ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத ஸப்ததஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।
ஸ உவாசமஹாப்ராமஸ்ஸோऽபிவாத்யப்லவங்கமஃ ।
ராமம்வசநமர்தஜ்ஞோவரம்ஸர்வதநுஷ்மதாம் ॥ 1 ॥
யந்நிமித்தோऽயமாரம்பஃகர்மணாம்யஃபலோதயஃ ।
தாந்தேவீம்ஶோகஸந்தப்தாந்த்ரஷ்டுமர்ஹஸிமைதிலீம் ॥ 2 ॥
ஸாஹிஶோகஸமாவிஷ்டாபாஷ்பபர்யாகுலேக்ஷணா ।
மைதிலீவிஜயம்ஶ்ருத்வாத்ரஷ்டுந்த்வாமபிகாங்க்ஷதி ॥ 3 ॥
பூர்வகாத்ப்ரத்யயாச்சாஹமுக்தோவிஶ்வஸ்தயாதயா ।
பர்தாரந்த்ரஷ்டுமிச்சாமிக்ரு'தார்தம்ஸஹலக்ஷ்மணம் ॥ 4 ॥
ஏவமுக்தோஹநுமதாராமோதர்மப்ரு'தாம்வரஃ ।
ஆகச்சத்ஸஹஸாத்யாநமீஷத்பாஷ்பபரிப்லுதஃ ॥ 5 ॥
தீர்கமுஷ்ணம்விநிஃஶ்வஸ்யஜகதீமவலோகயந் ।
உவாசமேகஸங்காஶம்விபீஷணமுபஸ்திதம் ॥ 6 ॥
திவ்யாங்கராகாம்வைதேஹீந்திவ்யாபரணபூஷிதாம் ।
இஹஸீதாம்ஶிரஃஸ்நாதாமுபஸ்தாபயமாசிரம் ॥ 7 ॥
ஏவமுக்தஸ்துராமேணத்வரமாணோவிபீஷணஃ ।
ப்ரவிஶ்யாந்தஃபுரம்ஸீதாம்ஸ்த்ரீபிஸ்ஸ்வாபிரோசதயத் ॥ 8 ॥
ததஸ்ஸீதாம்மஹாபாகாந்த்ரு'ஷ்டவோவாசவிபீஷணஃ ।
மூர்த்நிபத்தாஞ்ஜலிஶ்ரீமாந்விநீதோராக்ஷஸேஶ்வரஃ ॥ 9 ॥
திவ்யாங்கராகாவைதேஹீதிவ்யாபரணபூஷிதா ।
யாநமாரோஹபத்ரந்தேபர்தாத்வாந்த்ரஷ்டுமிச்சதி ॥ 10 ॥
ஏவமுக்தாதுவைதேஹீப்ரத்யுவாசவிபீஷணம் ।
அஸ்நாத்வாத்ரஷ்டுமிச்சாமிபர்தாரம்ராக்ஷஸேஶ்வர ॥ 11 ॥
தஸ்யாஸ்தத்வசநம்ஶ்ருத்வாப்ரத்யுவாசவிபீஷணஃ ।
யதாஹராமோபஹர்தாதேதத்ததாகர்துமார்ஹஸிமார்ஹஸி ॥ 12 ॥
தஸ்யதத்வசநம்ஶ்ருத்வாமைதிலீபதிதேவதா ।
பர்த்ரு'பக்த்யாவ்ரு'தாஸாத்வீததேதிப்ரத்யபாஷத ॥ 13 ॥
ததஸ்ஸீதாம்ஶிரஃஸ்நாதாம்ஸம்யுக்தாம்ப்ரதிகர்மணா ।
மஹார்ஹாபரணோபேதாம்மஹார்ஹாம்பரதாரிணீம் ॥ 14 ॥
ஆரோப்யஶிபிகாந்தீப்தாம்பரார்க்யாம்பரஸம்வ்ரு'தாம் ।
ராக்ஷஸைர்பஹுபிர்குப்தாமாஜஹாரவிபீஷணஃ ॥ 15 ॥
ஸோऽபிகம்யமஹாத்மாநஞ்ஜ்ஞாதாவபித்யாநமாஸ்திதம் ।
ப்ரணதஶ்சப்ரஹ்ரு'ஷ்டஶ்சப்ராப்தாம்ஸீதாந்ந்யவேதயத் ॥ 16 ॥
தாமாகதாமுபஶ்ருத்யரக்ஷோக்ரு'ஹசிரோஷிதாம் ।
ஹர்ஷோதைந்யஞ்ச ரோஷஶ்சத்ரயம்ராகவமாவிஶத் ॥ 17 ॥
ததஃபார்ஶ்வகதந்த்ரு'ஷ்டவாஸவிமர்ஶம்விசாரயந் ।
விபீஷணமிதம்வாக்யமஹ்ரு'ஷ்டோராகவோऽப்ரவீத் ॥ 18 ॥
ராக்ஷஸாதிபதேஸௌம்யநித்யம்மத்விஜயேரத ।
வைதேஹீஸந்நிகர்ஷம்மேஶீக்ரம்ஸமுபகச்சது ॥ 19 ॥
தஸ்யதத்வசநம்ஶ்ருத்வாராகவஸ்யவிபீஷணஃ ।
தூர்ணமுத்ஸாரணந்தத்ரகாரயாமாஸதர்மவித் ॥ 20 ॥
கஞ்சுகோஷ்ணீஷிணஸ்தத்ரவேத்ரஜர்ஜரபாணயஃ ।
உத்ஸாரயந்தஸ்தாந்யோதாந்ஸமந்தாத் பரிசக்ரமுஃ ॥ 21 ॥
ரு'க்ஷாணாம்வாநராணாம் ச ராக்ஷஸாநாம் ச ஸர்வஶஃ ।
வ்ரு'ந்தாந்யுத்ஸார்யமாணாநிதூரமுத்தஸ்துரந்ததஃ ॥ 22 ॥
தேஷாமுத்ஸார்யமாணாநாந்நிஃஸ்வநஃஸுமஹாநபூத் ।
வாயுநோத்தூயாமாநஸ்யஸாகரஸ்யேவநிஃஸ்வநஃ ॥ 23 ॥
உத்ஸார்யமாணாந் த்ரு'ஷ்டவாதஜகத்யாஞ்ஜாதஸம்ப்ரமாந் ।
தாக்ஷிண்யாத்ததமர்ஷாச்சவாரயாமாஸராகவஃ ॥ 24 ॥
ஸம்ரம்பஶ்சாப்ரவீத்ராமஶ்சக்ஷுஷாப்ரதஹந்நிவ ।
விபீஷணம்மஹாப்ராஜ்ஞம்ஸோபாலம்பமிதம்வசஃ ॥ 25 ॥
கிமர்தம்மாமநாத்ரு'த்யக்லிஶ்யதேऽயந்த்வயாஜநஃ ।
நிவர்தயைநமுத்யோகஞ்ஜநோऽயம்ஸ்வஜநோமம ॥ 26 ॥
ந க்ரு'ஹாணி ந வஸ்த்ராணி ந ப்ராகாராஸ்திரஸ்க்ரியா ।
நேத்ரு'ஶாராஜஸத்காராவ்ரு'த்தமாவரணம்ஸ்த்ரியாஃ ॥ 27 ॥
