ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .
අථ අෂ්ටෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ .
කුම්භකර්ණංහතන්දෘෂ්ටවාරාඝවේණමහාත්මනා .
රාක්ෂසාරාක්ෂසේන්ද්රායරාවණායන්යවේදයන් .. 1 ..
රාජන් ස කාලසඞ්කාශස්සංයුක්තඃකාලකර්මණා .
විද්රාව්යවානරීංසේනාම්භක්ෂයිත්වා ච වානරාන් .. 2 ..
ප්රතපිත්වා මුහූර්තන්තුප්රශාන්තෝරාමතේජසා .
කායේනාර්ථප්රවිෂ්ටේනසමුද්රම්භීමදර්ශනම් .. 3 ..
නිකෘත්තකණ්ඨෝරුභුජෝවික්ෂරන්රුධිරම්බහු .
රුද්ධ්වාද්වාරංශරීරේණලඞ්කායාඃපර්වතෝපමඃ .. 4 ..
කුම්භකර්ණස්තව භ්රාතා කාකුත්ථ්සශරපීඩිතඃ .
ලගණ්ඩභූතෝ විකෘතෝ දාවදග්ධ ඉව ද්රුමඃ .. 5 ..
තංශ්රුත්වාවිනිහතංසඞ්ඛ්යේකුම්භකර්ණම්මහාබලම් .
රාවණශ්ශෝකසන්තප්තෝමුමෝහ ච පපාත ච .. 6 ..
පිතෘව්යන්නිහතංශ්රුත්වාදේවාන්තකනරාන්තකෞ .
ත්රිශිරාශ්චාතිකායශ්චරුරුදුශ්ශෝකපීඩිතාඃ .. 7 ..
භ්රාතරන්නිහතංශ්රුත්වාරාමේණාක්ලිෂ්ටකර්මණා .
මහෝදරමහාපාර්ශ්වෞශෝකාක්රාන්තෞබභූවතුඃ .. 8 ..
තතඃකෘච්ඡ්රාත්සමාසාද්යසඤ්ජ්ඤාංරාක්ෂසපුඞ්ගවඃ .
කුම්භකර්ණවධාද්දීනෝවිලලාපකුලේන්ද්රියඃ .. 9 ..
හාවීර රිපුදර්පඝ්න කුම්භකර්ණ මහාබල .
ත්වම්මාංවිහායවෛදෛවාද්යාතෝ(අ)සියමසාදනම් .. 10 ..
මමශල්යමනුද්ධෘත්යබාන්ධවානාම්මහාබල .
ශත්රුසෛන්යම්ප්රතාප්යෛකස්ත්වම්මාංසන්ත්යජ්යගච්ඡසි .. 11 ..
ඉදානීඞ්ඛල්වහන්නාස්මියස්යමේදක්ෂිණෝභුජඃ .
පතිතෝයංසමාශ්රිත්ය න බිභේමිසුරාසුරාන් .. 12 ..
කථමේවංවිධෝවීරෝදේවදානවදර්පහා .
කාලාග්නිරුද්රාප්රතිමෝරණේරාඝවේණවෛහතඃ .. 13 ..
යස්යතේවජ්රනිෂ්පේෂෝ න කුර්වාද්ව්යසනංසදා .
ස කථංරාමබාණාර්තම්ප්රසුප්තෝ(අ)සිමහීතලේ .. 14 ..
ඒතේදේවගණාස්සාර්ථමෘෂිභිර්ගගනේස්ථිතාඃ .
නිහතන්ත්වාංරණේදෘෂ්ටවානිනදන්තිප්රහර්ෂිතාඃ .. 15 ..
ධ්රුවමද්යෛවසංහෘෂ්ටාලබ්ධලක්ෂාඃප්ලවඞ්ගමාඃ .
ආරෝක්ෂ්යන්තීහදුර්ගාණිලඞ්කාද්වාරාණිසර්වශඃ .. 16 ..
රාජ්යේනනාස්තිමේකාර්යඞ්කිඞ්කරිෂ්යාමිසීතයා .
කුම්භකර්ණවිහීනස්යජීවිතේනාස්තිමේමතිඃ .. 17 ..
යද්යහම්භ්රාතෘහන්තාරං න හන්මියුධිරාඝවම් .
නනුමේමරණංශ්රේයෝ න චේදංව්යර්ථජීවිතම් .. 18 ..
අද්යෛවතඞ්ගමිෂ්යාමිදේශංයත්රානුජෝමම .
න හිභ්රාතෘන් සමුත්සෘජ්යක්ෂණඤ්ජීවිතමුත්සහේ .. 19 ..
දේවාහිමාංහසිෂ්යන්තිදෘෂ්ටවාපූර්වාපකාරිණම් .
