6.56 யுத்தகாண்ட - ஷட்பஞ்சாஶ ஸர்கஃ

6.56 Yuddhakanda - Shatpanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத ஷட்பஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ।
தத்த்ரு'ஷ்டவாஸுமஹத்கர்மக்ரு'தம்வாநரதஸ்தமைஃ ।
க்ரோதமாஹாரயாமாஸயுதிதீவ்ரமகம்பநஃ ॥ 1 ॥
க்ரோதமூர்சிதரூபஸ்துதூந்வந்பரமகார்முகம் ।
த்ரு'ஷ்டவாதுகர்மஶத்ரூணாம்ஸாரதிம்வாக்யமப்ரவீத் ॥ 2 ॥
தத்த்த்வைதாவத்த்வரிதம்ரதம்ப்ராபயஸாரதே ।
யத்ரைதேபஹவோக்நந்திஸுபஹூந்ராக்ஷஸாந்ரணே ॥ 3 ॥
ஏதேऽத்ரபலவந்தோஹிபீமகோபாஶ்சவாநராஃ ।
த்ருமஶைலப்ரஹரணாஸ்திஷ்டந்திப்ரமுகேமம ॥ 4 ॥
ஏதாந்நிஹந்துமிச்சாமிஸமரஶ்லாகிநோஹ்யஹம் ।
ஏதைஃப்ரமதிதம்ஸர்வந்த்ரு'ஶ்யதேராக்ஷஸாம்பலம் ॥ 5 ॥
ததஃப்ரஜவநாஶ்வேநரதேநரதிநாம்வரஃ ।
ஹரீநப்யஹநத்க்ரோதாச்சரஜாலைகம்பநஃ ॥ 6 ॥
நஸ்தாதும்வாநராஶ்ஶேகுஃகிம்புநர்யோத்துமாஹவே ।
அகம்பநஶரைர்பக்நாஸ்ஸர்வஏவவிதுத்ருவுஃ ॥ 7 ॥
தாந்ம்ரு'த்யுவஶமாபந்நாநகம்பநவம்ஶகதாந் ।
ஸமீக்ஷ்யஹநுமாந்ஜ்ஞாதீநுபதஸ்தேமஹாபலஃ ॥ 8 ॥
தம்மஹாப்லவகந்த்ரு'ஷ்டவாஸர்வேதேப்லவகயூதபாஃ ।
ஸமேத்யஸமரேவீராஸ்ஸஹிதாஃபர்யவாரயந் ॥ 9 ॥
அவஸ்திதம்ஹநூமந்தந்தேத்ரு'ஷ்டவாஹரியூதபாஃ ।
பபூவுர்பலவந்தோஹிபலவந்தம்ஸமாஶ்ரிதாஃ ॥ 10 ॥
அகம்பநஸ் து ஶைல ஆபம் ஹநூமந்தம் அவஸ்திதம் ।
மஹா இந்த்ர;இவ தாராபிஹ் ஶரைர் அபிவவர்ஷ ஹ ॥ 11 ॥
அசிந்தயித்வாபாணௌகாந் ஶரீரேபதிதாந்ஶிதாந் ।
அகம்பநவதார்தாயமநோதத்ரேமஹாபலஃ ॥ 12 ॥
ஸப்ரஹஸ்யமஹாதேஜாஹநுமாந் மாருதாத்மஜஃ ।
அபிதுத்ராவதத்ரக்ஷஃகம்பயந்நிவமேதிநீம் ॥ 13 ॥
தஸ்யாபிநர்தமாநஸ்யதீப்யமாநஸ்யதேஜஸா ।
பபூவரூபந்துர்தர்ஷந்தீப்தஸ்யேவவிபாவஸோஃ ॥ 14 ॥
ஆத்மாநம்மப்ரஹரணஞ்ஜ்ஞாத்வாக்ரோதஸமந்விதஃ ।
ஶைலமுத்பாடயாமாஸவேகேநஹரிபுங்கவஃ ॥ 15 ॥
க்ரு'ஹீத்வாதம்மஹாஶைலம்பாணிநைகேநமாருதிஃ ।
ஸவிநத்யமஹாநாதம்ப்ராமயாமாஸவீர்யவாந் ॥ 16 ॥
ததஸ்தமபிதுத்ராவராக்ஷஸேந்த்ரமகம்பநம் ।
புராஹிநமுசிம்ஸங் க்யேவஜ்ரேணேவபுரந்தரஃ ॥ 17 ॥
அகம்பநஸ்துதத்த்ரு'ஷ்டவாகிரிஶ்ரு'ங்கம்ஸமுத்யதம் ।
தூராதேவமஹாபாணைரர்தசந்த்ரைர்வ்யதாரயத் ॥ 18 ॥
தத்பர்வதாக்ரமாகாஶேரக்ஷோபாணவிதாரிதம் ।
விகீர்ணம்பதிதந்த்ரு'ஷ்டவாஹநுமாந்க்ரோதமூர்சிதஃ ॥ 19 ॥
ஸோऽஶ்வகர்ணம்ஸமாஸாத்யரோஷதர்பாந்விதோஹரிஃ ।
