ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകോനാശീതിതമസ്സര്ഗഃ ।
നിര്ഗതമ്മകരാക്ഷന്തേദൃഷ്ടവാവാനരപുങ്ഗവാഃ ।
ആപ്ലുത്യസഹസാസര്വേയോദ്ധുകാമാവ്യവസ്ഥിതാഃ ॥ 1 ॥
തതഃപ്രവൃത്തംസുമഹത്തദ്യുദ്ധംരോമഹര്ഷണമ് ।
നിശാചരൈഃപ്ലവങ്ഗാനാന്ദേവാനാന്ദാനവൈരിവ ॥ 2 ॥
വൃക്ഷശൂലനിപാതൈശ്ചശിലാപരിഘപാതനൈഃ ।
അന്യോന്യമ്മര്ദയന്തിസ്മതദാകപിനിശാചരാഃ ॥ 3 ॥
ശക്തിഖഡഗഗദാകുന്തൈസ്തോമരൈശ്ചനിശാചരാഃ ।
പട്ടസൈര്ഭിണ്ഢിപാലൈശ്ചബാണപാതൈഃസമന്തതഃ ॥ 4 ॥
പാശമുദ്ഗരദണ്ഡൈശ്ചനിഖാതൈശ്ചാപരേസ്തഥാ ।
കദനങ്കപിസിംഹാനാഞ്ചക്രുസ്തേരജനീചരാഃ ॥ 5 ॥
ബാണൌഘൈരര്ദിതാശ്ചാപിഖരപുത്രേണവാനരാഃ ।
സമ്ഭ്രാന്തമനസസ്സര്വേദുദ്രുവുര്ഭയപീഡിതാഃ ॥ 6 ॥
താന്ദൃഷ്ടവാരാക്ഷസാസ്സര്വേദ്രവമാണാന്വലീമുഖാന് ।
നേദുസ്തേസിമ്ഹവദ്ദൃഷ്ടാരാക്ഷസാജിതകാശിനഃ ॥ 7 ॥
വിദ്രവത്സുതദാതേഷുവാനരേഷുസമന്തതഃ ।
രാമസ്താന്വാരമായാസശരവര്ഷേണരാക്ഷസാന് ॥ 8 ॥
രിതാന്രാക്ഷസാന്ദൃഷ്ടവാമകരാക്ഷോനിശാചരഃ ।
ക്രോധാനലസമാവിഷ്ടോവചനഞ്ചേദമബ്രവീത് ॥ 9 ॥
തിഷ്ഠരാമ മയാസാര്ധന്ദ്വന്ദ്വയുദ്ധന്ദദാമിതേ ।
ത്യാജയിഷ്യാമിതേപ്രാണാന് ധനുര്മുക്സൈശശിതൈശ്ശരൈഃ ॥ 10 ॥
യത്തദാദണ്ഡകാരണ്യേപിതരംഹതവാന്മമ ।
തദഗ്രതഃസ്വകര്മസ്ഥന്ദൃഷ്ടവാരോഷോഽഭിവര്ധതേ ॥ 11 ॥
ദഹ്യന്തേധൃശമങ്ഗാനിദുരാത്മന്മമരാഘവ ।
യന്മയാസി ന ദൃഷ്ടസ്ത്വന്തസ്മിന് കാലേമഹാവനേ ॥ 12 ॥
ദിഷ്ട്യാസിദര്ശനംരാമ മമത്വമ്പ്രാപ്തവാനിഹ ।
കാങ്ക്ഷിതോഽസിക്ഷുധാര്തസ്യസിംഹസ്യേവേതരോമൃഗഃ ॥ 13 ॥
അദ്യമദ്ബാണവേഗേനപ്രേതരാഡിവഷയങ്ഗതഃ ।
യേത്വയാനിഹതാഃശൂരാഃസഹതൈശ്ചസമേഷ്യസി ॥ 14 ॥
ബഹുനാത്രകിമുക്തേനശൃണുരാമ വചോമമ ।
പശ്യന്തുസകലാലോകാസ്ത്വാ, മാഞ്ചൈവരണാജിരേ ॥ 15 ॥
അസ്ത്രൈര്വാഗദയാവാപിബാഹുഭ്യാംവാമഹാഹവേ ।
അഭ്യസ്തംയേനവാരാമ തേനൈവയുധിവര്തതാമ് ॥ 16 ॥
മകരാക്ഷ്വചശ്ശ്രുത്വാരാമോദശരഥാത്മജഃ ।
അബ്രവീത്പ്രഹസന്വാക്യമുത്തരോത്തരവാദിനമ് ॥ 17 ॥
കത്ഥസേകിംവൃഥാരക്ഷോ ബഹൂന്യസദൃശാനിതേ ।
ന രണേശക്യതേജേതുംവിനായുദ്ധേനവാഗ്ഭലാത് ॥ 18 ॥
ചതുര്ദശസഹസ്രാണിരക്ഷസാന്ത്വത്പിതാ ച യഃ ।
ത്രിശിരാദൂഷണശ്ചാപിദണ്ഡകേനിഹതാമയാ ॥ 19 ॥
സ്വാശിതാസ്തവമാംസേനഗൃധ്രഗോമായുവായസാഃ ।
ഭവിഷ്യന്ത്യദ്യവൈപാപ തീക്ഷ്ണതുണ്ഡനഖാങ്കുരാഃ ॥ 20 ॥
രാഘവേണൈവമുക്തസ്തുമകരാക്ഷോമഹാബലഃ ।
ബാണൌഘാനമുചത്തസ്മൈരാഘവായരണാജിരേ ॥ 21 ॥
താന്ശരാന് ശരവര്ഷേണരാമശ്ചിച്ഛേദനൈകധാ ।
നിപേതുര്ഭുവിതേഛിന്നാരുക്മപുങ്ഖാസ്സഹസ്രശഃ ॥ 22 ॥
തദ്യുദ്ധമഭവത്തത്രസമേത്യാന്യോന്യമോജസാ ।
