Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 53 — Malayalam Script

Meaning —

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ ത്രിപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।

Shloka 1

ധൂമ്രാക്ഷന്നിഹതംശ്രുത്വാരാവണോരാക്ഷസേശ്വരഃ ।
ക്രോധേനമഹതാഽവിഷ്ടോനിശ്ശ്വസന്നുരഗോയഥാ ॥ 1 ॥

dhūmrākṣannihataṃśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
krodhenamahatā'viṣṭoniśśvasannuragoyathā || 1 ||

Shloka 2

ദീര്ഘമുഷ്ണംവിനിശ്ശ്വസ്യക്രോധേനകലുഷീകൃതഃ ।
അബ്രവീദ്രാക്ഷസങ്ക്രൂരംവജ്രദംഷ്ട്രമ്മഹാബലമ് ॥ 2 ॥

dīrghamuṣṇaṃviniśśvasyakrodhenakaluṣīkṛtaḥ |
abravīdrākṣasaṅkrūraṃvajradaṃṣṭrammahābalam || 2 ||

Shloka 3

ഗച്ഛത്വംവീര നിര്യാഹിരാക്ഷസൈഃപരിവാരിതഃ ।
ജഹിദാശരഥിംരാമംസുഗ്രീവംവാനരൈഃസഹ ॥ 3 ॥

gacchatvaṃvīra niryāhirākṣasaiḥparivāritaḥ |
jahidāśarathiṃrāmaṃsugrīvaṃvānaraiḥsaha || 3 ||

Shloka 4

തഥേത്യുക്ത്വാദ്രുതതരമ്മായാവീരാക്ഷസേശ്വരമ് ।
നിര്ജഗാമബലൈസ്സാര്ദമ്ബഹുഭിഃപരിവാരിതഃ ॥ 4 ॥

tathetyuktvādrutatarammāyāvīrākṣaseśvaram |
nirjagāmabalaissārdambahubhiḥparivāritaḥ || 4 ||

Shloka 5

നാഗൈരശ്വൈഃഖരൈരുഷ്ട്രൈഃസംയുക്തസ്സുസമാഹിതഃ ।
പതാകാധ്വജചിത്രൈശ്ചരഥൈശ്ചസമലങ്കൃതഃ ॥ 5 ॥

nāgairaśvaiḥkharairuṣṭraiḥsaṃyuktassusamāhitaḥ |
patākādhvajacitraiścarathaiścasamalaṅkṛtaḥ || 5 ||

Shloka 6

തതോവിചിത്രകേയൂരമുകുടൈശ്ചവിഭൂഷിതഃ ।
തനുത്രാണിചസമാവൃത്യസധനുര്നിര്യയൌദ്രുതമ് ॥ 6 ॥

tatovicitrakeyūramukuṭaiścavibhūṣitaḥ |
tanutrāṇicasamāvṛtyasadhanurniryayaudrutam || 6 ||

Shloka 7

പതാകാലങ്കൃതന്ദീപ്തന്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷിതമ് ।
രഥമ്പ്രദക്ഷിണങ്കൃത്വാസമാരോഹച്ചമൂപതിഃ ॥ 7 ॥

patākālaṅkṛtandīptantaptakāñcanabhūṣitam |
rathampradakṣiṇaṅkṛtvāsamārohaccamūpatiḥ || 7 ||

Shloka 8

യഷ്ടിഭിസ്തോമരൈചശിത്രൈശ്ശൂലൈശ്ചമുസലൈരപി ।
ഭിണ്ഡിപാലൈശ്ചപാശൈശ്ചശക്തിഭിഃപട്ടസൈരപി ॥ 8 ॥

yaṣṭibhistomaraicaśitraiśśūlaiścamusalairapi |
bhiṇḍipālaiścapāśaiścaśaktibhiḥpaṭṭasairapi || 8 ||

Shloka 9

ഖഡഗൈശ്ചക്രൈര്ഗദാഭിശ്ചനിശിതൈശ്ചപരശ്വധൈഃ ।
പദാതയശ്ചനിര്യാന്തിവിവിധാഃശസ്ത്രപാണയഃ ॥ 9 ॥

khaḍagaiścakrairgadābhiścaniśitaiścaparaśvadhaiḥ |
padātayaścaniryāntivividhāḥśastrapāṇayaḥ || 9 ||

