શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।
અથ ષટ્પઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ।
તદ્દૃષ્ટવાસુમહત્કર્મકૃતંવાનરતસ્તમૈઃ ।
ક્રોધમાહારયામાસયુધિતીવ્રમકમ્પનઃ ॥ 1 ॥
ક્રોધમૂર્ચિતરૂપસ્તુધૂન્વન્પરમકાર્મુકમ્ ।
દૃષ્ટવાતુકર્મશત્રૂણાંસારથિંવાક્યમબ્રવીત્ ॥ 2 ॥
તત્ત્ત્વૈતાવત્ત્વરિતંરથમ્પ્રાપયસારથે ।
યત્રૈતેબહવોઘ્નન્તિસુબહૂન્રાક્ષસાન્રણે ॥ 3 ॥
એતેઽત્રબલવન્તોહિભીમકોપાશ્ચવાનરાઃ ।
દ્રુમશૈલપ્રહરણાસ્તિષ્ઠન્તિપ્રમુખેમમ ॥ 4 ॥
એતાન્નિહન્તુમિચ્છામિસમરશ્લાઘિનોહ્યહમ્ ।
એતૈઃપ્રમથિતંસર્વન્દૃશ્યતેરાક્ષસામ્બલમ્ ॥ 5 ॥
તતઃપ્રજવનાશ્વેનરથેનરથિનાંવરઃ ।
હરીનભ્યહનત્ક્રોધાચ્છરજાલૈકમ્પનઃ ॥ 6 ॥
નસ્થાતુંવાનરાશ્શેકુઃકિમ્પુનર્યોદ્ધુમાહવે ।
અકમ્પનશરૈર્ભગ્નાસ્સર્વએવવિદુદ્રુવુઃ ॥ 7 ॥
તાન્મૃત્યુવશમાપન્નાનકમ્પનવંશગતાન્ ।
સમીક્ષ્યહનુમાન્જ્ઞાતીનુપતસ્થેમહાબલઃ ॥ 8 ॥
તમ્મહાપ્લવગન્દૃષ્ટવાસર્વેતેપ્લવગયૂથપાઃ ।
સમેત્યસમરેવીરાસ્સહિતાઃપર્યવારયન્ ॥ 9 ॥
અવસ્થિતંહનૂમન્તન્તેદૃષ્ટવાહરિયૂથપાઃ ।
બભૂવુર્બલવન્તોહિબલવન્તંસમાશ્રિતાઃ ॥ 10 ॥
અકમ્પનસ્ તુ શૈલ આભં હનૂમન્તં અવસ્થિતમ્ ।
મહા ઇન્દ્ર;ઇવ ધારાભિહ્ શરૈર્ અભિવવર્ષ હ ॥ 11 ॥
અચિન્તયિત્વાબાણૌઘાન્ શરીરેપતિતાન્શિતાન્ ।
અકમ્પનવધાર્થાયમનોદધ્રેમહાબલઃ ॥ 12 ॥
સપ્રહસ્યમહાતેજાહનુમાન્ મારુતાત્મજઃ ।
અભિદુદ્રાવતદ્રક્ષઃકમ્પયન્નિવમેદિનીમ્ ॥ 13 ॥
તસ્યાભિનર્દમાનસ્યદીપ્યમાનસ્યતેજસા ।
બભૂવરૂપન્દુર્ધર્ષન્દીપ્તસ્યેવવિભાવસોઃ ॥ 14 ॥
આત્માનમ્મપ્રહરણઞ્જ્ઞાત્વાક્રોધસમન્વિતઃ ।
શૈલમુત્પાટયામાસવેગેનહરિપુઙ્ગવઃ ॥ 15 ॥
ગૃહીત્વાતમ્મહાશૈલમ્પાણિનૈકેનમારુતિઃ ।
સવિનદ્યમહાનાદમ્ભ્રામયામાસવીર્યવાન્ ॥ 16 ॥
તતસ્તમભિદુદ્રાવરાક્ષસેન્દ્રમકમ્પનમ્ ।
પુરાહિનમુચિંસઙ્ ખ્યેવજ્રેણેવપુરન્દરઃ ॥ 17 ॥
અકમ્પનસ્તુતદ્દૃષ્ટવાગિરિશૃઙ્ગંસમુદ્યતમ્ ।
દૂરાદેવમહાબાણૈરર્ધચન્દ્રૈર્વ્યદારયત્ ॥ 18 ॥
તત્પર્વતાગ્રમાકાશેરક્ષોબાણવિદારિતમ્ ।
વિકીર્ણમ્પતિતન્દૃષ્ટવાહનુમાન્ક્રોધમૂર્છિતઃ ॥ 19 ॥
સોઽશ્વકર્ણંસમાસાદ્યરોષદર્પાન્વિતોહરિઃ ।
તૂર્ણમુત્પાટયામાસમહાગિરિમિવોચ્છ્રિતમ્ ॥ 20 ॥
