ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಂಹತನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾಘವೇಣಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ರಾಕ್ಷಸಾರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಾಯರಾವಣಾಯನ್ಯವೇದಯನ್ ॥ 1 ॥
ರಾಜನ್ ಸ ಕಾಲಸಙ್ಕಾಶಸ್ಸಂಯುಕ್ತಃಕಾಲಕರ್ಮಣಾ ।
ವಿದ್ರಾವ್ಯವಾನರೀಂಸೇನಾಮ್ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಚ ವಾನರಾನ್ ॥ 2 ॥
ಪ್ರತಪಿತ್ವಾ ಮುಹೂರ್ತನ್ತುಪ್ರಶಾನ್ತೋರಾಮತೇಜಸಾ ।
ಕಾಯೇನಾರ್ಥಪ್ರವಿಷ್ಟೇನಸಮುದ್ರಮ್ಭೀಮದರ್ಶನಮ್ ॥ 3 ॥
ನಿಕೃತ್ತಕಣ್ಠೋರುಭುಜೋವಿಕ್ಷರನ್ರುಧಿರಮ್ಬಹು ।
ರುದ್ಧ್ವಾದ್ವಾರಂಶರೀರೇಣಲಙ್ಕಾಯಾಃಪರ್ವತೋಪಮಃ ॥ 4 ॥
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ತವ ಭ್ರಾತಾ ಕಾಕುತ್ಥ್ಸಶರಪೀಡಿತಃ ।
ಲಗಣ್ಡಭೂತೋ ವಿಕೃತೋ ದಾವದಗ್ಧ ಇವ ದ್ರುಮಃ ॥ 5 ॥
ತಂಶ್ರುತ್ವಾವಿನಿಹತಂಸಙ್ಖ್ಯೇಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।
ರಾವಣಶ್ಶೋಕಸನ್ತಪ್ತೋಮುಮೋಹ ಚ ಪಪಾತ ಚ ॥ 6 ॥
ಪಿತೃವ್ಯನ್ನಿಹತಂಶ್ರುತ್ವಾದೇವಾನ್ತಕನರಾನ್ತಕೌ ।
ತ್ರಿಶಿರಾಶ್ಚಾತಿಕಾಯಶ್ಚರುರುದುಶ್ಶೋಕಪೀಡಿತಾಃ ॥ 7 ॥
ಭ್ರಾತರನ್ನಿಹತಂಶ್ರುತ್ವಾರಾಮೇಣಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ।
ಮಹೋದರಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೌಶೋಕಾಕ್ರಾನ್ತೌಬಭೂವತುಃ ॥ 8 ॥
ತತಃಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ಸಮಾಸಾದ್ಯಸಞ್ಜ್ಞಾಂರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ ।
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣವಧಾದ್ದೀನೋವಿಲಲಾಪಕುಲೇನ್ದ್ರಿಯಃ ॥ 9 ॥
ಹಾವೀರ ರಿಪುದರ್ಪಘ್ನ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣ ಮಹಾಬಲ ।
ತ್ವಮ್ಮಾಂವಿಹಾಯವೈದೈವಾದ್ಯಾತೋಽಸಿಯಮಸಾದನಮ್ ॥ 10 ॥
ಮಮಶಲ್ಯಮನುದ್ಧೃತ್ಯಬಾನ್ಧವಾನಾಮ್ಮಹಾಬಲ ।
ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಮ್ಪ್ರತಾಪ್ಯೈಕಸ್ತ್ವಮ್ಮಾಂಸನ್ತ್ಯಜ್ಯಗಚ್ಛಸಿ ॥ 11 ॥
ಇದಾನೀಙ್ಖಲ್ವಹನ್ನಾಸ್ಮಿಯಸ್ಯಮೇದಕ್ಷಿಣೋಭುಜಃ ।
ಪತಿತೋಯಂಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ನ ಬಿಭೇಮಿಸುರಾಸುರಾನ್ ॥ 12 ॥
ಕಥಮೇವಂವಿಧೋವೀರೋದೇವದಾನವದರ್ಪಹಾ ।
ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರಾಪ್ರತಿಮೋರಣೇರಾಘವೇಣವೈಹತಃ ॥ 13 ॥
ಯಸ್ಯತೇವಜ್ರನಿಷ್ಪೇಷೋ ನ ಕುರ್ವಾದ್ವ್ಯಸನಂಸದಾ ।
ಸ ಕಥಂರಾಮಬಾಣಾರ್ತಮ್ಪ್ರಸುಪ್ತೋಽಸಿಮಹೀತಲೇ ॥ 14 ॥
ಏತೇದೇವಗಣಾಸ್ಸಾರ್ಥಮೃಷಿಭಿರ್ಗಗನೇಸ್ಥಿತಾಃ ।
ನಿಹತನ್ತ್ವಾಂರಣೇದೃಷ್ಟವಾನಿನದನ್ತಿಪ್ರಹರ್ಷಿತಾಃ ॥ 15 ॥
ಧ್ರುವಮದ್ಯೈವಸಂಹೃಷ್ಟಾಲಬ್ಧಲಕ್ಷಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ।
