् ॥ 2 ॥
साहिशोकसमाविष्टाबाष्पपर्याकुलेक्षणा ।
मैथिलीविजयंश्रुत्वाद्रष्टुन्त्वामभिकाङ्क्षति ॥ 3 ॥
पूर्वकात्प्रत्ययाच्चाहमुक्तोविश्वस्तयातया ।
भर्तारन्द्रष्टुमिच्छामिकृतार्थंसहलक्ष्मणम् ॥ 4 ॥
एवमुक्तोहनुमतारामोधर्मभृतांवरः ।
आगच्छत्सहसाध्यानमीषद्भाष्पपरिप्लुतः ॥ 5 ॥
दीर्घमुष्णंविनिःश्वस्यजगतीमवलोकयन् ।
उवाचमेघसङ्काशंविभीषणमुपस्थितम् ॥ 6 ॥
दिव्याङ्गरागांवैदेहीन्दिव्याभरणभूषिताम् ।
इहसीतांशिरःस्नातामुपस्थापयमाचिरम् ॥ 7 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणत्वरमाणोविभीषणः ।
प्रविश्यान्तःपुरंसीतांस्त्रीभिस्स्वाभिरोचदयत् ॥ 8 ॥
ततस्सीताम्महाभागान्दृष्टवोवाचविभीषणः ।
मूर्ध्निबद्धाञ्जलिश्रीमान्विनीतोराक्षसेश्वरः ॥ 9 ॥
दिव्याङ्गरागावैदेहीदिव्याभरणभूषिता ।
यानमारोहभद्रन्तेभर्तात्वान्द्रष्टुमिच्छति ॥ 10 ॥
एवमुक्तातुवैदेहीप्रत्युवाचविभीषणम् ।
अस्नात्वाद्रष्टुमिच्छामिभर्तारंराक्षसेश्वर ॥ 11 ॥
तस्यास्तद्वचनंश्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।
यथाहरामोभहर्तातेतत्तथाकर्तुमार्हसिमार्हसि ॥ 12 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वामैथिलीपतिदेवता ।
भर्तृभक्त्यावृतासाध्वीतथेतिप्रत्यभाषत ॥ 13 ॥
ततस्सीतांशिरःस्नातांसंयुक्ताम्प्रतिकर्मणा ।
महार्हाभरणोपेताम्महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ 14 ॥
आरोप्यशिबिकान्दीप्ताम्परार्घ्याम्बरसम्वृताम् ।
राक्षसैर्भहुभिर्गुप्तामाजहारविभीषणः ॥ 15 ॥
सोऽभिगम्यमहात्मानञ्ज्ञातावपिध्यानमास्थितम् ।
प्रणतश्चप्रहृष्टश्चप्राप्तांसीतान्न्यवेदयत् ॥ 16 ॥
तामागतामुपश्रुत्यरक्षोगृहचिरोषिताम् ।
हर्षोदैन्यञ्च रोषश्चत्रयंराघवमाविशत् ॥ 17 ॥
ततःपार्श्वगतन्दृष्टवासविमर्शंविचारयन् ।
विभीषणमिदंवाक्यमहृष्टोराघवोऽब्रवीत् ॥ 18 ॥
राक्षसाधिपतेसौम्यनित्यम्मद्विजयेरत ।
वैदेहीसन्निकर्षम्मेशीघ्रंसमुपगच्छतु ॥ 19 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वाराघवस्यविभीषणः ।
तूर्णमुत्सारणन्तत्रकारयामासधर्मवित् ॥ 20 ॥
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्रवेत्रजर्जरपाणयः ।
उत्सारयन्तस्तान्योधान्समन्तात् परिचक्रमुः ॥ 21 ॥
ऋक्षाणांवानराणां च राक्षसानां च सर्वशः ।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानिदूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ 22 ॥
तेषामुत्सार्यमाणानान्निःस्वनःसुमहानभूत् ।
वायुनोद्धूयामानस्यसागरस्येवनिःस्वनः ॥ 23 ॥
उत्सार्यमाणान् दृष्टवाथजगत्याञ्जातसम्भ्रमान् ।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्चवारयामासराघवः ॥ 24 ॥
संरम्बश्चाब्रवीद्रामश्चक्षुषाप्रदहन्निव ।
विभीषणम्महाप्राज्ञंसोपालम्बमिदंवचः ॥ 25 ॥
किमर्थम्मामनादृत्यक्लिश्यतेऽयन्त्वयाजनः ।
निवर्तयैनमुद्योगञ्जनोऽयंस्वजनोमम ॥ 26 ॥
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रिया ।
नेदृशाराजसत्कारावृत्तमावरणंस्त्रियाः ॥ 27 ॥
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषुस्वयंवरे ।
न क्रतौनोविवाहेवादर्शनन्दूष्यतेस्त्रियाः ॥ 28 ॥
सैषाविपद्गताचैवकृच्छ्रेव च महतिस्थिता ।
दर्शनेनास्तिदोषोऽस्यामत्समीपेविशेषतः ॥ 29 ॥
विसृज्यशिबिकान्तस्मात्पद्भ्यामेवोपसर्पतु ।
समीपेममवैदेहीम्पश्यन्त्वेतेवनौकसः ॥ 30 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणसविमर्शोविभीषणम् ।
रामस्योपानयसतीतांसन्निकर्षंविनीतवत् ॥ 31 ॥
ततोलक्ष्मणसुग्रीवौहनूमांश्चप्लवङ्गमः ।
निशम्यवाक्यंरामस्यबभूवुर्व्यथिताभृशम् ॥ 32 ॥
इममार्षं स्तवं दिव्यमितिहासं पुरातनम् ॥ 33 ॥
लज्जयात्ववलीयन्तीस्वेषुगात्रेषुमैथिली ।
विभीषणेनानुगताभर्तारंसाभ्यवर्तत ॥ 34 ॥
विस्मयाच्छप्रहर्षाच्चस्नेहाच्चपतिदेवता ।
उदैक्षतमुखम्भर्तुःसौम्यंसौम्यतरानना ॥ 35 ॥
अथसमपनुदन्मनःक्लमंसासुचिरमदृष्टमुदीक्ष्यवैप्रियस्य ।
वदनमुदितचन्द्रपूर्णकान्तंविमलशशाङ्कनिभाननातदानीम् ॥ 36 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्तदशाधिकशततमस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.