Shloka 10

വിചിത്രവാസസഃ സര്വേ ദീപ്താ രാക്ഷസപുങ്ഗവാഃ ।
ഗജ മദോത്കടാഃ ശൂരാശ്ചലന്ത ഇവ പര്വതാ ॥ 10 ॥

vicitravāsasaḥ sarve dīptā rākṣasapuṅgavāḥ |
gaja madotkaṭāḥ śūrāścalanta iva parvatā || 10 ||

Shloka 11

തേയുദ്ധകുശലൈരൂഢാസ്തോമരാങ്കുശപാണിഭിഃ ।
അന്യേലക്ഷണസംയുക്താശ്ശൂരാരൂഢാമഹാബലാഃ ॥ 11 ॥

teyuddhakuśalairūḍhāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ |
anyelakṣaṇasaṃyuktāśśūrārūḍhāmahābalāḥ || 11 ||

Shloka 12

തദ്രാക്ഷസബലംസര്വംവിപ്രസ്ഥിതമശോഭത ।
പ്രാവൃടകാലേയഥാമേഘാനര്ദമാനാസ്സവിദ്യുതഃ ॥ 12 ॥

tadrākṣasabalaṃsarvaṃviprasthitamaśobhata |
prāvṛṭakāleyathāmeghānardamānāssavidyutaḥ || 12 ||

Shloka 13

നിസ്സൃതാദക്ഷിണദ്വാരാദങ്ഗദോയത്രയൂഥപഃ ।
തേഷാന്നിഷ്ക്രമമാണാനാമശുഭംസമജായത ॥ 13 ॥

nissṛtādakṣiṇadvārādaṅgadoyatrayūthapaḥ |
teṣānniṣkramamāṇānāmaśubhaṃsamajāyata || 13 ||

Shloka 14

ആകാശാദ്വിഘനാത്തീവ്രാദുല്കാശ്ചാഭ്യന്യപതംസ്തദാ ।
വമന്ത്യഃപാവകജ്വാലാശശിവാഘോരംവവാശിരേ ॥ 14 ॥

ākāśādvighanāttīvrādulkāścābhyanyapataṃstadā |
vamantyaḥpāvakajvālāśaśivāghoraṃvavāśire || 14 ||

Shloka 15

വ്യാഹരന്തമൃഗാഘോരാരക്ഷസാന്നിധനന്തദാ ।
സമാപതന്തോയോധാസ്തുപ്രാസ്ഖലന് സ്തത്രദാരുണമ് ॥ 15 ॥

vyāharantamṛgāghorārakṣasānnidhanantadā |
samāpatantoyodhāstuprāskhalan statradāruṇam || 15 ||

Shloka 16

ഏതാനൌത്പാതികാന് ദൃഷ്ടവാവജ്രദംഷ്ട്രോമഹാബലഃ ।
ധൈര്യമാലമ്ഭ്യതേജസ്വീനിര്ജഗാമരണോത്സുകഃ ॥ 16 ॥

etānautpātikān dṛṣṭavāvajradaṃṣṭromahābalaḥ |
dhairyamālambhyatejasvīnirjagāmaraṇotsukaḥ || 16 ||

Shloka 17

താംസ്തുനിഷ്ക്രമതോദൃഷ്ടവാവാനരാജിതകാശിനഃ ।
പ്രണേദുസ്സുമഹാനാദാന്പൂരയാംശ്ചദിശോദശ ॥ 17 ॥

tāṃstuniṣkramatodṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ |
praṇedussumahānādānpūrayāṃścadiśodaśa || 17 ||

Shloka 18

തതഃപ്രവൃത്തന്തുമുലംഹരീണാംരാക്ഷസൈസ്സഹ ।
ഘോരാണാമ്ഭീമരൂപാണാമന്യോന്യവഥകാങ് ക്ഷിണാമ് ॥ 18 ॥

tataḥpravṛttantumulaṃharīṇāṃrākṣasaissaha |
ghorāṇāmbhīmarūpāṇāmanyonyavathakāṅ kṣiṇām || 18 ||

Shloka 19

നിഷ്പതന്തോമഹോത്സാഹോഭിന്നദേഹശിരോധരാഃ ।
രുധിരോക്ഷിതസര്വാങ്ഗാന്യപതന്ഥരണീതലേ ॥ 19 ॥

niṣpatantomahotsāhobhinnadehaśirodharāḥ |
rudhirokṣitasarvāṅgānyapatantharaṇītale || 19 ||

