ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಯೋವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಪ್ರತಿಪ್ರಯಾತೇಕಾಕುತ್ಸ್ಥೇಮಹೇನ್ದ್ರಃಪಾಕಶಾಸನಃ ।
ಅಬ್ರವೀತ್ಪರಮಪ್ರೀತೋರಾಘವಮ್ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಂಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 1 ॥
ಅಮೋಘನ್ದರ್ಶನಂರಾಮ ತವಾಸ್ಮಾಕನ್ನರರ್ಷಭ ।
ಪ್ರೀತಿಯುಕ್ತಾಃಸ್ಮತೇನತ್ವಮ್ಬ್ರೂಹಿಯನ್ಮನಸೇಪ್ಸಿತಮ್ ॥ 2 ॥
ಏವಮುಕ್ತೋಮಹೇನ್ದ್ರೇಣಪ್ರಸನ್ನೇನಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ಸುಪ್ರಸನ್ನಮನಾಹೃಷ್ಟೋವಚನಮ್ಪ್ರಾಹರಾಘವಃ ॥ 3 ॥
ಯದಿಪ್ರೀತಿಸ್ಸಮುತ್ಪನ್ನಾಮಯಿತೇವಿಬುಧೇಶ್ವರ ।
ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿಕುರುಮೇಸತ್ಯಂವಚನಂವದತಾಂವರ ॥ 4 ॥
ಮಮಹೇತೋಃಪರಾಕ್ರಾನ್ತಾಯೇಗತಾಯಮಸಾದನಮ್ ।
ತೇಸರ್ವೇಜೀವಿತಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯಸಮುತತಿಷ್ಠನ್ತುವಾನರಾಃ ॥ 5 ॥
ಮತ್ಕೃತೇವಿಪ್ರಯುಕ್ತಾಯೇಪುತ್ರೈರ್ದಾರೈಶ್ಚವಾನರಾಃ ।
ತಾನ್ಪ್ರೀತಮನಸಃಸರ್ವಾನ್ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿಮಾನದ ॥ 6 ॥
ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಶ್ಚಾಪಿಶೂರಾಶ್ಚ ನ ಮೃತ್ಯುಙ್ಗಣಯನ್ತಿ ಚ ।
ಕೃತಯತ್ನಾವಿಪನ್ನಾಶ್ಚಜೀವಯೈನಾನ್ ಪುರನ್ದರ ॥ 7 ॥
ಮತ್ಪ್ರಿಯೇಷ್ವಭಿರಕ್ತಾಶ್ಚ ನ ಮೃತ್ಯುಙ್ಗಣಯನ್ತಿಯೇ ।
ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ಸಮೇಯುಸ್ತೇವರಮೇತಮಹಂವೃಣೇ ॥ 8 ॥
ನೀರುಜೋನಿರ್ವ್ರಣಾಂಶ್ಚೈವಸಮ್ಪನ್ನಬಲಪೌರುಷಾನ್ ।
ಗೋಲಾಙ್ಗೂಲಾಂಸ್ತಥೈವರ್ಕ್ಷಾನ್ನ್ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿಮಾನದ ॥ 9 ॥
ಅಕಾಲೇಚಾಪಿಪುಷ್ಪಾಣಿಮೂಲಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ ।
ನದ್ಯಶ್ಚವಿಮಲಾಸ್ತತ್ರತಿಷ್ಠೇಯುರ್ಯತ್ರವಾನರಾಃ ॥ 10 ॥
ಶ್ರುತ್ವಾತುವಚನನ್ತಸ್ಯರಾಘವಸ್ಯಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಮಹೇನ್ದ್ರಃಪ್ರತ್ಯುವಾಚೇದಂವಚನಮ್ಪ್ರೀತಿಸಂಯುತಮ್ ॥ 11 ॥
ಮಹಾನಯಂವರಸ್ತಾತಯಸ್ತ್ವಯೋಕ್ತೋರಘೂತ್ತಮ ।
ವದಿರ್ಮಯಾನೋಕ್ತಪೂರ್ವಂ ಚ ತಸ್ಮಾದೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 12 ॥
ಸಮುತ್ತಿಷ್ಠನ್ತುತೇಸರ್ವೇಹತಾಯೇಯುಧಿರಾಕ್ಷಸೈಃ ।
ಋಕ್ಷಾಶ್ಚಸಹಗೋಪುಚ್ಛೈರ್ನಿಕೃತ್ತಾನನಬಾಹವಃ ॥ 13 ॥
ನೀರುಜೋನಿರ್ವ್ರಣಾಶ್ಚೈವಸಮ್ಪನ್ನಬಲಪೌರುಷಾಃ ।
ಸಮುತ್ಥಾಸ್ಯನ್ತಿಹರಯಸ್ಸುಪ್ತಾನಿದ್ರಾಕ್ಷ್ಯೇಯಥಾ ॥ 14 ॥
ಸುಹೃದ್ಭಿರ್ಬಾನ್ಧವೈಶ್ಚೈವಜ್ಞಾತಿಭಿಃಸ್ವಜನೇನ ಚ ।
ಸರ್ವಏವಸಮೇಷ್ಯನ್ತಿಸಮ್ಯುಕ್ತಾಃಪರಯಾಮುದಾ ॥ 15 ॥
ಅಕಾಲೇಪುಷ್ಪಶಬಲಾಃಫಲವನ್ತಶ್ಚಪಾದಪಾಃ ।
ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿಮಹೇಷ್ವಾಸ ನದ್ಯಶ್ಚಸಲಿಲಾಯುತಾಃ ॥ 16 ॥
