ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾಶುಭಂವಾಕ್ಯಮ್ಪಿತಾಮಹಸಮೀರಿತಮ್ ।
ಅಙ್ಕೇನಾದಾಯವೈದೇಹಿಮುತ್ಪಪಾತವಿಭಾವಸುಃ ॥ 1 ॥
ನವಿಧೂಯಾಥಚಿತಾನ್ತಾನ್ತುವೈದೇಹೀಂಹವ್ಯವಾಹನಃ ।
ಉತ್ತಸ್ಥೌಮೂರ್ತಿಮಾನಾಶುಗೃಹೀತ್ವಾಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ॥ 2 ॥
ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಙ್ಕಾಶನ್ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಭೂಷಣಾಮ್ ।
ರಕ್ತಾಮ್ಬರಧರಾಮ್ಬಾಲಾಂಸೀಲಕುಞ್ಚಿತಮೂರ್ಥಜಾಮ್ ॥ 3 ॥
ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಮಾಲ್ಯಾಭರಣಾನ್ತಥಾರೂಪಾಮನಿನ್ದಿತಾಮ್ ।
ದದೌರಾಮಾಯವೈದೇಹೀಮಙ್ಕೇಕೃತ್ವಾವಿಭಾವಸುಃ ॥ 4 ॥
ಅಬ್ರವೀತ್ತುತದಾರಾಮಂಸಾಕ್ಷೀಲೋಕಸ್ಯಪಾವಕಃ ।
ಏಷಾತೇರಾಮ ವೈದೇಹೀಪಾಪಮಸ್ಯಾಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ 5 ॥
ನೈವವಾಚಾ ನ ಮನಸಾನೈವಬುದ್ಧ್ಯಾ ನ ಚಕ್ಷುಷಾ ।
ಸುವೃತ್ತಾವೃತ್ತಶೌಣ್ಡೀರನ ತ್ವಾಮತ್ಯಚರಚ್ಛುಭಾ ॥ 6 ॥
ರಾವಣೇನಾಪನೀತೈಷಾವೀರ್ಯೋಸತಿಕ್ತೇನರಕ್ಷಸಾ ।
ತ್ವಯಾವಿರಹಿತಾದೀನಾವಿವಶಾನಿರ್ಜನಾದ್ವನಾತ್ ॥ 7 ॥
ರುದ್ಧಾಚಾನ್ತಃಪುರೇಗುಪ್ತಾತ್ವಚ್ಛಿತ್ತಾತ್ವತ್ಪರಾಯಣಾ ।
ರಕ್ಷಿತಾರಾಕ್ಷಸೀಭಿಶ್ಚಘೋರಾಭಿರ್ಘೋರಬುದ್ಧಿಭಿಃ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಲೋಭ್ಯಮಾನಾವಿವಿಧಮ್ಭರ್ತ್ಸ್ಯಮಾನಾ ಚ ಮೈಥಿಲೀ ।
ನಾಚಿನ್ತಯತತದ್ರಕ್ಷಸ್ತ್ವದ್ಗತೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ॥ 9 ॥
ವಿಶುದ್ಧಭಾವಾನ್ನಿಷ್ಪಾಪಾಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಷ್ವಮೈಥಿಲೀಮ್ ।
ನ ಕಿಞ್ಚಿರಭಿಧಾತವ್ಯಾಅಹಮಾಜ್ಞಾಪಯಾಮಿತೇ ॥ 10 ॥
ತತಃಪ್ರೀತಿಮಾನಾರಾಮಃಶ್ರುತ್ಯೈವಂವದತಾಂವರಃ ।
ದಧ್ಯೌಮುಹೂರ್ತನ್ಧರ್ಮಾತ್ಮಾಬಾಷ್ಪವ್ಯಾಕುಲಲೋಚನಃ ॥ 11 ॥
ಏವಮುಕ್ತೋಮಹಾತೇಜಾಧೃತಿಮಾನ್ದೃಢವಿಕ್ರಮಃ ।
ಉವಾಚತ್ರಿದಶಶ್ರೇಷ್ಠಂರಾಮೋಧರ್ಮಭೃತಾಂವರಃ ॥ 12 ॥
ಅವಶ್ಯನ್ತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷು ನ ಸೀತಾಪಾಪಮರ್ಹತಿ ।
ದೀರ್ಘಕಾಲೋಷಿತಾಹೀಯಂರಾವಣಾನ್ತಃಪುರೇಶುಭಾ ॥ 13 ॥
ಬಾಲಿಶೋಖಲುಕಾಮಾತ್ಮಾರಾಮೋದಶರಥಾತ್ಮಜಃ ।
ಇತಿವಕ್ಷ್ಯನ್ತಿಮಾಂಸನ್ತೋಜಾನಕೀಮವಿಶೋಧ್ಯಹಿ ॥ 14 ॥
ಅನನ್ಯಹೃದಯಾಮ್ಭಕ್ತಾಮ್ಮಚ್ಚಿತ್ತಪರಿವರ್ತಿನೀಮ್ ।
ಅಹಮಪ್ಯವಗಚ್ಛಾಮಿಮೈಥಿಲೀಞ್ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ॥ 15 ॥
ಇಮಾಮಪಿವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಂರಕ್ಷಿತಾಂಸ್ವೇನತೇಜಸಾ ।
