શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।
અથ ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
અથતાઞ્જાતન્તાપાન્તેનવાક્યેનમોહિતામ્ ।
સરમાહ્લાદયામાસમહીઙ્ઘૌરીમિવામ્ભસા ॥ 1 ॥
તતસ્તસ્યાહિતંસખ્યાશ્ચિકીર્ષન્તીસખીવચઃ ।
ઉવાચકાલેકાલજ્ઞાસ્મિતપૂર્વાભિભાષિણી ॥ 2 ॥
ઉત્સહેયમહઙ્ગત્વાત્વદ્વાક્યમસિતેક્ષણેઃ ।
નિવેદ્યકુશલંરામેપ્રતિચ્છન્નાનિવર્તિતુમ્ ॥ 3 ॥
નહિમેક્રમમાણાયાનિરાલમ્બેવિહાયસિ ।
સમર્થોગતિમન્વેતુમ્પવનોગરુડોઽપિવા ॥ 4 ॥
એવમ્બ્રુવાણાન્તાંસીતાસરમામ્પુનરબ્રવીત્ ।
મધુરંશ્લક્ક્ષણયાવાચાપૂર્વશોકાભિપન્નયા ॥ 5 ॥
સમર્થાગગનઙ્ગન્તુમપિવાત્વંરસાતલમ્ ।
અવગચ્છામ્યકર્તવ્યઙ્કર્તવ્યન્તેમદન્તરે ॥ 6 ॥
મત્પ્રિયંયદિકર્તવ્યંયદિબુદ્ધિઃ સ્થિરાતવ ।
જ્ઞાતુમિચ્છામિતઙ્ગત્વાકિઙ્કરોતીતિરાવણઃ ॥ 7 ॥
સહિમાયાબલઃક્રૂરોરાવણશ્શત્રુરાવણઃ ।
મામ્મોહયતિદુષ્ટાત્માપીતામાત્રેવવારુણી ॥ 8 ॥
તર્જાપયતિમાન્નિત્યમ્ભર્ત્સાપયતિચાસકૃત્ ।
રાક્ષસીભિસ્સુઘૂરાભિર્યામાંરક્ષન્તિનિત્યશઃ ॥ 9 ॥
ઉદ્વિગ્નાશઙ્કિતાચાસ્મિનસ્વસ્થઞ્ચમનોમમ ।
તદ્ભયાચ્ચાહમુદ્વિગ્નાઅશોકવનિકાઙ્ગતા ॥ 10 ॥
યદિનામકથાતસ્યનિશ્ચિતંવાપિયદ્ભવેત્ ।
નિવેદયેથાસ્સર્વન્તત્પરોમેસ્યાદમનુગ્રહઃ ॥ 11 ॥
સાત્વેવમ્બ્રુવતીંસીતાંસરમાવલ્ગુભાષિણી ।
ઉવાચવદનન્તસ્યાસ્સ્પૃશન્તીબાષ્પવિક્લબમ્ ॥ 12 ॥
એષતેયદ્યભિપ્રાયસ્તદાગચ્છામિજાનકીઃ ।
ગૃહ્યશત્રોરભિપ્રાયમુપાવૃત્તાઞ્ચપશ્યમામ્ ॥ 13 ॥
એવમુક્ત્વાતતોગત્વાસમીપન્તસ્યરક્ષસઃ ।
શુશ્રાવકથિતન્તસ્યરાવણસ્યસમન્ત્રિણઃ ॥ 14 ॥
સાશ્રુત્વાનિશ્ચયન્તસ્યનિશ્ચયજ્ઞાદુરાત્મનઃ ।
પુનરેવાગમત્ક્ષિપ્રમશોકવનિકાંશુભામ્ ॥ 15 ॥
સાપ્રવિષ્ટાતતસ્તત્રદદર્શજનકાત્મજામ્ ।
પ્રતીક્ષમાણાંસ્વામેવભ્રષ્ટપદ્મામિવશ્રિયમ્ ॥ 16 ॥
તાન્તુસીતાપુનઃપ્રાપ્તાંસરમાંવલ્ગુભાષિણીમ્ ।
પરિષ્વજ્યચસુસ્નિગ્ધન્દદૌચસ્વયમાસનમ્ ॥ 17 ॥
ઇહાસીનાસુખંસર્વમાખ્યાહિમમતત્ત્વતઃ ।
ક્રૂરસ્યનિશ્ચયન્તસ્યરાવણસ્યદુરાત્મનઃ ॥ 18 ॥