தூர்ணமுத்பாடயாமாஸமஹாகிரிமிவோச்ச்ரிதம் ॥ 20 ॥
தங்க்ரு'ஹீத்வாமஹாஸ்கந்தம்ஸோऽஶ்வகர்ணம்மஹாத்யுதிஃ ।
ப்ரஹஸ்யபரயாப்ரீத்யாப்ராமயாமாஸபூதலே ॥ 21 ॥
ப்ரதாவந்நூருவேகேநப்ரபஞ்ஜம்ஸ்தரஸாத்ருமாந் ।
ஹநூமாந்பரமக்ருத்தஶ்சரணைர்தாரயத்க்ஷிதம் ॥ 22 ॥
கஜாம்ஶ்சஸகஜாரோஹாந்ஸரதாந்ரதிநஸ்ததா ।
ஜகாநஹநுமாந் பீமாந் ராக்ஷஸாம்ஶ்சபதாதிகாந் ॥ 23 ॥
தமந்தகமிவக்ருத்தம்ஸத்ருமம்ப்ராணஹாரிணம் ।
ஹநூமந்தமபிப்ரேக்ஷ்யராக்ஷஸாவிப்ரதுத்ருவுஃ ॥ 24 ॥
தமாபதந்தம்ஸங்க்ரு'த்தம்ராக்ஷஸாநாம்பயாவஹம் ।
ததர்ஶாகம்பநோவீரஶ்சுக்ஷோதசநநாதச ॥ 25 ॥
ஸசதுர்தஶபிர்பாணைஶ்ஶிதைர்தேஹவிதாரணைஃ ।
நிர்பிபேதஹநூமந்தம்மஹாவீர்யமகம்பநஃ ॥ 26 ॥
ஸ ததா ப்ரதிவித்தஸ் து பஹ்வீபிஹ் ஶர வ்ரு'ஷ்டிபிஃ ।
ஹநூமாந் தத்ரு'ஶே வீரஹ் ப்ரரூட;இவ ஸாநுமாந் ॥ 27 ॥
விரராஜ மஹாவீர்யோ மஹாகாயோ மஹாபலஃ ।
புஷ்பிதாஶோகஸம்காஶோ விதூம இவ பாவகஃ ॥ 28 ॥
ததோऽந்யம்வ்ரு'க்ஷமுத்பாட்யக்ரு'த்வாவேகமநுத்தமம் ।
ஶிரஸ்யபிஜகாநாஶுராக்ஷஸேந்த்ரமகம்பநம் ॥ 29 ॥
ஸவ்ரு'க்ஷேணஹதஸ்தேநஸக்ரோதேநமஹாத்மநா ।
ராக்ஷஸோவாநரேந்த்ரேணபபாதசமமாரச ॥ 30 ॥
தம் த்ரு'ஷ்ட்வா நிஹதம் பூமௌ ராக்ஷஸ இந்த்ரம் அகம்பநம் ।
வ்யதிதா ராக்ஷஸாஹ் ஸர்வே க்ஷிதி கம்ப;இவ த்ருமாஃ ॥ 31 ॥
த்யக்தப்ரஹரணாஸ்ஸர்வேராக்ஷஸாஸ்தேபராஜிதாஃ ।
லங்காமபியயுஸ்த்ரஸ்தாவாநராஸ்தைபித்ருதாஃ ॥ 32 ॥
தேமுக்தகேஶாஃஸம்ப்ராந்தாபக்நமாநாஃபராஜிதாஃ ।
ஸ்ரவச்ச்ரமஜலைரங்கைஶ்ஶ்வஸந்தோவிப்ரதுத்ருவுஃ ॥ 33 ॥
அந்யோந்யம்ப்ரமமந்துஸ்தேவிவிஶுர்நகரம்பயாத் ।
ப்ரு'ஷ்டதஸ்தேதுஸம்மூடாஃப்ரேக்ஷமாணாமுஹுர்முஹுஃ ॥ 34 ॥
தேஷுலங்காம்ப்ரவிஷ்டேஷுராக்ஷஸேஷுமஹாபலாஃ ।
ஸமேத்யஹரயஸ்ஸர்வேஹநூமந்தமபூஜயந் ॥ 35 ॥
ஸோऽபிப்ரஹ்ரு'ஷ்டஸ்தாந் ஸர்வாந் ஹரீந் ஸம்ப்ரத்யபூஜயத் ।
ஹநுமாந்ஸத்த்வஸம்பந்நோயதார்ஹமநுகூலதஃ ॥ 36 ॥
விநேதுஶ்சயதாப்ராணம்ஹரயோஜிதகாஶிநஃ ।
சகர்ஷுஶ்சபுநஸ்தத்ரஸப்ராணாநபிராக்ஷஸாந் ॥ 37 ॥
ஸவீரஶோபாமபஜந்மஹாகபிஃஸமேத்யரக்ஷாம்ஸிநிஹத்யமாருதிஃ ।
மஹாஸுரம்பீமமமித்ரநாஶநஃயதைவவிஷ்ணுர்பலிநஞ்சமூமுகே ॥ 38 ॥
அபூஜயந்தேவகணாஸ்ததாகபிம்ஸ்வயஞ்சராமோऽதிபலஶ்சலக்ஷ்மணஃ ।