ರಾವಣೋನಾತಿವರ್ತೇತವೇಲಾಮಿವಮಹೋದಧಿಃ ॥ 16 ॥
ಪ್ರತ್ಯಯಾರ್ಥನ್ತುಲೋಕಾನಾನ್ತ್ರಯಾಣಾಂಸತ್ಯಸಂಶ್ರಯಃ ।
ಉಪೇಕ್ಷೇಚಾಪಿವೈದೇಹೀಮ್ಪ್ರವಿಶನ್ತೀಂಹುತಾಶನಮ್ ॥ 17 ॥
ನ ಹಿಶಕ್ತಃಸುದುಷ್ಟಾತ್ಮಾಮನಸಾಪಿಹಿಮೈಥಿಲೀಮ್ ।
ಪ್ರಧರ್ಷಯಿತುಮಪ್ರಾಪ್ಯಾನ್ದೀಪ್ತಾಮಗ್ನಿಶಿಖಾಮಿವ ॥ 18 ॥
ನೇಯಮರ್ಹತಿಚೈಶ್ವರ್ಯಂರಾವಣಾನ್ತಃಪುರೇಶುಭಾ ।
ಅನನ್ಯಾಹಿಮಯಾಸೀತಾಭಾಸ್ಕರೇಣಪ್ರಭಾಯಥಾ ॥ 19 ॥
ವಿಶುದ್ಧಾತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷುಮೈಥಿಲೀಜನಕಾತ್ಮಜಾ ।
ನ ವಿಹಾತುಮ್ಮಯಾಶಕ್ಯಾಕೀರ್ತಿರಾತ್ವವತಾಯಥಾ ॥ 20 ॥
ಅವಶ್ಯಂ ಚ ಮಯಾಕಾರ್ಯಂಸರ್ವೇಷಾಂವೋವಚೋಹಿತಮ್ ।
ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಾಂಲೋಕನಾಧಾನಾಮೇವಂ ಚ ವದತಾಂಹಿತಮ್ ॥ 21 ॥
ಇತ್ಯೇವಮ್ವಿಜಯೀಮಹಾಬಲಃಪ್ರಶಸ್ಯಮಾನಃಸ್ವಕೃತೇನಕರ್ಮಣಾ ।
ಸಮೇತ್ಯರಾಮಃಪ್ರಿಯಯಾಮಹಾಯಶಾಃಸುಖಂಸುಖಾರ್ಹೋಽನುಬಭೂವರಾಘವಃ ॥ 22 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಏಕವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
etacchrutvāśubhaṃvākyampitāmahasamīritam |
aṅkenādāyavaidehimutpapātavibhāvasuḥ || 1 ||
navidhūyāthacitāntāntuvaidehīṃhavyavāhanaḥ |
uttasthaumūrtimānāśugṛhītvājanakātmajām || 2 ||
taruṇādityasaṅkāśantaptakāñcanabhūṣaṇām |
raktāmbaradharāmbālāṃsīlakuñcitamūrthajām || 3 ||
akliṣṭamālyābharaṇāntathārūpāmaninditām |
dadaurāmāyavaidehīmaṅkekṛtvāvibhāvasuḥ || 4 ||
abravīttutadārāmaṃsākṣīlokasyapāvakaḥ |
eṣāterāma vaidehīpāpamasyāṃ na vidyate || 5 ||
naivavācā na manasānaivabuddhyā na cakṣuṣā |
suvṛttāvṛttaśauṇḍīrana tvāmatyacaracchubhā || 6 ||
rāvaṇenāpanītaiṣāvīryosatiktenarakṣasā |
tvayāvirahitādīnāvivaśānirjanādvanāt || 7 ||
ruddhācāntaḥpureguptātvacchittātvatparāyaṇā |
rakṣitārākṣasībhiścaghorābhirghorabuddhibhiḥ || 8 ||
pralobhyamānāvividhambhartsyamānā ca maithilī |
nācintayatatadrakṣastvadgatenāntarātmanā || 9 ||
viśuddhabhāvānniṣpāpāmpratigṛhṇīṣvamaithilīm |
na kiñcirabhidhātavyāahamājñāpayāmite || 10 ||
tataḥprītimānārāmaḥśrutyaivaṃvadatāṃvaraḥ |