வ்யஸநேஷு ந க்ரு'ச்ச்ரேஷு ந யுத்தேஷுஸ்வயம்வரே ।
ந க்ரதௌநோவிவாஹேவாதர்ஶநந்தூஷ்யதேஸ்த்ரியாஃ ॥ 28 ॥
ஸைஷாவிபத்கதாசைவக்ரு'ச்ச்ரேவ ச மஹதிஸ்திதா ।
தர்ஶநேநாஸ்திதோஷோऽஸ்யாமத்ஸமீபேவிஶேஷதஃ ॥ 29 ॥
விஸ்ரு'ஜ்யஶிபிகாந்தஸ்மாத்பத்ப்யாமேவோபஸர்பது ।
ஸமீபேமமவைதேஹீம்பஶ்யந்த்வேதேவநௌகஸஃ ॥ 30 ॥
ஏவமுக்தஸ்துராமேணஸவிமர்ஶோவிபீஷணம் ।
ராமஸ்யோபாநயஸதீதாம்ஸந்நிகர்ஷம்விநீதவத் ॥ 31 ॥
ததோலக்ஷ்மணஸுக்ரீவௌஹநூமாம்ஶ்சப்லவங்கமஃ ।
நிஶம்யவாக்யம்ராமஸ்யபபூவுர்வ்யதிதாப்ரு'ஶம் ॥ 32 ॥
இமமார்ஷம் ஸ்தவம் திவ்யமிதிஹாஸம் புராதநம் ॥ 33 ॥
லஜ்ஜயாத்வவலீயந்தீஸ்வேஷுகாத்ரேஷுமைதிலீ ।
விபீஷணேநாநுகதாபர்தாரம்ஸாப்யவர்தத ॥ 34 ॥
விஸ்மயாச்சப்ரஹர்ஷாச்சஸ்நேஹாச்சபதிதேவதா ।
உதைக்ஷதமுகம்பர்துஃஸௌம்யம்ஸௌம்யதராநநா ॥ 35 ॥
அதஸமபநுதந்மநஃக்லமம்ஸாஸுசிரமத்ரு'ஷ்டமுதீக்ஷ்யவைப்ரியஸ்ய ।
வதநமுதிதசந்த்ரபூர்ணகாந்தம்விமலஶஶாங்கநிபாநநாததாநீம் ॥ 36 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஸப்ததஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptadaśādhikaśatatamassargaḥ |
sa uvācamahāprāmasso'bhivādyaplavaṅgamaḥ |
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām || 1 ||
yannimitto'yamārambaḥkarmaṇāṃyaḥphalodayaḥ |
tāndevīṃśokasantaptāndraṣṭumarhasimaithilīm || 2 ||
sāhiśokasamāviṣṭābāṣpaparyākulekṣaṇā |
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuntvāmabhikāṅkṣati || 3 ||
pūrvakātpratyayāccāhamuktoviśvastayātayā |
bhartārandraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam || 4 ||
evamuktohanumatārāmodharmabhṛtāṃvaraḥ |
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ || 5 ||
dīrghamuṣṇaṃviniḥśvasyajagatīmavalokayan |
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam || 6 ||
divyāṅgarāgāṃvaidehīndivyābharaṇabhūṣitām |
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram || 7 ||
evamuktasturāmeṇatvaramāṇovibhīṣaṇaḥ |
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat || 8 ||
tatassītāmmahābhāgāndṛṣṭavovācavibhīṣaṇaḥ |
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ || 9 ||
divyāṅgarāgāvaidehīdivyābharaṇabhūṣitā |
yānamārohabhadrantebhartātvāndraṣṭumicchati || 10 ||
evamuktātuvaidehīpratyuvācavibhīṣaṇam |
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara || 11 ||
tasyāstadvacanaṃśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi || 12 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilīpatidevatā |
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata || 13 ||
tatassītāṃśiraḥsnātāṃsaṃyuktāmpratikarmaṇā |
mahārhābharaṇopetāmmahārhāmbaradhāriṇīm || 14 ||
āropyaśibikāndīptāmparārghyāmbarasamvṛtām |
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ || 15 ||