ததைவஸுக்ரீவமுகாஃப்லவங்கமாவிபீஷணஶ்சைவமஹாபலஸ்ததா ॥ 39 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஷட்பஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षट्पञ्चाशस्सर्गः ।
तद्दृष्टवासुमहत्कर्मकृतंवानरतस्तमैः ।
क्रोधमाहारयामासयुधितीव्रमकम्पनः ॥ 1 ॥
क्रोधमूर्चितरूपस्तुधून्वन्परमकार्मुकम् ।
दृष्टवातुकर्मशत्रूणांसारथिंवाक्यमब्रवीत् ॥ 2 ॥
तत्त्त्वैतावत्त्वरितंरथम्प्रापयसारथे ।
यत्रैतेबहवोघ्नन्तिसुबहून्राक्षसान्रणे ॥ 3 ॥
एतेऽत्रबलवन्तोहिभीमकोपाश्चवानराः ।
द्रुमशैलप्रहरणास्तिष्ठन्तिप्रमुखेमम ॥ 4 ॥
एतान्निहन्तुमिच्छामिसमरश्लाघिनोह्यहम् ।
एतैःप्रमथितंसर्वन्दृश्यतेराक्षसाम्बलम् ॥ 5 ॥
ततःप्रजवनाश्वेनरथेनरथिनांवरः ।
हरीनभ्यहनत्क्रोधाच्छरजालैकम्पनः ॥ 6 ॥
नस्थातुंवानराश्शेकुःकिम्पुनर्योद्धुमाहवे ।
अकम्पनशरैर्भग्नास्सर्वएवविदुद्रुवुः ॥ 7 ॥
तान्मृत्युवशमापन्नानकम्पनवंशगतान् ।
समीक्ष्यहनुमान्ज्ञातीनुपतस्थेमहाबलः ॥ 8 ॥
तम्महाप्लवगन्दृष्टवासर्वेतेप्लवगयूथपाः ।
समेत्यसमरेवीरास्सहिताःपर्यवारयन् ॥ 9 ॥
अवस्थितंहनूमन्तन्तेदृष्टवाहरियूथपाः ।
बभूवुर्बलवन्तोहिबलवन्तंसमाश्रिताः ॥ 10 ॥
अकम्पनस् तु शैल आभं हनूमन्तं अवस्थितम् ।
महा इन्द्र;इव धाराभिह् शरैर् अभिववर्ष ह ॥ 11 ॥
अचिन्तयित्वाबाणौघान् शरीरेपतितान्शितान् ।
अकम्पनवधार्थायमनोदध्रेमहाबलः ॥ 12 ॥
सप्रहस्यमहातेजाहनुमान् मारुतात्मजः ।
अभिदुद्रावतद्रक्षःकम्पयन्निवमेदिनीम् ॥ 13 ॥
तस्याभिनर्दमानस्यदीप्यमानस्यतेजसा ।
बभूवरूपन्दुर्धर्षन्दीप्तस्येवविभावसोः ॥ 14 ॥
आत्मानम्मप्रहरणञ्ज्ञात्वाक्रोधसमन्वितः ।
शैलमुत्पाटयामासवेगेनहरिपुङ्गवः ॥ 15 ॥
गृहीत्वातम्महाशैलम्पाणिनैकेनमारुतिः ।
सविनद्यमहानादम्भ्रामयामासवीर्यवान् ॥ 16 ॥
ततस्तमभिदुद्रावराक्षसेन्द्रमकम्पनम् ।
पुराहिनमुचिंसङ् ख्येवज्रेणेवपुरन्दरः ॥ 17 ॥
अकम्पनस्तुतद्दृष्टवागिरिशृङ्गंसमुद्यतम् ।
दूरादेवमहाबाणैरर्धचन्द्रैर्व्यदारयत् ॥ 18 ॥
तत्पर्वताग्रमाकाशेरक्षोबाणविदारितम् ।
विकीर्णम्पतितन्दृष्टवाहनुमान्क्रोधमूर्छितः ॥ 19 ॥
सोऽश्वकर्णंसमासाद्यरोषदर्पान्वितोहरिः ।
तूर्णमुत्पाटयामासमहागिरिमिवोच्छ्रितम् ॥ 20 ॥
तङ्गृहीत्वामहास्कन्धंसोऽश्वकर्णम्महाद्युतिः ।