ಆರೋಕ್ಷ್ಯನ್ತೀಹದುರ್ಗಾಣಿಲಙ್ಕಾದ್ವಾರಾಣಿಸರ್ವಶಃ ॥ 16 ॥
ರಾಜ್ಯೇನನಾಸ್ತಿಮೇಕಾರ್ಯಙ್ಕಿಙ್ಕರಿಷ್ಯಾಮಿಸೀತಯಾ ।
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣವಿಹೀನಸ್ಯಜೀವಿತೇನಾಸ್ತಿಮೇಮತಿಃ ॥ 17 ॥
ಯದ್ಯಹಮ್ಭ್ರಾತೃಹನ್ತಾರಂ ನ ಹನ್ಮಿಯುಧಿರಾಘವಮ್ ।
ನನುಮೇಮರಣಂಶ್ರೇಯೋ ನ ಚೇದಂವ್ಯರ್ಥಜೀವಿತಮ್ ॥ 18 ॥
ಅದ್ಯೈವತಙ್ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿದೇಶಂಯತ್ರಾನುಜೋಮಮ ।
ನ ಹಿಭ್ರಾತೃನ್ ಸಮುತ್ಸೃಜ್ಯಕ್ಷಣಞ್ಜೀವಿತಮುತ್ಸಹೇ ॥ 19 ॥
ದೇವಾಹಿಮಾಂಹಸಿಷ್ಯನ್ತಿದೃಷ್ಟವಾಪೂರ್ವಾಪಕಾರಿಣಮ್ ।
ಕಥಮಿನ್ದ್ರಞ್ಜಯಿಷ್ಯಾಮಿಕುಮ್ಭಕರ್ಣ ಹತೇತ್ವಯಿ ॥ 20 ॥
ತದಿದಮ್ಮಾಮನುಪ್ರಾಪ್ತಂವಿಭೀಷಣವಚಶ್ಶುಭಮ್ ।
ಯದಜ್ಞಾನಾನ್ಮಯಾತಸ್ಯ ನ ಗೃಹೀತಮ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 21 ॥
ವಿಭೀಷಣವಚೋಯಾವತ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಪ್ರಹಸ್ತಯೋಃ ।
ವಿನಾಶೋಽಯಂಸಮುತ್ಪನ್ನೋಮಾಂವ್ರೀಡಯತಿದಾರುಣಃ ॥ 22 ॥
ತಸ್ಯಾಯಙ್ಕರ್ಮಣಃಪ್ರಾಪ್ತೋವಿಪಾಕೋಮಮಶೋಕದಃ ।
ಯನ್ಮಯಾಧಾರ್ಮಿಕಶ್ಶಮಾನ್ ಸ ನಿರಸ್ತೋವಿಭೀಷಣಃ ॥ 23 ॥
ಇತಿಬಹುವಿಧಮಾಕುಲಾನ್ತರಾತ್ಮಾಕೃಪಣಮತೀವವಿಲಪ್ಯಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮ್ ।
ನ್ಯಪದಥದಶಾನನೋಭೃಶಾರ್ತಸ್ತಮನುಜಮಿನ್ದ್ರರಿಪುಂಹತಂವಿದಿತ್ವಾ ॥ 24 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
kumbhakarṇaṃhatandṛṣṭavārāghaveṇamahātmanā |
rākṣasārākṣasendrāyarāvaṇāyanyavedayan || 1 ||
rājan sa kālasaṅkāśassaṃyuktaḥkālakarmaṇā |
vidrāvyavānarīṃsenāmbhakṣayitvā ca vānarān || 2 ||
pratapitvā muhūrtantupraśāntorāmatejasā |
kāyenārthapraviṣṭenasamudrambhīmadarśanam || 3 ||
nikṛttakaṇṭhorubhujovikṣaranrudhirambahu |
ruddhvādvāraṃśarīreṇalaṅkāyāḥparvatopamaḥ || 4 ||
kumbhakarṇastava bhrātā kākutthsaśarapīḍitaḥ |
lagaṇḍabhūto vikṛto dāvadagdha iva drumaḥ || 5 ||
taṃśrutvāvinihataṃsaṅkhyekumbhakarṇammahābalam |
rāvaṇaśśokasantaptomumoha ca papāta ca || 6 ||
pitṛvyannihataṃśrutvādevāntakanarāntakau |
triśirāścātikāyaścaruruduśśokapīḍitāḥ || 7 ||
bhrātarannihataṃśrutvārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
mahodaramahāpārśvauśokākrāntaubabhūvatuḥ || 8 ||
tataḥkṛcchrātsamāsādyasañjñāṃrākṣasapuṅgavaḥ |
kumbhakarṇavadhāddīnovilalāpakulendriyaḥ || 9 ||
hāvīra ripudarpaghna kumbhakarṇa mahābala |