so'bhigamyamahātmānañjñātāvapidhyānamāsthitam |
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītānnyavedayat || 16 ||
tāmāgatāmupaśrutyarakṣogṛhaciroṣitām |
harṣodainyañca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat || 17 ||
tataḥpārśvagatandṛṣṭavāsavimarśaṃvicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt || 18 ||
rākṣasādhipatesaumyanityammadvijayerata |
vaidehīsannikarṣammeśīghraṃsamupagacchatu || 19 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavasyavibhīṣaṇaḥ |
tūrṇamutsāraṇantatrakārayāmāsadharmavit || 20 ||
kañcukoṣṇīṣiṇastatravetrajarjarapāṇayaḥ |
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ || 21 ||
ṛkṣāṇāṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ |
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ || 22 ||
teṣāmutsāryamāṇānānniḥsvanaḥsumahānabhūt |
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ || 23 ||
utsāryamāṇān dṛṣṭavāthajagatyāñjātasambhramān |
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ || 24 ||
saṃrambaścābravīdrāmaścakṣuṣāpradahanniva |
vibhīṣaṇammahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ || 25 ||
kimarthammāmanādṛtyakliśyate'yantvayājanaḥ |
nivartayainamudyogañjano'yaṃsvajanomama || 26 ||
na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyā |
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ || 27 ||
vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddheṣusvayaṃvare |
na krataunovivāhevādarśanandūṣyatestriyāḥ || 28 ||
saiṣāvipadgatācaivakṛcchreva ca mahatisthitā |
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ || 29 ||
visṛjyaśibikāntasmātpadbhyāmevopasarpatu |
samīpemamavaidehīmpaśyantvetevanaukasaḥ || 30 ||
evamuktasturāmeṇasavimarśovibhīṣaṇam |
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat || 31 ||
tatolakṣmaṇasugrīvauhanūmāṃścaplavaṅgamaḥ |
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam || 32 ||
imamārṣaṃ stavaṃ divyamitihāsaṃ purātanam || 33 ||
lajjayātvavalīyantīsveṣugātreṣumaithilī |
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata || 34 ||
vismayācchapraharṣāccasnehāccapatidevatā |
udaikṣatamukhambhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā || 35 ||
athasamapanudanmanaḥklamaṃsāsuciramadṛṣṭamudīkṣyavaipriyasya |
vadanamuditacandrapūrṇakāntaṃvimalaśaśāṅkanibhānanātadānīm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptadaśādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ सप्तदशाधिकशततमस्सर्गः ।
स उवाचमहाप्रामस्सोऽभिवाद्यप्लवङ्गमः ।
रामंवचनमर्थज्ञोवरंसर्वधनुष्मताम् ॥ 1 ॥
