📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.53 യുദ്ധകാണ്ഡ - ത്രിപഞ്ചാശ സര്ഗഃ
6.53 Yuddhakanda - Tripanchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്രിപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
ധൂമ്രാക്ഷന്നിഹതംശ്രുത്വാരാവണോരാക്ഷസേശ്വരഃ ।
ക്രോധേനമഹതാഽവിഷ്ടോനിശ്ശ്വസന്നുരഗോയഥാ ॥ 1 ॥
ദീര്ഘമുഷ്ണംവിനിശ്ശ്വസ്യക്രോധേനകലുഷീകൃതഃ ।
അബ്രവീദ്രാക്ഷസങ്ക്രൂരംവജ്രദംഷ്ട്രമ്മഹാബലമ് ॥ 2 ॥
ഗച്ഛത്വംവീര നിര്യാഹിരാക്ഷസൈഃപരിവാരിതഃ ।
ജഹിദാശരഥിംരാമംസുഗ്രീവംവാനരൈഃസഹ ॥ 3 ॥
തഥേത്യുക്ത്വാദ്രുതതരമ്മായാവീരാക്ഷസേശ്വരമ് ।
നിര്ജഗാമബലൈസ്സാര്ദമ്ബഹുഭിഃപരിവാരിതഃ ॥ 4 ॥
നാഗൈരശ്വൈഃഖരൈരുഷ്ട്രൈഃസംയുക്തസ്സുസമാഹിതഃ ।
പതാകാധ്വജചിത്രൈശ്ചരഥൈശ്ചസമലങ്കൃതഃ ॥ 5 ॥
തതോവിചിത്രകേയൂരമുകുടൈശ്ചവിഭൂഷിതഃ ।
തനുത്രാണിചസമാവൃത്യസധനുര്നിര്യയൌദ്രുതമ് ॥ 6 ॥
പതാകാലങ്കൃതന്ദീപ്തന്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷിതമ് ।
രഥമ്പ്രദക്ഷിണങ്കൃത്വാസമാരോഹച്ചമൂപതിഃ ॥ 7 ॥
യഷ്ടിഭിസ്തോമരൈചശിത്രൈശ്ശൂലൈശ്ചമുസലൈരപി ।
ഭിണ്ഡിപാലൈശ്ചപാശൈശ്ചശക്തിഭിഃപട്ടസൈരപി ॥ 8 ॥
ഖഡഗൈശ്ചക്രൈര്ഗദാഭിശ്ചനിശിതൈശ്ചപരശ്വധൈഃ ।
പദാതയശ്ചനിര്യാന്തിവിവിധാഃശസ്ത്രപാണയഃ ॥ 9 ॥
വിചിത്രവാസസഃ സര്വേ ദീപ്താ രാക്ഷസപുങ്ഗവാഃ ।
ഗജ മദോത്കടാഃ ശൂരാശ്ചലന്ത ഇവ പര്വതാ ॥ 10 ॥
തേയുദ്ധകുശലൈരൂഢാസ്തോമരാങ്കുശപാണിഭിഃ ।
അന്യേലക്ഷണസംയുക്താശ്ശൂരാരൂഢാമഹാബലാഃ ॥ 11 ॥
തദ്രാക്ഷസബലംസര്വംവിപ്രസ്ഥിതമശോഭത ।
പ്രാവൃടകാലേയഥാമേഘാനര്ദമാനാസ്സവിദ്യുതഃ ॥ 12 ॥
നിസ്സൃതാദക്ഷിണദ്വാരാദങ്ഗദോയത്രയൂഥപഃ ।
തേഷാന്നിഷ്ക്രമമാണാനാമശുഭംസമജായത ॥ 13 ॥
ആകാശാദ്വിഘനാത്തീവ്രാദുല്കാശ്ചാഭ്യന്യപതംസ്തദാ ।
വമന്ത്യഃപാവകജ്വാലാശശിവാഘോരംവവാശിരേ ॥ 14 ॥
വ്യാഹരന്തമൃഗാഘോരാരക്ഷസാന്നിധനന്തദാ ।
സമാപതന്തോയോധാസ്തുപ്രാസ്ഖലന് സ്തത്രദാരുണമ് ॥ 15 ॥
ഏതാനൌത്പാതികാന് ദൃഷ്ടവാവജ്രദംഷ്ട്രോമഹാബലഃ ।
ധൈര്യമാലമ്ഭ്യതേജസ്വീനിര്ജഗാമരണോത്സുകഃ ॥ 16 ॥
താംസ്തുനിഷ്ക്രമതോദൃഷ്ടവാവാനരാജിതകാശിനഃ ।
പ്രണേദുസ്സുമഹാനാദാന്പൂരയാംശ്ചദിശോദശ ॥ 17 ॥
തതഃപ്രവൃത്തന്തുമുലംഹരീണാംരാക്ഷസൈസ്സഹ ।
ഘോരാണാമ്ഭീമരൂപാണാമന്യോന്യവഥകാങ് ക്ഷിണാമ് ॥ 18 ॥
നിഷ്പതന്തോമഹോത്സാഹോഭിന്നദേഹശിരോധരാഃ ।
രുധിരോക്ഷിതസര്വാങ്ഗാന്യപതന്ഥരണീതലേ ॥ 19 ॥
കേചിദന്യോന്യമാസാദ്യശൂരാഃപരിഘപാണയഃ ।
ചിക്ഷിപുര്വിവിധംശസ്ത്രംസമരേഷ്ന്വിവര്തിനഃ ॥ 20 ॥
ദ്രുമാണാഞ്ചശിലാനാഞ്ചശസ്ത്രാണാഞ്ചാപിനിസ്സ്വനഃ ॥ 21 ॥
ശ്രൂയതേസുമഹാംസ്തത്രഘോരോഹൃദയഭേദസഃ ।
രഥനേമിസ്വനസ്തത്രധനുഷശ്ചാപിനിസ്വസത് ॥ 22 ॥
ശങ്ഖഭേരീമൃദങ്ഗാനാമ്ബഭൂവതുമുലഃസ്വനഃ ।
കേചിദസ്ത്രാണിസന്സൃജ്യബാഹുയുദ്ധമകുര്വത ।