ഖരരാക്ഷസപുത്രസ്യസൂനോര്ധശരഥസ്യ ച ॥ 23 ॥
ജീമൂതയോരിവാകാശേശബ്ദോജ്യാതലയോസ്തദാ ।
ധനുര്മുക്തഃസ്വനോത്കൃഷ്ടശ്ശ്രൂയതേ ച രണാജിരേ ॥ 24 ॥
ദേവദാനവഗന്ധര്വാഃകിന്നരാശ്ചമഹോരഗാഃ ।
അന്തരിക്ഷഗതാസ്സര്വേദ്രഷ്ടുകാമാസ്തദദ്ഭുതമ് ॥ 25 ॥
വിദ്ധമന്യോന്യഗാത്രേഷുദ്വിഗുണംവര്ധതേപരമ് ।
കൃതപ്രതികൃതാന്യോന്യങ്കുരുതാന്തൌരണാജിരേ ॥ 26 ॥
രാമമുക്താംസ്തുബാണൌഘാന് രാക്ഷസസ്ത്വച്ഛിനദ്രണേ ।
രക്ഷോമുക്താംസ്തുരാമോവൈനൈകഥാപ്രാച്ഛിനച്ഛരൈഃ ॥ 27 ॥
ബാണൌഘൈര്വിതതാസ്സര്വാദിശശ്ചപ്രദിശസ്തഥാ ।
സഞ്ഛന്നാവസുധാചൈവസമന്താന്നപ്രകാശതേ ॥ 28 ॥
തഃക്രുദ്ധോമഹാബാഹുര്ധനുച്ശിച്ഛേദരക്ഷസഃ ।
അഷ്ടാഭിരഥനാരാചൈസ്സൂതംവിവ്യാധരാഘവഃ ॥ 29 ॥
ഭിത്ത്വാരഥംശരൈരാമോഹത്വാആശ്വാനപാതയത് ।
വിരഥോവസുധാസ്ഥശ്ചമകരാക്ഷോനിശാചരഃ ॥ 30 ॥
തത്തിഷ്ഠദ്വസുധാംരക്ഷശ്ശൂലഞ്ജഗ്രാഹപാണിനാ ।
ത്രാസനംസര്വഭൂതാനാംയുഗാന്താഗ്നിസമപ്രഭമ് ॥ 31 ॥
ദുരവാപം മഹച്ഛൂലംരുദ്രദത്തമ്ഭയങ്കരമ് ।
ജാജ്വല്യമാനമാകാശേസംഹാരാസ്ത്രമിവാപരമ് ॥ 32 ॥
യന്ദൃഷ്ടവാദേവതാഃസര്വാഭയാര്താവിദ്രുതാദിശഃ ।
വിഭ്രാമ്യതുമഹച്ഛൂലമ്പ്രജ്വലന്തന്നിശാചരഃ ॥ 33 ॥
സ ക്രോധാപ്രാഹിണോത്തസ്മൈരാഘവായമഹാത്മനേ ।
തമാപതന്തഞ്ജ്വലിതങ്ഖരപുത്രകരാച്ച്യുതമ് ॥ 34 ॥
ബാണൈത്രിഭിരാകാശേശൂലഞ്ചിച്ഛേദരാഘവഃ ।
സച്ഛന്നോനൈകഥാശൂലോദിവ്യഹാടകമണ്ഡിതഃ ॥ 35 ॥
വ്യശീര്യതമഹോല്കേവരാമബാണാര്ദിതോഭുവി ।
ച്ഛൂലന്നിഹതന്ദൃഷ്ടവാരാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ॥ 36 ॥
സാധുസാവധിതിഭൂതാനിവ്യാഹരന്തിനഭോഗതാഃ ।
തന്ദൃഷ്ടവാനിഹതംശൂലമ്മകരാക്ഷോനിശാചരഃ ॥ 37 ॥
മുഷ്ടിമുദ്യമ്യകാകുത്സ്ഥന്തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതിചാബ്രവീത് ।
സഃതന്ദൃഷ്ടവാഽപതന്തംവൈപ്രഹസ്യരഘുനന്ദനഃ ॥ 38 ॥
പാവകാസ്ത്രന്തതോരാമസ്സന്ദധേതുശരാസനേ ।
തേനാസ്ത്രണഹതംരക്ഷഃകാകുത്ഥ്സേനതദാരണേ ॥ 39 ॥
സഞ്ചിന്നഹൃദയന്തത്രപപാത ച മമാര ച ।
ദൃഷ്ടവാതേരാക്ഷസാസ്സര്വേമകരാക്ഷസ്യപാതനമ് ॥ 40 ॥
ലങ്കാമേവപ്രധാവന്തരാമബാണഭയാര്ദിതാഃ ।
ദശരഥനൃപസൂനുബാണവേഗൈഃരജനിചരന്നിഹതങ്ഖരാത്മജന്തമ് ।
ദദൃശുരഥദേവതാഃപ്രഹൃഷ്ടാഗിരിമവവജ്രഹതങ്ക്ഷിതൌകീര്ണമ് ॥ 41 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകോനാശീതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonāśītitamassargaḥ |
nirgatammakarākṣantedṛṣṭavāvānarapuṅgavāḥ |
āplutyasahasāsarveyoddhukāmāvyavasthitāḥ || 1 ||
tataḥpravṛttaṃsumahattadyuddhaṃromaharṣaṇam |
