ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತದ್ದೃಷ್ಟವಾಸುಮಹತ್ಕರ್ಮಕೃತಂವಾನರತಸ್ತಮೈಃ ।
ಕ್ರೋಧಮಾಹಾರಯಾಮಾಸಯುಧಿತೀವ್ರಮಕಮ್ಪನಃ ॥ 1 ॥
ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚಿತರೂಪಸ್ತುಧೂನ್ವನ್ಪರಮಕಾರ್ಮುಕಮ್ ।
ದೃಷ್ಟವಾತುಕರ್ಮಶತ್ರೂಣಾಂಸಾರಥಿಂವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥
ತತ್ತ್ತ್ವೈತಾವತ್ತ್ವರಿತಂರಥಮ್ಪ್ರಾಪಯಸಾರಥೇ ।
ಯತ್ರೈತೇಬಹವೋಘ್ನನ್ತಿಸುಬಹೂನ್ರಾಕ್ಷಸಾನ್ರಣೇ ॥ 3 ॥
ಏತೇಽತ್ರಬಲವನ್ತೋಹಿಭೀಮಕೋಪಾಶ್ಚವಾನರಾಃ ।
ದ್ರುಮಶೈಲಪ್ರಹರಣಾಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿಪ್ರಮುಖೇಮಮ ॥ 4 ॥
ಏತಾನ್ನಿಹನ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿಸಮರಶ್ಲಾಘಿನೋಹ್ಯಹಮ್ ।
ಏತೈಃಪ್ರಮಥಿತಂಸರ್ವನ್ದೃಶ್ಯತೇರಾಕ್ಷಸಾಮ್ಬಲಮ್ ॥ 5 ॥
ತತಃಪ್ರಜವನಾಶ್ವೇನರಥೇನರಥಿನಾಂವರಃ ।
ಹರೀನಭ್ಯಹನತ್ಕ್ರೋಧಾಚ್ಛರಜಾಲೈಕಮ್ಪನಃ ॥ 6 ॥
ನಸ್ಥಾತುಂವಾನರಾಶ್ಶೇಕುಃಕಿಮ್ಪುನರ್ಯೋದ್ಧುಮಾಹವೇ ।
ಅಕಮ್ಪನಶರೈರ್ಭಗ್ನಾಸ್ಸರ್ವಏವವಿದುದ್ರುವುಃ ॥ 7 ॥
ತಾನ್ಮೃತ್ಯುವಶಮಾಪನ್ನಾನಕಮ್ಪನವಂಶಗತಾನ್ ।
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಹನುಮಾನ್ಜ್ಞಾತೀನುಪತಸ್ಥೇಮಹಾಬಲಃ ॥ 8 ॥
ತಮ್ಮಹಾಪ್ಲವಗನ್ದೃಷ್ಟವಾಸರ್ವೇತೇಪ್ಲವಗಯೂಥಪಾಃ ।
ಸಮೇತ್ಯಸಮರೇವೀರಾಸ್ಸಹಿತಾಃಪರ್ಯವಾರಯನ್ ॥ 9 ॥
ಅವಸ್ಥಿತಂಹನೂಮನ್ತನ್ತೇದೃಷ್ಟವಾಹರಿಯೂಥಪಾಃ ।
ಬಭೂವುರ್ಬಲವನ್ತೋಹಿಬಲವನ್ತಂಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ ॥ 10 ॥
ಅಕಮ್ಪನಸ್ ತು ಶೈಲ ಆಭಂ ಹನೂಮನ್ತಂ ಅವಸ್ಥಿತಮ್ ।
ಮಹಾ ಇನ್ದ್ರ;ಇವ ಧಾರಾಭಿಹ್ ಶರೈರ್ ಅಭಿವವರ್ಷ ಹ ॥ 11 ॥
ಅಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾಬಾಣೌಘಾನ್ ಶರೀರೇಪತಿತಾನ್ಶಿತಾನ್ ।
ಅಕಮ್ಪನವಧಾರ್ಥಾಯಮನೋದಧ್ರೇಮಹಾಬಲಃ ॥ 12 ॥
ಸಪ್ರಹಸ್ಯಮಹಾತೇಜಾಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।
ಅಭಿದುದ್ರಾವತದ್ರಕ್ಷಃಕಮ್ಪಯನ್ನಿವಮೇದಿನೀಮ್ ॥ 13 ॥
ತಸ್ಯಾಭಿನರ್ದಮಾನಸ್ಯದೀಪ್ಯಮಾನಸ್ಯತೇಜಸಾ ।
ಬಭೂವರೂಪನ್ದುರ್ಧರ್ಷನ್ದೀಪ್ತಸ್ಯೇವವಿಭಾವಸೋಃ ॥ 14 ॥
ಆತ್ಮಾನಮ್ಮಪ್ರಹರಣಞ್ಜ್ಞಾತ್ವಾಕ್ರೋಧಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಶೈಲಮುತ್ಪಾಟಯಾಮಾಸವೇಗೇನಹರಿಪುಙ್ಗವಃ ॥ 15 ॥