Shloka 20

കേചിദന്യോന്യമാസാദ്യശൂരാഃപരിഘപാണയഃ ।
ചിക്ഷിപുര്വിവിധംശസ്ത്രംസമരേഷ്ന്വിവര്തിനഃ ॥ 20 ॥

kecidanyonyamāsādyaśūrāḥparighapāṇayaḥ |
cikṣipurvividhaṃśastraṃsamareṣnvivartinaḥ || 20 ||

Shloka 21

ദ്രുമാണാഞ്ചശിലാനാഞ്ചശസ്ത്രാണാഞ്ചാപിനിസ്സ്വനഃ ॥ 21 ॥

drumāṇāñcaśilānāñcaśastrāṇāñcāpinissvanaḥ || 21 ||

Shloka 22

ശ്രൂയതേസുമഹാംസ്തത്രഘോരോഹൃദയഭേദസഃ ।
രഥനേമിസ്വനസ്തത്രധനുഷശ്ചാപിനിസ്വസത് ॥ 22 ॥

śrūyatesumahāṃstatraghorohṛdayabhedasaḥ |
rathanemisvanastatradhanuṣaścāpinisvasat || 22 ||

Shloka 23

ശങ്ഖഭേരീമൃദങ്ഗാനാമ്ബഭൂവതുമുലഃസ്വനഃ ।
കേചിദസ്ത്രാണിസന്സൃജ്യബാഹുയുദ്ധമകുര്വത ।
തലൈശ്ചചരണൈശ്ചാപിമുഷ്ടിഭിശ്ചദ്രുമൈരപി ॥ 23 ॥

śaṅkhabherīmṛdaṅgānāmbabhūvatumulaḥsvanaḥ |
kecidastrāṇisansṛjyabāhuyuddhamakurvata |
talaiścacaraṇaiścāpimuṣṭibhiścadrumairapi || 23 ||

Shloka 24

ജാനുഭിശ്ചഹതാഃകേചിദ്ഭിന്നദേഹാശ്ചരാക്ഷസാഃ ।
ശിലാഭിശ്ചൂര്ണിതാഃകേചിദ്വാനരൈര്യുദ്ധദുര്മദൈഃ ॥ 24 ॥

jānubhiścahatāḥkecidbhinnadehāścarākṣasāḥ |
śilābhiścūrṇitāḥkecidvānarairyuddhadurmadaiḥ || 24 ||

Shloka 25

ശിലാഭിശ്ചൂര്ണിതാഃ കേചിദ്വാനരൈര്യുദ്ധദുര്മദൈഃ ।
വജ്രദംഷ്ട്രോ ഭൃശം ബാനൈ രണേ വിത്രാസയന് ഹരീന് ॥ 25 ॥

śilābhiścūrṇitāḥ kecidvānarairyuddhadurmadaiḥ |
vajradaṃṣṭro bhṛśaṃ bānai raṇe vitrāsayan harīn || 25 ||

Shloka 26

ബലവന്തോഽസ്ത്രവിദുഷോനാനാപ്രഹരണാരണേ ।
ജഘ്നുര്വാനരസൈന്യാനിരാക്ഷസാഃക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ॥ 26 ॥

balavanto'straviduṣonānāpraharaṇāraṇe |
jaghnurvānarasainyānirākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ || 26 ||

Shloka 27

ജഘ്നര്വാനരസൈന്യാനി രാക്ഷസാഃ ക്രോധമൂര്ചിതാഃ ।
ജഘ്നേ താന് രാക്ഷസാന് സര്വാന് ധൃഷ്ടോ വാലിസുതോ രണേ ॥ 27 ॥

jaghnarvānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrcitāḥ |
jaghne tān rākṣasān sarvān dhṛṣṭo vālisuto raṇe || 27 ||

Shloka 28

താന് രാക്ഷസഗണാന്സര്വാന്വൃക്ഷമുദ്യമ്യവീര്യവാന് ।
അങ്ഗദഃക്രോധതാമ്രാക്ഷഃസിംഹഃക്ഷുദ്രമൃഗാനിവ ॥ 28 ॥

tān rākṣasagaṇānsarvānvṛkṣamudyamyavīryavān |
aṅgadaḥkrodhatāmrākṣaḥsiṃhaḥkṣudramṛgāniva || 28 ||