niśācaraiḥplavaṅgānāndevānāndānavairiva || 2 ||
vṛkṣaśūlanipātaiścaśilāparighapātanaiḥ |
anyonyammardayantismatadākapiniśācarāḥ || 3 ||
śaktikhaḍagagadākuntaistomaraiścaniśācarāḥ |
paṭṭasairbhiṇḍhipālaiścabāṇapātaiḥsamantataḥ || 4 ||
pāśamudgaradaṇḍaiścanikhātaiścāparestathā |
kadanaṅkapisiṃhānāñcakrusterajanīcarāḥ || 5 ||
bāṇaughairarditāścāpikharaputreṇavānarāḥ |
sambhrāntamanasassarvedudruvurbhayapīḍitāḥ || 6 ||
tāndṛṣṭavārākṣasāssarvedravamāṇānvalīmukhān |
nedustesimhavaddṛṣṭārākṣasājitakāśinaḥ || 7 ||
vidravatsutadāteṣuvānareṣusamantataḥ |
rāmastānvāramāyāsaśaravarṣeṇarākṣasān || 8 ||
ritānrākṣasāndṛṣṭavāmakarākṣoniśācaraḥ |
krodhānalasamāviṣṭovacanañcedamabravīt || 9 ||
tiṣṭharāma mayāsārdhandvandvayuddhandadāmite |
tyājayiṣyāmiteprāṇān dhanurmuksaiśaśitaiśśaraiḥ || 10 ||
yattadādaṇḍakāraṇyepitaraṃhatavānmama |
tadagrataḥsvakarmasthandṛṣṭavāroṣo'bhivardhate || 11 ||
dahyantedhṛśamaṅgānidurātmanmamarāghava |
yanmayāsi na dṛṣṭastvantasmin kālemahāvane || 12 ||
diṣṭyāsidarśanaṃrāma mamatvamprāptavāniha |
kāṅkṣito'sikṣudhārtasyasiṃhasyevetaromṛgaḥ || 13 ||
adyamadbāṇavegenapretarāḍivaṣayaṅgataḥ |
yetvayānihatāḥśūrāḥsahataiścasameṣyasi || 14 ||
bahunātrakimuktenaśṛṇurāma vacomama |
paśyantusakalālokāstvā, māñcaivaraṇājire || 15 ||
astrairvāgadayāvāpibāhubhyāṃvāmahāhave |
abhyastaṃyenavārāma tenaivayudhivartatām || 16 ||
makarākṣvacaśśrutvārāmodaśarathātmajaḥ |
abravītprahasanvākyamuttarottaravādinam || 17 ||
katthasekiṃvṛthārakṣo bahūnyasadṛśānite |
na raṇeśakyatejetuṃvināyuddhenavāgbhalāt || 18 ||
caturdaśasahasrāṇirakṣasāntvatpitā ca yaḥ |
triśirādūṣaṇaścāpidaṇḍakenihatāmayā || 19 ||
svāśitāstavamāṃsenagṛdhragomāyuvāyasāḥ |
bhaviṣyantyadyavaipāpa tīkṣṇatuṇḍanakhāṅkurāḥ || 20 ||
rāghaveṇaivamuktastumakarākṣomahābalaḥ |
bāṇaughānamucattasmairāghavāyaraṇājire || 21 ||
tānśarān śaravarṣeṇarāmaścicchedanaikadhā |
nipeturbhuvitechinnārukmapuṅkhāssahasraśaḥ || 22 ||
tadyuddhamabhavattatrasametyānyonyamojasā |
