ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചദശസ്സര്ഗഃ ।
ബൃഹസ്പതേസ്തുല്യമതേര്വചസ്തന്നിശമ്യയത്നേനവിഭീഷണസ്യ ।
തതോമഹാത്മാവചനമ്ബഭാഷേതത്രേന്ദ്രജിന്നൈരൃതയൂഥമുഖ്യഃ ॥ 1 ॥
കിന്നാമതേതാതകനിഷ്ഠവാക്യമനര്ഥകഞ്ചേവേസുബസുഭീതവച്ച ।
അസ്മിന്കുലേയോഽപിഭവേന്നജാതസ്സോഽപീദൃശന്നൈവവദേന്നകുര്യാത് ॥ 2 ॥
സത്ത്വേനവീര്യേണപരാക്രമേണശൌര്യേണധൈര്യേണചതേജസാച ।
ഏകഃകുലേഽസ്മിന്പുരുഷോവിമുക്തോവിഭീഷണസ്താതകനിഷ്ഠഏഷഃ ॥ 3 ॥
കിന്നാമതൌമാനുഷരാജപുത്രാവസ്മാകമേകേനഹിരാക്ഷസേന ।
സുപ്രാകൃതേനാപിരണേനിഹന്തുമേതൌശക്യൌകുതോഭീഷയസേസ്മഭീരോ ॥ 4 ॥
ത്രിലോകനാഥോനനുദേവരാജശ്ശക്രോമയാഭൂമിതലേനിവിഷ്ടഃ ।
ഭയാര്പിതാശ്ചാപിദിശഃപ്രപന്നാസ്സര്വേതഥാദേവഗണാസ്സമഗ്രാഃ ॥ 5 ॥
ഐരാവതോവിസ്വരമുന്നദന് സനിപാതിതോഭൂമിതലേമയാതു ।
വികൃഷ്യദന്തൌതുമയാപ്രസഹ്യവിത്രാസിതാദേവഗണാസ്സമഗ്രാഃ ॥ 6 ॥
സോഽഹംസുരാണാമപിദര്പഹന്താദൈത്യോത്തമാനാമപിശോകദാതാ ।
കഥന്നരേന്ദ്രാത്മജയോര്നശക്തോമനുഷ്യയോഃപ്രാകൃതയോസ്സുവീര്യഃ ॥ 7 ॥
അഥേന്ദ്രകല്പസ്യദുരാസദസ്യമഹൌജസസ്തദ്വചനന്നിശമ്യ ।
തതോമഹാര്ഥവചനമ്ബഭാഷേവിഭീഷണശ്ശസ്ത്രഭൃതാംവരിഷ്ഠഃ ॥ 8 ॥
നതാതമന്ത്രേതവനിശ്ചയോഽസ്തിബാലസ്ത്വമദ്യാപ്യവിപക്വബുദ്ധിഃ ।
തസ്മാത്ത്വയാപ്യാത്മവിനാശനായവചോഽര്ധഹീനമ്ബഹുവിപ്രലപ്തമ് ॥ 9 ॥
പുത്രപ്രവാദേവതുരാവണസ്യത്വമിന്ദ്രജിന്മിത്രമുഖോഽസിശത്രുഃ ।
യസ്യേദൃശംരാഘവതോവിനാശന്നിശമ്യമോഹാദനുമന്യസേത്വമ് ॥ 10 ॥
ത്വമേവ വധ്യശ്ച സുദുര്മതിശ്ച ।
സ ചാപി വധ്യോ യ ഐഹാനയത്ത്വാമ് ।
ബാലം ദൃഢം സാഹാസികം ച യോഽദ്യ ।
പ്രാവേശയന്മന്ത്രക്Rതാം സമീപമ് ॥ 11 ॥
മൂഢോഽപ്രഗല്ഭോഽവിനയോപപന്നസ്തീക്ഷണസ്വഭാവോഽല്പമതിര്ദുരാത്മാ ।
മൂര്ഖസ്ത്വമത്യര്ഥസുദുര്മതിശ്ചത്വമിന്ദ്രജിദ്ബാലതയാബ്രവീഷി ॥ 12 ॥
കോബ്രഹ്മദണ്ഡപ്രതിമപ്രകാശാനര്ചിഷ്മതഃകാലനികാശരൂപാന് ।
സഹേതബാണാന്യമദണ്ഡകല്പാന്സമക്ഷമുക്താന്യുധിരാഘവേണ ॥ 13 ॥
ധനാനിരത്നാനിസുഭൂഷണാനിവാസാംസിദിവ്യാനിമണീംശ്ച ।
ചിത്രാന് സീതാഞ്ചരാമായനിവേദ്യദേവീംവസേമരാജന് നിഹവീതശോകാഃ ॥ 14 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcadaśassargaḥ |
bṛhaspatestulyamatervacastanniśamyayatnenavibhīṣaṇasya |
tatomahātmāvacanambabhāṣetatrendrajinnairṛtayūthamukhyaḥ || 1 ||
kinnāmatetātakaniṣṭhavākyamanarthakañcevesubasubhītavacca |
asminkuleyo'pibhavennajātasso'pīdṛśannaivavadennakuryāt || 2 ||
sattvenavīryeṇaparākrameṇaśauryeṇadhairyeṇacatejasāca |
ekaḥkule'sminpuruṣovimuktovibhīṣaṇastātakaniṣṭhaeṣaḥ || 3 ||
kinnāmataumānuṣarājaputrāvasmākamekenahirākṣasena |
suprākṛtenāpiraṇenihantumetauśakyaukutobhīṣayasesmabhīro || 4 ||
trilokanāthonanudevarājaśśakromayābhūmitaleniviṣṭaḥ |
bhayārpitāścāpidiśaḥprapannāssarvetathādevagaṇāssamagrāḥ || 5 ||
airāvatovisvaramunnadan sanipātitobhūmitalemayātu |