તઙ્ગૃહીત્વામહાસ્કન્ધંસોઽશ્વકર્ણમ્મહાદ્યુતિઃ ।
પ્રહસ્યપરયાપ્રીત્યાભ્રામયામાસભૂતલે ॥ 21 ॥
પ્રધાવન્નૂરુવેગેનપ્રભઞ્જંસ્તરસાદ્રુમાન્ ।
હનૂમાન્પરમક્રુદ્ધશ્ચરણૈર્દારયત્ક્ષિતમ્ ॥ 22 ॥
ગજાંશ્ચસગજારોહાન્સરથાન્રથિનસ્તથા ।
જઘાનહનુમાન્ ભીમાન્ રાક્ષસાંશ્ચપદાતિગાન્ ॥ 23 ॥
તમન્તકમિવક્રુદ્ધંસદ્રુમમ્પ્રાણહારિણમ્ ।
હનૂમન્તમભિપ્રેક્ષ્યરાક્ષસાવિપ્રદુદ્રુવુઃ ॥ 24 ॥
તમાપતન્તંસઙ્કૃદ્ધંરાક્ષસાનામ્ભયાવહમ્ ।
દદર્શાકમ્પનોવીરશ્ચુક્ષોધચનનાદચ ॥ 25 ॥
સચતુર્દશભિર્બાણૈશ્શિતૈર્દેહવિદારણૈઃ ।
નિર્બિભેદહનૂમન્તમ્મહાવીર્યમકમ્પનઃ ॥ 26 ॥
સ તથા પ્રતિવિદ્ધસ્ તુ બહ્વીભિહ્ શર વૃષ્ટિભિઃ ।
હનૂમાન્ દદૃશે વીરહ્ પ્રરૂઢ;ઇવ સાનુમાન્ ॥ 27 ॥
વિરરાજ મહાવીર્યો મહાકાયો મહાબલઃ ।
પુષ્પિતાશોકસમ્કાશો વિધૂમ ઇવ પાવકઃ ॥ 28 ॥
તતોઽન્યંવૃક્ષમુત્પાટ્યકૃત્વાવેગમનુત્તમમ્ ।
શિરસ્યભિજઘાનાશુરાક્ષસેન્દ્રમકમ્પનમ્ ॥ 29 ॥
સવૃક્ષેણહતસ્તેનસક્રોધેનમહાત્મના ।
રાક્ષસોવાનરેન્દ્રેણપપાતચમમારચ ॥ 30 ॥
તં દૃષ્ટ્વા નિહતં ભૂમૌ રાક્ષસ ઇન્દ્રં અકમ્પનમ્ ।
વ્યથિતા રાક્ષસાહ્ સર્વે ક્ષિતિ કમ્પ;ઇવ દ્રુમાઃ ॥ 31 ॥
ત્યક્તપ્રહરણાસ્સર્વેરાક્ષસાસ્તેપરાજિતાઃ ।
લઙ્કામભિયયુસ્ત્રસ્તાવાનરાસ્તૈભિદ્રુતાઃ ॥ 32 ॥
તેમુક્તકેશાઃસમ્ભ્રાન્તાભગ્નમાનાઃપરાજિતાઃ ।
સ્રવચ્છ્રમજલૈરઙ્ગૈશ્શ્વસન્તોવિપ્રદુદ્રુવુઃ ॥ 33 ॥
અન્યોન્યમ્પ્રમમન્થુસ્તેવિવિશુર્નગરમ્ભયાત્ ।
પૃષ્ઠતસ્તેતુસમ્મૂઢાઃપ્રેક્ષમાણામુહુર્મુહુઃ ॥ 34 ॥
તેષુલઙ્કામ્પ્રવિષ્ટેષુરાક્ષસેષુમહાબલાઃ ।
સમેત્યહરયસ્સર્વેહનૂમન્તમપૂજયન્ ॥ 35 ॥
સોઽપિપ્રહૃષ્ટસ્તાન્ સર્વાન્ હરીન્ સમ્પ્રત્યપૂજયત્ ।
હનુમાન્સત્ત્વસમ્પન્નોયથાર્હમનુકૂલતઃ ॥ 36 ॥
વિનેદુશ્ચયથાપ્રાણંહરયોજિતકાશિનઃ ।
ચકર્ષુશ્ચપુનસ્તત્રસપ્રાણાનપિરાક્ષસાન્ ॥ 37 ॥
સવીરશોભામભજન્મહાકપિઃસમેત્યરક્ષાંસિનિહત્યમારુતિઃ ।
મહાસુરમ્ભીમમમિત્રનાશનઃયથૈવવિષ્ણુર્બલિનઞ્ચમૂમુખે ॥ 38 ॥
અપૂજયન્દેવગણાસ્તદાકપિંસ્વયઞ્ચરામોઽતિબલશ્ચલક્ષ્મણઃ ।
તથૈવસુગ્રીવમુખાઃપ્લવઙ્ગમાવિભીષણશ્ચૈવમહાબલસ્તથા ॥ 39 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે ષટ્પઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षट्पञ्चाशस्सर्गः ।