દીયતામભિસત્કૃત્યમનુજેન્દ્રાયમૈથિલી ।
નિદર્શનન્તેપર્યાપ્તઞ્જનસ્થાનેયદદ્ભુતમ્ ॥ 19 ॥
લઙ્ઘનઞ્ચસમુદ્રસ્યદર્શનઞ્ચહનૂમતઃ ।
વધઞ્ચરક્ષસાંયુદ્ધેકઃકુર્યાન્માનુષોભુવિ ॥ 20 ॥
એવંસમન્ત્રિવૃદ્ધૈશ્ચાવિદ્ધેનબહુભાષિતઃ ।
નત્વામુત્પનિહતેમોક્તુમર્થમર્થપરોયથા ॥ 21 ॥
નોત્સહત્યમૃતોમોક્તુંયુદ્ધેત્વામિતિમૈથિલીઃ ।
સામાત્યસ્યનૃશંસસ્યનિશ્ચયોહ્યેષવર્તતે ॥ 22 ॥
તદેષાસુસ્થિરાબુદ્ધિર્મૃત્યુલોભાદુપસ્થિતા ।
ભયાન્નશક્તસ્ત્વામ્મોક્તુમનિરસ્તસ્સંયુગે ॥ 23 ॥
રક્ષસાનાઞ્ચસર્વેષામાત્મનશ્ચવધેનહિ ।
નિહત્યરાવણંસઙ્ ખ્યેસર્વથાનિશિતૈશ્શરૈઃ ॥ 24 ॥
પ્રતિનેષ્યતિરામસ્ત્વામયોધ્યામસિતેક્ષણેઃ ।
એતસ્મિન્નન્તરેશબ્દોભેરીશઙ્ખસમાકુલઃ ॥ 25 ॥
શ્રુતોવાનરસૈન્યાનાઙ્કમ્પયન્ ધરણીતલમ્ ।
શ્રુત્વાતુતદ્વાનરસૈન્યશબ્દંલઙ્કાગતારાક્ષસરાજભૃત્યાઃ ।
નષ્ટૌજસોદૈન્યરીતચેષ્ટાઃશ્રેયોનપશ્યન્તિનૃપસ્યદોષૈઃ ॥ 26 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुस्त्रिंशस्सर्गः ।
अथताञ्जातन्तापान्तेनवाक्येनमोहिताम् ।
सरमाह्लादयामासमहीङ्घौरीमिवाम्भसा ॥ 1 ॥
ततस्तस्याहितंसख्याश्चिकीर्षन्तीसखीवचः ।
उवाचकालेकालज्ञास्मितपूर्वाभिभाषिणी ॥ 2 ॥
उत्सहेयमहङ्गत्वात्वद्वाक्यमसितेक्षणेः ।
निवेद्यकुशलंरामेप्रतिच्छन्नानिवर्तितुम् ॥ 3 ॥
नहिमेक्रममाणायानिरालम्बेविहायसि ।
समर्थोगतिमन्वेतुम्पवनोगरुडोऽपिवा ॥ 4 ॥
एवम्ब्रुवाणान्तांसीतासरमाम्पुनरब्रवीत् ।
मधुरंश्लक्क्षणयावाचापूर्वशोकाभिपन्नया ॥ 5 ॥
समर्थागगनङ्गन्तुमपिवात्वंरसातलम् ।
अवगच्छाम्यकर्तव्यङ्कर्तव्यन्तेमदन्तरे ॥ 6 ॥
मत्प्रियंयदिकर्तव्यंयदिबुद्धिः स्थिरातव ।
ज्ञातुमिच्छामितङ्गत्वाकिङ्करोतीतिरावणः ॥ 7 ॥
सहिमायाबलःक्रूरोरावणश्शत्रुरावणः ।
माम्मोहयतिदुष्टात्मापीतामात्रेववारुणी ॥ 8 ॥
तर्जापयतिमान्नित्यम्भर्त्सापयतिचासकृत् ।
राक्षसीभिस्सुघूराभिर्यामांरक्षन्तिनित्यशः ॥ 9 ॥
उद्विग्नाशङ्किताचास्मिनस्वस्थञ्चमनोमम ।