vikṛṣyadantautumayāprasahyavitrāsitādevagaṇāssamagrāḥ || 6 ||
so'haṃsurāṇāmapidarpahantādaityottamānāmapiśokadātā |
kathannarendrātmajayornaśaktomanuṣyayoḥprākṛtayossuvīryaḥ || 7 ||
athendrakalpasyadurāsadasyamahaujasastadvacananniśamya |
tatomahārthavacanambabhāṣevibhīṣaṇaśśastrabhṛtāṃvariṣṭhaḥ || 8 ||
natātamantretavaniścayo'stibālastvamadyāpyavipakvabuddhiḥ |
tasmāttvayāpyātmavināśanāyavaco'rdhahīnambahuvipralaptam || 9 ||
putrapravādevaturāvaṇasyatvamindrajinmitramukho'siśatruḥ |
yasyedṛśaṃrāghavatovināśanniśamyamohādanumanyasetvam || 10 ||
tvameva vadhyaśca sudurmatiśca |
sa cāpi vadhyo ya aihānayattvām |
bālaṃ dṛḍhaṃ sāhāsikaṃ ca yo'dya |
prāveśayanmantrakRtāṃ samīpam || 11 ||
mūḍho'pragalbho'vinayopapannastīkṣaṇasvabhāvo'lpamatirdurātmā |
mūrkhastvamatyarthasudurmatiścatvamindrajidbālatayābravīṣi || 12 ||
kobrahmadaṇḍapratimaprakāśānarciṣmataḥkālanikāśarūpān |
sahetabāṇānyamadaṇḍakalpānsamakṣamuktānyudhirāghaveṇa || 13 ||
dhanāniratnānisubhūṣaṇānivāsāṃsidivyānimaṇīṃśca |
citrān sītāñcarāmāyanivedyadevīṃvasemarājan nihavītaśokāḥ || 14 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चदशस्सर्गः ।
बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्तन्निशम्ययत्नेनविभीषणस्य ।
ततोमहात्मावचनम्बभाषेतत्रेन्द्रजिन्नैरृतयूथमुख्यः ॥ 1 ॥
किन्नामतेतातकनिष्ठवाक्यमनर्थकञ्चेवेसुबसुभीतवच्च ।
अस्मिन्कुलेयोऽपिभवेन्नजातस्सोऽपीदृशन्नैववदेन्नकुर्यात् ॥ 2 ॥
सत्त्वेनवीर्येणपराक्रमेणशौर्येणधैर्येणचतेजसाच ।
एकःकुलेऽस्मिन्पुरुषोविमुक्तोविभीषणस्तातकनिष्ठएषः ॥ 3 ॥
किन्नामतौमानुषराजपुत्रावस्माकमेकेनहिराक्षसेन ।
सुप्राकृतेनापिरणेनिहन्तुमेतौशक्यौकुतोभीषयसेस्मभीरो ॥ 4 ॥
त्रिलोकनाथोननुदेवराजश्शक्रोमयाभूमितलेनिविष्टः ।
भयार्पिताश्चापिदिशःप्रपन्नास्सर्वेतथादेवगणास्समग्राः ॥ 5 ॥
ऐरावतोविस्वरमुन्नदन् सनिपातितोभूमितलेमयातु ।
विकृष्यदन्तौतुमयाप्रसह्यवित्रासितादेवगणास्समग्राः ॥ 6 ॥
सोऽहंसुराणामपिदर्पहन्तादैत्योत्तमानामपिशोकदाता ।
कथन्नरेन्द्रात्मजयोर्नशक्तोमनुष्ययोःप्राकृतयोस्सुवीर्यः ॥ 7 ॥
अथेन्द्रकल्पस्यदुरासदस्यमहौजसस्तद्वचनन्निशम्य ।
ततोमहार्थवचनम्बभाषेविभीषणश्शस्त्रभृतांवरिष्ठः ॥ 8 ॥
नतातमन्त्रेतवनिश्चयोऽस्तिबालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धिः ।
तस्मात्त्वयाप्यात्मविनाशनायवचोऽर्धहीनम्बहुविप्रलप्तम् ॥ 9 ॥
पुत्रप्रवादेवतुरावणस्यत्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसिशत्रुः ।
यस्येदृशंराघवतोविनाशन्निशम्यमोहादनुमन्यसेत्वम् ॥ 10 ॥
त्वमेव वध्यश्च सुदुर्मतिश्च ।
स चापि वध्यो य ऐहानयत्त्वाम् ।
बालं दृढं साहासिकं च योऽद्य ।
