Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 112 — Kannada Script

Meaning —

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ದ್ವಾದಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

Shloka 1

ಭ್ರಾತರನ್ನಿಹತನ್ದೃಷ್ಟವಾಶಯಾನನ್ನಿರ್ಜಿತಂರಣೇ ।
ಶೋಕವೇಗಪರೀತಾತ್ಮಾವಿಲಲಾಪವಿಭೀಷಣಃ ॥ 1 ॥

bhrātarannihatandṛṣṭavāśayānannirjitaṃraṇe |
śokavegaparītātmāvilalāpavibhīṣaṇaḥ || 1 ||

Shloka 2

ವೀರ ವಿಕ್ರಾನ್ತ ವಿಖ್ಯಾತ ಪ್ರವೀಣ ನಯಕೋವಿದ ।
ಮಹಾರ್ಹಾಶಯನೋಪೇತಕಿಂಶೇಷೇನಿಹತೋಭುವಿ ॥ 2 ॥

vīra vikrānta vikhyāta pravīṇa nayakovida |
mahārhāśayanopetakiṃśeṣenihatobhuvi || 2 ||

Shloka 3

ವಿಕ್ಷಿಪ್ಯದೀರ್ಘೌನಿಶ್ಚೇಷ್ಟೌಭುಜಾವಙ್ಗಭೂಷಿತೌ ।
ಮುಕುಟೇನಾಪವೃತ್ತೇನಭಾಸ್ಕರಾಕಾರವರ್ಚಸಾ ॥ 3 ॥

vikṣipyadīrghauniśceṣṭaubhujāvaṅgabhūṣitau |
mukuṭenāpavṛttenabhāskarākāravarcasā || 3 ||

Shloka 4

ದಂವೀರಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಂಯನ್ಮಯಾಪೂರ್ವಮೀರಿತಮ್ ।
ಕಾಮಮೋಹಪರೀತಸ್ಯಯತ್ತನ್ನರುಚಿತನ್ತವ ॥ 4 ॥

daṃvīrasamprāptaṃyanmayāpūrvamīritam |
kāmamohaparītasyayattannarucitantava || 4 ||

Shloka 5

ಯನ್ನದರ್ಪಾತ್ಪ್ರಹಸ್ತೋವಾನೇನ್ದ್ರಜಿನ್ನಾಪರೇಜನಾಃ ।
ನ ಕುಮ್ಬಕರ್ಣೋಽತಿರಥೋನಾತಿಕಾಯೋನರಾನ್ತಕಃ ॥ 5 ॥

yannadarpātprahastovānendrajinnāparejanāḥ |
na kumbakarṇo'tirathonātikāyonarāntakaḥ || 5 ||

Shloka 6

ನ ಸ್ವಯನ್ತ್ವಮಮನ್ಯೇಥಾಸ್ತಸ್ಯೋದರ್ಕೋಽಯಮಾಗತಃ ।
ಗತಸ್ಸೇತುಸ್ಸುನೀತೀನಾಙ್ಗತೋಧರ್ಮಸ್ಯವಿಗ್ರಹಃ ॥ 6 ॥

na svayantvamamanyethāstasyodarko'yamāgataḥ |
gatassetussunītīnāṅgatodharmasyavigrahaḥ || 6 ||

Shloka 7

ಗತಸ್ಸತ್ತ್ವಸ್ಯಸಙ್ಕ್ಷೇಪಃಪ್ರಸ್ತಾವಾನಾಙ್ಗತಿರ್ಗತಾ ।
ಆದಿತ್ಯಃಪತಿತೋಭೂಮೌಮಗ್ನಸ್ತಮಸಿಚನ್ದ್ರಮಾಃ ॥ 7 ॥

gatassattvasyasaṅkṣepaḥprastāvānāṅgatirgatā |
ādityaḥpatitobhūmaumagnastamasicandramāḥ || 7 ||

