6.34 Yuddhakanda - Chatustrimsha Sargah

ॐ

6.34 યુદ્ધકાણ્ડ - ચતુસ્ત્રિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ।

અથતાઞ્જાતન્તાપાન્તેનવાક્યેનમોહિતામ્ ।

સરમાહ્લાદયામાસમહીઙ્ઘૌરીમિવામ્ભસા ॥ 1 ॥

તતસ્તસ્યાહિતંસખ્યાશ્ચિકીર્ષન્તીસખીવચઃ ।

ઉવાચકાલેકાલજ્ઞાસ્મિતપૂર્વાભિભાષિણી ॥ 2 ॥

ઉત્સહેયમહઙ્ગત્વાત્વદ્વાક્યમસિતેક્ષણેઃ ।

નિવેદ્યકુશલંરામેપ્રતિચ્છન્નાનિવર્તિતુમ્ ॥ 3 ॥

નહિમેક્રમમાણાયાનિરાલમ્બેવિહાયસિ ।

સમર્થોગતિમન્વેતુમ્પવનોગરુડોઽપિવા ॥ 4 ॥

એવમ્બ્રુવાણાન્તાંસીતાસરમામ્પુનરબ્રવીત્ ।

મધુરંશ્લક્ક્ષણયાવાચાપૂર્વશોકાભિપન્નયા ॥ 5 ॥

સમર્થાગગનઙ્ગન્તુમપિવાત્વંરસાતલમ્ ।

અવગચ્છામ્યકર્તવ્યઙ્કર્તવ્યન્તેમદન્તરે ॥ 6 ॥

મત્પ્રિયંયદિકર્તવ્યંયદિબુદ્ધિઃ સ્થિરાતવ ।

જ્ઞાતુમિચ્છામિતઙ્ગત્વાકિઙ્કરોતીતિરાવણઃ ॥ 7 ॥

સહિમાયાબલઃક્રૂરોરાવણશ્શત્રુરાવણઃ ।

મામ્મોહયતિદુષ્ટાત્માપીતામાત્રેવવારુણી ॥ 8 ॥

તર્જાપયતિમાન્નિત્યમ્ભર્ત્સાપયતિચાસકૃત્ ।

રાક્ષસીભિસ્સુઘૂરાભિર્યામાંરક્ષન્તિનિત્યશઃ ॥ 9 ॥

ઉદ્વિગ્નાશઙ્કિતાચાસ્મિનસ્વસ્થઞ્ચમનોમમ ।

તદ્ભયાચ્ચાહમુદ્વિગ્નાઅશોકવનિકાઙ્ગતા ॥ 10 ॥

યદિનામકથાતસ્યનિશ્ચિતંવાપિયદ્ભવેત્ ।

નિવેદયેથાસ્સર્વન્તત્પરોમેસ્યાદમનુગ્રહઃ ॥ 11 ॥

સાત્વેવમ્બ્રુવતીંસીતાંસરમાવલ્ગુભાષિણી ।

ઉવાચવદનન્તસ્યાસ્સ્પૃશન્તીબાષ્પવિક્લબમ્ ॥ 12 ॥

એષતેયદ્યભિપ્રાયસ્તદાગચ્છામિજાનકીઃ ।

ગૃહ્યશત્રોરભિપ્રાયમુપાવૃત્તાઞ્ચપશ્યમામ્ ॥ 13 ॥

એવમુક્ત્વાતતોગત્વાસમીપન્તસ્યરક્ષસઃ ।

શુશ્રાવકથિતન્તસ્યરાવણસ્યસમન્ત્રિણઃ ॥ 14 ॥

સાશ્રુત્વાનિશ્ચયન્તસ્યનિશ્ચયજ્ઞાદુરાત્મનઃ ।

પુનરેવાગમત્ક્ષિપ્રમશોકવનિકાંશુભામ્ ॥ 15 ॥

સાપ્રવિષ્ટાતતસ્તત્રદદર્શજનકાત્મજામ્ ।

પ્રતીક્ષમાણાંસ્વામેવભ્રષ્ટપદ્મામિવશ્રિયમ્ ॥ 16 ॥

તાન્તુસીતાપુનઃપ્રાપ્તાંસરમાંવલ્ગુભાષિણીમ્ ।

પરિષ્વજ્યચસુસ્નિગ્ધન્દદૌચસ્વયમાસનમ્ ॥ 17 ॥

ઇહાસીનાસુખંસર્વમાખ્યાહિમમતત્ત્વતઃ ।

ક્રૂરસ્યનિશ્ચયન્તસ્યરાવણસ્યદુરાત્મનઃ ॥ 18 ॥

દીયતામભિસત્કૃત્યમનુજેન્દ્રાયમૈથિલી ।

નિદર્શનન્તેપર્યાપ્તઞ્જનસ્થાનેયદદ્ભુતમ્ ॥ 19 ॥

લઙ્ઘનઞ્ચસમુદ્રસ્યદર્શનઞ્ચહનૂમતઃ ।

વધઞ્ચરક્ષસાંયુદ્ધેકઃકુર્યાન્માનુષોભુવિ ॥ 20 ॥

એવંસમન્ત્રિવૃદ્ધૈશ્ચાવિદ્ધેનબહુભાષિતઃ ।

નત્વામુત્પનિહતેમોક્તુમર્થમર્થપરોયથા ॥ 21 ॥

નોત્સહત્યમૃતોમોક્તુંયુદ્ધેત્વામિતિમૈથિલીઃ ।

સામાત્યસ્યનૃશંસસ્યનિશ્ચયોહ્યેષવર્તતે ॥ 22 ॥

તદેષાસુસ્થિરાબુદ્ધિર્મૃત્યુલોભાદુપસ્થિતા ।

ભયાન્નશક્તસ્ત્વામ્મોક્તુમનિરસ્તસ્સંયુગે ॥ 23 ॥

રક્ષસાનાઞ્ચસર્વેષામાત્મનશ્ચવધેનહિ ।

નિહત્યરાવણંસઙ્ ખ્યેસર્વથાનિશિતૈશ્શરૈઃ ॥ 24 ॥

પ્રતિનેષ્યતિરામસ્ત્વામયોધ્યામસિતેક્ષણેઃ ।

એતસ્મિન્નન્તરેશબ્દોભેરીશઙ્ખસમાકુલઃ ॥ 25 ॥

શ્રુતોવાનરસૈન્યાનાઙ્કમ્પયન્ ધરણીતલમ્ ।

શ્રુત્વાતુતદ્વાનરસૈન્યશબ્દંલઙ્કાગતારાક્ષસરાજભૃત્યાઃ ।

નષ્ટૌજસોદૈન્યરીતચેષ્ટાઃશ્રેયોનપશ્યન્તિનૃપસ્યદોષૈઃ ॥ 26 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha catustriṃśassargaḥ |

athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |

saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||

tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |

uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||

utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |

nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||

nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |

samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||

evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |

madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||

samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |

avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||

matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |

jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||

sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |

māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||

tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |

rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||

udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |

tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||

yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |

nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||

sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |

uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||

eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |

gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||

evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |

śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||

sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |

punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||

sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |

pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||

tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |

pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||

ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |

krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||

dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |

nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||

laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |

vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||

evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |

natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||

notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |

sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||

tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |

bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||

rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |

nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||

pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |

etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||

śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |

śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |

naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||