Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 14 — Malayalam Script

Meaning —

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ।

നിശാചരേന്ദ്രസ്യനിശമ്യവാക്യംസകുമ്ഭകര്ണസ്യചഗര്ജിതാനി ।
വിഭീഷണോരാക്ഷസരാജമുഖ്യമുവാചവാക്യംഹിതമര്ഥയുക്തമ് ॥ 1 ॥

niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||

Shloka 2

ന്തരഭോഗരാശിശ്ചിന്താവിഷസ്സുസ്മിതതീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രഃ ।
പഞ്ചാങ്ഗുലീപഞ്ചശിരോഽതികായസ്സീതാമഹാഹിസ്തവകേനരാജന് ॥ 2 ॥

ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||

Shloka 3

യാവന്നലങ്കാംസമഭിദ്രവന്തിവലീമുഖാഃപര്വതകൂടമാത്രാഃ ।
ദഷ്ട്രായുധാശ്ചൈവനഖായുധാശ്ചപ്രദീയതാന്ദാശരഥായമൈഥിലീ ॥ 3 ॥

yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||

Shloka 4

യാവന്നഗൃഹ്ണന്തിശിരാംസിബാണാരാമേരിതാരാക്ഷസപുങ്ഗവാനാമ് ।
വജ്രോപമാവായുസമാനവേഗാഃപ്രദീയതാന്ദാശരഥായമൈഥിലീ ॥ 4 ॥

yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||

Shloka 5

നകുമ്ഭകര്ണേന്ദ്രജിതൌചരാജംസ്തഥാമഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌവാ ।
നികുമ്ഭകുമ്ഭൌചതഥാഽതികായഃസ്ഥാതുന്നശക്തായുധിരാഘവസ്യ ॥ 5 ॥

nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||

Shloka 6

ജീവംസ്തു രാമസ്യ ന മോക്സ്യസേ ത്വമ് ।
ഗുപ്തഃ സവിത്രാപ്യഥവാ മരുദ്ഭിഃ ।
ന വാസവസ്യാങ്കഗതോ ന മൃത്യോ ।
ര്നഭോ ന പാതാലമനുപ്രവിഷ്ടഃ ॥ 6 ॥

jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||

Shloka 7

നിശമ്യവാക്യന്തുവിഭീഷണസ്യതതഃപ്രഹസ്തോവചനമ്ബഭാഷേ ।
നനോഭയംവിദ്മനദൈവതേഭ്യോനദാനവേഭ്യോഽപ്യഥവാകുതശ്ചിത് ॥ 7 ॥

niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||

Shloka 8

നയക്ഷഗന്ധര്വമഹോരഗേഭ്യോഭയന്നസങ്ഖ്യേപതഗോരഗേഭ്യഃ ।
കഥന്നുരാമാദ്ഭവിതാഭയന്നോനരേന്ദ്രപുത്രാത്സമരേകദാചിത് ॥ 8 ॥

nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||

Shloka 9

പ്രഹസ്തവാക്യന്ത്വഹിതന്നിശമ്യവിഭീഷണോരാജഹിതാനുകാങ്ക്ഷീ ।
തതോമഹാര്ഥംവചനമ്ബഭാഷേധര്മാര്ഥകാമേഷുനിവിഷ്ടബുദ്ധിഃ ॥ 9 ॥

prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||

Shloka 10

പ്രഹസ്തഃ രാജാചമഹോദരശ്ചത്വങ്കുമ്ഭകര്ണശ്ചയഥാഽര്ഥജാതമ് ।
ബ്രവീതരാമമ്പ്രതിതന്നശക്യംയഥാഗതിസ്സ്വര്ഗമധര്മബുദ്ധേഃ ॥ 10 ॥

prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||

Shloka 11

വധസ്തുരാമസ്യമയാത്വയാചപ്രഹസ്തസര്വൈരപിരാക്ഷസൈര്വാ ।
കഥമ്ഭവേദര്ഥവിശാരദസ്യമഹാര്ണവന്തര്തുമിവാപ്ലവസ്യ ॥ 11 ॥

vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||

Shloka 12

ധര്മപ്രധാനസ്യ മഹാരഥസ്യ ।
ഇക്സ്വാകുവംശപ്രഭവസ്യ രാജ്ഞഃ ।
പുരോഽസ്യ ദേവാശ്ച തഥാവിധസ്യ ।
കൃത്യേഷു ശക്തസ്യ ഭവന്തി മൂഢാഃ ॥ 12 ॥

dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||

Shloka 13

തീക്ഷ്ണാനതായത്തവകങ്കപത്രാദുരാസദാരാഘവവിപ്രമുക്താഃ ।
ഭിത്വാശരീരമ്പ്രവിശന്തിബാണാഃപ്രഹസ്തതേനൈവവികത്ഥസേത്വമ് ॥ 13 ॥

tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||

Shloka 14

ഭിത്ത്വാനതാവത്പ്രവിശന്തികായമ്പ്രാണാന്തികാസ്തേഽശനിതുല്യവേഗാഃ ।
ശിതാശ്ശരാരാഘവവിപ്രമുക്താഃപ്രഹസ്തതേനൈവവികത്ഥസേത്വമ് ॥ 14 ॥

bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||

Shloka 15

നരാവണോനാതിബലസ്ത്രിശീര്ഷോനകുമ്ഭകര്ണോഽസ്യസുതോനികുമ്ഭഃ ।
നചേന്ദ്രജിദ്ദാശരധിമ്പ്രസോഢുന്ത്വംവാരണേശക്രസമംസമര്ഥഃ ॥ 15 ॥

narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||

Shloka 16

ദേവാന്തകോവാപിനരാന്തകോവാതഥാതികായോഽതിരഥോമഹാത്മാ ।
ആകമ്പനശ്ചാദ്രിസമാനസാരഃസ്ഥാതുന്നശക്തായുധിരാഘവസ്യ ॥ 16 ॥

devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||

Shloka 17

അയഞ്ചരാജാവ്യസനാഭിഭൂതോമിത്രൈരമിത്രപ്രതിമൈര്ഭവദ്ഭിഃ ।
അന്വാസ്യതേരാക്ഷസനാശനാര്ഥേതീക്ഷ്ണഃപ്രകൃത്യാഹ്യസീക്ഷയകാരീ ॥ 17 ॥

ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||

Shloka 18

അനന്തഭോഗേനസഹസ്രമൂര്ഥ്നാനാഗേനഭീമേനമഹാബലേവ ।
ബലാത്പരിക്ഷിപ്തമിമമ്ഭവന്തോരാജാനമുത്ക്ഷിപ്യവിമോചയന്തു ॥ 18 ॥

anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||

Shloka 19

യാവദ്ധികേശഗ്രഹണാതസുഹൃദ്ഭിഃ സമേത്യസര്വൈഃപരിപൂര്ണകാമൈഃ ।
നിഗൃഹ്യരാജാപരിരക്ഷിതവ്യോഭൂതൈര്യഥാഭീമബലൈര്ഗൃഹീതഃ ॥ 19 ॥

yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||

Shloka 20

സുവാരിണാരാഘവസാഗരേണപ്രച്ഛാദ്യമാനസ്തരസാഭവദ്ഭിഃ ।
യുക്തസ്ത്വയന്താരയിതുംസമേത്യകാകുത്സ്ഥപാതാലമുഖേപതന്സഃ ॥ 20 ॥

suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||

Shloka 21

ഇദമ്പുരസ്യാസ്യസരാക്ഷസസ്യരാജ്ഞശ്ചപഥ്യംസസുഹൃജ്ജനസ്യ ।
സമ്യഗ്ഘിവാക്യംസ്വമതമ്ബ്രവീമിനരേന്ദ്രപുത്രായദദാമപത്നീമ് ॥ 21 ॥

idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||

Shloka 22

പരസ്യവീര്യംസ്വബലഞ്ചബുധ്വാസ്ഥാനങ്ക്ഷയഞ്ചൈവതഥൈവവൃദ്ധിമ് ।
തഥാസ്വപക്ഷേപ്യനുമൃശ്യബുധ്വാവദേത് ക്ഷമംസ്വാമിഹിതംസമന്ത്രീ ॥ 22 ॥

parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ चतुर्दशस्सर्गः ।

निशाचरेन्द्रस्यनिशम्यवाक्यंसकुम्भकर्णस्यचगर्जितानि ।

विभीषणोराक्षसराजमुख्यमुवाचवाक्यंहितमर्थयुक्तम् ॥ 1 ॥

न्तरभोगराशिश्चिन्ताविषस्सुस्मिततीक्ष्णदंष्ट्रः ।

पञ्चाङ्गुलीपञ्चशिरोऽतिकायस्सीतामहाहिस्तवकेनराजन् ॥ 2 ॥

यावन्नलङ्कांसमभिद्रवन्तिवलीमुखाःपर्वतकूटमात्राः ।

दष्ट्रायुधाश्चैवनखायुधाश्चप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 3 ॥

यावन्नगृह्णन्तिशिरांसिबाणारामेरिताराक्षसपुङ्गवानाम् ।

वज्रोपमावायुसमानवेगाःप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 4 ॥

नकुम्भकर्णेन्द्रजितौचराजंस्तथामहापार्श्वमहोदरौवा ।

निकुम्भकुम्भौचतथाऽतिकायःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 5 ॥