ಸವ್ರಣೈಃಪ್ರಥಮಙ್ಗಾತ್ರೈರಿದಾನೀನ್ನಿರ್ವ್ರಣೈಸ್ಸಮೈಃ ।
ತತಸ್ಸಮುತ್ಥಿತಾಸ್ಸರ್ವೇಸುಪ್ತ್ವೇವಹರಿಯೂಥಪಾಃ ॥ 17 ॥
ಬಭೂವುರ್ವಾನರಾಸ್ಸರ್ವೇಕಿನ್ನ್ವೇತದಿತಿವಿಸ್ಮಿತಾಃ ।
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಮ್ಪರಿಪೂರ್ಣಾರ್ಥನ್ದೃಷ್ಟವಾಸರ್ವೇಸುರೋತ್ತಮಾಃ ॥ 18 ॥
ಅಬ್ರುವನ್ಪರಮಪ್ರೀತಾಸ್ಸ್ತುತ್ವಾರಾಮಂಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ।
ಗಚ್ಛಾಯೋಧ್ಯಾಮಿತೋರಾಜನ್ವಿಸರ್ಜಯ ಚ ವಾನರಾನ್ ॥ 19 ॥
ಮೈಥಿಲೀಂಸಾನ್ತ್ವಯಸ್ವೈನಾಮನುರಕ್ತಾಂಯಶಸ್ವಿನೀಮ್ ।
ಭ್ರಾರಾತರಮ್ಭರತಮ್ಪಶ್ಯತ್ವಚ್ಛೋಕಾದ್ವ್ರತಚಾರಿಣಮ್ ॥ 20 ॥
ಶತ್ರುಘ್ನಂ ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನಮ್ಮಾತ್ರೂಃಸರ್ವಾಃಪರನ್ತಪ ।
ಅಭಿಷೇಚಯಚಾತ್ಮಾನಮ್ಪೌರಾನ್ಗತ್ವಾಪ್ರಹರ್ಷಯ ॥ 21 ॥
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋರಾಮಂಸೌಮಿತ್ರಿಣಾಸಹ ।
ವಿಮಾನೈಃಸೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶೈರ್ಯಯೌಹೃಷ್ಟಃಸುರೈಃಸಹ ॥ 22 ॥
ಅಭಿವಾದ್ಯ ಚ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತ್ರಿದಶೋತ್ತಮಾನ್ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಸಹಭ್ರಾತ್ರಾವಾಸಮಾಜ್ಞಾಪಯತ್ತದಾ ॥ 23 ॥
ತತಸ್ತುಸಾಲಕ್ಷ್ಮಣರಾಮಪಾಲಿತಾಮಹಾಚಮೂರ್ಹೃಷ್ಟಜನಾಯಶಸ್ವಿನೀ ।
ಶ್ರಿಯಾಜ್ವಲನ್ತೀವಿರರಾಜಸರ್ವತೋನಿಶಾಪ್ರಣೀತೇವಹಿಶೀತರಶ್ಮಿನಾ ॥ 24 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಯೋವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
pratiprayātekākutsthemahendraḥpākaśāsanaḥ |
abravītparamaprītorāghavamprāñjaliṃsthitam || 1 ||
amoghandarśanaṃrāma tavāsmākannararṣabha |
prītiyuktāḥsmatenatvambrūhiyanmanasepsitam || 2 ||
evamuktomahendreṇaprasannenamahātmanā |
suprasannamanāhṛṣṭovacanamprāharāghavaḥ || 3 ||
yadiprītissamutpannāmayitevibudheśvara |
vakṣyāmikurumesatyaṃvacanaṃvadatāṃvara || 4 ||
mamahetoḥparākrāntāyegatāyamasādanam |
tesarvejīvitamprāpyasamutatiṣṭhantuvānarāḥ || 5 ||
matkṛteviprayuktāyeputrairdāraiścavānarāḥ |
tānprītamanasaḥsarvāndraṣṭumicchāmimānada || 6 ||
vikrāntāścāpiśūrāśca na mṛtyuṅgaṇayanti ca |
kṛtayatnāvipannāścajīvayainān purandara || 7 ||
matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṅgaṇayantiye |
tvatprasādātsameyustevarametamahaṃvṛṇe || 8 ||
nīrujonirvraṇāṃścaivasampannabalapauruṣān |
golāṅgūlāṃstathaivarkṣānndraṣṭumicchāmimānada || 9 ||
akālecāpipuṣpāṇimūlāni ca phalāni ca |