तद्भयाच्चाहमुद्विग्नाअशोकवनिकाङ्गता ॥ 10 ॥
यदिनामकथातस्यनिश्चितंवापियद्भवेत् ।
निवेदयेथास्सर्वन्तत्परोमेस्यादमनुग्रहः ॥ 11 ॥
सात्वेवम्ब्रुवतींसीतांसरमावल्गुभाषिणी ।
उवाचवदनन्तस्यास्स्पृशन्तीबाष्पविक्लबम् ॥ 12 ॥
एषतेयद्यभिप्रायस्तदागच्छामिजानकीः ।
गृह्यशत्रोरभिप्रायमुपावृत्ताञ्चपश्यमाम् ॥ 13 ॥
एवमुक्त्वाततोगत्वासमीपन्तस्यरक्षसः ।
शुश्रावकथितन्तस्यरावणस्यसमन्त्रिणः ॥ 14 ॥
साश्रुत्वानिश्चयन्तस्यनिश्चयज्ञादुरात्मनः ।
पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकांशुभाम् ॥ 15 ॥
साप्रविष्टाततस्तत्रददर्शजनकात्मजाम् ।
प्रतीक्षमाणांस्वामेवभ्रष्टपद्मामिवश्रियम् ॥ 16 ॥
तान्तुसीतापुनःप्राप्तांसरमांवल्गुभाषिणीम् ।
परिष्वज्यचसुस्निग्धन्ददौचस्वयमासनम् ॥ 17 ॥
इहासीनासुखंसर्वमाख्याहिममतत्त्वतः ।
क्रूरस्यनिश्चयन्तस्यरावणस्यदुरात्मनः ॥ 18 ॥
दीयतामभिसत्कृत्यमनुजेन्द्रायमैथिली ।
निदर्शनन्तेपर्याप्तञ्जनस्थानेयदद्भुतम् ॥ 19 ॥
लङ्घनञ्चसमुद्रस्यदर्शनञ्चहनूमतः ।
वधञ्चरक्षसांयुद्धेकःकुर्यान्मानुषोभुवि ॥ 20 ॥
एवंसमन्त्रिवृद्धैश्चाविद्धेनबहुभाषितः ।
नत्वामुत्पनिहतेमोक्तुमर्थमर्थपरोयथा ॥ 21 ॥
नोत्सहत्यमृतोमोक्तुंयुद्धेत्वामितिमैथिलीः ।
सामात्यस्यनृशंसस्यनिश्चयोह्येषवर्तते ॥ 22 ॥
तदेषासुस्थिराबुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता ।
भयान्नशक्तस्त्वाम्मोक्तुमनिरस्तस्संयुगे ॥ 23 ॥
रक्षसानाञ्चसर्वेषामात्मनश्चवधेनहि ।
निहत्यरावणंसङ् ख्येसर्वथानिशितैश्शरैः ॥ 24 ॥
प्रतिनेष्यतिरामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणेः ।
एतस्मिन्नन्तरेशब्दोभेरीशङ्खसमाकुलः ॥ 25 ॥
श्रुतोवानरसैन्यानाङ्कम्पयन् धरणीतलम् ।
श्रुत्वातुतद्वानरसैन्यशब्दंलङ्कागताराक्षसराजभृत्याः ।
नष्टौजसोदैन्यरीतचेष्टाःश्रेयोनपश्यन्तिनृपस्यदोषैः ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.