කථමින්ද්රඤ්ජයිෂ්යාමිකුම්භකර්ණ හතේත්වයි .. 20 ..
තදිදම්මාමනුප්රාප්තංවිභීෂණවචශ්ශුභම් .
යදජ්ඤානාන්මයාතස්ය න ගෘහීතම්මහාත්මනඃ .. 21 ..
විභීෂණවචෝයාවත්කුම්භකර්ණප්රහස්තයෝඃ .
විනාශෝ(අ)යංසමුත්පන්නෝමාංව්රීඩයතිදාරුණඃ .. 22 ..
තස්යායඞ්කර්මණඃප්රාප්තෝවිපාකෝමමශෝකදඃ .
යන්මයාධාර්මිකශ්ශමාන් ස නිරස්තෝවිභීෂණඃ .. 23 ..
ඉතිබහුවිධමාකුලාන්තරාත්මාකෘපණමතීවවිලප්යකුම්භකර්ණම් .
න්යපදථදශානනෝභෘශාර්තස්තමනුජමින්ද්රරිපුංහතංවිදිත්වා .. 24 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ අෂ්ටෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
kumbhakarṇaṃhatandṛṣṭavārāghaveṇamahātmanā |
rākṣasārākṣasendrāyarāvaṇāyanyavedayan || 1 ||
rājan sa kālasaṅkāśassaṃyuktaḥkālakarmaṇā |
vidrāvyavānarīṃsenāmbhakṣayitvā ca vānarān || 2 ||
pratapitvā muhūrtantupraśāntorāmatejasā |
kāyenārthapraviṣṭenasamudrambhīmadarśanam || 3 ||
nikṛttakaṇṭhorubhujovikṣaranrudhirambahu |
ruddhvādvāraṃśarīreṇalaṅkāyāḥparvatopamaḥ || 4 ||
kumbhakarṇastava bhrātā kākutthsaśarapīḍitaḥ |
lagaṇḍabhūto vikṛto dāvadagdha iva drumaḥ || 5 ||
taṃśrutvāvinihataṃsaṅkhyekumbhakarṇammahābalam |
rāvaṇaśśokasantaptomumoha ca papāta ca || 6 ||
pitṛvyannihataṃśrutvādevāntakanarāntakau |
triśirāścātikāyaścaruruduśśokapīḍitāḥ || 7 ||
bhrātarannihataṃśrutvārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
mahodaramahāpārśvauśokākrāntaubabhūvatuḥ || 8 ||
tataḥkṛcchrātsamāsādyasañjñāṃrākṣasapuṅgavaḥ |
kumbhakarṇavadhāddīnovilalāpakulendriyaḥ || 9 ||
hāvīra ripudarpaghna kumbhakarṇa mahābala |
tvammāṃvihāyavaidaivādyāto'siyamasādanam || 10 ||
mamaśalyamanuddhṛtyabāndhavānāmmahābala |
śatrusainyampratāpyaikastvammāṃsantyajyagacchasi || 11 ||
idānīṅkhalvahannāsmiyasyamedakṣiṇobhujaḥ |
patitoyaṃsamāśritya na bibhemisurāsurān || 12 ||
kathamevaṃvidhovīrodevadānavadarpahā |
kālāgnirudrāpratimoraṇerāghaveṇavaihataḥ || 13 ||
yasyatevajraniṣpeṣo na kurvādvyasanaṃsadā |
sa kathaṃrāmabāṇārtamprasupto'simahītale || 14 ||
etedevagaṇāssārthamṛṣibhirgaganesthitāḥ |
nihatantvāṃraṇedṛṣṭavāninadantipraharṣitāḥ || 15 ||
dhruvamadyaivasaṃhṛṣṭālabdhalakṣāḥplavaṅgamāḥ |
ārokṣyantīhadurgāṇilaṅkādvārāṇisarvaśaḥ || 16 ||
rājyenanāstimekāryaṅkiṅkariṣyāmisītayā |
kumbhakarṇavihīnasyajīvitenāstimematiḥ || 17 ||
yadyahambhrātṛhantāraṃ na hanmiyudhirāghavam |
nanumemaraṇaṃśreyo na cedaṃvyarthajīvitam || 18 ||
adyaivataṅgamiṣyāmideśaṃyatrānujomama |
na hibhrātṛn samutsṛjyakṣaṇañjīvitamutsahe || 19 ||
devāhimāṃhasiṣyantidṛṣṭavāpūrvāpakāriṇam |
kathamindrañjayiṣyāmikumbhakarṇa hatetvayi || 20 ||
tadidammāmanuprāptaṃvibhīṣaṇavacaśśubham |