khararākṣasaputrasyasūnordhaśarathasya ca || 23 ||
jīmūtayorivākāśeśabdojyātalayostadā |
dhanurmuktaḥsvanotkṛṣṭaśśrūyate ca raṇājire || 24 ||
devadānavagandharvāḥkinnarāścamahoragāḥ |
antarikṣagatāssarvedraṣṭukāmāstadadbhutam || 25 ||
viddhamanyonyagātreṣudviguṇaṃvardhateparam |
kṛtapratikṛtānyonyaṅkurutāntauraṇājire || 26 ||
rāmamuktāṃstubāṇaughān rākṣasastvacchinadraṇe |
rakṣomuktāṃsturāmovainaikathāprācchinaccharaiḥ || 27 ||
bāṇaughairvitatāssarvādiśaścapradiśastathā |
sañchannāvasudhācaivasamantānnaprakāśate || 28 ||
taḥkruddhomahābāhurdhanucśicchedarakṣasaḥ |
aṣṭābhirathanārācaissūtaṃvivyādharāghavaḥ || 29 ||
bhittvārathaṃśarairāmohatvāāśvānapātayat |
virathovasudhāsthaścamakarākṣoniśācaraḥ || 30 ||
tattiṣṭhadvasudhāṃrakṣaśśūlañjagrāhapāṇinā |
trāsanaṃsarvabhūtānāṃyugāntāgnisamaprabham || 31 ||
duravāpaṃ mahacchūlaṃrudradattambhayaṅkaram |
jājvalyamānamākāśesaṃhārāstramivāparam || 32 ||
yandṛṣṭavādevatāḥsarvābhayārtāvidrutādiśaḥ |
vibhrāmyatumahacchūlamprajvalantanniśācaraḥ || 33 ||
sa krodhāprāhiṇottasmairāghavāyamahātmane |
tamāpatantañjvalitaṅkharaputrakarāccyutam || 34 ||
bāṇaitribhirākāśeśūlañcicchedarāghavaḥ |
sacchannonaikathāśūlodivyahāṭakamaṇḍitaḥ || 35 ||
vyaśīryatamaholkevarāmabāṇārditobhuvi |
cchūlannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 36 ||
sādhusāvadhitibhūtānivyāharantinabhogatāḥ |
tandṛṣṭavānihataṃśūlammakarākṣoniśācaraḥ || 37 ||
muṣṭimudyamyakākutsthantiṣṭhatiṣṭheticābravīt |
saḥtandṛṣṭavā'patantaṃvaiprahasyaraghunandanaḥ || 38 ||
pāvakāstrantatorāmassandadhetuśarāsane |
tenāstraṇahataṃrakṣaḥkākutthsenatadāraṇe || 39 ||
sañcinnahṛdayantatrapapāta ca mamāra ca |
dṛṣṭavāterākṣasāssarvemakarākṣasyapātanam || 40 ||
laṅkāmevapradhāvantarāmabāṇabhayārditāḥ |
daśarathanṛpasūnubāṇavegaiḥrajanicarannihataṅkharātmajantam |
dadṛśurathadevatāḥprahṛṣṭāgirimavavajrahataṅkṣitaukīrṇam || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonāśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकोनाशीतितमस्सर्गः ।
