📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.14 യുദ്ധകാണ്ഡ - ചതുര്ദശ സര്ഗഃ
6.14 Yuddhakanda - Chaturdasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ।
നിശാചരേന്ദ്രസ്യനിശമ്യവാക്യംസകുമ്ഭകര്ണസ്യചഗര്ജിതാനി ।
വിഭീഷണോരാക്ഷസരാജമുഖ്യമുവാചവാക്യംഹിതമര്ഥയുക്തമ് ॥ 1 ॥
ന്തരഭോഗരാശിശ്ചിന്താവിഷസ്സുസ്മിതതീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രഃ ।
പഞ്ചാങ്ഗുലീപഞ്ചശിരോഽതികായസ്സീതാമഹാഹിസ്തവകേനരാജന് ॥ 2 ॥
യാവന്നലങ്കാംസമഭിദ്രവന്തിവലീമുഖാഃപര്വതകൂടമാത്രാഃ ।
ദഷ്ട്രായുധാശ്ചൈവനഖായുധാശ്ചപ്രദീയതാന്ദാശരഥായമൈഥിലീ ॥ 3 ॥
യാവന്നഗൃഹ്ണന്തിശിരാംസിബാണാരാമേരിതാരാക്ഷസപുങ്ഗവാനാമ് ।
വജ്രോപമാവായുസമാനവേഗാഃപ്രദീയതാന്ദാശരഥായമൈഥിലീ ॥ 4 ॥
നകുമ്ഭകര്ണേന്ദ്രജിതൌചരാജംസ്തഥാമഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌവാ ।
നികുമ്ഭകുമ്ഭൌചതഥാഽതികായഃസ്ഥാതുന്നശക്തായുധിരാഘവസ്യ ॥ 5 ॥
ജീവംസ്തു രാമസ്യ ന മോക്സ്യസേ ത്വമ് ।
ഗുപ്തഃ സവിത്രാപ്യഥവാ മരുദ്ഭിഃ ।
ന വാസവസ്യാങ്കഗതോ ന മൃത്യോ ।
ര്നഭോ ന പാതാലമനുപ്രവിഷ്ടഃ ॥ 6 ॥
നിശമ്യവാക്യന്തുവിഭീഷണസ്യതതഃപ്രഹസ്തോവചനമ്ബഭാഷേ ।
നനോഭയംവിദ്മനദൈവതേഭ്യോനദാനവേഭ്യോഽപ്യഥവാകുതശ്ചിത് ॥ 7 ॥
നയക്ഷഗന്ധര്വമഹോരഗേഭ്യോഭയന്നസങ്ഖ്യേപതഗോരഗേഭ്യഃ ।
കഥന്നുരാമാദ്ഭവിതാഭയന്നോനരേന്ദ്രപുത്രാത്സമരേകദാചിത് ॥ 8 ॥
പ്രഹസ്തവാക്യന്ത്വഹിതന്നിശമ്യവിഭീഷണോരാജഹിതാനുകാങ്ക്ഷീ ।
തതോമഹാര്ഥംവചനമ്ബഭാഷേധര്മാര്ഥകാമേഷുനിവിഷ്ടബുദ്ധിഃ ॥ 9 ॥
പ്രഹസ്തഃ രാജാചമഹോദരശ്ചത്വങ്കുമ്ഭകര്ണശ്ചയഥാഽര്ഥജാതമ് ।
ബ്രവീതരാമമ്പ്രതിതന്നശക്യംയഥാഗതിസ്സ്വര്ഗമധര്മബുദ്ധേഃ ॥ 10 ॥
വധസ്തുരാമസ്യമയാത്വയാചപ്രഹസ്തസര്വൈരപിരാക്ഷസൈര്വാ ।