Shloka 8

ಚಿತ್ರಭಾನುಃಪ್ರಶಾನ್ತಾರ್ಚಿರ್ವ್ಯವಸಾಯೋನಿರುದ್ಯಮಃ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ನಿಪತಿತೇವೀರೇ ಭೂಮೌಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂವರೇ ॥ 8 ॥

citrabhānuḥpraśāntārcirvyavasāyonirudyamaḥ |
asminnipatitevīre bhūmauśastrabhṛtāṃvare || 8 ||

Shloka 9

ಸೌಮಿತ್ರಿಂ ಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪನ್ನಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಶುಭಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ವಿಭೀಷಣಮಿಮಂ ಸೌಮ್ಯ ಲಙ್ಕಾಯಾಮಭಿಷೇಚಯ ॥ 9 ॥

saumitriṃ sattvasampannaṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |
vibhīṣaṇamimaṃ saumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||

Shloka 10

ಧೃತಿಪ್ರವಾಲಃಪ್ರಸಹ್ಯಾಗ್ಯ್ರಪುಷ್ಪಸ್ತಪೋಬಲಶ್ಶೌರ್ಯನಿಬದ್ಧಮೂಲಃ ।
ರಣೇಮಹಾನ್ರಾಕ್ಷಸರಾಜವೃಕ್ಷಃಸಮ್ಮರ್ದಿತೋರಾಘವಮಾರುತೇನ ॥ 10 ॥

dhṛtipravālaḥprasahyāgyrapuṣpastapobalaśśauryanibaddhamūlaḥ |
raṇemahānrākṣasarājavṛkṣaḥsammarditorāghavamārutena || 10 ||

Shloka 11

ತೇಜೋವಿಷಾಣಃಕುಲವಂಶವಂಶಃಕೋಪಪ್ರಸಾದಾಪರಗಾತ್ರಹಸ್ತಃ ।
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಸಿಂಹಾವಗೃಹೀತದೇಹಃಸುಪ್ತಃಕ್ಷಿತೌರಾವಣಗನ್ಧಹಸ್ತೀ ॥ 11 ॥

tejoviṣāṇaḥkulavaṃśavaṃśaḥkopaprasādāparagātrahastaḥ |
ikṣvākusiṃhāvagṛhītadehaḥsuptaḥkṣitaurāvaṇagandhahastī || 11 ||

Shloka 12

ಪರಾಕ್ರಮೋತ್ಸಾಹವಿಜೃಮ್ಭಿತಾರ್ಚಿರ್ನಿಃಶ್ವಾಸಧೂಮಸ್ಸ್ವಬಲಪ್ರತಾಪಃ ।
ಪ್ರತಾಪವಾನ್ಸಮ್ಯತಿರಾಕ್ಷಸಾಗ್ನಿರ್ವಿರ್ವಾಪಿತೋರಾಮಪಯೋಧರೇಣ ॥ 12 ॥

parākramotsāhavijṛmbhitārcirniḥśvāsadhūmassvabalapratāpaḥ |
pratāpavānsamyatirākṣasāgnirvirvāpitorāmapayodhareṇa || 12 ||

Shloka 13

ಸಿಂಹರಕ್ಷಲಾಙ್ಗೂಲಕಕುದ್ವಿಷಾಣಃಪರಾಭಿಜಿದ್ಗನ್ಧನಗನ್ಧಹಸ್ತೀ ।
ರಕ್ಷೋವೃಷಶ್ಚಾಪಲಕರ್ಣಚಕ್ಷುಃಕ್ಷಿತೀಶ್ವರವ್ಯಾಘ್ರಹತೋಽವಸನ್ನಃ ॥ 13 ॥

siṃharakṣalāṅgūlakakudviṣāṇaḥparābhijidgandhanagandhahastī |
rakṣovṛṣaścāpalakarṇacakṣuḥkṣitīśvaravyāghrahato'vasannaḥ || 13 ||

Shloka 14

ವದನ್ತಂಹೇತುಮದ್ವಾಕ್ಯಮ್ಪರಿದೃಷ್ಟಾರ್ಥನಿಶ್ಚಯಮ್ ।
ರಾಮಃಶೋಕಸಮಾವಿಷ್ಟಮಿತ್ಯುವಾಚವಿಭೀಷಣಮ್ ॥ 14 ॥

vadantaṃhetumadvākyamparidṛṣṭārthaniścayam |
rāmaḥśokasamāviṣṭamityuvācavibhīṣaṇam || 14 ||