निर्गतम्मकराक्षन्तेदृष्टवावानरपुङ्गवाः ।
आप्लुत्यसहसासर्वेयोद्धुकामाव्यवस्थिताः ॥ 1 ॥
ततःप्रवृत्तंसुमहत्तद्युद्धंरोमहर्षणम् ।
निशाचरैःप्लवङ्गानान्देवानान्दानवैरिव ॥ 2 ॥
वृक्षशूलनिपातैश्चशिलापरिघपातनैः ।
अन्योन्यम्मर्दयन्तिस्मतदाकपिनिशाचराः ॥ 3 ॥
शक्तिखडगगदाकुन्तैस्तोमरैश्चनिशाचराः ।
पट्टसैर्भिण्ढिपालैश्चबाणपातैःसमन्ततः ॥ 4 ॥
पाशमुद्गरदण्डैश्चनिखातैश्चापरेस्तथा ।
कदनङ्कपिसिंहानाञ्चक्रुस्तेरजनीचराः ॥ 5 ॥
बाणौघैरर्दिताश्चापिखरपुत्रेणवानराः ।
सम्भ्रान्तमनसस्सर्वेदुद्रुवुर्भयपीडिताः ॥ 6 ॥
तान्दृष्टवाराक्षसास्सर्वेद्रवमाणान्वलीमुखान् ।
नेदुस्तेसिम्हवद्दृष्टाराक्षसाजितकाशिनः ॥ 7 ॥
विद्रवत्सुतदातेषुवानरेषुसमन्ततः ।
रामस्तान्वारमायासशरवर्षेणराक्षसान् ॥ 8 ॥
रितान्राक्षसान्दृष्टवामकराक्षोनिशाचरः ।
क्रोधानलसमाविष्टोवचनञ्चेदमब्रवीत् ॥ 9 ॥
तिष्ठराम मयासार्धन्द्वन्द्वयुद्धन्ददामिते ।
त्याजयिष्यामितेप्राणान् धनुर्मुक्सैशशितैश्शरैः ॥ 10 ॥
यत्तदादण्डकारण्येपितरंहतवान्मम ।
तदग्रतःस्वकर्मस्थन्दृष्टवारोषोऽभिवर्धते ॥ 11 ॥
दह्यन्तेधृशमङ्गानिदुरात्मन्ममराघव ।
यन्मयासि न दृष्टस्त्वन्तस्मिन् कालेमहावने ॥ 12 ॥
दिष्ट्यासिदर्शनंराम ममत्वम्प्राप्तवानिह ।
काङ्क्षितोऽसिक्षुधार्तस्यसिंहस्येवेतरोमृगः ॥ 13 ॥
अद्यमद्बाणवेगेनप्रेतराडिवषयङ्गतः ।
येत्वयानिहताःशूराःसहतैश्चसमेष्यसि ॥ 14 ॥
बहुनात्रकिमुक्तेनशृणुराम वचोमम ।
पश्यन्तुसकलालोकास्त्वा, माञ्चैवरणाजिरे ॥ 15 ॥
अस्त्रैर्वागदयावापिबाहुभ्यांवामहाहवे ।
अभ्यस्तंयेनवाराम तेनैवयुधिवर्तताम् ॥ 16 ॥
मकराक्ष्वचश्श्रुत्वारामोदशरथात्मजः ।
अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यमुत्तरोत्तरवादिनम् ॥ 17 ॥
कत्थसेकिंवृथारक्षो बहून्यसदृशानिते ।
न रणेशक्यतेजेतुंविनायुद्धेनवाग्भलात् ॥ 18 ॥
चतुर्दशसहस्राणिरक्षसान्त्वत्पिता च यः ।
त्रिशिरादूषणश्चापिदण्डकेनिहतामया ॥ 19 ॥
स्वाशितास्तवमांसेनगृध्रगोमायुवायसाः ।
भविष्यन्त्यद्यवैपाप तीक्ष्णतुण्डनखाङ्कुराः ॥ 20 ॥
राघवेणैवमुक्तस्तुमकराक्षोमहाबलः ।
बाणौघानमुचत्तस्मैराघवायरणाजिरे ॥ 21 ॥
तान्शरान् शरवर्षेणरामश्चिच्छेदनैकधा ।
निपेतुर्भुवितेछिन्नारुक्मपुङ्खास्सहस्रशः ॥ 22 ॥
तद्युद्धमभवत्तत्रसमेत्यान्योन्यमोजसा ।
