ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
അഥതാഞ്ജാതന്താപാന്തേനവാക്യേനമോഹിതാമ് ।
സരമാഹ്ലാദയാമാസമഹീങ്ഘൌരീമിവാമ്ഭസാ ॥ 1 ॥
തതസ്തസ്യാഹിതംസഖ്യാശ്ചികീര്ഷന്തീസഖീവചഃ ।
ഉവാചകാലേകാലജ്ഞാസ്മിതപൂര്വാഭിഭാഷിണീ ॥ 2 ॥
ഉത്സഹേയമഹങ്ഗത്വാത്വദ്വാക്യമസിതേക്ഷണേഃ ।
നിവേദ്യകുശലംരാമേപ്രതിച്ഛന്നാനിവര്തിതുമ് ॥ 3 ॥
നഹിമേക്രമമാണായാനിരാലമ്ബേവിഹായസി ।
സമര്ഥോഗതിമന്വേതുമ്പവനോഗരുഡോഽപിവാ ॥ 4 ॥
ഏവമ്ബ്രുവാണാന്താംസീതാസരമാമ്പുനരബ്രവീത് ।
മധുരംശ്ലക്ക്ഷണയാവാചാപൂര്വശോകാഭിപന്നയാ ॥ 5 ॥
സമര്ഥാഗഗനങ്ഗന്തുമപിവാത്വംരസാതലമ് ।
അവഗച്ഛാമ്യകര്തവ്യങ്കര്തവ്യന്തേമദന്തരേ ॥ 6 ॥
മത്പ്രിയംയദികര്തവ്യംയദിബുദ്ധിഃ സ്ഥിരാതവ ।
ജ്ഞാതുമിച്ഛാമിതങ്ഗത്വാകിങ്കരോതീതിരാവണഃ ॥ 7 ॥
സഹിമായാബലഃക്രൂരോരാവണശ്ശത്രുരാവണഃ ।
മാമ്മോഹയതിദുഷ്ടാത്മാപീതാമാത്രേവവാരുണീ ॥ 8 ॥
തര്ജാപയതിമാന്നിത്യമ്ഭര്ത്സാപയതിചാസകൃത് ।
രാക്ഷസീഭിസ്സുഘൂരാഭിര്യാമാംരക്ഷന്തിനിത്യശഃ ॥ 9 ॥
ഉദ്വിഗ്നാശങ്കിതാചാസ്മിനസ്വസ്ഥഞ്ചമനോമമ ।
തദ്ഭയാച്ചാഹമുദ്വിഗ്നാഅശോകവനികാങ്ഗതാ ॥ 10 ॥
യദിനാമകഥാതസ്യനിശ്ചിതംവാപിയദ്ഭവേത് ।
നിവേദയേഥാസ്സര്വന്തത്പരോമേസ്യാദമനുഗ്രഹഃ ॥ 11 ॥
സാത്വേവമ്ബ്രുവതീംസീതാംസരമാവല്ഗുഭാഷിണീ ।
ഉവാചവദനന്തസ്യാസ്സ്പൃശന്തീബാഷ്പവിക്ലബമ് ॥ 12 ॥
ഏഷതേയദ്യഭിപ്രായസ്തദാഗച്ഛാമിജാനകീഃ ।
ഗൃഹ്യശത്രോരഭിപ്രായമുപാവൃത്താഞ്ചപശ്യമാമ് ॥ 13 ॥
ഏവമുക്ത്വാതതോഗത്വാസമീപന്തസ്യരക്ഷസഃ ।
ശുശ്രാവകഥിതന്തസ്യരാവണസ്യസമന്ത്രിണഃ ॥ 14 ॥
സാശ്രുത്വാനിശ്ചയന്തസ്യനിശ്ചയജ്ഞാദുരാത്മനഃ ।
പുനരേവാഗമത്ക്ഷിപ്രമശോകവനികാംശുഭാമ് ॥ 15 ॥
സാപ്രവിഷ്ടാതതസ്തത്രദദര്ശജനകാത്മജാമ് ।
പ്രതീക്ഷമാണാംസ്വാമേവഭ്രഷ്ടപദ്മാമിവശ്രിയമ് ॥ 16 ॥
താന്തുസീതാപുനഃപ്രാപ്താംസരമാംവല്ഗുഭാഷിണീമ് ।
പരിഷ്വജ്യചസുസ്നിഗ്ധന്ദദൌചസ്വയമാസനമ് ॥ 17 ॥
ഇഹാസീനാസുഖംസര്വമാഖ്യാഹിമമതത്ത്വതഃ ।
ക്രൂരസ്യനിശ്ചയന്തസ്യരാവണസ്യദുരാത്മനഃ ॥ 18 ॥
ദീയതാമഭിസത്കൃത്യമനുജേന്ദ്രായമൈഥിലീ ।