Shloka 15

ನಾಯಂವಿನಷ್ಟೋನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಸ್ಸಮರೇಚಣ್ಡವಿಕ್ರಮಃ ।
ಅತ್ಯುನ್ನತಮಹೋತ್ಸಾಹಃಪತಿತೋಽಯಮಶಙ್ಕಿತಃ ॥ 15 ॥

nāyaṃvinaṣṭoniśceṣṭassamarecaṇḍavikramaḥ |
atyunnatamahotsāhaḥpatito'yamaśaṅkitaḥ || 15 ||

Shloka 16

ನೈವಂವಿನಷ್ಟಾಃಶೋಚ್ಯನ್ತೇಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।
ವೃಧದಿಮಾಶಂಸಮಾನಾಯೇನಿಪತನ್ತಿರಣಾಜಿರೇ ॥ 16 ॥

naivaṃvinaṣṭāḥśocyantekṣatradharmavyavasthitāḥ |
vṛdhadimāśaṃsamānāyenipatantiraṇājire || 16 ||

Shloka 17

ಯೇನಸೇನ್ದ್ರಾಸ್ತ್ರಯೋಲೋಕಾಸ್ತ್ರಾಸಿತಾಯುಧಿಧೀಮತಾ ।
ತಸ್ಮಿನ್ಕಾಲಸಮಾಯುಕ್ತೇ ನ ಕಾಲಃಪರಿಶೋಚಿತುಮ್ ॥ 17 ॥

yenasendrāstrayolokāstrāsitāyudhidhīmatā |
tasminkālasamāyukte na kālaḥpariśocitum || 17 ||

Shloka 18

ನೈಕಾನ್ತವಿಜಯೋಯುದ್ಧೇಭೂತಪೂರ್ವಃಕದಾಚನ ।
ಪರೈರಾಹನ್ಯತೇವೀರಃಪರಾನ್ವಾಹನ್ತಿಸಂಯುಗೇ ॥ 18 ॥

naikāntavijayoyuddhebhūtapūrvaḥkadācana |
parairāhanyatevīraḥparānvāhantisaṃyuge || 18 ||

Shloka 19

ಸ ತದ್ರಾಜ್ಯಂ ಮಹತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ರಾಮದತ್ತಂ ವಿಭೀಷಣಃ ।
ಪ್ರಕೃತೀಃ ಸಾನ್ತ್ಯಯಿತ್ವಾ ಚ ತತೋ ರಾಮಮುಪಾಗಮತ್ ॥ 19 ॥

sa tadrājyaṃ mahatprāpya rāmadattaṃ vibhīṣaṇaḥ |
prakṛtīḥ sāntyayitvā ca tato rāmamupāgamat || 19 ||

Shloka 20

ತದೇವನ್ನಿಶ್ಚಯನ್ದೃಷ್ಟವಾತತ್ತ್ವಮಾಸ್ಥಾಯವಿಜ್ವರಃ ।
ಯದಿಹಾನನ್ತರಙ್ಕಾರ್ಯಙ್ಕಲ್ಪ್ಯನ್ತದನುಚಿನ್ತಯ ॥ 20 ॥

tadevanniścayandṛṣṭavātattvamāsthāyavijvaraḥ |
yadihānantaraṅkāryaṅkalpyantadanucintaya || 20 ||

Shloka 21

ಮುಕ್ತವಾಕ್ಯಂವಿಕ್ರಾನ್ತಂರಾಜಪುತ್ರಂವಿಭೀಷಣಃ ।
ಉವಾಚಶೋಕಸನ್ತಪ್ತೋಭ್ರಾತುರ್ಹಿತಮನನ್ತರಮ್ ॥ 21 ॥

muktavākyaṃvikrāntaṃrājaputraṃvibhīṣaṇaḥ |
uvācaśokasantaptobhrāturhitamanantaram || 21 ||