Shloka 29

കാരകദനങ്ഘോരംശക്രതുല്യപരാക്രമഃ ॥ 29 ॥

kārakadanaṅghoraṃśakratulyaparākramaḥ || 29 ||

Shloka 30

അങ്ഗദാഭിഹതാസ്തത്രരാക്ഷസാഭീമവിക്രമാഃ ।
വിഭിന്നശിരസഃപേതുര്വികൃതാഇവപാദപാഃ ॥ 30 ॥

aṅgadābhihatāstatrarākṣasābhīmavikramāḥ |
vibhinnaśirasaḥpeturvikṛtāivapādapāḥ || 30 ||

Shloka 31

രഥൈരശ്വൈര്ധ്വജൈശ്ചിത്രൈശ്ശരൈര്ഹരിരക്ഷസാമ് ।
രുധിരേണസഞ്ഛന്നാഭൂമിര്ഭയകരാതദാ ॥ 31 ॥

rathairaśvairdhvajaiścitraiśśarairharirakṣasām |
rudhireṇasañchannābhūmirbhayakarātadā || 31 ||

Shloka 32

ഹാരകേയൂരവസ്സ്രൈശ്ചശത്രൈശ്ചസമലങ്കൃതാ ।
ഭൂമിര്ഭാതിരണേതത്രശാരദീവയഥാനിശാ ॥ 32 ॥

hārakeyūravassraiścaśatraiścasamalaṅkṛtā |
bhūmirbhātiraṇetatraśāradīvayathāniśā || 32 ||

Shloka 33

അങ്ഗദസ്യചവേഗേനതദ്രാക്ഷസബലമ്മഹത് ।
പ്രാകമ്പതതദാതത്രപവനേനാമ്ബുദോയഥാ ॥ 33 ॥

aṅgadasyacavegenatadrākṣasabalammahat |
prākampatatadātatrapavanenāmbudoyathā || 33 ||

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രിപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ त्रिपञ्चाशस्सर्गः ।