तद्दृष्टवासुमहत्कर्मकृतंवानरतस्तमैः ।
क्रोधमाहारयामासयुधितीव्रमकम्पनः ॥ 1 ॥
क्रोधमूर्चितरूपस्तुधून्वन्परमकार्मुकम् ।
दृष्टवातुकर्मशत्रूणांसारथिंवाक्यमब्रवीत् ॥ 2 ॥
तत्त्त्वैतावत्त्वरितंरथम्प्रापयसारथे ।
यत्रैतेबहवोघ्नन्तिसुबहून्राक्षसान्रणे ॥ 3 ॥
एतेऽत्रबलवन्तोहिभीमकोपाश्चवानराः ।
द्रुमशैलप्रहरणास्तिष्ठन्तिप्रमुखेमम ॥ 4 ॥
एतान्निहन्तुमिच्छामिसमरश्लाघिनोह्यहम् ।
एतैःप्रमथितंसर्वन्दृश्यतेराक्षसाम्बलम् ॥ 5 ॥
ततःप्रजवनाश्वेनरथेनरथिनांवरः ।
हरीनभ्यहनत्क्रोधाच्छरजालैकम्पनः ॥ 6 ॥
नस्थातुंवानराश्शेकुःकिम्पुनर्योद्धुमाहवे ।
अकम्पनशरैर्भग्नास्सर्वएवविदुद्रुवुः ॥ 7 ॥
तान्मृत्युवशमापन्नानकम्पनवंशगतान् ।
समीक्ष्यहनुमान्ज्ञातीनुपतस्थेमहाबलः ॥ 8 ॥
तम्महाप्लवगन्दृष्टवासर्वेतेप्लवगयूथपाः ।
समेत्यसमरेवीरास्सहिताःपर्यवारयन् ॥ 9 ॥
अवस्थितंहनूमन्तन्तेदृष्टवाहरियूथपाः ।
बभूवुर्बलवन्तोहिबलवन्तंसमाश्रिताः ॥ 10 ॥
अकम्पनस् तु शैल आभं हनूमन्तं अवस्थितम् ।
महा इन्द्र;इव धाराभिह् शरैर् अभिववर्ष ह ॥ 11 ॥
अचिन्तयित्वाबाणौघान् शरीरेपतितान्शितान् ।
अकम्पनवधार्थायमनोदध्रेमहाबलः ॥ 12 ॥
सप्रहस्यमहातेजाहनुमान् मारुतात्मजः ।
अभिदुद्रावतद्रक्षःकम्पयन्निवमेदिनीम् ॥ 13 ॥
तस्याभिनर्दमानस्यदीप्यमानस्यतेजसा ।
बभूवरूपन्दुर्धर्षन्दीप्तस्येवविभावसोः ॥ 14 ॥
आत्मानम्मप्रहरणञ्ज्ञात्वाक्रोधसमन्वितः ।
शैलमुत्पाटयामासवेगेनहरिपुङ्गवः ॥ 15 ॥
गृहीत्वातम्महाशैलम्पाणिनैकेनमारुतिः ।
सविनद्यमहानादम्भ्रामयामासवीर्यवान् ॥ 16 ॥
ततस्तमभिदुद्रावराक्षसेन्द्रमकम्पनम् ।
पुराहिनमुचिंसङ् ख्येवज्रेणेवपुरन्दरः ॥ 17 ॥
अकम्पनस्तुतद्दृष्टवागिरिशृङ्गंसमुद्यतम् ।
दूरादेवमहाबाणैरर्धचन्द्रैर्व्यदारयत् ॥ 18 ॥
तत्पर्वताग्रमाकाशेरक्षोबाणविदारितम् ।
विकीर्णम्पतितन्दृष्टवाहनुमान्क्रोधमूर्छितः ॥ 19 ॥
सोऽश्वकर्णंसमासाद्यरोषदर्पान्वितोहरिः ।
तूर्णमुत्पाटयामासमहागिरिमिवोच्छ्रितम् ॥ 20 ॥
तङ्गृहीत्वामहास्कन्धंसोऽश्वकर्णम्महाद्युतिः ।
प्रहस्यपरयाप्रीत्याभ्रामयामासभूतले ॥ 21 ॥