खरराक्षसपुत्रस्यसूनोर्धशरथस्य च ॥ 23 ॥
जीमूतयोरिवाकाशेशब्दोज्यातलयोस्तदा ।
धनुर्मुक्तःस्वनोत्कृष्टश्श्रूयते च रणाजिरे ॥ 24 ॥
देवदानवगन्धर्वाःकिन्नराश्चमहोरगाः ।
अन्तरिक्षगतास्सर्वेद्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ॥ 25 ॥
विद्धमन्योन्यगात्रेषुद्विगुणंवर्धतेपरम् ।
कृतप्रतिकृतान्योन्यङ्कुरुतान्तौरणाजिरे ॥ 26 ॥
राममुक्तांस्तुबाणौघान् राक्षसस्त्वच्छिनद्रणे ।
रक्षोमुक्तांस्तुरामोवैनैकथाप्राच्छिनच्छरैः ॥ 27 ॥
बाणौघैर्विततास्सर्वादिशश्चप्रदिशस्तथा ।
सञ्छन्नावसुधाचैवसमन्तान्नप्रकाशते ॥ 28 ॥
तःक्रुद्धोमहाबाहुर्धनुच्शिच्छेदरक्षसः ।
अष्टाभिरथनाराचैस्सूतंविव्याधराघवः ॥ 29 ॥
भित्त्वारथंशरैरामोहत्वाआश्वानपातयत् ।
विरथोवसुधास्थश्चमकराक्षोनिशाचरः ॥ 30 ॥
तत्तिष्ठद्वसुधांरक्षश्शूलञ्जग्राहपाणिना ।
त्रासनंसर्वभूतानांयुगान्ताग्निसमप्रभम् ॥ 31 ॥
दुरवापं महच्छूलंरुद्रदत्तम्भयङ्करम् ।
जाज्वल्यमानमाकाशेसंहारास्त्रमिवापरम् ॥ 32 ॥
यन्दृष्टवादेवताःसर्वाभयार्ताविद्रुतादिशः ।
विभ्राम्यतुमहच्छूलम्प्रज्वलन्तन्निशाचरः ॥ 33 ॥
स क्रोधाप्राहिणोत्तस्मैराघवायमहात्मने ।
तमापतन्तञ्ज्वलितङ्खरपुत्रकराच्च्युतम् ॥ 34 ॥
बाणैत्रिभिराकाशेशूलञ्चिच्छेदराघवः ।
सच्छन्नोनैकथाशूलोदिव्यहाटकमण्डितः ॥ 35 ॥
व्यशीर्यतमहोल्केवरामबाणार्दितोभुवि ।
च्छूलन्निहतन्दृष्टवारामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ 36 ॥
साधुसावधितिभूतानिव्याहरन्तिनभोगताः ।
तन्दृष्टवानिहतंशूलम्मकराक्षोनिशाचरः ॥ 37 ॥
मुष्टिमुद्यम्यकाकुत्स्थन्तिष्ठतिष्ठेतिचाब्रवीत् ।
सःतन्दृष्टवाऽपतन्तंवैप्रहस्यरघुनन्दनः ॥ 38 ॥
पावकास्त्रन्ततोरामस्सन्दधेतुशरासने ।
तेनास्त्रणहतंरक्षःकाकुत्थ्सेनतदारणे ॥ 39 ॥
सञ्चिन्नहृदयन्तत्रपपात च ममार च ।
दृष्टवातेराक्षसास्सर्वेमकराक्षस्यपातनम् ॥ 40 ॥
लङ्कामेवप्रधावन्तरामबाणभयार्दिताः ।
दशरथनृपसूनुबाणवेगैःरजनिचरन्निहतङ्खरात्मजन्तम् ।
ददृशुरथदेवताःप्रहृष्टागिरिमववज्रहतङ्क्षितौकीर्णम् ॥ 41 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकोनाशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonāśītitamassargaḥ |
nirgatammakarākṣantedṛṣṭavāvānarapuṅgavāḥ |
āplutyasahasāsarveyoddhukāmāvyavasthitāḥ || 1 ||
tataḥpravṛttaṃsumahattadyuddhaṃromaharṣaṇam |