നിദര്ശനന്തേപര്യാപ്തഞ്ജനസ്ഥാനേയദദ്ഭുതമ് ॥ 19 ॥
ലങ്ഘനഞ്ചസമുദ്രസ്യദര്ശനഞ്ചഹനൂമതഃ ।
വധഞ്ചരക്ഷസാംയുദ്ധേകഃകുര്യാന്മാനുഷോഭുവി ॥ 20 ॥
ഏവംസമന്ത്രിവൃദ്ധൈശ്ചാവിദ്ധേനബഹുഭാഷിതഃ ।
നത്വാമുത്പനിഹതേമോക്തുമര്ഥമര്ഥപരോയഥാ ॥ 21 ॥
നോത്സഹത്യമൃതോമോക്തുംയുദ്ധേത്വാമിതിമൈഥിലീഃ ।
സാമാത്യസ്യനൃശംസസ്യനിശ്ചയോഹ്യേഷവര്തതേ ॥ 22 ॥
തദേഷാസുസ്ഥിരാബുദ്ധിര്മൃത്യുലോഭാദുപസ്ഥിതാ ।
ഭയാന്നശക്തസ്ത്വാമ്മോക്തുമനിരസ്തസ്സംയുഗേ ॥ 23 ॥
രക്ഷസാനാഞ്ചസര്വേഷാമാത്മനശ്ചവധേനഹി ।
നിഹത്യരാവണംസങ് ഖ്യേസര്വഥാനിശിതൈശ്ശരൈഃ ॥ 24 ॥
പ്രതിനേഷ്യതിരാമസ്ത്വാമയോധ്യാമസിതേക്ഷണേഃ ।
ഏതസ്മിന്നന്തരേശബ്ദോഭേരീശങ്ഖസമാകുലഃ ॥ 25 ॥
ശ്രുതോവാനരസൈന്യാനാങ്കമ്പയന് ധരണീതലമ് ।
ശ്രുത്വാതുതദ്വാനരസൈന്യശബ്ദംലങ്കാഗതാരാക്ഷസരാജഭൃത്യാഃ ।
നഷ്ടൌജസോദൈന്യരീതചേഷ്ടാഃശ്രേയോനപശ്യന്തിനൃപസ്യദോഷൈഃ ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुस्त्रिंशस्सर्गः ।
अथताञ्जातन्तापान्तेनवाक्येनमोहिताम् ।
सरमाह्लादयामासमहीङ्घौरीमिवाम्भसा ॥ 1 ॥
ततस्तस्याहितंसख्याश्चिकीर्षन्तीसखीवचः ।
उवाचकालेकालज्ञास्मितपूर्वाभिभाषिणी ॥ 2 ॥
उत्सहेयमहङ्गत्वात्वद्वाक्यमसितेक्षणेः ।
निवेद्यकुशलंरामेप्रतिच्छन्नानिवर्तितुम् ॥ 3 ॥
नहिमेक्रममाणायानिरालम्बेविहायसि ।
समर्थोगतिमन्वेतुम्पवनोगरुडोऽपिवा ॥ 4 ॥
एवम्ब्रुवाणान्तांसीतासरमाम्पुनरब्रवीत् ।
मधुरंश्लक्क्षणयावाचापूर्वशोकाभिपन्नया ॥ 5 ॥
समर्थागगनङ्गन्तुमपिवात्वंरसातलम् ।
अवगच्छाम्यकर्तव्यङ्कर्तव्यन्तेमदन्तरे ॥ 6 ॥
मत्प्रियंयदिकर्तव्यंयदिबुद्धिः स्थिरातव ।
ज्ञातुमिच्छामितङ्गत्वाकिङ्करोतीतिरावणः ॥ 7 ॥
सहिमायाबलःक्रूरोरावणश्शत्रुरावणः ।
माम्मोहयतिदुष्टात्मापीतामात्रेववारुणी ॥ 8 ॥
तर्जापयतिमान्नित्यम्भर्त्सापयतिचासकृत् ।
राक्षसीभिस्सुघूराभिर्यामांरक्षन्तिनित्यशः ॥ 9 ॥
उद्विग्नाशङ्किताचास्मिनस्वस्थञ्चमनोमम ।