प्रधावन्नूरुवेगेनप्रभञ्जंस्तरसाद्रुमान् ।
हनूमान्परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयत्क्षितम् ॥ 22 ॥
गजांश्चसगजारोहान्सरथान्रथिनस्तथा ।
जघानहनुमान् भीमान् राक्षसांश्चपदातिगान् ॥ 23 ॥
तमन्तकमिवक्रुद्धंसद्रुमम्प्राणहारिणम् ।
हनूमन्तमभिप्रेक्ष्यराक्षसाविप्रदुद्रुवुः ॥ 24 ॥
तमापतन्तंसङ्कृद्धंराक्षसानाम्भयावहम् ।
ददर्शाकम्पनोवीरश्चुक्षोधचननादच ॥ 25 ॥
सचतुर्दशभिर्बाणैश्शितैर्देहविदारणैः ।
निर्बिभेदहनूमन्तम्महावीर्यमकम्पनः ॥ 26 ॥
स तथा प्रतिविद्धस् तु बह्वीभिह् शर वृष्टिभिः ।
हनूमान् ददृशे वीरह् प्ररूढ;इव सानुमान् ॥ 27 ॥
विरराज महावीर्यो महाकायो महाबलः ।
पुष्पिताशोकसम्काशो विधूम इव पावकः ॥ 28 ॥
ततोऽन्यंवृक्षमुत्पाट्यकृत्वावेगमनुत्तमम् ।
शिरस्यभिजघानाशुराक्षसेन्द्रमकम्पनम् ॥ 29 ॥
सवृक्षेणहतस्तेनसक्रोधेनमहात्मना ।
राक्षसोवानरेन्द्रेणपपातचममारच ॥ 30 ॥
तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षस इन्द्रं अकम्पनम् ।
व्यथिता राक्षसाह् सर्वे क्षिति कम्प;इव द्रुमाः ॥ 31 ॥
त्यक्तप्रहरणास्सर्वेराक्षसास्तेपराजिताः ।
लङ्कामभिययुस्त्रस्तावानरास्तैभिद्रुताः ॥ 32 ॥
तेमुक्तकेशाःसम्भ्रान्ताभग्नमानाःपराजिताः ।
स्रवच्छ्रमजलैरङ्गैश्श्वसन्तोविप्रदुद्रुवुः ॥ 33 ॥
अन्योन्यम्प्रममन्थुस्तेविविशुर्नगरम्भयात् ।
पृष्ठतस्तेतुसम्मूढाःप्रेक्षमाणामुहुर्मुहुः ॥ 34 ॥
तेषुलङ्काम्प्रविष्टेषुराक्षसेषुमहाबलाः ।
समेत्यहरयस्सर्वेहनूमन्तमपूजयन् ॥ 35 ॥
सोऽपिप्रहृष्टस्तान् सर्वान् हरीन् सम्प्रत्यपूजयत् ।
हनुमान्सत्त्वसम्पन्नोयथार्हमनुकूलतः ॥ 36 ॥
विनेदुश्चयथाप्राणंहरयोजितकाशिनः ।
चकर्षुश्चपुनस्तत्रसप्राणानपिराक्षसान् ॥ 37 ॥
सवीरशोभामभजन्महाकपिःसमेत्यरक्षांसिनिहत्यमारुतिः ।
महासुरम्भीमममित्रनाशनःयथैवविष्णुर्बलिनञ्चमूमुखे ॥ 38 ॥
अपूजयन्देवगणास्तदाकपिंस्वयञ्चरामोऽतिबलश्चलक्ष्मणः ।
तथैवसुग्रीवमुखाःप्लवङ्गमाविभीषणश्चैवमहाबलस्तथा ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षट्पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.