yadajñānānmayātasya na gṛhītammahātmanaḥ || 21 ||
vibhīṣaṇavacoyāvatkumbhakarṇaprahastayoḥ |
vināśo'yaṃsamutpannomāṃvrīḍayatidāruṇaḥ || 22 ||
tasyāyaṅkarmaṇaḥprāptovipākomamaśokadaḥ |
yanmayādhārmikaśśamān sa nirastovibhīṣaṇaḥ || 23 ||
itibahuvidhamākulāntarātmākṛpaṇamatīvavilapyakumbhakarṇam |
nyapadathadaśānanobhṛśārtastamanujamindraripuṃhataṃviditvā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टषष्टितमस्सर्गः ।
कुम्भकर्णंहतन्दृष्टवाराघवेणमहात्मना ।
राक्षसाराक्षसेन्द्रायरावणायन्यवेदयन् ॥ 1 ॥
राजन् स कालसङ्काशस्संयुक्तःकालकर्मणा ।
विद्राव्यवानरींसेनाम्भक्षयित्वा च वानरान् ॥ 2 ॥
प्रतपित्वा मुहूर्तन्तुप्रशान्तोरामतेजसा ।
कायेनार्थप्रविष्टेनसमुद्रम्भीमदर्शनम् ॥ 3 ॥
निकृत्तकण्ठोरुभुजोविक्षरन्रुधिरम्बहु ।
रुद्ध्वाद्वारंशरीरेणलङ्कायाःपर्वतोपमः ॥ 4 ॥
कुम्भकर्णस्तव भ्राता काकुत्थ्सशरपीडितः ।
लगण्डभूतो विकृतो दावदग्ध इव द्रुमः ॥ 5 ॥
तंश्रुत्वाविनिहतंसङ्ख्येकुम्भकर्णम्महाबलम् ।
रावणश्शोकसन्तप्तोमुमोह च पपात च ॥ 6 ॥
पितृव्यन्निहतंश्रुत्वादेवान्तकनरान्तकौ ।
त्रिशिराश्चातिकायश्चरुरुदुश्शोकपीडिताः ॥ 7 ॥
भ्रातरन्निहतंश्रुत्वारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
महोदरमहापार्श्वौशोकाक्रान्तौबभूवतुः ॥ 8 ॥
ततःकृच्छ्रात्समासाद्यसञ्ज्ञांराक्षसपुङ्गवः ।
कुम्भकर्णवधाद्दीनोविललापकुलेन्द्रियः ॥ 9 ॥
हावीर रिपुदर्पघ्न कुम्भकर्ण महाबल ।
त्वम्मांविहायवैदैवाद्यातोऽसियमसादनम् ॥ 10 ॥
ममशल्यमनुद्धृत्यबान्धवानाम्महाबल ।
शत्रुसैन्यम्प्रताप्यैकस्त्वम्मांसन्त्यज्यगच्छसि ॥ 11 ॥
इदानीङ्खल्वहन्नास्मियस्यमेदक्षिणोभुजः ।
पतितोयंसमाश्रित्य न बिभेमिसुरासुरान् ॥ 12 ॥
कथमेवंविधोवीरोदेवदानवदर्पहा ।
कालाग्निरुद्राप्रतिमोरणेराघवेणवैहतः ॥ 13 ॥
यस्यतेवज्रनिष्पेषो न कुर्वाद्व्यसनंसदा ।
स कथंरामबाणार्तम्प्रसुप्तोऽसिमहीतले ॥ 14 ॥
एतेदेवगणास्सार्थमृषिभिर्गगनेस्थिताः ।
निहतन्त्वांरणेदृष्टवानिनदन्तिप्रहर्षिताः ॥ 15 ॥
ध्रुवमद्यैवसंहृष्टालब्धलक्षाःप्लवङ्गमाः ।
आरोक्ष्यन्तीहदुर्गाणिलङ्काद्वाराणिसर्वशः ॥ 16 ॥
राज्येननास्तिमेकार्यङ्किङ्करिष्यामिसीतया ।
कुम्भकर्णविहीनस्यजीवितेनास्तिमेमतिः ॥ 17 ॥
यद्यहम्भ्रातृहन्तारं न हन्मियुधिराघवम् ।
ननुमेमरणंश्रेयो न चेदंव्यर्थजीवितम् ॥ 18 ॥
अद्यैवतङ्गमिष्यामिदेशंयत्रानुजोमम ।
न हिभ्रातृन् समुत्सृज्यक्षणञ्जीवितमुत्सहे ॥ 19 ॥
देवाहिमांहसिष्यन्तिदृष्टवापूर्वापकारिणम् ।
कथमिन्द्रञ्जयिष्यामिकुम्भकर्ण हतेत्वयि ॥ 20 ॥
तदिदम्मामनुप्राप्तंविभीषणवचश्शुभम् ।
यदज्ञानान्मयातस्य न गृहीतम्महात्मनः ॥ 21 ॥
विभीषणवचोयावत्कुम्भकर्णप्रहस्तयोः ।
विनाशोऽयंसमुत्पन्नोमांव्रीडयतिदारुणः ॥ 22 ॥
तस्यायङ्कर्मणःप्राप्तोविपाकोममशोकदः ।
यन्मयाधार्मिकश्शमान् स निरस्तोविभीषणः ॥ 23 ॥
इतिबहुविधमाकुलान्तरात्माकृपणमतीवविलप्यकुम्भकर्णम् ।