ಗೃಹೀತ್ವಾತಮ್ಮಹಾಶೈಲಮ್ಪಾಣಿನೈಕೇನಮಾರುತಿಃ ।
ಸವಿನದ್ಯಮಹಾನಾದಮ್ಭ್ರಾಮಯಾಮಾಸವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 16 ॥
ತತಸ್ತಮಭಿದುದ್ರಾವರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಮಕಮ್ಪನಮ್ ।
ಪುರಾಹಿನಮುಚಿಂಸಙ್ ಖ್ಯೇವಜ್ರೇಣೇವಪುರನ್ದರಃ ॥ 17 ॥
ಅಕಮ್ಪನಸ್ತುತದ್ದೃಷ್ಟವಾಗಿರಿಶೃಙ್ಗಂಸಮುದ್ಯತಮ್ ।
ದೂರಾದೇವಮಹಾಬಾಣೈರರ್ಧಚನ್ದ್ರೈರ್ವ್ಯದಾರಯತ್ ॥ 18 ॥
ತತ್ಪರ್ವತಾಗ್ರಮಾಕಾಶೇರಕ್ಷೋಬಾಣವಿದಾರಿತಮ್ ।
ವಿಕೀರ್ಣಮ್ಪತಿತನ್ದೃಷ್ಟವಾಹನುಮಾನ್ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ॥ 19 ॥
ಸೋಽಶ್ವಕರ್ಣಂಸಮಾಸಾದ್ಯರೋಷದರ್ಪಾನ್ವಿತೋಹರಿಃ ।
ತೂರ್ಣಮುತ್ಪಾಟಯಾಮಾಸಮಹಾಗಿರಿಮಿವೋಚ್ಛ್ರಿತಮ್ ॥ 20 ॥
ತಙ್ಗೃಹೀತ್ವಾಮಹಾಸ್ಕನ್ಧಂಸೋಽಶ್ವಕರ್ಣಮ್ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ ।
ಪ್ರಹಸ್ಯಪರಯಾಪ್ರೀತ್ಯಾಭ್ರಾಮಯಾಮಾಸಭೂತಲೇ ॥ 21 ॥
ಪ್ರಧಾವನ್ನೂರುವೇಗೇನಪ್ರಭಞ್ಜಂಸ್ತರಸಾದ್ರುಮಾನ್ ।
ಹನೂಮಾನ್ಪರಮಕ್ರುದ್ಧಶ್ಚರಣೈರ್ದಾರಯತ್ಕ್ಷಿತಮ್ ॥ 22 ॥
ಗಜಾಂಶ್ಚಸಗಜಾರೋಹಾನ್ಸರಥಾನ್ರಥಿನಸ್ತಥಾ ।
ಜಘಾನಹನುಮಾನ್ ಭೀಮಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚಪದಾತಿಗಾನ್ ॥ 23 ॥
ತಮನ್ತಕಮಿವಕ್ರುದ್ಧಂಸದ್ರುಮಮ್ಪ್ರಾಣಹಾರಿಣಮ್ ।
ಹನೂಮನ್ತಮಭಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯರಾಕ್ಷಸಾವಿಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ॥ 24 ॥
ತಮಾಪತನ್ತಂಸಙ್ಕೃದ್ಧಂರಾಕ್ಷಸಾನಾಮ್ಭಯಾವಹಮ್ ।
ದದರ್ಶಾಕಮ್ಪನೋವೀರಶ್ಚುಕ್ಷೋಧಚನನಾದಚ ॥ 25 ॥
ಸಚತುರ್ದಶಭಿರ್ಬಾಣೈಶ್ಶಿತೈರ್ದೇಹವಿದಾರಣೈಃ ।
ನಿರ್ಬಿಭೇದಹನೂಮನ್ತಮ್ಮಹಾವೀರ್ಯಮಕಮ್ಪನಃ ॥ 26 ॥
ಸ ತಥಾ ಪ್ರತಿವಿದ್ಧಸ್ ತು ಬಹ್ವೀಭಿಹ್ ಶರ ವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ।
ಹನೂಮಾನ್ ದದೃಶೇ ವೀರಹ್ ಪ್ರರೂಢ;ಇವ ಸಾನುಮಾನ್ ॥ 27 ॥
ವಿರರಾಜ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಮಹಾಕಾಯೋ ಮಹಾಬಲಃ ।
ಪುಷ್ಪಿತಾಶೋಕಸಮ್ಕಾಶೋ ವಿಧೂಮ ಇವ ಪಾವಕಃ ॥ 28 ॥
ತತೋಽನ್ಯಂವೃಕ್ಷಮುತ್ಪಾಟ್ಯಕೃತ್ವಾವೇಗಮನುತ್ತಮಮ್ ।
ಶಿರಸ್ಯಭಿಜಘಾನಾಶುರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಮಕಮ್ಪನಮ್ ॥ 29 ॥