കഥമ്ഭവേദര്ഥവിശാരദസ്യമഹാര്ണവന്തര്തുമിവാപ്ലവസ്യ ॥ 11 ॥
ധര്മപ്രധാനസ്യ മഹാരഥസ്യ ।
ഇക്സ്വാകുവംശപ്രഭവസ്യ രാജ്ഞഃ ।
പുരോഽസ്യ ദേവാശ്ച തഥാവിധസ്യ ।
കൃത്യേഷു ശക്തസ്യ ഭവന്തി മൂഢാഃ ॥ 12 ॥
തീക്ഷ്ണാനതായത്തവകങ്കപത്രാദുരാസദാരാഘവവിപ്രമുക്താഃ ।
ഭിത്വാശരീരമ്പ്രവിശന്തിബാണാഃപ്രഹസ്തതേനൈവവികത്ഥസേത്വമ് ॥ 13 ॥
ഭിത്ത്വാനതാവത്പ്രവിശന്തികായമ്പ്രാണാന്തികാസ്തേഽശനിതുല്യവേഗാഃ ।
ശിതാശ്ശരാരാഘവവിപ്രമുക്താഃപ്രഹസ്തതേനൈവവികത്ഥസേത്വമ് ॥ 14 ॥
നരാവണോനാതിബലസ്ത്രിശീര്ഷോനകുമ്ഭകര്ണോഽസ്യസുതോനികുമ്ഭഃ ।
നചേന്ദ്രജിദ്ദാശരധിമ്പ്രസോഢുന്ത്വംവാരണേശക്രസമംസമര്ഥഃ ॥ 15 ॥
ദേവാന്തകോവാപിനരാന്തകോവാതഥാതികായോഽതിരഥോമഹാത്മാ ।
ആകമ്പനശ്ചാദ്രിസമാനസാരഃസ്ഥാതുന്നശക്തായുധിരാഘവസ്യ ॥ 16 ॥
അയഞ്ചരാജാവ്യസനാഭിഭൂതോമിത്രൈരമിത്രപ്രതിമൈര്ഭവദ്ഭിഃ ।
അന്വാസ്യതേരാക്ഷസനാശനാര്ഥേതീക്ഷ്ണഃപ്രകൃത്യാഹ്യസീക്ഷയകാരീ ॥ 17 ॥
അനന്തഭോഗേനസഹസ്രമൂര്ഥ്നാനാഗേനഭീമേനമഹാബലേവ ।
ബലാത്പരിക്ഷിപ്തമിമമ്ഭവന്തോരാജാനമുത്ക്ഷിപ്യവിമോചയന്തു ॥ 18 ॥
യാവദ്ധികേശഗ്രഹണാതസുഹൃദ്ഭിഃ സമേത്യസര്വൈഃപരിപൂര്ണകാമൈഃ ।
നിഗൃഹ്യരാജാപരിരക്ഷിതവ്യോഭൂതൈര്യഥാഭീമബലൈര്ഗൃഹീതഃ ॥ 19 ॥
സുവാരിണാരാഘവസാഗരേണപ്രച്ഛാദ്യമാനസ്തരസാഭവദ്ഭിഃ ।
യുക്തസ്ത്വയന്താരയിതുംസമേത്യകാകുത്സ്ഥപാതാലമുഖേപതന്സഃ ॥ 20 ॥
ഇദമ്പുരസ്യാസ്യസരാക്ഷസസ്യരാജ്ഞശ്ചപഥ്യംസസുഹൃജ്ജനസ്യ ।
സമ്യഗ്ഘിവാക്യംസ്വമതമ്ബ്രവീമിനരേന്ദ്രപുത്രായദദാമപത്നീമ് ॥ 21 ॥
പരസ്യവീര്യംസ്വബലഞ്ചബുധ്വാസ്ഥാനങ്ക്ഷയഞ്ചൈവതഥൈവവൃദ്ധിമ് ।
തഥാസ്വപക്ഷേപ്യനുമൃശ്യബുധ്വാവദേത് ക്ഷമംസ്വാമിഹിതംസമന്ത്രീ ॥ 22 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever