ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകാദശസ്സര്ഗഃ ।
സബഭൂവകൃശോരാജാമൈഥിലീകാമമോഹിതഃ ।
അസന്മാനാച്ചസുഹൃദാമ്പാപമ്പാപേനകര്മണാ ॥ 1 ॥
അതീതസമയേകാലേതസ്മിന്വൈയുധിരാവണഃ ।
അമാത്യൈശ്ചസുഹൃദ്ഭിശ്ചപ്രാപ്തകാലമമന്യത ॥ 2 ॥
സഹേമജാലവിതതമ്മണിവിദ്രുമഭൂഷിതമ് ।
ഉപഗമ്യവിനീതാശ്വമാരുരോഹമഹാരഥമ് ॥ 3 ॥
തമാസ്ഥായരഥശ്രേഷ്ഠമ്മഹാമേഘസമസ്വനമ് ।
പ്രയയൌരക്ഷസാംശ്രേഷ്ഠോദശഗ്രീവസ്സഭാമ്പ്രതി ॥ 4 ॥
അസിചര്മധരായോധാസ്സര്വായുധധരാസ്തതഃ ।
രാക്ഷസാരാക്ഷസേന്ദ്രസ്യപുരസ്താത്സമ്പ്രതസ്ഥിരേ ॥ 5 ॥
നാനാവികൃതവേഷാശ്ചനാനാഭൂഷണഭൂഷിതാഃ ।
പാര്ശ്വതസ്പൃഷ്ഠതശ്ചൈനമ്പരിവാര്യയയുസ്തതഃ ॥ 6 ॥
രഥൈശ്ചാതിരഥാശ്ശീഘ്രമ്മത്തൈശ്ചവരവാരണൈഃ ।
അനൂത്പേതുര്ദശഗ്രീവമാക്രീഡദ്ഭിശ്ചവാജിഭിഃ ॥ 7 ॥
ഗദാപരിഘഹസ്താശ്ചശക്തിതോമരപാണയഃ ।
പരശ്വഥധരാശ്ചാന്യേതഥാഽന്യേശൂലപാണയഃ ॥ 8 ॥
തതസ്തൂര്യസഹസ്രാണാംസഞ്ജജ്ഞേനിസ്സ്വനോമഹാന് ।
തുമുലശ്ശങ്ഖശബ്ദശ്ചസഭാങ്ഗച്ഛതിരാവണേ ॥ 9 ॥
സനേമിഘോഷേണമഹാന്സഹസാഽഭിനിനാദയന് ।
രാജമാര്ഗംശ്രിയാജുഷ്ടമ്പ്രതിപേദേമഹാരഥഃ ॥ 10 ॥
വിമലഞ്ചാതപത്രാണാമ്പ്രഗൃഹീതമശോഭത ।
പാണ്ഡുരംരാക്ഷസേന്ദ്രസ്യപൂര്ണസ്താരാധിപോയഥാ ॥ 11 ॥
ഹേമമഞ്ജരിഗര്ഭേചശുദ്ധസ്ഫടികവിഗ്രഹേ ।
ചാമരവ്യജനേതസ്യരേജതുസ്സവ്യദക്ഷിണേ ॥ 12 ॥
തേകൃതാഞ്ജലയസ്സര്വേരഥസ്ഥമ്പൃഥിവീസ്ഥിതാഃ ।
രാക്ഷസാരാക്ഷസശ്രേഷ്ഠംശിരോഭിസ്തംവവന്ദിരേ ॥ 13 ॥
രാക്ഷസൈസ്ത്സൂയമാനസ്സഞ്ജയാശീര്ഭിരരിന്ദമഃ ।
ആസസാദമഹാതേജാസ്സഭാംവിരചിതാന്തദാ ॥ 14 ॥
സുവര്ണരജതാസ്തീര്ണാംവിശുദ്ധസ്ഫടികാന്തരാമ് ।
വിരാജമാനോവപുഷാരുക്മപട്ടോത്തരച്ഛദാമ് ॥ 15 ॥
താമ്പിശാചശതൈഃ ഷങ്ഭിരഭിഗുപ്താംസദാപ്രഭാമ് ।
പ്രവിവേശമഹാതേജാസ്സുകൃതാംവിശ്വകര്മണാ ॥ 16 ॥
തസ്യാംസവൈഡൂര്യമയമ്പ്രിയകാജിനസമ്വൃതമ് ।
മഹത്സോപാശ്രയമ്ഭേജേരാവണഃപരമാസനമ് ॥ 17 ॥
തതഃ ശശാസേശ്വരവദ്ദൂതാന്ലഘുപരാക്രമാന് ।
സമാനയതമേക്ഷിപ്രമിഹൈതാന്രാക്ഷസാനിതി ।
കൃത്യമസ്തിമഹജ്ജാനേകര്തവ്യമിതിശത്രുഭിഃ ॥ 18 ॥
രാക്ഷസാസ്തദ്വചശ്ശ്രുത്വാലങ്കായാമ്പരിചക്രമുഃ ॥ 19 ॥
അനുഗേഹമവസ്ഥായവിഹാരശയനേഷുച ।
ഉദ്യാനേഷുചരക്ഷാംസിചോദയന്തോഹ്യഭീതവത് ॥ 20 ॥
തേരഥാന് രുചിരാനേകേദൃപ്താനേകേപൃഥഗ്ഘയാന് ।
നാഗാനേകേഽധിരുരുഹുര്ജഗ്മുശ്ചൈകേപദാതയഃ ॥ 21 ॥
സാപുരീപരമാകീര്ണാരഥകുഞ്ജരവാജിഭിഃ ।
സമ്പതദ്ഭിര്വിരുരുചേഗരുത്മദ്ഭിരിവാമ്ബരമ് ॥ 22 ॥
തേവാഹനാവ്യവസ്ഥാപ്യയാനാനിവിവിധാനിച ।
സഭാമ്പദ്ഭിഃപ്രവിവിശുസ്സിംഹാഗിരിഗുഹാമിവ ॥ 23 ॥
രാജ്ഞഃപാദൌഗൃഹീത്വാതുരാജ്ഞാതേപ്രതിപൂജിതാഃ ।
പീഠേഷ്വന്യേബൃസീഷ്വന്യേഭൂമൌകേചിദുപാവിശന് ॥ 24 ॥
തേസമേത്യസഭായാംവൈരാക്ഷസാരാജശാസനാത് ।
യഥാര്ഹമുപതസ്ഥുസ്തേരാവണംരാക്ഷസാധിപമ് ॥ 25 ॥
മന്ത്രിണശ്ചയഥാമുഖ്യാനിശ്ചയാര്ഥേഷുപണ്ഡിതാഃ ।
അമാത്യാശ്ചഗുണോപേതാസ്സര്വജ്ഞാബുദ്ധിദര്ശനാഃ ॥ 26 ॥
സമീയുസ്തത്രശതശശൂരാശ്ചബഹവസ്തദാ ।
സഭായാംഹേമവര്ണായാംസര്വാര്ഥസ്യസുഖായവൈ ॥ 27 ॥
തതോമഹാത്മാവിപുലംസുയുഗ്യംരഥമ്വരംഹേമവിചിത്രിതാങ്ഗമ് ।
ശുഭംസമാസ്ഥായയയൌയശസ്വീവിഭീഷണസ്സംസദമഗ്രജസ്യ ॥ 28 ॥
സപൂര്വജായാവരജശ്ശശംസനാമാഥപശ്ചാശ്ചരണൌവവന്ദേ ।
ശുകഃപ്രഹസ്തശ്ചതഥൈവതേഭ്യോദദൌയഥാര്ഹമ്പൃഥഗാസനാനി ॥ 29 ॥
സുവര്ണനാനാമണിഭൂഷണാനാംസുവാസസാംസംസദിരാക്ഷസാനാമ് ।
തേഷാമ്പരാര്ഘ്യാഗുരുചന്ദനാനാംസ്രജാശ്ചഗന്ധാഃപ്രവവുസ്സമന്താത് ॥ 30 ॥
നചുക്രുശുര്നാനൃതമാഹകശ്ചിത്സഭാപദോനാപിജജല്പുരുച്ചൈഃ ।
സംസിദ്ധാര്ഥാസ്സര്വഏവോഗ്രവീര്യാഭര്തുസ്സര്വേദദൃശുശ്ചാനനന്തേ ॥ 31 ॥
സരാവണശ്ശസ്ത്രഭൃതാമ്മനസ്വിനാമ്മഹാബലാനാംസമിതൌമനസ്വീ ।
തസ്യാംസഭായാമ്പ്രഭയാചകാശേമധ്യേവസൂനാമിവവജ്രഹസ്തേഃ ॥ 32 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകാദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
sababhūvakṛśorājāmaithilīkāmamohitaḥ |
asanmānāccasuhṛdāmpāpampāpenakarmaṇā || 1 ||
atītasamayekāletasminvaiyudhirāvaṇaḥ |
amātyaiścasuhṛdbhiścaprāptakālamamanyata || 2 ||
sahemajālavitatammaṇividrumabhūṣitam |
upagamyavinītāśvamārurohamahāratham || 3 ||
tamāsthāyarathaśreṣṭhammahāmeghasamasvanam |
prayayaurakṣasāṃśreṣṭhodaśagrīvassabhāmprati || 4 ||
asicarmadharāyodhāssarvāyudhadharāstataḥ |
rākṣasārākṣasendrasyapurastātsampratasthire || 5 ||
nānāvikṛtaveṣāścanānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataspṛṣṭhataścainamparivāryayayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāśśīghrammattaiścavaravāraṇaiḥ |
anūtpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiścavājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāścaśaktitomarapāṇayaḥ |
paraśvathadharāścānyetathā'nyeśūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṃsañjajñenissvanomahān |
tumulaśśaṅkhaśabdaścasabhāṅgacchatirāvaṇe || 9 ||
sanemighoṣeṇamahānsahasā'bhininādayan |
rājamārgaṃśriyājuṣṭampratipedemahārathaḥ || 10 ||
vimalañcātapatrāṇāmpragṛhītamaśobhata |
pāṇḍuraṃrākṣasendrasyapūrṇastārādhipoyathā || 11 ||
hemamañjarigarbhecaśuddhasphaṭikavigrahe |
cāmaravyajanetasyarejatussavyadakṣiṇe || 12 ||
tekṛtāñjalayassarverathasthampṛthivīsthitāḥ |
rākṣasārākṣasaśreṣṭhaṃśirobhistaṃvavandire || 13 ||
rākṣasaistsūyamānassañjayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasādamahātejāssabhāṃviracitāntadā || 14 ||
suvarṇarajatāstīrṇāṃviśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānovapuṣārukmapaṭṭottaracchadām || 15 ||
tāmpiśācaśataiḥ ṣaṅbhirabhiguptāṃsadāprabhām |
praviveśamahātejāssukṛtāṃviśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṃsavaiḍūryamayampriyakājinasamvṛtam |
mahatsopāśrayambhejerāvaṇaḥparamāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāseśvaravaddūtānlaghuparākramān |
samānayatamekṣipramihaitānrākṣasāniti |
kṛtyamastimahajjānekartavyamitiśatrubhiḥ || 18 ||
rākṣasāstadvacaśśrutvālaṅkāyāmparicakramuḥ || 19 ||
anugehamavasthāyavihāraśayaneṣuca |
udyāneṣucarakṣāṃsicodayantohyabhītavat || 20 ||
terathān rucirānekedṛptānekepṛthagghayān |
nāgāneke'dhiruruhurjagmuścaikepadātayaḥ || 21 ||
sāpurīparamākīrṇārathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucegarutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tevāhanāvyavasthāpyayānānivividhānica |
sabhāmpadbhiḥpraviviśussiṃhāgiriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥpādaugṛhītvāturājñātepratipūjitāḥ |
pīṭheṣvanyebṛsīṣvanyebhūmaukecidupāviśan || 24 ||
tesametyasabhāyāṃvairākṣasārājaśāsanāt |
yathārhamupatasthusterāvaṇaṃrākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaścayathāmukhyāniścayārtheṣupaṇḍitāḥ |
amātyāścaguṇopetāssarvajñābuddhidarśanāḥ || 26 ||
samīyustatraśataśaśūrāścabahavastadā |
sabhāyāṃhemavarṇāyāṃsarvārthasyasukhāyavai || 27 ||
tatomahātmāvipulaṃsuyugyaṃrathamvaraṃhemavicitritāṅgam |
śubhaṃsamāsthāyayayauyaśasvīvibhīṣaṇassaṃsadamagrajasya || 28 ||
sapūrvajāyāvarajaśśaśaṃsanāmāthapaścāścaraṇauvavande |
śukaḥprahastaścatathaivatebhyodadauyathārhampṛthagāsanāni || 29 ||
suvarṇanānāmaṇibhūṣaṇānāṃsuvāsasāṃsaṃsadirākṣasānām |
teṣāmparārghyāgurucandanānāṃsrajāścagandhāḥpravavussamantāt || 30 ||
nacukruśurnānṛtamāhakaścitsabhāpadonāpijajalpuruccaiḥ |
saṃsiddhārthāssarvaevogravīryābhartussarvedadṛśuścānanante || 31 ||
sarāvaṇaśśastrabhṛtāmmanasvināmmahābalānāṃsamitaumanasvī |
tasyāṃsabhāyāmprabhayācakāśemadhyevasūnāmivavajrahasteḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकादशस्सर्गः ।