ಸವೃಕ್ಷೇಣಹತಸ್ತೇನಸಕ್ರೋಧೇನಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ರಾಕ್ಷಸೋವಾನರೇನ್ದ್ರೇಣಪಪಾತಚಮಮಾರಚ ॥ 30 ॥
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿಹತಂ ಭೂಮೌ ರಾಕ್ಷಸ ಇನ್ದ್ರಂ ಅಕಮ್ಪನಮ್ ।
ವ್ಯಥಿತಾ ರಾಕ್ಷಸಾಹ್ ಸರ್ವೇ ಕ್ಷಿತಿ ಕಮ್ಪ;ಇವ ದ್ರುಮಾಃ ॥ 31 ॥
ತ್ಯಕ್ತಪ್ರಹರಣಾಸ್ಸರ್ವೇರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತೇಪರಾಜಿತಾಃ ।
ಲಙ್ಕಾಮಭಿಯಯುಸ್ತ್ರಸ್ತಾವಾನರಾಸ್ತೈಭಿದ್ರುತಾಃ ॥ 32 ॥
ತೇಮುಕ್ತಕೇಶಾಃಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಾಭಗ್ನಮಾನಾಃಪರಾಜಿತಾಃ ।
ಸ್ರವಚ್ಛ್ರಮಜಲೈರಙ್ಗೈಶ್ಶ್ವಸನ್ತೋವಿಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ॥ 33 ॥
ಅನ್ಯೋನ್ಯಮ್ಪ್ರಮಮನ್ಥುಸ್ತೇವಿವಿಶುರ್ನಗರಮ್ಭಯಾತ್ ।
ಪೃಷ್ಠತಸ್ತೇತುಸಮ್ಮೂಢಾಃಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣಾಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 34 ॥
ತೇಷುಲಙ್ಕಾಮ್ಪ್ರವಿಷ್ಟೇಷುರಾಕ್ಷಸೇಷುಮಹಾಬಲಾಃ ।
ಸಮೇತ್ಯಹರಯಸ್ಸರ್ವೇಹನೂಮನ್ತಮಪೂಜಯನ್ ॥ 35 ॥
ಸೋಽಪಿಪ್ರಹೃಷ್ಟಸ್ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಹರೀನ್ ಸಮ್ಪ್ರತ್ಯಪೂಜಯತ್ ।
ಹನುಮಾನ್ಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪನ್ನೋಯಥಾರ್ಹಮನುಕೂಲತಃ ॥ 36 ॥
ವಿನೇದುಶ್ಚಯಥಾಪ್ರಾಣಂಹರಯೋಜಿತಕಾಶಿನಃ ।
ಚಕರ್ಷುಶ್ಚಪುನಸ್ತತ್ರಸಪ್ರಾಣಾನಪಿರಾಕ್ಷಸಾನ್ ॥ 37 ॥
ಸವೀರಶೋಭಾಮಭಜನ್ಮಹಾಕಪಿಃಸಮೇತ್ಯರಕ್ಷಾಂಸಿನಿಹತ್ಯಮಾರುತಿಃ ।
ಮಹಾಸುರಮ್ಭೀಮಮಮಿತ್ರನಾಶನಃಯಥೈವವಿಷ್ಣುರ್ಬಲಿನಞ್ಚಮೂಮುಖೇ ॥ 38 ॥
ಅಪೂಜಯನ್ದೇವಗಣಾಸ್ತದಾಕಪಿಂಸ್ವಯಞ್ಚರಾಮೋಽತಿಬಲಶ್ಚಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ತಥೈವಸುಗ್ರೀವಮುಖಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮಾವಿಭೀಷಣಶ್ಚೈವಮಹಾಬಲಸ್ತಥಾ ॥ 39 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षट्पञ्चाशस्सर्गः ।
तद्दृष्टवासुमहत्कर्मकृतंवानरतस्तमैः ।
क्रोधमाहारयामासयुधितीव्रमकम्पनः ॥ 1 ॥
क्रोधमूर्चितरूपस्तुधून्वन्परमकार्मुकम् ।
दृष्टवातुकर्मशत्रूणांसारथिंवाक्यमब्रवीत् ॥ 2 ॥
तत्त्त्वैतावत्त्वरितंरथम्प्रापयसारथे ।