തലൈശ്ചചരണൈശ്ചാപിമുഷ്ടിഭിശ്ചദ്രുമൈരപി ॥ 23 ॥
ജാനുഭിശ്ചഹതാഃകേചിദ്ഭിന്നദേഹാശ്ചരാക്ഷസാഃ ।
ശിലാഭിശ്ചൂര്ണിതാഃകേചിദ്വാനരൈര്യുദ്ധദുര്മദൈഃ ॥ 24 ॥
ശിലാഭിശ്ചൂര്ണിതാഃ കേചിദ്വാനരൈര്യുദ്ധദുര്മദൈഃ ।
വജ്രദംഷ്ട്രോ ഭൃശം ബാനൈ രണേ വിത്രാസയന് ഹരീന് ॥ 25 ॥
ബലവന്തോഽസ്ത്രവിദുഷോനാനാപ്രഹരണാരണേ ।
ജഘ്നുര്വാനരസൈന്യാനിരാക്ഷസാഃക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ॥ 26 ॥
ജഘ്നര്വാനരസൈന്യാനി രാക്ഷസാഃ ക്രോധമൂര്ചിതാഃ ।
ജഘ്നേ താന് രാക്ഷസാന് സര്വാന് ധൃഷ്ടോ വാലിസുതോ രണേ ॥ 27 ॥
താന് രാക്ഷസഗണാന്സര്വാന്വൃക്ഷമുദ്യമ്യവീര്യവാന് ।
അങ്ഗദഃക്രോധതാമ്രാക്ഷഃസിംഹഃക്ഷുദ്രമൃഗാനിവ ॥ 28 ॥
കാരകദനങ്ഘോരംശക്രതുല്യപരാക്രമഃ ॥ 29 ॥
അങ്ഗദാഭിഹതാസ്തത്രരാക്ഷസാഭീമവിക്രമാഃ ।
വിഭിന്നശിരസഃപേതുര്വികൃതാഇവപാദപാഃ ॥ 30 ॥
രഥൈരശ്വൈര്ധ്വജൈശ്ചിത്രൈശ്ശരൈര്ഹരിരക്ഷസാമ് ।
രുധിരേണസഞ്ഛന്നാഭൂമിര്ഭയകരാതദാ ॥ 31 ॥
ഹാരകേയൂരവസ്സ്രൈശ്ചശത്രൈശ്ചസമലങ്കൃതാ ।
ഭൂമിര്ഭാതിരണേതത്രശാരദീവയഥാനിശാ ॥ 32 ॥
അങ്ഗദസ്യചവേഗേനതദ്രാക്ഷസബലമ്മഹത് ।
പ്രാകമ്പതതദാതത്രപവനേനാമ്ബുദോയഥാ ॥ 33 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രിപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
dhūmrākṣannihataṃśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
krodhenamahatā'viṣṭoniśśvasannuragoyathā || 1 ||
dīrghamuṣṇaṃviniśśvasyakrodhenakaluṣīkṛtaḥ |
abravīdrākṣasaṅkrūraṃvajradaṃṣṭrammahābalam || 2 ||
gacchatvaṃvīra niryāhirākṣasaiḥparivāritaḥ |
jahidāśarathiṃrāmaṃsugrīvaṃvānaraiḥsaha || 3 ||
tathetyuktvādrutatarammāyāvīrākṣaseśvaram |
nirjagāmabalaissārdambahubhiḥparivāritaḥ || 4 ||
nāgairaśvaiḥkharairuṣṭraiḥsaṃyuktassusamāhitaḥ |
patākādhvajacitraiścarathaiścasamalaṅkṛtaḥ || 5 ||
tatovicitrakeyūramukuṭaiścavibhūṣitaḥ |
tanutrāṇicasamāvṛtyasadhanurniryayaudrutam || 6 ||
patākālaṅkṛtandīptantaptakāñcanabhūṣitam |
rathampradakṣiṇaṅkṛtvāsamārohaccamūpatiḥ || 7 ||
yaṣṭibhistomaraicaśitraiśśūlaiścamusalairapi |
bhiṇḍipālaiścapāśaiścaśaktibhiḥpaṭṭasairapi || 8 ||
khaḍagaiścakrairgadābhiścaniśitaiścaparaśvadhaiḥ |
padātayaścaniryāntivividhāḥśastrapāṇayaḥ || 9 ||
vicitravāsasaḥ sarve dīptā rākṣasapuṅgavāḥ |
gaja madotkaṭāḥ śūrāścalanta iva parvatā || 10 ||
teyuddhakuśalairūḍhāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ |
anyelakṣaṇasaṃyuktāśśūrārūḍhāmahābalāḥ || 11 ||
tadrākṣasabalaṃsarvaṃviprasthitamaśobhata |