प्रहस्यपरयाप्रीत्याभ्रामयामासभूतले ॥ 21 ॥
प्रधावन्नूरुवेगेनप्रभञ्जंस्तरसाद्रुमान् ।
हनूमान्परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयत्क्षितम् ॥ 22 ॥
गजांश्चसगजारोहान्सरथान्रथिनस्तथा ।
जघानहनुमान् भीमान् राक्षसांश्चपदातिगान् ॥ 23 ॥
तमन्तकमिवक्रुद्धंसद्रुमम्प्राणहारिणम् ।
हनूमन्तमभिप्रेक्ष्यराक्षसाविप्रदुद्रुवुः ॥ 24 ॥
तमापतन्तंसङ्कृद्धंराक्षसानाम्भयावहम् ।
ददर्शाकम्पनोवीरश्चुक्षोधचननादच ॥ 25 ॥
सचतुर्दशभिर्बाणैश्शितैर्देहविदारणैः ।
निर्बिभेदहनूमन्तम्महावीर्यमकम्पनः ॥ 26 ॥
स तथा प्रतिविद्धस् तु बह्वीभिह् शर वृष्टिभिः ।
हनूमान् ददृशे वीरह् प्ररूढ;इव सानुमान् ॥ 27 ॥
विरराज महावीर्यो महाकायो महाबलः ।
पुष्पिताशोकसम्काशो विधूम इव पावकः ॥ 28 ॥
ततोऽन्यंवृक्षमुत्पाट्यकृत्वावेगमनुत्तमम् ।
शिरस्यभिजघानाशुराक्षसेन्द्रमकम्पनम् ॥ 29 ॥
सवृक्षेणहतस्तेनसक्रोधेनमहात्मना ।
राक्षसोवानरेन्द्रेणपपातचममारच ॥ 30 ॥
तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षस इन्द्रं अकम्पनम् ।
व्यथिता राक्षसाह् सर्वे क्षिति कम्प;इव द्रुमाः ॥ 31 ॥
त्यक्तप्रहरणास्सर्वेराक्षसास्तेपराजिताः ।
लङ्कामभिययुस्त्रस्तावानरास्तैभिद्रुताः ॥ 32 ॥
तेमुक्तकेशाःसम्भ्रान्ताभग्नमानाःपराजिताः ।
स्रवच्छ्रमजलैरङ्गैश्श्वसन्तोविप्रदुद्रुवुः ॥ 33 ॥
अन्योन्यम्प्रममन्थुस्तेविविशुर्नगरम्भयात् ।
पृष्ठतस्तेतुसम्मूढाःप्रेक्षमाणामुहुर्मुहुः ॥ 34 ॥
तेषुलङ्काम्प्रविष्टेषुराक्षसेषुमहाबलाः ।
समेत्यहरयस्सर्वेहनूमन्तमपूजयन् ॥ 35 ॥
सोऽपिप्रहृष्टस्तान् सर्वान् हरीन् सम्प्रत्यपूजयत् ।
हनुमान्सत्त्वसम्पन्नोयथार्हमनुकूलतः ॥ 36 ॥
विनेदुश्चयथाप्राणंहरयोजितकाशिनः ।
चकर्षुश्चपुनस्तत्रसप्राणानपिराक्षसान् ॥ 37 ॥
सवीरशोभामभजन्महाकपिःसमेत्यरक्षांसिनिहत्यमारुतिः ।
महासुरम्भीमममित्रनाशनःयथैवविष्णुर्बलिनञ्चमूमुखे ॥ 38 ॥
अपूजयन्देवगणास्तदाकपिंस्वयञ्चरामोऽतिबलश्चलक्ष्मणः ।
तथैवसुग्रीवमुखाःप्लवङ्गमाविभीषणश्चैवमहाबलस्तथा ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षट्पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in