प्रावेशयन्मन्त्रक्Rतां समीपम् ॥ 11 ॥
मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्नस्तीक्षणस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा ।
मूर्खस्त्वमत्यर्थसुदुर्मतिश्चत्वमिन्द्रजिद्बालतयाब्रवीषि ॥ 12 ॥
कोब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशानर्चिष्मतःकालनिकाशरूपान् ।
सहेतबाणान्यमदण्डकल्पान्समक्षमुक्तान्युधिराघवेण ॥ 13 ॥
धनानिरत्नानिसुभूषणानिवासांसिदिव्यानिमणींश्च ।
चित्रान् सीताञ्चरामायनिवेद्यदेवींवसेमराजन् निहवीतशोकाः ॥ 14 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चदशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcadaśassargaḥ |
bṛhaspatestulyamatervacastanniśamyayatnenavibhīṣaṇasya |
tatomahātmāvacanambabhāṣetatrendrajinnairṛtayūthamukhyaḥ || 1 ||
kinnāmatetātakaniṣṭhavākyamanarthakañcevesubasubhītavacca |
asminkuleyo'pibhavennajātasso'pīdṛśannaivavadennakuryāt || 2 ||
sattvenavīryeṇaparākrameṇaśauryeṇadhairyeṇacatejasāca |
ekaḥkule'sminpuruṣovimuktovibhīṣaṇastātakaniṣṭhaeṣaḥ || 3 ||
kinnāmataumānuṣarājaputrāvasmākamekenahirākṣasena |
suprākṛtenāpiraṇenihantumetauśakyaukutobhīṣayasesmabhīro || 4 ||
trilokanāthonanudevarājaśśakromayābhūmitaleniviṣṭaḥ |
bhayārpitāścāpidiśaḥprapannāssarvetathādevagaṇāssamagrāḥ || 5 ||
airāvatovisvaramunnadan sanipātitobhūmitalemayātu |
vikṛṣyadantautumayāprasahyavitrāsitādevagaṇāssamagrāḥ || 6 ||
so'haṃsurāṇāmapidarpahantādaityottamānāmapiśokadātā |
kathannarendrātmajayornaśaktomanuṣyayoḥprākṛtayossuvīryaḥ || 7 ||
athendrakalpasyadurāsadasyamahaujasastadvacananniśamya |
tatomahārthavacanambabhāṣevibhīṣaṇaśśastrabhṛtāṃvariṣṭhaḥ || 8 ||
natātamantretavaniścayo'stibālastvamadyāpyavipakvabuddhiḥ |
tasmāttvayāpyātmavināśanāyavaco'rdhahīnambahuvipralaptam || 9 ||
putrapravādevaturāvaṇasyatvamindrajinmitramukho'siśatruḥ |
yasyedṛśaṃrāghavatovināśanniśamyamohādanumanyasetvam || 10 ||
tvameva vadhyaśca sudurmatiśca |
sa cāpi vadhyo ya aihānayattvām |
bālaṃ dṛḍhaṃ sāhāsikaṃ ca yo'dya |
prāveśayanmantrakRtāṃ samīpam || 11 ||
mūḍho'pragalbho'vinayopapannastīkṣaṇasvabhāvo'lpamatirdurātmā |
mūrkhastvamatyarthasudurmatiścatvamindrajidbālatayābravīṣi || 12 ||
kobrahmadaṇḍapratimaprakāśānarciṣmataḥkālanikāśarūpān |
sahetabāṇānyamadaṇḍakalpānsamakṣamuktānyudhirāghaveṇa || 13 ||
dhanāniratnānisubhūṣaṇānivāsāṃsidivyānimaṇīṃśca |
citrān sītāñcarāmāyanivedyadevīṃvasemarājan nihavītaśokāḥ || 14 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.