dadhyaumuhūrtandharmātmābāṣpavyākulalocanaḥ || 11 ||
evamuktomahātejādhṛtimāndṛḍhavikramaḥ |
uvācatridaśaśreṣṭhaṃrāmodharmabhṛtāṃvaraḥ || 12 ||
avaśyantriṣulokeṣu na sītāpāpamarhati |
dīrghakāloṣitāhīyaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā || 13 ||
bāliśokhalukāmātmārāmodaśarathātmajaḥ |
itivakṣyantimāṃsantojānakīmaviśodhyahi || 14 ||
ananyahṛdayāmbhaktāmmaccittaparivartinīm |
ahamapyavagacchāmimaithilīñjanakātmajām || 15 ||
imāmapiviśālākṣīṃrakṣitāṃsvenatejasā |
rāvaṇonātivartetavelāmivamahodadhiḥ || 16 ||
pratyayārthantulokānāntrayāṇāṃsatyasaṃśrayaḥ |
upekṣecāpivaidehīmpraviśantīṃhutāśanam || 17 ||
na hiśaktaḥsuduṣṭātmāmanasāpihimaithilīm |
pradharṣayitumaprāpyāndīptāmagniśikhāmiva || 18 ||
neyamarhaticaiśvaryaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā |
ananyāhimayāsītābhāskareṇaprabhāyathā || 19 ||
viśuddhātriṣulokeṣumaithilījanakātmajā |
na vihātummayāśakyākīrtirātvavatāyathā || 20 ||
avaśyaṃ ca mayākāryaṃsarveṣāṃvovacohitam |
snigdhānāṃlokanādhānāmevaṃ ca vadatāṃhitam || 21 ||
ityevamvijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsvakṛtenakarmaṇā |
sametyarāmaḥpriyayāmahāyaśāḥsukhaṃsukhārho'nubabhūvarāghavaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
एतच्छ्रुत्वाशुभंवाक्यम्पितामहसमीरितम् ।
अङ्केनादायवैदेहिमुत्पपातविभावसुः ॥ 1 ॥
नविधूयाथचितान्तान्तुवैदेहींहव्यवाहनः ।
उत्तस्थौमूर्तिमानाशुगृहीत्वाजनकात्मजाम् ॥ 2 ॥
तरुणादित्यसङ्काशन्तप्तकाञ्चनभूषणाम् ।
रक्ताम्बरधराम्बालांसीलकुञ्चितमूर्थजाम् ॥ 3 ॥
अक्लिष्टमाल्याभरणान्तथारूपामनिन्दिताम् ।
ददौरामायवैदेहीमङ्केकृत्वाविभावसुः ॥ 4 ॥
अब्रवीत्तुतदारामंसाक्षीलोकस्यपावकः ।
एषातेराम वैदेहीपापमस्यां न विद्यते ॥ 5 ॥
नैववाचा न मनसानैवबुद्ध्या न चक्षुषा ।
सुवृत्तावृत्तशौण्डीरन त्वामत्यचरच्छुभा ॥ 6 ॥
रावणेनापनीतैषावीर्योसतिक्तेनरक्षसा ।
त्वयाविरहितादीनाविवशानिर्जनाद्वनात् ॥ 7 ॥