जीवंस्तु रामस्य न मोक्स्यसे त्वम् ।

गुप्तः सवित्राप्यथवा मरुद्भिः ।

न वासवस्याङ्कगतो न मृत्यो ।

र्नभो न पातालमनुप्रविष्टः ॥ 6 ॥

निशम्यवाक्यन्तुविभीषणस्यततःप्रहस्तोवचनम्बभाषे ।

ननोभयंविद्मनदैवतेभ्योनदानवेभ्योऽप्यथवाकुतश्चित् ॥ 7 ॥

नयक्षगन्धर्वमहोरगेभ्योभयन्नसङ्ख्येपतगोरगेभ्यः ।

कथन्नुरामाद्भविताभयन्नोनरेन्द्रपुत्रात्समरेकदाचित् ॥ 8 ॥

प्रहस्तवाक्यन्त्वहितन्निशम्यविभीषणोराजहितानुकाङ्क्षी ।

ततोमहार्थंवचनम्बभाषेधर्मार्थकामेषुनिविष्टबुद्धिः ॥ 9 ॥

प्रहस्तः राजाचमहोदरश्चत्वङ्कुम्भकर्णश्चयथाऽर्थजातम् ।

ब्रवीतरामम्प्रतितन्नशक्यंयथागतिस्स्वर्गमधर्मबुद्धेः ॥ 10 ॥

वधस्तुरामस्यमयात्वयाचप्रहस्तसर्वैरपिराक्षसैर्वा ।

कथम्भवेदर्थविशारदस्यमहार्णवन्तर्तुमिवाप्लवस्य ॥ 11 ॥

धर्मप्रधानस्य महारथस्य ।

इक्स्वाकुवंशप्रभवस्य राज्ञः ।

पुरोऽस्य देवाश्च तथाविधस्य ।

कृत्येषु शक्तस्य भवन्ति मूढाः ॥ 12 ॥

तीक्ष्णानतायत्तवकङ्कपत्रादुरासदाराघवविप्रमुक्ताः ।

भित्वाशरीरम्प्रविशन्तिबाणाःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 13 ॥

भित्त्वानतावत्प्रविशन्तिकायम्प्राणान्तिकास्तेऽशनितुल्यवेगाः ।

शिताश्शराराघवविप्रमुक्ताःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 14 ॥

नरावणोनातिबलस्त्रिशीर्षोनकुम्भकर्णोऽस्यसुतोनिकुम्भः ।

नचेन्द्रजिद्दाशरधिम्प्रसोढुन्त्वंवारणेशक्रसमंसमर्थः ॥ 15 ॥

देवान्तकोवापिनरान्तकोवातथातिकायोऽतिरथोमहात्मा ।

आकम्पनश्चाद्रिसमानसारःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 16 ॥

अयञ्चराजाव्यसनाभिभूतोमित्रैरमित्रप्रतिमैर्भवद्भिः ।

अन्वास्यतेराक्षसनाशनार्थेतीक्ष्णःप्रकृत्याह्यसीक्षयकारी ॥ 17 ॥

अनन्तभोगेनसहस्रमूर्थ्नानागेनभीमेनमहाबलेव ।

बलात्परिक्षिप्तमिमम्भवन्तोराजानमुत्क्षिप्यविमोचयन्तु ॥ 18 ॥

यावद्धिकेशग्रहणातसुहृद्भिः समेत्यसर्वैःपरिपूर्णकामैः ।

निगृह्यराजापरिरक्षितव्योभूतैर्यथाभीमबलैर्गृहीतः ॥ 19 ॥

सुवारिणाराघवसागरेणप्रच्छाद्यमानस्तरसाभवद्भिः ।

युक्तस्त्वयन्तारयितुंसमेत्यकाकुत्स्थपातालमुखेपतन्सः ॥ 20 ॥

इदम्पुरस्यास्यसराक्षसस्यराज्ञश्चपथ्यंससुहृज्जनस्य ।

सम्यग्घिवाक्यंस्वमतम्ब्रवीमिनरेन्द्रपुत्रायददामपत्नीम् ॥ 21 ॥

परस्यवीर्यंस्वबलञ्चबुध्वास्थानङ्क्षयञ्चैवतथैववृद्धिम् ।

तथास्वपक्षेप्यनुमृश्यबुध्वावदेत् क्षमंस्वामिहितंसमन्त्री ॥ 22 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुर्दशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.14 യുദ്ധകാണ്ഡ - ചതുര്ദശ സര്ഗഃ