यन्निमित्तोऽयमारम्बःकर्मणांयःफलोदयः ।
तान्देवींशोकसन्तप्तान्द्रष्टुमर्हसिमैथिलीम् ॥ 2 ॥
साहिशोकसमाविष्टाबाष्पपर्याकुलेक्षणा ।
मैथिलीविजयंश्रुत्वाद्रष्टुन्त्वामभिकाङ्क्षति ॥ 3 ॥
पूर्वकात्प्रत्ययाच्चाहमुक्तोविश्वस्तयातया ।
भर्तारन्द्रष्टुमिच्छामिकृतार्थंसहलक्ष्मणम् ॥ 4 ॥
एवमुक्तोहनुमतारामोधर्मभृतांवरः ।
आगच्छत्सहसाध्यानमीषद्भाष्पपरिप्लुतः ॥ 5 ॥
दीर्घमुष्णंविनिःश्वस्यजगतीमवलोकयन् ।
उवाचमेघसङ्काशंविभीषणमुपस्थितम् ॥ 6 ॥
दिव्याङ्गरागांवैदेहीन्दिव्याभरणभूषिताम् ।
इहसीतांशिरःस्नातामुपस्थापयमाचिरम् ॥ 7 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणत्वरमाणोविभीषणः ।
प्रविश्यान्तःपुरंसीतांस्त्रीभिस्स्वाभिरोचदयत् ॥ 8 ॥
ततस्सीताम्महाभागान्दृष्टवोवाचविभीषणः ।
मूर्ध्निबद्धाञ्जलिश्रीमान्विनीतोराक्षसेश्वरः ॥ 9 ॥
दिव्याङ्गरागावैदेहीदिव्याभरणभूषिता ।
यानमारोहभद्रन्तेभर्तात्वान्द्रष्टुमिच्छति ॥ 10 ॥
एवमुक्तातुवैदेहीप्रत्युवाचविभीषणम् ।
अस्नात्वाद्रष्टुमिच्छामिभर्तारंराक्षसेश्वर ॥ 11 ॥
तस्यास्तद्वचनंश्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।
यथाहरामोभहर्तातेतत्तथाकर्तुमार्हसिमार्हसि ॥ 12 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वामैथिलीपतिदेवता ।
भर्तृभक्त्यावृतासाध्वीतथेतिप्रत्यभाषत ॥ 13 ॥
ततस्सीतांशिरःस्नातांसंयुक्ताम्प्रतिकर्मणा ।
महार्हाभरणोपेताम्महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ 14 ॥
आरोप्यशिबिकान्दीप्ताम्परार्घ्याम्बरसम्वृताम् ।
राक्षसैर्भहुभिर्गुप्तामाजहारविभीषणः ॥ 15 ॥
सोऽभिगम्यमहात्मानञ्ज्ञातावपिध्यानमास्थितम् ।
प्रणतश्चप्रहृष्टश्चप्राप्तांसीतान्न्यवेदयत् ॥ 16 ॥
तामागतामुपश्रुत्यरक्षोगृहचिरोषिताम् ।
हर्षोदैन्यञ्च रोषश्चत्रयंराघवमाविशत् ॥ 17 ॥
ततःपार्श्वगतन्दृष्टवासविमर्शंविचारयन् ।
विभीषणमिदंवाक्यमहृष्टोराघवोऽब्रवीत् ॥ 18 ॥
राक्षसाधिपतेसौम्यनित्यम्मद्विजयेरत ।
वैदेहीसन्निकर्षम्मेशीघ्रंसमुपगच्छतु ॥ 19 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वाराघवस्यविभीषणः ।
तूर्णमुत्सारणन्तत्रकारयामासधर्मवित् ॥ 20 ॥
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्रवेत्रजर्जरपाणयः ।
उत्सारयन्तस्तान्योधान्समन्तात् परिचक्रमुः ॥ 21 ॥
ऋक्षाणांवानराणां च राक्षसानां च सर्वशः ।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानिदूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ 22 ॥
तेषामुत्सार्यमाणानान्निःस्वनःसुमहानभूत् ।
वायुनोद्धूयामानस्यसागरस्येवनिःस्वनः ॥ 23 ॥
उत्सार्यमाणान् दृष्टवाथजगत्याञ्जातसम्भ्रमान् ।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्चवारयामासराघवः ॥ 24 ॥
संरम्बश्चाब्रवीद्रामश्चक्षुषाप्रदहन्निव ।
विभीषणम्महाप्राज्ञंसोपालम्बमिदंवचः ॥ 25 ॥
किमर्थम्मामनादृत्यक्लिश्यतेऽयन्त्वयाजनः ।
निवर्तयैनमुद्योगञ्जनोऽयंस्वजनोमम ॥ 26 ॥
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रिया ।