धूम्राक्षन्निहतंश्रुत्वारावणोराक्षसेश्वरः ।

क्रोधेनमहताऽविष्टोनिश्श्वसन्नुरगोयथा ॥ 1 ॥

दीर्घमुष्णंविनिश्श्वस्यक्रोधेनकलुषीकृतः ।

अब्रवीद्राक्षसङ्क्रूरंवज्रदंष्ट्रम्महाबलम् ॥ 2 ॥

गच्छत्वंवीर निर्याहिराक्षसैःपरिवारितः ।

जहिदाशरथिंरामंसुग्रीवंवानरैःसह ॥ 3 ॥

तथेत्युक्त्वाद्रुततरम्मायावीराक्षसेश्वरम् ।

निर्जगामबलैस्सार्दम्बहुभिःपरिवारितः ॥ 4 ॥

नागैरश्वैःखरैरुष्ट्रैःसंयुक्तस्सुसमाहितः ।

पताकाध्वजचित्रैश्चरथैश्चसमलङ्कृतः ॥ 5 ॥

ततोविचित्रकेयूरमुकुटैश्चविभूषितः ।

तनुत्राणिचसमावृत्यसधनुर्निर्ययौद्रुतम् ॥ 6 ॥

पताकालङ्कृतन्दीप्तन्तप्तकाञ्चनभूषितम् ।

रथम्प्रदक्षिणङ्कृत्वासमारोहच्चमूपतिः ॥ 7 ॥

यष्टिभिस्तोमरैचशित्रैश्शूलैश्चमुसलैरपि ।

भिण्डिपालैश्चपाशैश्चशक्तिभिःपट्टसैरपि ॥ 8 ॥

खडगैश्चक्रैर्गदाभिश्चनिशितैश्चपरश्वधैः ।

पदातयश्चनिर्यान्तिविविधाःशस्त्रपाणयः ॥ 9 ॥

विचित्रवाससः सर्वे दीप्ता राक्षसपुङ्गवाः ।

गज मदोत्कटाः शूराश्चलन्त इव पर्वता ॥ 10 ॥

तेयुद्धकुशलैरूढास्तोमराङ्कुशपाणिभिः ।

अन्येलक्षणसंयुक्ताश्शूरारूढामहाबलाः ॥ 11 ॥

तद्राक्षसबलंसर्वंविप्रस्थितमशोभत ।

प्रावृटकालेयथामेघानर्दमानास्सविद्युतः ॥ 12 ॥

निस्सृतादक्षिणद्वारादङ्गदोयत्रयूथपः ।

तेषान्निष्क्रममाणानामशुभंसमजायत ॥ 13 ॥

आकाशाद्विघनात्तीव्रादुल्काश्चाभ्यन्यपतंस्तदा ।

वमन्त्यःपावकज्वालाशशिवाघोरंववाशिरे ॥ 14 ॥

व्याहरन्तमृगाघोरारक्षसान्निधनन्तदा ।

समापतन्तोयोधास्तुप्रास्खलन् स्तत्रदारुणम् ॥ 15 ॥

एतानौत्पातिकान् दृष्टवावज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।

धैर्यमालम्भ्यतेजस्वीनिर्जगामरणोत्सुकः ॥ 16 ॥

तांस्तुनिष्क्रमतोदृष्टवावानराजितकाशिनः ।

प्रणेदुस्सुमहानादान्पूरयांश्चदिशोदश ॥ 17 ॥

ततःप्रवृत्तन्तुमुलंहरीणांराक्षसैस्सह ।

घोराणाम्भीमरूपाणामन्योन्यवथकाङ् क्षिणाम् ॥ 18 ॥

निष्पतन्तोमहोत्साहोभिन्नदेहशिरोधराः ।

रुधिरोक्षितसर्वाङ्गान्यपतन्थरणीतले ॥ 19 ॥

केचिदन्योन्यमासाद्यशूराःपरिघपाणयः ।

चिक्षिपुर्विविधंशस्त्रंसमरेष्न्विवर्तिनः ॥ 20 ॥

द्रुमाणाञ्चशिलानाञ्चशस्त्राणाञ्चापिनिस्स्वनः ॥ 21 ॥

श्रूयतेसुमहांस्तत्रघोरोहृदयभेदसः ।

रथनेमिस्वनस्तत्रधनुषश्चापिनिस्वसत् ॥ 22 ॥

शङ्खभेरीमृदङ्गानाम्बभूवतुमुलःस्वनः ।

केचिदस्त्राणिसन्सृज्यबाहुयुद्धमकुर्वत ।

तलैश्चचरणैश्चापिमुष्टिभिश्चद्रुमैरपि ॥ 23 ॥

जानुभिश्चहताःकेचिद्भिन्नदेहाश्चराक्षसाः ।

शिलाभिश्चूर्णिताःकेचिद्वानरैर्युद्धदुर्मदैः ॥ 24 ॥

शिलाभिश्चूर्णिताः केचिद्वानरैर्युद्धदुर्मदैः ।

वज्रदंष्ट्रो भृशं बानै रणे वित्रासयन् हरीन् ॥ 25 ॥

बलवन्तोऽस्त्रविदुषोनानाप्रहरणारणे ।

जघ्नुर्वानरसैन्यानिराक्षसाःक्रोधमूर्छिताः ॥ 26 ॥

जघ्नर्वानरसैन्यानि राक्षसाः क्रोधमूर्चिताः ।

जघ्ने तान् राक्षसान् सर्वान् धृष्टो वालिसुतो रणे ॥ 27 ॥

तान् राक्षसगणान्सर्वान्वृक्षमुद्यम्यवीर्यवान् ।

अङ्गदःक्रोधताम्राक्षःसिंहःक्षुद्रमृगानिव ॥ 28 ॥

कारकदनङ्घोरंशक्रतुल्यपराक्रमः ॥ 29 ॥

अङ्गदाभिहतास्तत्रराक्षसाभीमविक्रमाः ।

विभिन्नशिरसःपेतुर्विकृताइवपादपाः ॥ 30 ॥

रथैरश्वैर्ध्वजैश्चित्रैश्शरैर्हरिरक्षसाम् ।

रुधिरेणसञ्छन्नाभूमिर्भयकरातदा ॥ 31 ॥

हारकेयूरवस्स्रैश्चशत्रैश्चसमलङ्कृता ।

भूमिर्भातिरणेतत्रशारदीवयथानिशा ॥ 32 ॥

अङ्गदस्यचवेगेनतद्राक्षसबलम्महत् ।

प्राकम्पततदातत्रपवनेनाम्बुदोयथा ॥ 33 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रिपञ्चाशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.53 യുദ്ധകാണ്ഡ - ത്രിപഞ്ചാശ സര്ഗഃ