nadyaścavimalāstatratiṣṭheyuryatravānarāḥ || 10 ||
śrutvātuvacanantasyarāghavasyamahātmanaḥ |
mahendraḥpratyuvācedaṃvacanamprītisaṃyutam || 11 ||
mahānayaṃvarastātayastvayoktoraghūttama |
vadirmayānoktapūrvaṃ ca tasmādetadbhaviṣyati || 12 ||
samuttiṣṭhantutesarvehatāyeyudhirākṣasaiḥ |
ṛkṣāścasahagopucchairnikṛttānanabāhavaḥ || 13 ||
nīrujonirvraṇāścaivasampannabalapauruṣāḥ |
samutthāsyantiharayassuptānidrākṣyeyathā || 14 ||
suhṛdbhirbāndhavaiścaivajñātibhiḥsvajanena ca |
sarvaevasameṣyantisamyuktāḥparayāmudā || 15 ||
akālepuṣpaśabalāḥphalavantaścapādapāḥ |
bhaviṣyantimaheṣvāsa nadyaścasalilāyutāḥ || 16 ||
savraṇaiḥprathamaṅgātrairidānīnnirvraṇaissamaiḥ |
tatassamutthitāssarvesuptvevahariyūthapāḥ || 17 ||
babhūvurvānarāssarvekinnvetaditivismitāḥ |
kākutsthamparipūrṇārthandṛṣṭavāsarvesurottamāḥ || 18 ||
abruvanparamaprītāsstutvārāmaṃsalakṣmaṇam |
gacchāyodhyāmitorājanvisarjaya ca vānarān || 19 ||
maithilīṃsāntvayasvaināmanuraktāṃyaśasvinīm |
bhrārātarambharatampaśyatvacchokādvratacāriṇam || 20 ||
śatrughnaṃ ca mahātmānammātrūḥsarvāḥparantapa |
abhiṣecayacātmānampaurāngatvāpraharṣaya || 21 ||
evamuktvāsahasrākṣorāmaṃsaumitriṇāsaha |
vimānaiḥsūryasaṅkāśairyayauhṛṣṭaḥsuraiḥsaha || 22 ||
abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvāsamājñāpayattadā || 23 ||
tatastusālakṣmaṇarāmapālitāmahācamūrhṛṣṭajanāyaśasvinī |
śriyājvalantīvirarājasarvatoniśāpraṇītevahiśītaraśminā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
प्रतिप्रयातेकाकुत्स्थेमहेन्द्रःपाकशासनः ।
अब्रवीत्परमप्रीतोराघवम्प्राञ्जलिंस्थितम् ॥ 1 ॥
अमोघन्दर्शनंराम तवास्माकन्नरर्षभ ।
प्रीतियुक्ताःस्मतेनत्वम्ब्रूहियन्मनसेप्सितम् ॥ 2 ॥
एवमुक्तोमहेन्द्रेणप्रसन्नेनमहात्मना ।
सुप्रसन्नमनाहृष्टोवचनम्प्राहराघवः ॥ 3 ॥
यदिप्रीतिस्समुत्पन्नामयितेविबुधेश्वर ।
वक्ष्यामिकुरुमेसत्यंवचनंवदतांवर ॥ 4 ॥
ममहेतोःपराक्रान्तायेगतायमसादनम् ।
तेसर्वेजीवितम्प्राप्यसमुततिष्ठन्तुवानराः ॥ 5 ॥
मत्कृतेविप्रयुक्तायेपुत्रैर्दारैश्चवानराः ।
तान्प्रीतमनसःसर्वान्द्रष्टुमिच्छामिमानद ॥ 6 ॥
विक्रान्ताश्चापिशूराश्च न मृत्युङ्गणयन्ति च ।