tvammāṃvihāyavaidaivādyāto'siyamasādanam || 10 ||
mamaśalyamanuddhṛtyabāndhavānāmmahābala |
śatrusainyampratāpyaikastvammāṃsantyajyagacchasi || 11 ||
idānīṅkhalvahannāsmiyasyamedakṣiṇobhujaḥ |
patitoyaṃsamāśritya na bibhemisurāsurān || 12 ||
kathamevaṃvidhovīrodevadānavadarpahā |
kālāgnirudrāpratimoraṇerāghaveṇavaihataḥ || 13 ||
yasyatevajraniṣpeṣo na kurvādvyasanaṃsadā |
sa kathaṃrāmabāṇārtamprasupto'simahītale || 14 ||
etedevagaṇāssārthamṛṣibhirgaganesthitāḥ |
nihatantvāṃraṇedṛṣṭavāninadantipraharṣitāḥ || 15 ||
dhruvamadyaivasaṃhṛṣṭālabdhalakṣāḥplavaṅgamāḥ |
ārokṣyantīhadurgāṇilaṅkādvārāṇisarvaśaḥ || 16 ||
rājyenanāstimekāryaṅkiṅkariṣyāmisītayā |
kumbhakarṇavihīnasyajīvitenāstimematiḥ || 17 ||
yadyahambhrātṛhantāraṃ na hanmiyudhirāghavam |
nanumemaraṇaṃśreyo na cedaṃvyarthajīvitam || 18 ||
adyaivataṅgamiṣyāmideśaṃyatrānujomama |
na hibhrātṛn samutsṛjyakṣaṇañjīvitamutsahe || 19 ||
devāhimāṃhasiṣyantidṛṣṭavāpūrvāpakāriṇam |
kathamindrañjayiṣyāmikumbhakarṇa hatetvayi || 20 ||
tadidammāmanuprāptaṃvibhīṣaṇavacaśśubham |
yadajñānānmayātasya na gṛhītammahātmanaḥ || 21 ||
vibhīṣaṇavacoyāvatkumbhakarṇaprahastayoḥ |
vināśo'yaṃsamutpannomāṃvrīḍayatidāruṇaḥ || 22 ||
tasyāyaṅkarmaṇaḥprāptovipākomamaśokadaḥ |
yanmayādhārmikaśśamān sa nirastovibhīṣaṇaḥ || 23 ||
itibahuvidhamākulāntarātmākṛpaṇamatīvavilapyakumbhakarṇam |
nyapadathadaśānanobhṛśārtastamanujamindraripuṃhataṃviditvā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टषष्टितमस्सर्गः ।
कुम्भकर्णंहतन्दृष्टवाराघवेणमहात्मना ।
राक्षसाराक्षसेन्द्रायरावणायन्यवेदयन् ॥ 1 ॥
राजन् स कालसङ्काशस्संयुक्तःकालकर्मणा ।
विद्राव्यवानरींसेनाम्भक्षयित्वा च वानरान् ॥ 2 ॥
प्रतपित्वा मुहूर्तन्तुप्रशान्तोरामतेजसा ।
कायेनार्थप्रविष्टेनसमुद्रम्भीमदर्शनम् ॥ 3 ॥
निकृत्तकण्ठोरुभुजोविक्षरन्रुधिरम्बहु ।
रुद्ध्वाद्वारंशरीरेणलङ्कायाःपर्वतोपमः ॥ 4 ॥
कुम्भकर्णस्तव भ्राता काकुत्थ्सशरपीडितः ।
लगण्डभूतो विकृतो दावदग्ध इव द्रुमः ॥ 5 ॥
तंश्रुत्वाविनिहतंसङ्ख्येकुम्भकर्णम्महाबलम् ।
रावणश्शोकसन्तप्तोमुमोह च पपात च ॥ 6 ॥
पितृव्यन्निहतंश्रुत्वादेवान्तकनरान्तकौ ।