न्यपदथदशाननोभृशार्तस्तमनुजमिन्द्ररिपुंहतंविदित्वा ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
kumbhakarṇaṃhatandṛṣṭavārāghaveṇamahātmanā |
rākṣasārākṣasendrāyarāvaṇāyanyavedayan || 1 ||
rājan sa kālasaṅkāśassaṃyuktaḥkālakarmaṇā |
vidrāvyavānarīṃsenāmbhakṣayitvā ca vānarān || 2 ||
pratapitvā muhūrtantupraśāntorāmatejasā |
kāyenārthapraviṣṭenasamudrambhīmadarśanam || 3 ||
nikṛttakaṇṭhorubhujovikṣaranrudhirambahu |
ruddhvādvāraṃśarīreṇalaṅkāyāḥparvatopamaḥ || 4 ||
kumbhakarṇastava bhrātā kākutthsaśarapīḍitaḥ |
lagaṇḍabhūto vikṛto dāvadagdha iva drumaḥ || 5 ||
taṃśrutvāvinihataṃsaṅkhyekumbhakarṇammahābalam |
rāvaṇaśśokasantaptomumoha ca papāta ca || 6 ||
pitṛvyannihataṃśrutvādevāntakanarāntakau |
triśirāścātikāyaścaruruduśśokapīḍitāḥ || 7 ||
bhrātarannihataṃśrutvārāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
mahodaramahāpārśvauśokākrāntaubabhūvatuḥ || 8 ||
tataḥkṛcchrātsamāsādyasañjñāṃrākṣasapuṅgavaḥ |
kumbhakarṇavadhāddīnovilalāpakulendriyaḥ || 9 ||
hāvīra ripudarpaghna kumbhakarṇa mahābala |
tvammāṃvihāyavaidaivādyāto'siyamasādanam || 10 ||
mamaśalyamanuddhṛtyabāndhavānāmmahābala |
śatrusainyampratāpyaikastvammāṃsantyajyagacchasi || 11 ||
idānīṅkhalvahannāsmiyasyamedakṣiṇobhujaḥ |
patitoyaṃsamāśritya na bibhemisurāsurān || 12 ||
kathamevaṃvidhovīrodevadānavadarpahā |
kālāgnirudrāpratimoraṇerāghaveṇavaihataḥ || 13 ||
yasyatevajraniṣpeṣo na kurvādvyasanaṃsadā |
sa kathaṃrāmabāṇārtamprasupto'simahītale || 14 ||
etedevagaṇāssārthamṛṣibhirgaganesthitāḥ |
nihatantvāṃraṇedṛṣṭavāninadantipraharṣitāḥ || 15 ||
dhruvamadyaivasaṃhṛṣṭālabdhalakṣāḥplavaṅgamāḥ |
ārokṣyantīhadurgāṇilaṅkādvārāṇisarvaśaḥ || 16 ||
rājyenanāstimekāryaṅkiṅkariṣyāmisītayā |
kumbhakarṇavihīnasyajīvitenāstimematiḥ || 17 ||
yadyahambhrātṛhantāraṃ na hanmiyudhirāghavam |
nanumemaraṇaṃśreyo na cedaṃvyarthajīvitam || 18 ||
adyaivataṅgamiṣyāmideśaṃyatrānujomama |
na hibhrātṛn samutsṛjyakṣaṇañjīvitamutsahe || 19 ||
devāhimāṃhasiṣyantidṛṣṭavāpūrvāpakāriṇam |
kathamindrañjayiṣyāmikumbhakarṇa hatetvayi || 20 ||
tadidammāmanuprāptaṃvibhīṣaṇavacaśśubham |
yadajñānānmayātasya na gṛhītammahātmanaḥ || 21 ||
vibhīṣaṇavacoyāvatkumbhakarṇaprahastayoḥ |
vināśo'yaṃsamutpannomāṃvrīḍayatidāruṇaḥ || 22 ||
tasyāyaṅkarmaṇaḥprāptovipākomamaśokadaḥ |
yanmayādhārmikaśśamān sa nirastovibhīṣaṇaḥ || 23 ||
itibahuvidhamākulāntarātmākṛpaṇamatīvavilapyakumbhakarṇam |
nyapadathadaśānanobhṛśārtastamanujamindraripuṃhataṃviditvā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.