कृतयत्नाविपन्नाश्चजीवयैनान् पुरन्दर ॥ 7 ॥
मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युङ्गणयन्तिये ।
त्वत्प्रसादात्समेयुस्तेवरमेतमहंवृणे ॥ 8 ॥
नीरुजोनिर्व्रणांश्चैवसम्पन्नबलपौरुषान् ।
गोलाङ्गूलांस्तथैवर्क्षान्न्द्रष्टुमिच्छामिमानद ॥ 9 ॥
अकालेचापिपुष्पाणिमूलानि च फलानि च ।
नद्यश्चविमलास्तत्रतिष्ठेयुर्यत्रवानराः ॥ 10 ॥
श्रुत्वातुवचनन्तस्यराघवस्यमहात्मनः ।
महेन्द्रःप्रत्युवाचेदंवचनम्प्रीतिसंयुतम् ॥ 11 ॥
महानयंवरस्तातयस्त्वयोक्तोरघूत्तम ।
वदिर्मयानोक्तपूर्वं च तस्मादेतद्भविष्यति ॥ 12 ॥
समुत्तिष्ठन्तुतेसर्वेहतायेयुधिराक्षसैः ।
ऋक्षाश्चसहगोपुच्छैर्निकृत्ताननबाहवः ॥ 13 ॥
नीरुजोनिर्व्रणाश्चैवसम्पन्नबलपौरुषाः ।
समुत्थास्यन्तिहरयस्सुप्तानिद्राक्ष्येयथा ॥ 14 ॥
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैवज्ञातिभिःस्वजनेन च ।
सर्वएवसमेष्यन्तिसम्युक्ताःपरयामुदा ॥ 15 ॥
अकालेपुष्पशबलाःफलवन्तश्चपादपाः ।
भविष्यन्तिमहेष्वास नद्यश्चसलिलायुताः ॥ 16 ॥
सव्रणैःप्रथमङ्गात्रैरिदानीन्निर्व्रणैस्समैः ।
ततस्समुत्थितास्सर्वेसुप्त्वेवहरियूथपाः ॥ 17 ॥
बभूवुर्वानरास्सर्वेकिन्न्वेतदितिविस्मिताः ।
काकुत्स्थम्परिपूर्णार्थन्दृष्टवासर्वेसुरोत्तमाः ॥ 18 ॥
अब्रुवन्परमप्रीतास्स्तुत्वारामंसलक्ष्मणम् ।
गच्छायोध्यामितोराजन्विसर्जय च वानरान् ॥ 19 ॥
मैथिलींसान्त्वयस्वैनामनुरक्तांयशस्विनीम् ।
भ्रारातरम्भरतम्पश्यत्वच्छोकाद्व्रतचारिणम् ॥ 20 ॥
शत्रुघ्नं च महात्मानम्मात्रूःसर्वाःपरन्तप ।
अभिषेचयचात्मानम्पौरान्गत्वाप्रहर्षय ॥ 21 ॥
एवमुक्त्वासहस्राक्षोरामंसौमित्रिणासह ।
विमानैःसूर्यसङ्काशैर्ययौहृष्टःसुरैःसह ॥ 22 ॥
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान् ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्रावासमाज्ञापयत्तदा ॥ 23 ॥
ततस्तुसालक्ष्मणरामपालितामहाचमूर्हृष्टजनायशस्विनी ।
श्रियाज्वलन्तीविरराजसर्वतोनिशाप्रणीतेवहिशीतरश्मिना ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
pratiprayātekākutsthemahendraḥpākaśāsanaḥ |
abravītparamaprītorāghavamprāñjaliṃsthitam || 1 ||
amoghandarśanaṃrāma tavāsmākannararṣabha |
prītiyuktāḥsmatenatvambrūhiyanmanasepsitam || 2 ||
evamuktomahendreṇaprasannenamahātmanā |
suprasannamanāhṛṣṭovacanamprāharāghavaḥ || 3 ||
yadiprītissamutpannāmayitevibudheśvara |
