𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌚𑌤𑍁𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇𑌨𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍇𑌨𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑌰𑌮𑌾𑌹𑍍𑌲𑌾𑌦𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌮𑌹𑍀𑌙𑍍𑌘𑍗𑌰𑍀𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑍍𑌭𑌸𑌾 ॥ 1 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑌿𑌤𑌂𑌸𑌖𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑍀𑌸𑌖𑍀𑌵𑌚𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑌕𑌾𑌲𑍇𑌕𑌾𑌲𑌜𑍍𑌞𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌾𑌭𑌿𑌭𑌾𑌷𑌿𑌣𑍀 ॥ 2 ॥
𑌉𑌤𑍍𑌸𑌹𑍇𑌯𑌮𑌹𑌙𑍍𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌸𑌿𑌤𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑍇𑌃 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑍍𑌯𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂𑌰𑌾𑌮𑍇𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑌾𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑍁𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌨𑌹𑌿𑌮𑍇𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑌾𑌣𑌾𑌯𑌾𑌨𑌿𑌰𑌾𑌲𑌮𑍍𑌬𑍇𑌵𑌿𑌹𑌾𑌯𑌸𑌿 ।
𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑍋𑌗𑌤𑌿𑌮𑌨𑍍𑌵𑍇𑌤𑍁𑌮𑍍𑌪𑌵𑌨𑍋𑌗𑌰𑍁𑌡𑍋𑌽𑌪𑌿𑌵𑌾 ॥ 4 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂𑌸𑍀𑌤𑌾𑌸𑌰𑌮𑌾𑌮𑍍𑌪𑍁𑌨𑌰𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌮𑌧𑍁𑌰𑌂𑌶𑍍𑌲𑌕𑍍𑌕𑍍𑌷𑌣𑌯𑌾𑌵𑌾𑌚𑌾𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌶𑍋𑌕𑌾𑌭𑌿𑌪𑌨𑍍𑌨𑌯𑌾 ॥ 5 ॥
𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑌾𑌗𑌗𑌨𑌙𑍍𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌪𑌿𑌵𑌾𑌤𑍍𑌵𑌂𑌰𑌸𑌾𑌤𑌲𑌮𑍍 ।
𑌅𑌵𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑍍𑌯𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌮𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇 ॥ 6 ॥
𑌮𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂𑌯𑌦𑌿𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌂𑌯𑌦𑌿𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑌾𑌤𑌵 ।
𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿𑌤𑌙𑍍𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌕𑌿𑌙𑍍𑌕𑌰𑍋𑌤𑍀𑌤𑌿𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ॥ 7 ॥
𑌸𑌹𑌿𑌮𑌾𑌯𑌾𑌬𑌲𑌃𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑍋𑌰𑌾𑌵𑌣𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌮𑌾𑌮𑍍𑌮𑍋𑌹𑌯𑌤𑌿𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌪𑍀𑌤𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌵𑌵𑌾𑌰𑍁𑌣𑍀 ॥ 8 ॥
𑌤𑌰𑍍𑌜𑌾𑌪𑌯𑌤𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑍍𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌸𑌾𑌪𑌯𑌤𑌿𑌚𑌾𑌸𑌕𑍃𑌤𑍍 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑍁𑌘𑍂𑌰𑌾𑌭𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾𑌂𑌰𑌕𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑌿𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌶𑌃 ॥ 9 ॥
𑌉𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑍍𑌨𑌾𑌶𑌙𑍍𑌕𑌿𑌤𑌾𑌚𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌥𑌞𑍍𑌚𑌮𑌨𑍋𑌮𑌮 ।
𑌤𑌦𑍍𑌭𑌯𑌾𑌚𑍍𑌚𑌾𑌹𑌮𑍁𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑍍𑌨𑌾𑌅𑌶𑍋𑌕𑌵𑌨𑌿𑌕𑌾𑌙𑍍𑌗𑌤𑌾 ॥ 10 ॥
𑌯𑌦𑌿𑌨𑌾𑌮𑌕𑌥𑌾𑌤𑌸𑍍𑌯𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌂𑌵𑌾𑌪𑌿𑌯𑌦𑍍𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌯𑍇𑌥𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌤𑍍𑌪𑌰𑍋𑌮𑍇𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑌮𑌨𑍁𑌗𑍍𑌰𑌹𑌃 ॥ 11 ॥
𑌸𑌾𑌤𑍍𑌵𑍇𑌵𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑍀𑌂𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂𑌸𑌰𑌮𑌾𑌵𑌲𑍍𑌗𑍁𑌭𑌾𑌷𑌿𑌣𑍀 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑌵𑌦𑌨𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌨𑍍𑌤𑍀𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌵𑌿𑌕𑍍𑌲𑌬𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌏𑌷𑌤𑍇𑌯𑌦𑍍𑌯𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀𑌃 ।
𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌶𑌤𑍍𑌰𑍋𑌰𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌮𑍁𑌪𑌾𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌞𑍍𑌚𑌪𑌶𑍍𑌯𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑌤𑍋𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑌮𑍀𑌪𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌃 ।
𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑌾𑌵𑌕𑌥𑌿𑌤𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌃 ॥ 14 ॥
𑌸𑌾𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌜𑍍𑌞𑌾𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌪𑍁𑌨𑌰𑍇𑌵𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌶𑍋𑌕𑌵𑌨𑌿𑌕𑌾𑌂𑌶𑍁𑌭𑌾𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌸𑌾𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌣𑌾𑌂𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑍇𑌵𑌭𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑌪𑌦𑍍𑌮𑌾𑌮𑌿𑌵𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌸𑍀𑌤𑌾𑌪𑍁𑌨𑌃𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌂𑌸𑌰𑌮𑌾𑌂𑌵𑌲𑍍𑌗𑍁𑌭𑌾𑌷𑌿𑌣𑍀𑌮𑍍 ।
𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑌚𑌸𑍁𑌸𑍍𑌨𑌿𑌗𑍍𑌧𑌨𑍍𑌦𑌦𑍗𑌚𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑌾𑌸𑌨𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌸𑍀𑌨𑌾𑌸𑍁𑌖𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌹𑌿𑌮𑌮𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑌃 ।
𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌸𑍍𑌯𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 18 ॥
𑌦𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑌭𑌿𑌸𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌮𑌨𑍁𑌜𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌯𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀 ।
𑌨𑌿𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌨𑍍𑌤𑍇𑌪𑌰𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌤𑌞𑍍𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍇𑌯𑌦𑌦𑍍𑌭𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌲𑌙𑍍𑌘𑌨𑌞𑍍𑌚𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌞𑍍𑌚𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌃 ।
𑌵𑌧𑌞𑍍𑌚𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌕𑌃𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑍋𑌭𑍁𑌵𑌿 ॥ 20 ॥
𑌏𑌵𑌂𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑍈𑌶𑍍𑌚𑌾𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑍇𑌨𑌬𑌹𑍁𑌭𑌾𑌷𑌿𑌤𑌃 ।
𑌨𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌨𑌿𑌹𑌤𑍇𑌮𑍋𑌕𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌥𑌮𑌰𑍍𑌥𑌪𑌰𑍋𑌯𑌥𑌾 ॥ 21 ॥
𑌨𑍋𑌤𑍍𑌸𑌹𑌤𑍍𑌯𑌮𑍃𑌤𑍋𑌮𑍋𑌕𑍍𑌤𑍁𑌂𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑌿𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌃 ।
𑌸𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌨𑍃𑌶𑌂𑌸𑌸𑍍𑌯𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍋𑌹𑍍𑌯𑍇𑌷𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ॥ 22 ॥
𑌤𑌦𑍇𑌷𑌾𑌸𑍁𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑌾𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌲𑍋𑌭𑌾𑌦𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾 ।
𑌭𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨𑌶𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍍𑌮𑍋𑌕𑍍𑌤𑍁𑌮𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑌂𑌯𑍁𑌗𑍇 ॥ 23 ॥
𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌞𑍍𑌚𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌷𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌵𑌧𑍇𑌨𑌹𑌿 ।