त्रिशिराश्चातिकायश्चरुरुदुश्शोकपीडिताः ॥ 7 ॥
भ्रातरन्निहतंश्रुत्वारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
महोदरमहापार्श्वौशोकाक्रान्तौबभूवतुः ॥ 8 ॥
ततःकृच्छ्रात्समासाद्यसञ्ज्ञांराक्षसपुङ्गवः ।
कुम्भकर्णवधाद्दीनोविललापकुलेन्द्रियः ॥ 9 ॥
हावीर रिपुदर्पघ्न कुम्भकर्ण महाबल ।
त्वम्मांविहायवैदैवाद्यातोऽसियमसादनम् ॥ 10 ॥
ममशल्यमनुद्धृत्यबान्धवानाम्महाबल ।
शत्रुसैन्यम्प्रताप्यैकस्त्वम्मांसन्त्यज्यगच्छसि ॥ 11 ॥
इदानीङ्खल्वहन्नास्मियस्यमेदक्षिणोभुजः ।
पतितोयंसमाश्रित्य न बिभेमिसुरासुरान् ॥ 12 ॥
कथमेवंविधोवीरोदेवदानवदर्पहा ।
कालाग्निरुद्राप्रतिमोरणेराघवेणवैहतः ॥ 13 ॥
यस्यतेवज्रनिष्पेषो न कुर्वाद्व्यसनंसदा ।
स कथंरामबाणार्तम्प्रसुप्तोऽसिमहीतले ॥ 14 ॥
एतेदेवगणास्सार्थमृषिभिर्गगनेस्थिताः ।
निहतन्त्वांरणेदृष्टवानिनदन्तिप्रहर्षिताः ॥ 15 ॥
ध्रुवमद्यैवसंहृष्टालब्धलक्षाःप्लवङ्गमाः ।
आरोक्ष्यन्तीहदुर्गाणिलङ्काद्वाराणिसर्वशः ॥ 16 ॥
राज्येननास्तिमेकार्यङ्किङ्करिष्यामिसीतया ।
कुम्भकर्णविहीनस्यजीवितेनास्तिमेमतिः ॥ 17 ॥
यद्यहम्भ्रातृहन्तारं न हन्मियुधिराघवम् ।
ननुमेमरणंश्रेयो न चेदंव्यर्थजीवितम् ॥ 18 ॥
अद्यैवतङ्गमिष्यामिदेशंयत्रानुजोमम ।
न हिभ्रातृन् समुत्सृज्यक्षणञ्जीवितमुत्सहे ॥ 19 ॥
देवाहिमांहसिष्यन्तिदृष्टवापूर्वापकारिणम् ।
कथमिन्द्रञ्जयिष्यामिकुम्भकर्ण हतेत्वयि ॥ 20 ॥
तदिदम्मामनुप्राप्तंविभीषणवचश्शुभम् ।
यदज्ञानान्मयातस्य न गृहीतम्महात्मनः ॥ 21 ॥
विभीषणवचोयावत्कुम्भकर्णप्रहस्तयोः ।
विनाशोऽयंसमुत्पन्नोमांव्रीडयतिदारुणः ॥ 22 ॥
तस्यायङ्कर्मणःप्राप्तोविपाकोममशोकदः ।
यन्मयाधार्मिकश्शमान् स निरस्तोविभीषणः ॥ 23 ॥
इतिबहुविधमाकुलान्तरात्माकृपणमतीवविलप्यकुम्भकर्णम् ।
न्यपदथदशाननोभृशार्तस्तमनुजमिन्द्ररिपुंहतंविदित्वा ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
kumbhakarṇaṃhatandṛṣṭavārāghaveṇamahātmanā |
rākṣasārākṣasendrāyarāvaṇāyanyavedayan || 1 ||
rājan sa kālasaṅkāśassaṃyuktaḥkālakarmaṇā |
vidrāvyavānarīṃsenāmbhakṣayitvā ca vānarān || 2 ||
pratapitvā muhūrtantupraśāntorāmatejasā |
kāyenārthapraviṣṭenasamudrambhīmadarśanam || 3 ||
nikṛttakaṇṭhorubhujovikṣaranrudhirambahu |
ruddhvādvāraṃśarīreṇalaṅkāyāḥparvatopamaḥ || 4 ||