vakṣyāmikurumesatyaṃvacanaṃvadatāṃvara || 4 ||
mamahetoḥparākrāntāyegatāyamasādanam |
tesarvejīvitamprāpyasamutatiṣṭhantuvānarāḥ || 5 ||
matkṛteviprayuktāyeputrairdāraiścavānarāḥ |
tānprītamanasaḥsarvāndraṣṭumicchāmimānada || 6 ||
vikrāntāścāpiśūrāśca na mṛtyuṅgaṇayanti ca |
kṛtayatnāvipannāścajīvayainān purandara || 7 ||
matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṅgaṇayantiye |
tvatprasādātsameyustevarametamahaṃvṛṇe || 8 ||
nīrujonirvraṇāṃścaivasampannabalapauruṣān |
golāṅgūlāṃstathaivarkṣānndraṣṭumicchāmimānada || 9 ||
akālecāpipuṣpāṇimūlāni ca phalāni ca |
nadyaścavimalāstatratiṣṭheyuryatravānarāḥ || 10 ||
śrutvātuvacanantasyarāghavasyamahātmanaḥ |
mahendraḥpratyuvācedaṃvacanamprītisaṃyutam || 11 ||
mahānayaṃvarastātayastvayoktoraghūttama |
vadirmayānoktapūrvaṃ ca tasmādetadbhaviṣyati || 12 ||
samuttiṣṭhantutesarvehatāyeyudhirākṣasaiḥ |
ṛkṣāścasahagopucchairnikṛttānanabāhavaḥ || 13 ||
nīrujonirvraṇāścaivasampannabalapauruṣāḥ |
samutthāsyantiharayassuptānidrākṣyeyathā || 14 ||
suhṛdbhirbāndhavaiścaivajñātibhiḥsvajanena ca |
sarvaevasameṣyantisamyuktāḥparayāmudā || 15 ||
akālepuṣpaśabalāḥphalavantaścapādapāḥ |
bhaviṣyantimaheṣvāsa nadyaścasalilāyutāḥ || 16 ||
savraṇaiḥprathamaṅgātrairidānīnnirvraṇaissamaiḥ |
tatassamutthitāssarvesuptvevahariyūthapāḥ || 17 ||
babhūvurvānarāssarvekinnvetaditivismitāḥ |
kākutsthamparipūrṇārthandṛṣṭavāsarvesurottamāḥ || 18 ||
abruvanparamaprītāsstutvārāmaṃsalakṣmaṇam |
gacchāyodhyāmitorājanvisarjaya ca vānarān || 19 ||
maithilīṃsāntvayasvaināmanuraktāṃyaśasvinīm |
bhrārātarambharatampaśyatvacchokādvratacāriṇam || 20 ||
śatrughnaṃ ca mahātmānammātrūḥsarvāḥparantapa |
abhiṣecayacātmānampaurāngatvāpraharṣaya || 21 ||
evamuktvāsahasrākṣorāmaṃsaumitriṇāsaha |
vimānaiḥsūryasaṅkāśairyayauhṛṣṭaḥsuraiḥsaha || 22 ||
abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvāsamājñāpayattadā || 23 ||
tatastusālakṣmaṇarāmapālitāmahācamūrhṛṣṭajanāyaśasvinī |
śriyājvalantīvirarājasarvatoniśāpraṇītevahiśītaraśminā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.