niśācaraiḥplavaṅgānāndevānāndānavairiva || 2 ||
vṛkṣaśūlanipātaiścaśilāparighapātanaiḥ |
anyonyammardayantismatadākapiniśācarāḥ || 3 ||
śaktikhaḍagagadākuntaistomaraiścaniśācarāḥ |
paṭṭasairbhiṇḍhipālaiścabāṇapātaiḥsamantataḥ || 4 ||
pāśamudgaradaṇḍaiścanikhātaiścāparestathā |
kadanaṅkapisiṃhānāñcakrusterajanīcarāḥ || 5 ||
bāṇaughairarditāścāpikharaputreṇavānarāḥ |
sambhrāntamanasassarvedudruvurbhayapīḍitāḥ || 6 ||
tāndṛṣṭavārākṣasāssarvedravamāṇānvalīmukhān |
nedustesimhavaddṛṣṭārākṣasājitakāśinaḥ || 7 ||
vidravatsutadāteṣuvānareṣusamantataḥ |
rāmastānvāramāyāsaśaravarṣeṇarākṣasān || 8 ||
ritānrākṣasāndṛṣṭavāmakarākṣoniśācaraḥ |
krodhānalasamāviṣṭovacanañcedamabravīt || 9 ||
tiṣṭharāma mayāsārdhandvandvayuddhandadāmite |
tyājayiṣyāmiteprāṇān dhanurmuksaiśaśitaiśśaraiḥ || 10 ||
yattadādaṇḍakāraṇyepitaraṃhatavānmama |
tadagrataḥsvakarmasthandṛṣṭavāroṣo'bhivardhate || 11 ||
dahyantedhṛśamaṅgānidurātmanmamarāghava |
yanmayāsi na dṛṣṭastvantasmin kālemahāvane || 12 ||
diṣṭyāsidarśanaṃrāma mamatvamprāptavāniha |
kāṅkṣito'sikṣudhārtasyasiṃhasyevetaromṛgaḥ || 13 ||
adyamadbāṇavegenapretarāḍivaṣayaṅgataḥ |
yetvayānihatāḥśūrāḥsahataiścasameṣyasi || 14 ||
bahunātrakimuktenaśṛṇurāma vacomama |
paśyantusakalālokāstvā, māñcaivaraṇājire || 15 ||
astrairvāgadayāvāpibāhubhyāṃvāmahāhave |
abhyastaṃyenavārāma tenaivayudhivartatām || 16 ||
makarākṣvacaśśrutvārāmodaśarathātmajaḥ |
abravītprahasanvākyamuttarottaravādinam || 17 ||
katthasekiṃvṛthārakṣo bahūnyasadṛśānite |
na raṇeśakyatejetuṃvināyuddhenavāgbhalāt || 18 ||
caturdaśasahasrāṇirakṣasāntvatpitā ca yaḥ |
triśirādūṣaṇaścāpidaṇḍakenihatāmayā || 19 ||
svāśitāstavamāṃsenagṛdhragomāyuvāyasāḥ |
bhaviṣyantyadyavaipāpa tīkṣṇatuṇḍanakhāṅkurāḥ || 20 ||
rāghaveṇaivamuktastumakarākṣomahābalaḥ |
bāṇaughānamucattasmairāghavāyaraṇājire || 21 ||
tānśarān śaravarṣeṇarāmaścicchedanaikadhā |
nipeturbhuvitechinnārukmapuṅkhāssahasraśaḥ || 22 ||
tadyuddhamabhavattatrasametyānyonyamojasā |