kumbhakarṇastava bhrātā kākutthsaśarapīḍitaḥ |
lagaṇḍabhūto vikṛto dāvadagdha iva drumaḥ || 5 ||
taṃśrutvāvinihataṃsaṅkhyekumbhakarṇammahābalam |
rāvaṇaśśokasantaptomumoha ca papāta ca || 6 ||
pitṛvyannihataṃśrutvādevāntakanarāntakau |
triśirāścātikāyaścaruruduśśokapīḍitāḥ || 7 ||
bhrātarannihataṃśrutvārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
mahodaramahāpārśvauśokākrāntaubabhūvatuḥ || 8 ||
tataḥkṛcchrātsamāsādyasañjñāṃrākṣasapuṅgavaḥ |
kumbhakarṇavadhāddīnovilalāpakulendriyaḥ || 9 ||
hāvīra ripudarpaghna kumbhakarṇa mahābala |
tvammāṃvihāyavaidaivādyāto'siyamasādanam || 10 ||
mamaśalyamanuddhṛtyabāndhavānāmmahābala |
śatrusainyampratāpyaikastvammāṃsantyajyagacchasi || 11 ||
idānīṅkhalvahannāsmiyasyamedakṣiṇobhujaḥ |
patitoyaṃsamāśritya na bibhemisurāsurān || 12 ||
kathamevaṃvidhovīrodevadānavadarpahā |
kālāgnirudrāpratimoraṇerāghaveṇavaihataḥ || 13 ||
yasyatevajraniṣpeṣo na kurvādvyasanaṃsadā |
sa kathaṃrāmabāṇārtamprasupto'simahītale || 14 ||
etedevagaṇāssārthamṛṣibhirgaganesthitāḥ |
nihatantvāṃraṇedṛṣṭavāninadantipraharṣitāḥ || 15 ||
dhruvamadyaivasaṃhṛṣṭālabdhalakṣāḥplavaṅgamāḥ |
ārokṣyantīhadurgāṇilaṅkādvārāṇisarvaśaḥ || 16 ||
rājyenanāstimekāryaṅkiṅkariṣyāmisītayā |
kumbhakarṇavihīnasyajīvitenāstimematiḥ || 17 ||
yadyahambhrātṛhantāraṃ na hanmiyudhirāghavam |
nanumemaraṇaṃśreyo na cedaṃvyarthajīvitam || 18 ||
adyaivataṅgamiṣyāmideśaṃyatrānujomama |
na hibhrātṛn samutsṛjyakṣaṇañjīvitamutsahe || 19 ||
devāhimāṃhasiṣyantidṛṣṭavāpūrvāpakāriṇam |
kathamindrañjayiṣyāmikumbhakarṇa hatetvayi || 20 ||
tadidammāmanuprāptaṃvibhīṣaṇavacaśśubham |
yadajñānānmayātasya na gṛhītammahātmanaḥ || 21 ||
vibhīṣaṇavacoyāvatkumbhakarṇaprahastayoḥ |
vināśo'yaṃsamutpannomāṃvrīḍayatidāruṇaḥ || 22 ||
tasyāyaṅkarmaṇaḥprāptovipākomamaśokadaḥ |
yanmayādhārmikaśśamān sa nirastovibhīṣaṇaḥ || 23 ||
itibahuvidhamākulāntarātmākṛpaṇamatīvavilapyakumbhakarṇam |
nyapadathadaśānanobhṛśārtastamanujamindraripuṃhataṃviditvā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.