यत्रैतेबहवोघ्नन्तिसुबहून्राक्षसान्रणे ॥ 3 ॥
एतेऽत्रबलवन्तोहिभीमकोपाश्चवानराः ।
द्रुमशैलप्रहरणास्तिष्ठन्तिप्रमुखेमम ॥ 4 ॥
एतान्निहन्तुमिच्छामिसमरश्लाघिनोह्यहम् ।
एतैःप्रमथितंसर्वन्दृश्यतेराक्षसाम्बलम् ॥ 5 ॥
ततःप्रजवनाश्वेनरथेनरथिनांवरः ।
हरीनभ्यहनत्क्रोधाच्छरजालैकम्पनः ॥ 6 ॥
नस्थातुंवानराश्शेकुःकिम्पुनर्योद्धुमाहवे ।
अकम्पनशरैर्भग्नास्सर्वएवविदुद्रुवुः ॥ 7 ॥
तान्मृत्युवशमापन्नानकम्पनवंशगतान् ।
समीक्ष्यहनुमान्ज्ञातीनुपतस्थेमहाबलः ॥ 8 ॥
तम्महाप्लवगन्दृष्टवासर्वेतेप्लवगयूथपाः ।
समेत्यसमरेवीरास्सहिताःपर्यवारयन् ॥ 9 ॥
अवस्थितंहनूमन्तन्तेदृष्टवाहरियूथपाः ।
बभूवुर्बलवन्तोहिबलवन्तंसमाश्रिताः ॥ 10 ॥
अकम्पनस् तु शैल आभं हनूमन्तं अवस्थितम् ।
महा इन्द्र;इव धाराभिह् शरैर् अभिववर्ष ह ॥ 11 ॥
अचिन्तयित्वाबाणौघान् शरीरेपतितान्शितान् ।
अकम्पनवधार्थायमनोदध्रेमहाबलः ॥ 12 ॥
सप्रहस्यमहातेजाहनुमान् मारुतात्मजः ।
अभिदुद्रावतद्रक्षःकम्पयन्निवमेदिनीम् ॥ 13 ॥
तस्याभिनर्दमानस्यदीप्यमानस्यतेजसा ।
बभूवरूपन्दुर्धर्षन्दीप्तस्येवविभावसोः ॥ 14 ॥
आत्मानम्मप्रहरणञ्ज्ञात्वाक्रोधसमन्वितः ।
शैलमुत्पाटयामासवेगेनहरिपुङ्गवः ॥ 15 ॥
गृहीत्वातम्महाशैलम्पाणिनैकेनमारुतिः ।
सविनद्यमहानादम्भ्रामयामासवीर्यवान् ॥ 16 ॥
ततस्तमभिदुद्रावराक्षसेन्द्रमकम्पनम् ।
पुराहिनमुचिंसङ् ख्येवज्रेणेवपुरन्दरः ॥ 17 ॥
अकम्पनस्तुतद्दृष्टवागिरिशृङ्गंसमुद्यतम् ।
दूरादेवमहाबाणैरर्धचन्द्रैर्व्यदारयत् ॥ 18 ॥
तत्पर्वताग्रमाकाशेरक्षोबाणविदारितम् ।
विकीर्णम्पतितन्दृष्टवाहनुमान्क्रोधमूर्छितः ॥ 19 ॥
सोऽश्वकर्णंसमासाद्यरोषदर्पान्वितोहरिः ।
तूर्णमुत्पाटयामासमहागिरिमिवोच्छ्रितम् ॥ 20 ॥
तङ्गृहीत्वामहास्कन्धंसोऽश्वकर्णम्महाद्युतिः ।
प्रहस्यपरयाप्रीत्याभ्रामयामासभूतले ॥ 21 ॥
प्रधावन्नूरुवेगेनप्रभञ्जंस्तरसाद्रुमान् ।
हनूमान्परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयत्क्षितम् ॥ 22 ॥