रुद्धाचान्तःपुरेगुप्तात्वच्छित्तात्वत्परायणा ।
रक्षिताराक्षसीभिश्चघोराभिर्घोरबुद्धिभिः ॥ 8 ॥
प्रलोभ्यमानाविविधम्भर्त्स्यमाना च मैथिली ।
नाचिन्तयततद्रक्षस्त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥ 9 ॥
विशुद्धभावान्निष्पापाम्प्रतिगृह्णीष्वमैथिलीम् ।
न किञ्चिरभिधातव्याअहमाज्ञापयामिते ॥ 10 ॥
ततःप्रीतिमानारामःश्रुत्यैवंवदतांवरः ।
दध्यौमुहूर्तन्धर्मात्माबाष्पव्याकुललोचनः ॥ 11 ॥
एवमुक्तोमहातेजाधृतिमान्दृढविक्रमः ।
उवाचत्रिदशश्रेष्ठंरामोधर्मभृतांवरः ॥ 12 ॥
अवश्यन्त्रिषुलोकेषु न सीतापापमर्हति ।
दीर्घकालोषिताहीयंरावणान्तःपुरेशुभा ॥ 13 ॥
बालिशोखलुकामात्मारामोदशरथात्मजः ।
इतिवक्ष्यन्तिमांसन्तोजानकीमविशोध्यहि ॥ 14 ॥
अनन्यहृदयाम्भक्ताम्मच्चित्तपरिवर्तिनीम् ।
अहमप्यवगच्छामिमैथिलीञ्जनकात्मजाम् ॥ 15 ॥
इमामपिविशालाक्षींरक्षितांस्वेनतेजसा ।
रावणोनातिवर्तेतवेलामिवमहोदधिः ॥ 16 ॥
प्रत्ययार्थन्तुलोकानान्त्रयाणांसत्यसंश्रयः ।
उपेक्षेचापिवैदेहीम्प्रविशन्तींहुताशनम् ॥ 17 ॥
न हिशक्तःसुदुष्टात्मामनसापिहिमैथिलीम् ।
प्रधर्षयितुमप्राप्यान्दीप्तामग्निशिखामिव ॥ 18 ॥
नेयमर्हतिचैश्वर्यंरावणान्तःपुरेशुभा ।
अनन्याहिमयासीताभास्करेणप्रभायथा ॥ 19 ॥
विशुद्धात्रिषुलोकेषुमैथिलीजनकात्मजा ।
न विहातुम्मयाशक्याकीर्तिरात्ववतायथा ॥ 20 ॥
अवश्यं च मयाकार्यंसर्वेषांवोवचोहितम् ।
स्निग्धानांलोकनाधानामेवं च वदतांहितम् ॥ 21 ॥
इत्येवम्विजयीमहाबलःप्रशस्यमानःस्वकृतेनकर्मणा ।
समेत्यरामःप्रिययामहायशाःसुखंसुखार्होऽनुबभूवराघवः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
etacchrutvāśubhaṃvākyampitāmahasamīritam |
aṅkenādāyavaidehimutpapātavibhāvasuḥ || 1 ||
navidhūyāthacitāntāntuvaidehīṃhavyavāhanaḥ |
uttasthaumūrtimānāśugṛhītvājanakātmajām || 2 ||
taruṇādityasaṅkāśantaptakāñcanabhūṣaṇām |
raktāmbaradharāmbālāṃsīlakuñcitamūrthajām || 3 ||
akliṣṭamālyābharaṇāntathārūpāmaninditām |
dadaurāmāyavaidehīmaṅkekṛtvāvibhāvasuḥ || 4 ||
abravīttutadārāmaṃsākṣīlokasyapāvakaḥ |