Shloka 22

ಯೋಽಯಂವಿಮರ್ದೇಷ್ವವಿಭಗ್ನಪೂರ್ವಃಸುರೈಸ್ಸಮಸ್ಥೇರಪಿವಾಸವೇನ ।
ಭವನ್ತಮಾಸಾದ್ಯರಣೇವಿಭಗ್ನೋವೇಲಾಮಿವಾಸಾದ್ಯಯಥಾಸಮುದ್ರಃ ॥ 22 ॥

yo'yaṃvimardeṣvavibhagnapūrvaḥsuraissamastherapivāsavena |
bhavantamāsādyaraṇevibhagnovelāmivāsādyayathāsamudraḥ || 22 ||

Shloka 23

ಅನೇನದತ್ತಾನಿವನೀಪಕೇಷುಭುಕ್ತಾಶ್ಚಭೋಗಾನಿಭೃತಾಶ್ಚಭೃತ್ಯಾಃ ।
ಧನಾನಿಮಿತ್ರೇಷುಸಮರ್ಪಿತಾನಿವೈರಾಣ್ಯಮಿತ್ರೇಷುನಿಪಾತಿತಾನಿ ॥ 23 ॥

anenadattānivanīpakeṣubhuktāścabhogānibhṛtāścabhṛtyāḥ |
dhanānimitreṣusamarpitānivairāṇyamitreṣunipātitāni || 23 ||

Shloka 24

ಏಷೋಹಿತಾಗ್ನಿಶ್ಚಃಮಹಾತಪಾಶ್ಚವೇದಾನ್ತಗಃಕರ್ಮಸುಚಾಗ್ಯ್ರಶೂರಃ ।
ಏತಸ್ಯಯತ್ಪ್ರೇತಗತಸ್ಯಕೃತ್ಯನ್ತತ್ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿತವಪ್ರಸಾದಾತ್ ॥ 24 ॥

eṣohitāgniścaḥmahātapāścavedāntagaḥkarmasucāgyraśūraḥ |
etasyayatpretagatasyakṛtyantatkartumicchāmitavaprasādāt || 24 ||

Shloka 25

ಮರಣಾನ್ತಾನಿವೈರಾಣಿನಿರ್ವೃತ್ತಂವಃಪ್ರಯೋಜನಮ್ ।
ಕ್ರಿಯತಾಮಸ್ಯಸಂಸ್ಕಾರೋಮಮಾಪ್ಯೇಷಯಥಾತವ ॥ 25 ॥

maraṇāntānivairāṇinirvṛttaṃvaḥprayojanam |
kriyatāmasyasaṃskāromamāpyeṣayathātava || 25 ||

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಾದಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ द्वादशाधिकशततमस्सर्गः ।