गजांश्चसगजारोहान्सरथान्रथिनस्तथा ।
जघानहनुमान् भीमान् राक्षसांश्चपदातिगान् ॥ 23 ॥
तमन्तकमिवक्रुद्धंसद्रुमम्प्राणहारिणम् ।
हनूमन्तमभिप्रेक्ष्यराक्षसाविप्रदुद्रुवुः ॥ 24 ॥
तमापतन्तंसङ्कृद्धंराक्षसानाम्भयावहम् ।
ददर्शाकम्पनोवीरश्चुक्षोधचननादच ॥ 25 ॥
सचतुर्दशभिर्बाणैश्शितैर्देहविदारणैः ।
निर्बिभेदहनूमन्तम्महावीर्यमकम्पनः ॥ 26 ॥
स तथा प्रतिविद्धस् तु बह्वीभिह् शर वृष्टिभिः ।
हनूमान् ददृशे वीरह् प्ररूढ;इव सानुमान् ॥ 27 ॥
विरराज महावीर्यो महाकायो महाबलः ।
पुष्पिताशोकसम्काशो विधूम इव पावकः ॥ 28 ॥
ततोऽन्यंवृक्षमुत्पाट्यकृत्वावेगमनुत्तमम् ।
शिरस्यभिजघानाशुराक्षसेन्द्रमकम्पनम् ॥ 29 ॥
सवृक्षेणहतस्तेनसक्रोधेनमहात्मना ।
राक्षसोवानरेन्द्रेणपपातचममारच ॥ 30 ॥
तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षस इन्द्रं अकम्पनम् ।
व्यथिता राक्षसाह् सर्वे क्षिति कम्प;इव द्रुमाः ॥ 31 ॥
त्यक्तप्रहरणास्सर्वेराक्षसास्तेपराजिताः ।
लङ्कामभिययुस्त्रस्तावानरास्तैभिद्रुताः ॥ 32 ॥
तेमुक्तकेशाःसम्भ्रान्ताभग्नमानाःपराजिताः ।
स्रवच्छ्रमजलैरङ्गैश्श्वसन्तोविप्रदुद्रुवुः ॥ 33 ॥
अन्योन्यम्प्रममन्थुस्तेविविशुर्नगरम्भयात् ।
पृष्ठतस्तेतुसम्मूढाःप्रेक्षमाणामुहुर्मुहुः ॥ 34 ॥
तेषुलङ्काम्प्रविष्टेषुराक्षसेषुमहाबलाः ।
समेत्यहरयस्सर्वेहनूमन्तमपूजयन् ॥ 35 ॥
सोऽपिप्रहृष्टस्तान् सर्वान् हरीन् सम्प्रत्यपूजयत् ।
हनुमान्सत्त्वसम्पन्नोयथार्हमनुकूलतः ॥ 36 ॥
विनेदुश्चयथाप्राणंहरयोजितकाशिनः ।
चकर्षुश्चपुनस्तत्रसप्राणानपिराक्षसान् ॥ 37 ॥
सवीरशोभामभजन्महाकपिःसमेत्यरक्षांसिनिहत्यमारुतिः ।
महासुरम्भीमममित्रनाशनःयथैवविष्णुर्बलिनञ्चमूमुखे ॥ 38 ॥
अपूजयन्देवगणास्तदाकपिंस्वयञ्चरामोऽतिबलश्चलक्ष्मणः ।
तथैवसुग्रीवमुखाःप्लवङ्गमाविभीषणश्चैवमहाबलस्तथा ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षट्पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.