prāvṛṭakāleyathāmeghānardamānāssavidyutaḥ || 12 ||
nissṛtādakṣiṇadvārādaṅgadoyatrayūthapaḥ |
teṣānniṣkramamāṇānāmaśubhaṃsamajāyata || 13 ||
ākāśādvighanāttīvrādulkāścābhyanyapataṃstadā |
vamantyaḥpāvakajvālāśaśivāghoraṃvavāśire || 14 ||
vyāharantamṛgāghorārakṣasānnidhanantadā |
samāpatantoyodhāstuprāskhalan statradāruṇam || 15 ||
etānautpātikān dṛṣṭavāvajradaṃṣṭromahābalaḥ |
dhairyamālambhyatejasvīnirjagāmaraṇotsukaḥ || 16 ||
tāṃstuniṣkramatodṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ |
praṇedussumahānādānpūrayāṃścadiśodaśa || 17 ||
tataḥpravṛttantumulaṃharīṇāṃrākṣasaissaha |
ghorāṇāmbhīmarūpāṇāmanyonyavathakāṅ kṣiṇām || 18 ||
niṣpatantomahotsāhobhinnadehaśirodharāḥ |
rudhirokṣitasarvāṅgānyapatantharaṇītale || 19 ||
kecidanyonyamāsādyaśūrāḥparighapāṇayaḥ |
cikṣipurvividhaṃśastraṃsamareṣnvivartinaḥ || 20 ||
drumāṇāñcaśilānāñcaśastrāṇāñcāpinissvanaḥ || 21 ||
śrūyatesumahāṃstatraghorohṛdayabhedasaḥ |
rathanemisvanastatradhanuṣaścāpinisvasat || 22 ||
śaṅkhabherīmṛdaṅgānāmbabhūvatumulaḥsvanaḥ |
kecidastrāṇisansṛjyabāhuyuddhamakurvata |
talaiścacaraṇaiścāpimuṣṭibhiścadrumairapi || 23 ||
jānubhiścahatāḥkecidbhinnadehāścarākṣasāḥ |
śilābhiścūrṇitāḥkecidvānarairyuddhadurmadaiḥ || 24 ||
śilābhiścūrṇitāḥ kecidvānarairyuddhadurmadaiḥ |
vajradaṃṣṭro bhṛśaṃ bānai raṇe vitrāsayan harīn || 25 ||
balavanto'straviduṣonānāpraharaṇāraṇe |
jaghnurvānarasainyānirākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ || 26 ||
jaghnarvānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrcitāḥ |
jaghne tān rākṣasān sarvān dhṛṣṭo vālisuto raṇe || 27 ||
tān rākṣasagaṇānsarvānvṛkṣamudyamyavīryavān |
aṅgadaḥkrodhatāmrākṣaḥsiṃhaḥkṣudramṛgāniva || 28 ||
kārakadanaṅghoraṃśakratulyaparākramaḥ || 29 ||
aṅgadābhihatāstatrarākṣasābhīmavikramāḥ |
vibhinnaśirasaḥpeturvikṛtāivapādapāḥ || 30 ||
rathairaśvairdhvajaiścitraiśśarairharirakṣasām |
rudhireṇasañchannābhūmirbhayakarātadā || 31 ||
hārakeyūravassraiścaśatraiścasamalaṅkṛtā |
bhūmirbhātiraṇetatraśāradīvayathāniśā || 32 ||
aṅgadasyacavegenatadrākṣasabalammahat |
prākampatatadātatrapavanenāmbudoyathā || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||