भ्रातरन्निहतन्दृष्टवाशयानन्निर्जितंरणे ।

शोकवेगपरीतात्माविललापविभीषणः ॥ 1 ॥

वीर विक्रान्त विख्यात प्रवीण नयकोविद ।

महार्हाशयनोपेतकिंशेषेनिहतोभुवि ॥ 2 ॥

विक्षिप्यदीर्घौनिश्चेष्टौभुजावङ्गभूषितौ ।

मुकुटेनापवृत्तेनभास्कराकारवर्चसा ॥ 3 ॥

दंवीरसम्प्राप्तंयन्मयापूर्वमीरितम् ।

काममोहपरीतस्ययत्तन्नरुचितन्तव ॥ 4 ॥

यन्नदर्पात्प्रहस्तोवानेन्द्रजिन्नापरेजनाः ।

न कुम्बकर्णोऽतिरथोनातिकायोनरान्तकः ॥ 5 ॥

न स्वयन्त्वममन्येथास्तस्योदर्कोऽयमागतः ।

गतस्सेतुस्सुनीतीनाङ्गतोधर्मस्यविग्रहः ॥ 6 ॥

गतस्सत्त्वस्यसङ्क्षेपःप्रस्तावानाङ्गतिर्गता ।

आदित्यःपतितोभूमौमग्नस्तमसिचन्द्रमाः ॥ 7 ॥

चित्रभानुःप्रशान्तार्चिर्व्यवसायोनिरुद्यमः ।

अस्मिन्निपतितेवीरे भूमौशस्त्रभृतांवरे ॥ 8 ॥

सौमित्रिं सत्त्वसम्पन्नं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।

विभीषणमिमं सौम्य लङ्कायामभिषेचय ॥ 9 ॥

धृतिप्रवालःप्रसह्याग्य्रपुष्पस्तपोबलश्शौर्यनिबद्धमूलः ।

रणेमहान्राक्षसराजवृक्षःसम्मर्दितोराघवमारुतेन ॥ 10 ॥

तेजोविषाणःकुलवंशवंशःकोपप्रसादापरगात्रहस्तः ।

इक्ष्वाकुसिंहावगृहीतदेहःसुप्तःक्षितौरावणगन्धहस्ती ॥ 11 ॥

पराक्रमोत्साहविजृम्भितार्चिर्निःश्वासधूमस्स्वबलप्रतापः ।

प्रतापवान्सम्यतिराक्षसाग्निर्विर्वापितोरामपयोधरेण ॥ 12 ॥

सिंहरक्षलाङ्गूलककुद्विषाणःपराभिजिद्गन्धनगन्धहस्ती ।

रक्षोवृषश्चापलकर्णचक्षुःक्षितीश्वरव्याघ्रहतोऽवसन्नः ॥ 13 ॥

वदन्तंहेतुमद्वाक्यम्परिदृष्टार्थनिश्चयम् ।

रामःशोकसमाविष्टमित्युवाचविभीषणम् ॥ 14 ॥

नायंविनष्टोनिश्चेष्टस्समरेचण्डविक्रमः ।

अत्युन्नतमहोत्साहःपतितोऽयमशङ्कितः ॥ 15 ॥

नैवंविनष्टाःशोच्यन्तेक्षत्रधर्मव्यवस्थिताः ।

वृधदिमाशंसमानायेनिपतन्तिरणाजिरे ॥ 16 ॥

येनसेन्द्रास्त्रयोलोकास्त्रासितायुधिधीमता ।

तस्मिन्कालसमायुक्ते न कालःपरिशोचितुम् ॥ 17 ॥

नैकान्तविजयोयुद्धेभूतपूर्वःकदाचन ।

परैराहन्यतेवीरःपरान्वाहन्तिसंयुगे ॥ 18 ॥

स तद्राज्यं महत्प्राप्य रामदत्तं विभीषणः ।

प्रकृतीः सान्त्ययित्वा च ततो राममुपागमत् ॥ 19 ॥

तदेवन्निश्चयन्दृष्टवातत्त्वमास्थायविज्वरः ।

यदिहानन्तरङ्कार्यङ्कल्प्यन्तदनुचिन्तय ॥ 20 ॥

मुक्तवाक्यंविक्रान्तंराजपुत्रंविभीषणः ।

उवाचशोकसन्तप्तोभ्रातुर्हितमनन्तरम् ॥ 21 ॥

योऽयंविमर्देष्वविभग्नपूर्वःसुरैस्समस्थेरपिवासवेन ।

भवन्तमासाद्यरणेविभग्नोवेलामिवासाद्ययथासमुद्रः ॥ 22 ॥

अनेनदत्तानिवनीपकेषुभुक्ताश्चभोगानिभृताश्चभृत्याः ।

धनानिमित्रेषुसमर्पितानिवैराण्यमित्रेषुनिपातितानि ॥ 23 ॥

एषोहिताग्निश्चःमहातपाश्चवेदान्तगःकर्मसुचाग्य्रशूरः ।

एतस्ययत्प्रेतगतस्यकृत्यन्तत्कर्तुमिच्छामितवप्रसादात् ॥ 24 ॥

मरणान्तानिवैराणिनिर्वृत्तंवःप्रयोजनम् ।

क्रियतामस्यसंस्कारोममाप्येषयथातव ॥ 25 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्वादशाधिकशततमस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.112 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ದ್ವಾದಶಾಧಿಕಶತತಮ ಸರ್ಗಃ