eṣāterāma vaidehīpāpamasyāṃ na vidyate || 5 ||
naivavācā na manasānaivabuddhyā na cakṣuṣā |
suvṛttāvṛttaśauṇḍīrana tvāmatyacaracchubhā || 6 ||
rāvaṇenāpanītaiṣāvīryosatiktenarakṣasā |
tvayāvirahitādīnāvivaśānirjanādvanāt || 7 ||
ruddhācāntaḥpureguptātvacchittātvatparāyaṇā |
rakṣitārākṣasībhiścaghorābhirghorabuddhibhiḥ || 8 ||
pralobhyamānāvividhambhartsyamānā ca maithilī |
nācintayatatadrakṣastvadgatenāntarātmanā || 9 ||
viśuddhabhāvānniṣpāpāmpratigṛhṇīṣvamaithilīm |
na kiñcirabhidhātavyāahamājñāpayāmite || 10 ||
tataḥprītimānārāmaḥśrutyaivaṃvadatāṃvaraḥ |
dadhyaumuhūrtandharmātmābāṣpavyākulalocanaḥ || 11 ||
evamuktomahātejādhṛtimāndṛḍhavikramaḥ |
uvācatridaśaśreṣṭhaṃrāmodharmabhṛtāṃvaraḥ || 12 ||
avaśyantriṣulokeṣu na sītāpāpamarhati |
dīrghakāloṣitāhīyaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā || 13 ||
bāliśokhalukāmātmārāmodaśarathātmajaḥ |
itivakṣyantimāṃsantojānakīmaviśodhyahi || 14 ||
ananyahṛdayāmbhaktāmmaccittaparivartinīm |
ahamapyavagacchāmimaithilīñjanakātmajām || 15 ||
imāmapiviśālākṣīṃrakṣitāṃsvenatejasā |
rāvaṇonātivartetavelāmivamahodadhiḥ || 16 ||
pratyayārthantulokānāntrayāṇāṃsatyasaṃśrayaḥ |
upekṣecāpivaidehīmpraviśantīṃhutāśanam || 17 ||
na hiśaktaḥsuduṣṭātmāmanasāpihimaithilīm |
pradharṣayitumaprāpyāndīptāmagniśikhāmiva || 18 ||
neyamarhaticaiśvaryaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā |
ananyāhimayāsītābhāskareṇaprabhāyathā || 19 ||
viśuddhātriṣulokeṣumaithilījanakātmajā |
na vihātummayāśakyākīrtirātvavatāyathā || 20 ||
avaśyaṃ ca mayākāryaṃsarveṣāṃvovacohitam |
snigdhānāṃlokanādhānāmevaṃ ca vadatāṃhitam || 21 ||
ityevamvijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsvakṛtenakarmaṇā |
sametyarāmaḥpriyayāmahāyaśāḥsukhaṃsukhārho'nubabhūvarāghavaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.