नेदृशाराजसत्कारावृत्तमावरणंस्त्रियाः ॥ 27 ॥
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषुस्वयंवरे ।
न क्रतौनोविवाहेवादर्शनन्दूष्यतेस्त्रियाः ॥ 28 ॥
सैषाविपद्गताचैवकृच्छ्रेव च महतिस्थिता ।
दर्शनेनास्तिदोषोऽस्यामत्समीपेविशेषतः ॥ 29 ॥
विसृज्यशिबिकान्तस्मात्पद्भ्यामेवोपसर्पतु ।
समीपेममवैदेहीम्पश्यन्त्वेतेवनौकसः ॥ 30 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणसविमर्शोविभीषणम् ।
रामस्योपानयसतीतांसन्निकर्षंविनीतवत् ॥ 31 ॥
ततोलक्ष्मणसुग्रीवौहनूमांश्चप्लवङ्गमः ।
निशम्यवाक्यंरामस्यबभूवुर्व्यथिताभृशम् ॥ 32 ॥
इममार्षं स्तवं दिव्यमितिहासं पुरातनम् ॥ 33 ॥
लज्जयात्ववलीयन्तीस्वेषुगात्रेषुमैथिली ।
विभीषणेनानुगताभर्तारंसाभ्यवर्तत ॥ 34 ॥
विस्मयाच्छप्रहर्षाच्चस्नेहाच्चपतिदेवता ।
उदैक्षतमुखम्भर्तुःसौम्यंसौम्यतरानना ॥ 35 ॥
अथसमपनुदन्मनःक्लमंसासुचिरमदृष्टमुदीक्ष्यवैप्रियस्य ।
वदनमुदितचन्द्रपूर्णकान्तंविमलशशाङ्कनिभाननातदानीम् ॥ 36 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्तदशाधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptadaśādhikaśatatamassargaḥ |
sa uvācamahāprāmasso'bhivādyaplavaṅgamaḥ |
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām || 1 ||
yannimitto'yamārambaḥkarmaṇāṃyaḥphalodayaḥ |
tāndevīṃśokasantaptāndraṣṭumarhasimaithilīm || 2 ||
sāhiśokasamāviṣṭābāṣpaparyākulekṣaṇā |
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuntvāmabhikāṅkṣati || 3 ||
pūrvakātpratyayāccāhamuktoviśvastayātayā |
bhartārandraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam || 4 ||
evamuktohanumatārāmodharmabhṛtāṃvaraḥ |
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ || 5 ||
dīrghamuṣṇaṃviniḥśvasyajagatīmavalokayan |
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam || 6 ||
divyāṅgarāgāṃvaidehīndivyābharaṇabhūṣitām |
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram || 7 ||
evamuktasturāmeṇatvaramāṇovibhīṣaṇaḥ |
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat || 8 ||
tatassītāmmahābhāgāndṛṣṭavovācavibhīṣaṇaḥ |
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ || 9 ||
divyāṅgarāgāvaidehīdivyābharaṇabhūṣitā |
yānamārohabhadrantebhartātvāndraṣṭumicchati || 10 ||
evamuktātuvaidehīpratyuvācavibhīṣaṇam |
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara || 11 ||
tasyāstadvacanaṃśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi || 12 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilīpatidevatā |
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata || 13 ||
tatassītāṃśiraḥsnātāṃsaṃyuktāmpratikarmaṇā |
mahārhābharaṇopetāmmahārhāmbaradhāriṇīm || 14 ||