𑌨𑌿𑌹𑌤𑍍𑌯𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂𑌸𑌙𑍍 𑌖𑍍𑌯𑍇𑌸𑌰𑍍𑌵𑌥𑌾𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑍈𑌶𑍍𑌶𑌰𑍈𑌃 ॥ 24 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌨𑍇𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌮𑌸𑌿𑌤𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑍇𑌃 ।
𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇𑌶𑌬𑍍𑌦𑍋𑌭𑍇𑌰𑍀𑌶𑌙𑍍𑌖𑌸𑌮𑌾𑌕𑍁𑌲𑌃 ॥ 25 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍋𑌵𑌾𑌨𑌰𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌙𑍍𑌕𑌮𑍍𑌪𑌯𑌨𑍍 𑌧𑌰𑌣𑍀𑌤𑌲𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌶𑌬𑍍𑌦𑌂𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌗𑌤𑌾𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌰𑌾𑌜𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾𑌃 ।
𑌨𑌷𑍍𑌟𑍗𑌜𑌸𑍋𑌦𑍈𑌨𑍍𑌯𑌰𑍀𑌤𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌃𑌶𑍍𑌰𑍇𑌯𑍋𑌨𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌨𑍃𑌪𑌸𑍍𑌯𑌦𑍋𑌷𑍈𑌃 ॥ 26 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌚𑌤𑍁𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुस्त्रिंशस्सर्गः ।
अथताञ्जातन्तापान्तेनवाक्येनमोहिताम् ।
सरमाह्लादयामासमहीङ्घौरीमिवाम्भसा ॥ 1 ॥
ततस्तस्याहितंसख्याश्चिकीर्षन्तीसखीवचः ।
उवाचकालेकालज्ञास्मितपूर्वाभिभाषिणी ॥ 2 ॥
उत्सहेयमहङ्गत्वात्वद्वाक्यमसितेक्षणेः ।
निवेद्यकुशलंरामेप्रतिच्छन्नानिवर्तितुम् ॥ 3 ॥
नहिमेक्रममाणायानिरालम्बेविहायसि ।
समर्थोगतिमन्वेतुम्पवनोगरुडोऽपिवा ॥ 4 ॥
एवम्ब्रुवाणान्तांसीतासरमाम्पुनरब्रवीत् ।
मधुरंश्लक्क्षणयावाचापूर्वशोकाभिपन्नया ॥ 5 ॥
समर्थागगनङ्गन्तुमपिवात्वंरसातलम् ।
अवगच्छाम्यकर्तव्यङ्कर्तव्यन्तेमदन्तरे ॥ 6 ॥
मत्प्रियंयदिकर्तव्यंयदिबुद्धिः स्थिरातव ।
ज्ञातुमिच्छामितङ्गत्वाकिङ्करोतीतिरावणः ॥ 7 ॥
सहिमायाबलःक्रूरोरावणश्शत्रुरावणः ।
माम्मोहयतिदुष्टात्मापीतामात्रेववारुणी ॥ 8 ॥
तर्जापयतिमान्नित्यम्भर्त्सापयतिचासकृत् ।
राक्षसीभिस्सुघूराभिर्यामांरक्षन्तिनित्यशः ॥ 9 ॥
उद्विग्नाशङ्किताचास्मिनस्वस्थञ्चमनोमम ।
तद्भयाच्चाहमुद्विग्नाअशोकवनिकाङ्गता ॥ 10 ॥
यदिनामकथातस्यनिश्चितंवापियद्भवेत् ।
निवेदयेथास्सर्वन्तत्परोमेस्यादमनुग्रहः ॥ 11 ॥
सात्वेवम्ब्रुवतींसीतांसरमावल्गुभाषिणी ।
उवाचवदनन्तस्यास्स्पृशन्तीबाष्पविक्लबम् ॥ 12 ॥
एषतेयद्यभिप्रायस्तदागच्छामिजानकीः ।
गृह्यशत्रोरभिप्रायमुपावृत्ताञ्चपश्यमाम् ॥ 13 ॥
एवमुक्त्वाततोगत्वासमीपन्तस्यरक्षसः ।
शुश्रावकथितन्तस्यरावणस्यसमन्त्रिणः ॥ 14 ॥
साश्रुत्वानिश्चयन्तस्यनिश्चयज्ञादुरात्मनः ।
पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकांशुभाम् ॥ 15 ॥
साप्रविष्टाततस्तत्रददर्शजनकात्मजाम् ।
प्रतीक्षमाणांस्वामेवभ्रष्टपद्मामिवश्रियम् ॥ 16 ॥
तान्तुसीतापुनःप्राप्तांसरमांवल्गुभाषिणीम् ।
परिष्वज्यचसुस्निग्धन्ददौचस्वयमासनम् ॥ 17 ॥
इहासीनासुखंसर्वमाख्याहिममतत्त्वतः ।
क्रूरस्यनिश्चयन्तस्यरावणस्यदुरात्मनः ॥ 18 ॥
दीयतामभिसत्कृत्यमनुजेन्द्रायमैथिली ।
निदर्शनन्तेपर्याप्तञ्जनस्थानेयदद्भुतम् ॥ 19 ॥
लङ्घनञ्चसमुद्रस्यदर्शनञ्चहनूमतः ।
वधञ्चरक्षसांयुद्धेकःकुर्यान्मानुषोभुवि ॥ 20 ॥
एवंसमन्त्रिवृद्धैश्चाविद्धेनबहुभाषितः ।
नत्वामुत्पनिहतेमोक्तुमर्थमर्थपरोयथा ॥ 21 ॥
नोत्सहत्यमृतोमोक्तुंयुद्धेत्वामितिमैथिलीः ।
सामात्यस्यनृशंसस्यनिश्चयोह्येषवर्तते ॥ 22 ॥
तदेषासुस्थिराबुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता ।
भयान्नशक्तस्त्वाम्मोक्तुमनिरस्तस्संयुगे ॥ 23 ॥
रक्षसानाञ्चसर्वेषामात्मनश्चवधेनहि ।
निहत्यरावणंसङ् ख्येसर्वथानिशितैश्शरैः ॥ 24 ॥
प्रतिनेष्यतिरामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणेः ।
एतस्मिन्नन्तरेशब्दोभेरीशङ्खसमाकुलः ॥ 25 ॥
श्रुतोवानरसैन्यानाङ्कम्पयन् धरणीतलम् ।
श्रुत्वातुतद्वानरसैन्यशब्दंलङ्कागताराक्षसराजभृत्याः ।
नष्टौजसोदैन्यरीतचेष्टाःश्रेयोनपश्यन्तिनृपस्यदोषैः ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.