सबभूवकृशोराजामैथिलीकाममोहितः ।
असन्मानाच्चसुहृदाम्पापम्पापेनकर्मणा ॥ 1 ॥
अतीतसमयेकालेतस्मिन्वैयुधिरावणः ।
अमात्यैश्चसुहृद्भिश्चप्राप्तकालममन्यत ॥ 2 ॥
सहेमजालविततम्मणिविद्रुमभूषितम् ।
उपगम्यविनीताश्वमारुरोहमहारथम् ॥ 3 ॥
तमास्थायरथश्रेष्ठम्महामेघसमस्वनम् ।
प्रययौरक्षसांश्रेष्ठोदशग्रीवस्सभाम्प्रति ॥ 4 ॥
असिचर्मधरायोधास्सर्वायुधधरास्ततः ।
राक्षसाराक्षसेन्द्रस्यपुरस्तात्सम्प्रतस्थिरे ॥ 5 ॥
नानाविकृतवेषाश्चनानाभूषणभूषिताः ।
पार्श्वतस्पृष्ठतश्चैनम्परिवार्यययुस्ततः ॥ 6 ॥
रथैश्चातिरथाश्शीघ्रम्मत्तैश्चवरवारणैः ।
अनूत्पेतुर्दशग्रीवमाक्रीडद्भिश्चवाजिभिः ॥ 7 ॥
गदापरिघहस्ताश्चशक्तितोमरपाणयः ।
परश्वथधराश्चान्येतथाऽन्येशूलपाणयः ॥ 8 ॥
ततस्तूर्यसहस्राणांसञ्जज्ञेनिस्स्वनोमहान् ।
तुमुलश्शङ्खशब्दश्चसभाङ्गच्छतिरावणे ॥ 9 ॥
सनेमिघोषेणमहान्सहसाऽभिनिनादयन् ।
राजमार्गंश्रियाजुष्टम्प्रतिपेदेमहारथः ॥ 10 ॥
विमलञ्चातपत्राणाम्प्रगृहीतमशोभत ।
पाण्डुरंराक्षसेन्द्रस्यपूर्णस्ताराधिपोयथा ॥ 11 ॥
हेममञ्जरिगर्भेचशुद्धस्फटिकविग्रहे ।
चामरव्यजनेतस्यरेजतुस्सव्यदक्षिणे ॥ 12 ॥
तेकृताञ्जलयस्सर्वेरथस्थम्पृथिवीस्थिताः ।
राक्षसाराक्षसश्रेष्ठंशिरोभिस्तंववन्दिरे ॥ 13 ॥
राक्षसैस्त्सूयमानस्सञ्जयाशीर्भिररिन्दमः ।
आससादमहातेजास्सभांविरचितान्तदा ॥ 14 ॥
सुवर्णरजतास्तीर्णांविशुद्धस्फटिकान्तराम् ।
विराजमानोवपुषारुक्मपट्टोत्तरच्छदाम् ॥ 15 ॥
ताम्पिशाचशतैः षङ्भिरभिगुप्तांसदाप्रभाम् ।
प्रविवेशमहातेजास्सुकृतांविश्वकर्मणा ॥ 16 ॥
तस्यांसवैडूर्यमयम्प्रियकाजिनसम्वृतम् ।
महत्सोपाश्रयम्भेजेरावणःपरमासनम् ॥ 17 ॥
ततः शशासेश्वरवद्दूतान्लघुपराक्रमान् ।
समानयतमेक्षिप्रमिहैतान्राक्षसानिति ।
कृत्यमस्तिमहज्जानेकर्तव्यमितिशत्रुभिः ॥ 18 ॥
राक्षसास्तद्वचश्श्रुत्वालङ्कायाम्परिचक्रमुः ॥ 19 ॥
अनुगेहमवस्थायविहारशयनेषुच ।
उद्यानेषुचरक्षांसिचोदयन्तोह्यभीतवत् ॥ 20 ॥
तेरथान् रुचिरानेकेदृप्तानेकेपृथग्घयान् ।
नागानेकेऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैकेपदातयः ॥ 21 ॥
सापुरीपरमाकीर्णारथकुञ्जरवाजिभिः ।
सम्पतद्भिर्विरुरुचेगरुत्मद्भिरिवाम्बरम् ॥ 22 ॥
तेवाहनाव्यवस्थाप्ययानानिविविधानिच ।
सभाम्पद्भिःप्रविविशुस्सिंहागिरिगुहामिव ॥ 23 ॥
राज्ञःपादौगृहीत्वातुराज्ञातेप्रतिपूजिताः ।
पीठेष्वन्येबृसीष्वन्येभूमौकेचिदुपाविशन् ॥ 24 ॥
तेसमेत्यसभायांवैराक्षसाराजशासनात् ।
यथार्हमुपतस्थुस्तेरावणंराक्षसाधिपम् ॥ 25 ॥
मन्त्रिणश्चयथामुख्यानिश्चयार्थेषुपण्डिताः ।
अमात्याश्चगुणोपेतास्सर्वज्ञाबुद्धिदर्शनाः ॥ 26 ॥
समीयुस्तत्रशतशशूराश्चबहवस्तदा ।
सभायांहेमवर्णायांसर्वार्थस्यसुखायवै ॥ 27 ॥
ततोमहात्माविपुलंसुयुग्यंरथम्वरंहेमविचित्रिताङ्गम् ।
शुभंसमास्थायययौयशस्वीविभीषणस्संसदमग्रजस्य ॥ 28 ॥
सपूर्वजायावरजश्शशंसनामाथपश्चाश्चरणौववन्दे ।
शुकःप्रहस्तश्चतथैवतेभ्योददौयथार्हम्पृथगासनानि ॥ 29 ॥
सुवर्णनानामणिभूषणानांसुवाससांसंसदिराक्षसानाम् ।
तेषाम्परार्घ्यागुरुचन्दनानांस्रजाश्चगन्धाःप्रववुस्समन्तात् ॥ 30 ॥
नचुक्रुशुर्नानृतमाहकश्चित्सभापदोनापिजजल्पुरुच्चैः ।
संसिद्धार्थास्सर्वएवोग्रवीर्याभर्तुस्सर्वेददृशुश्चाननन्ते ॥ 31 ॥
सरावणश्शस्त्रभृताम्मनस्विनाम्महाबलानांसमितौमनस्वी ।
तस्यांसभायाम्प्रभयाचकाशेमध्येवसूनामिववज्रहस्तेः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकादशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
sababhūvakṛśorājāmaithilīkāmamohitaḥ |
asanmānāccasuhṛdāmpāpampāpenakarmaṇā || 1 ||
atītasamayekāletasminvaiyudhirāvaṇaḥ |
amātyaiścasuhṛdbhiścaprāptakālamamanyata || 2 ||
sahemajālavitatammaṇividrumabhūṣitam |
upagamyavinītāśvamārurohamahāratham || 3 ||
tamāsthāyarathaśreṣṭhammahāmeghasamasvanam |
prayayaurakṣasāṃśreṣṭhodaśagrīvassabhāmprati || 4 ||
asicarmadharāyodhāssarvāyudhadharāstataḥ |
rākṣasārākṣasendrasyapurastātsampratasthire || 5 ||
nānāvikṛtaveṣāścanānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataspṛṣṭhataścainamparivāryayayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāśśīghrammattaiścavaravāraṇaiḥ |
anūtpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiścavājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāścaśaktitomarapāṇayaḥ |
paraśvathadharāścānyetathā'nyeśūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṃsañjajñenissvanomahān |
tumulaśśaṅkhaśabdaścasabhāṅgacchatirāvaṇe || 9 ||
sanemighoṣeṇamahānsahasā'bhininādayan |
rājamārgaṃśriyājuṣṭampratipedemahārathaḥ || 10 ||
vimalañcātapatrāṇāmpragṛhītamaśobhata |
pāṇḍuraṃrākṣasendrasyapūrṇastārādhipoyathā || 11 ||
hemamañjarigarbhecaśuddhasphaṭikavigrahe |
cāmaravyajanetasyarejatussavyadakṣiṇe || 12 ||
tekṛtāñjalayassarverathasthampṛthivīsthitāḥ |
rākṣasārākṣasaśreṣṭhaṃśirobhistaṃvavandire || 13 ||
rākṣasaistsūyamānassañjayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasādamahātejāssabhāṃviracitāntadā || 14 ||
suvarṇarajatāstīrṇāṃviśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānovapuṣārukmapaṭṭottaracchadām || 15 ||
tāmpiśācaśataiḥ ṣaṅbhirabhiguptāṃsadāprabhām |
praviveśamahātejāssukṛtāṃviśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṃsavaiḍūryamayampriyakājinasamvṛtam |
mahatsopāśrayambhejerāvaṇaḥparamāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāseśvaravaddūtānlaghuparākramān |
samānayatamekṣipramihaitānrākṣasāniti |
kṛtyamastimahajjānekartavyamitiśatrubhiḥ || 18 ||
rākṣasāstadvacaśśrutvālaṅkāyāmparicakramuḥ || 19 ||
anugehamavasthāyavihāraśayaneṣuca |
udyāneṣucarakṣāṃsicodayantohyabhītavat || 20 ||
terathān rucirānekedṛptānekepṛthagghayān |
nāgāneke'dhiruruhurjagmuścaikepadātayaḥ || 21 ||
sāpurīparamākīrṇārathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucegarutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tevāhanāvyavasthāpyayānānivividhānica |
sabhāmpadbhiḥpraviviśussiṃhāgiriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥpādaugṛhītvāturājñātepratipūjitāḥ |
pīṭheṣvanyebṛsīṣvanyebhūmaukecidupāviśan || 24 ||
tesametyasabhāyāṃvairākṣasārājaśāsanāt |
yathārhamupatasthusterāvaṇaṃrākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaścayathāmukhyāniścayārtheṣupaṇḍitāḥ |
amātyāścaguṇopetāssarvajñābuddhidarśanāḥ || 26 ||
samīyustatraśataśaśūrāścabahavastadā |
sabhāyāṃhemavarṇāyāṃsarvārthasyasukhāyavai || 27 ||
tatomahātmāvipulaṃsuyugyaṃrathamvaraṃhemavicitritāṅgam |
śubhaṃsamāsthāyayayauyaśasvīvibhīṣaṇassaṃsadamagrajasya || 28 ||
sapūrvajāyāvarajaśśaśaṃsanāmāthapaścāścaraṇauvavande |
śukaḥprahastaścatathaivatebhyodadauyathārhampṛthagāsanāni || 29 ||
suvarṇanānāmaṇibhūṣaṇānāṃsuvāsasāṃsaṃsadirākṣasānām |
teṣāmparārghyāgurucandanānāṃsrajāścagandhāḥpravavussamantāt || 30 ||
nacukruśurnānṛtamāhakaścitsabhāpadonāpijajalpuruccaiḥ |
saṃsiddhārthāssarvaevogravīryābhartussarvedadṛśuścānanante || 31 ||
sarāvaṇaśśastrabhṛtāmmanasvināmmahābalānāṃsamitaumanasvī |
tasyāṃsabhāyāmprabhayācakāśemadhyevasūnāmivavajrahasteḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.