āropyaśibikāndīptāmparārghyāmbarasamvṛtām |
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ || 15 ||
so'bhigamyamahātmānañjñātāvapidhyānamāsthitam |
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītānnyavedayat || 16 ||
tāmāgatāmupaśrutyarakṣogṛhaciroṣitām |
harṣodainyañca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat || 17 ||
tataḥpārśvagatandṛṣṭavāsavimarśaṃvicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt || 18 ||
rākṣasādhipatesaumyanityammadvijayerata |
vaidehīsannikarṣammeśīghraṃsamupagacchatu || 19 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavasyavibhīṣaṇaḥ |
tūrṇamutsāraṇantatrakārayāmāsadharmavit || 20 ||
kañcukoṣṇīṣiṇastatravetrajarjarapāṇayaḥ |
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ || 21 ||
ṛkṣāṇāṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ |
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ || 22 ||
teṣāmutsāryamāṇānānniḥsvanaḥsumahānabhūt |
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ || 23 ||
utsāryamāṇān dṛṣṭavāthajagatyāñjātasambhramān |
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ || 24 ||
saṃrambaścābravīdrāmaścakṣuṣāpradahanniva |
vibhīṣaṇammahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ || 25 ||
kimarthammāmanādṛtyakliśyate'yantvayājanaḥ |
nivartayainamudyogañjano'yaṃsvajanomama || 26 ||
na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyā |
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ || 27 ||
vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddheṣusvayaṃvare |
na krataunovivāhevādarśanandūṣyatestriyāḥ || 28 ||
saiṣāvipadgatācaivakṛcchreva ca mahatisthitā |
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ || 29 ||
visṛjyaśibikāntasmātpadbhyāmevopasarpatu |
samīpemamavaidehīmpaśyantvetevanaukasaḥ || 30 ||
evamuktasturāmeṇasavimarśovibhīṣaṇam |
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat || 31 ||
tatolakṣmaṇasugrīvauhanūmāṃścaplavaṅgamaḥ |
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam || 32 ||
imamārṣaṃ stavaṃ divyamitihāsaṃ purātanam || 33 ||
lajjayātvavalīyantīsveṣugātreṣumaithilī |
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata || 34 ||
vismayācchapraharṣāccasnehāccapatidevatā |
udaikṣatamukhambhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā || 35 ||
athasamapanudanmanaḥklamaṃsāsuciramadṛṣṭamudīkṣyavaipriyasya |
vadanamuditacandrapūrṇakāntaṃvimalaśaśāṅkanibhānanātadānīm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptadaśādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.