तद्भयाच्चाहमुद्विग्नाअशोकवनिकाङ्गता ॥ 10 ॥
यदिनामकथातस्यनिश्चितंवापियद्भवेत् ।
निवेदयेथास्सर्वन्तत्परोमेस्यादमनुग्रहः ॥ 11 ॥
सात्वेवम्ब्रुवतींसीतांसरमावल्गुभाषिणी ।
उवाचवदनन्तस्यास्स्पृशन्तीबाष्पविक्लबम् ॥ 12 ॥
एषतेयद्यभिप्रायस्तदागच्छामिजानकीः ।
गृह्यशत्रोरभिप्रायमुपावृत्ताञ्चपश्यमाम् ॥ 13 ॥
एवमुक्त्वाततोगत्वासमीपन्तस्यरक्षसः ।
शुश्रावकथितन्तस्यरावणस्यसमन्त्रिणः ॥ 14 ॥
साश्रुत्वानिश्चयन्तस्यनिश्चयज्ञादुरात्मनः ।
पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकांशुभाम् ॥ 15 ॥
साप्रविष्टाततस्तत्रददर्शजनकात्मजाम् ।
प्रतीक्षमाणांस्वामेवभ्रष्टपद्मामिवश्रियम् ॥ 16 ॥
तान्तुसीतापुनःप्राप्तांसरमांवल्गुभाषिणीम् ।
परिष्वज्यचसुस्निग्धन्ददौचस्वयमासनम् ॥ 17 ॥
इहासीनासुखंसर्वमाख्याहिममतत्त्वतः ।
क्रूरस्यनिश्चयन्तस्यरावणस्यदुरात्मनः ॥ 18 ॥
दीयतामभिसत्कृत्यमनुजेन्द्रायमैथिली ।
निदर्शनन्तेपर्याप्तञ्जनस्थानेयदद्भुतम् ॥ 19 ॥
लङ्घनञ्चसमुद्रस्यदर्शनञ्चहनूमतः ।
वधञ्चरक्षसांयुद्धेकःकुर्यान्मानुषोभुवि ॥ 20 ॥
एवंसमन्त्रिवृद्धैश्चाविद्धेनबहुभाषितः ।
नत्वामुत्पनिहतेमोक्तुमर्थमर्थपरोयथा ॥ 21 ॥
नोत्सहत्यमृतोमोक्तुंयुद्धेत्वामितिमैथिलीः ।
सामात्यस्यनृशंसस्यनिश्चयोह्येषवर्तते ॥ 22 ॥
तदेषासुस्थिराबुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता ।
भयान्नशक्तस्त्वाम्मोक्तुमनिरस्तस्संयुगे ॥ 23 ॥
रक्षसानाञ्चसर्वेषामात्मनश्चवधेनहि ।
निहत्यरावणंसङ् ख्येसर्वथानिशितैश्शरैः ॥ 24 ॥
प्रतिनेष्यतिरामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणेः ।
एतस्मिन्नन्तरेशब्दोभेरीशङ्खसमाकुलः ॥ 25 ॥
श्रुतोवानरसैन्यानाङ्कम्पयन् धरणीतलम् ।
श्रुत्वातुतद्वानरसैन्यशब्दंलङ्कागताराक्षसराजभृत्याः ।
नष्टौजसोदैन्यरीतचेष्टाःश्रेयोनपश्यन्तिनृपस्यदोषैः ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.