khararākṣasaputrasyasūnordhaśarathasya ca || 23 ||
jīmūtayorivākāśeśabdojyātalayostadā |
dhanurmuktaḥsvanotkṛṣṭaśśrūyate ca raṇājire || 24 ||
devadānavagandharvāḥkinnarāścamahoragāḥ |
antarikṣagatāssarvedraṣṭukāmāstadadbhutam || 25 ||
viddhamanyonyagātreṣudviguṇaṃvardhateparam |
kṛtapratikṛtānyonyaṅkurutāntauraṇājire || 26 ||
rāmamuktāṃstubāṇaughān rākṣasastvacchinadraṇe |
rakṣomuktāṃsturāmovainaikathāprācchinaccharaiḥ || 27 ||
bāṇaughairvitatāssarvādiśaścapradiśastathā |
sañchannāvasudhācaivasamantānnaprakāśate || 28 ||
taḥkruddhomahābāhurdhanucśicchedarakṣasaḥ |
aṣṭābhirathanārācaissūtaṃvivyādharāghavaḥ || 29 ||
bhittvārathaṃśarairāmohatvāāśvānapātayat |
virathovasudhāsthaścamakarākṣoniśācaraḥ || 30 ||
tattiṣṭhadvasudhāṃrakṣaśśūlañjagrāhapāṇinā |
trāsanaṃsarvabhūtānāṃyugāntāgnisamaprabham || 31 ||
duravāpaṃ mahacchūlaṃrudradattambhayaṅkaram |
jājvalyamānamākāśesaṃhārāstramivāparam || 32 ||
yandṛṣṭavādevatāḥsarvābhayārtāvidrutādiśaḥ |
vibhrāmyatumahacchūlamprajvalantanniśācaraḥ || 33 ||
sa krodhāprāhiṇottasmairāghavāyamahātmane |
tamāpatantañjvalitaṅkharaputrakarāccyutam || 34 ||
bāṇaitribhirākāśeśūlañcicchedarāghavaḥ |
sacchannonaikathāśūlodivyahāṭakamaṇḍitaḥ || 35 ||
vyaśīryatamaholkevarāmabāṇārditobhuvi |
cchūlannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 36 ||
sādhusāvadhitibhūtānivyāharantinabhogatāḥ |
tandṛṣṭavānihataṃśūlammakarākṣoniśācaraḥ || 37 ||
muṣṭimudyamyakākutsthantiṣṭhatiṣṭheticābravīt |
saḥtandṛṣṭavā'patantaṃvaiprahasyaraghunandanaḥ || 38 ||
pāvakāstrantatorāmassandadhetuśarāsane |
tenāstraṇahataṃrakṣaḥkākutthsenatadāraṇe || 39 ||
sañcinnahṛdayantatrapapāta ca mamāra ca |
dṛṣṭavāterākṣasāssarvemakarākṣasyapātanam || 40 ||
laṅkāmevapradhāvantarāmabāṇabhayārditāḥ |
daśarathanṛpasūnubāṇavegaiḥrajanicarannihataṅkharātmajantam |
dadṛśurathadevatāḥprahṛṣṭāgirimavavajrahataṅkṣitaukīrṇam || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonāśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.