શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।
અથ અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ।
સારાણસ્યવચશ્શ્રુત્વારાવણંરાક્ષસાધિપમ્ ।
બલમાદિશ્યતત્સર્વંશુકોવાક્યમથાબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
સ્થિતાન્પશ્યસિયાનેતાન્મત્તાનિવમહાદ્વિપાન્ ।
ન્યગ્રોધાનિવગાઙ્ગેયાન્ સાલાન્ હૈમવતાનિવ ॥ 2 ॥
એતેદુષ્પ્રસહારાજન્બલિનઃકામરૂપિણઃ ।
દૈત્યદાનવસઙ્કાશાયુદ્ધેદેવપરાક્રમાઃ ॥ 3 ॥
એષાઙ્કોટિસહસ્રાણિનવપઞ્ચચસપ્તચ ।
તથાશઙ્ખુસહસ્રાણિતથાબૃન્દશતાનિચ ॥ 4 ॥
એતેસુગ્રીવસચિવાઃકિષ્કિન્ધાનિલયાસ્સદા ।
હરયોદેવગન્ધર્વૈરુત્પન્નાઃકામરૂપિણઃ ॥ 5 ॥
યૌતૌપશ્યસિતિષ્ઠન્તૌકુમારૌદેવરૂપિણૌ ।
મૈન્દશ્ચદ્વિવિદશ્ચોભૌતાભ્યાન્નાસ્તિસમોયુધિ ॥ 6 ॥
બ્રાહ્મણાસમમજ્ઞાતાવમૃતપ્રાશિનાપુભૌ ।
આશંસેતેયુથાલઙ્કામેતૌમર્દિતુમોજસા ॥ 7 ॥
યન્તુપશ્યસિતિષ્ટન્તમ્પ્રભિન્નમિવકુઞ્જરમ્ ।
યોબલાત્ ક્ષોભયેત્ ક્રુદ્ધસ્સમુદ્રમપિવાનરઃ ॥ 8 ॥
એષોઽભિગન્તાલઙ્કાયાવૈદેહ્યાસ્તવચપ્રભોઃ ।
એનમ્પશ્યપુરાદૃષ્ટંવાનરમ્પુનરાગતમ્ ॥ 9 ॥
જ્યેષ્ઠઃ કેસરિણઃ પુત્રો વાત આત્મજ ઇતિ શ્રુતઃ ।
હનૂમાન્ ઇતિ વિખ્યાતો લન્ઘિતો યેન સાગરઃ ॥ 10 ॥
કામરૂપીહરિશ્રેષ્ટોબલરૂપસમન્વિતઃ ।
અનિવાર્યગતિશ્ચૈવયથાસતતગઃપ્રભુઃ ॥ 11 ॥
ઉદ્યન્તભાસ્કરન્દૃષ્ટવાબાલઃકિલપિપાસિતઃ ।
ત્રિયોજનસહસ્રન્તુઅધ્વાનમવતીર્યહિ ॥ 12 ॥
આદિત્યમાહરિષ્યામિનમેક્ષુત્પ્રતિયાસ્યતિ ।
ઇતિસઞ્ચિન્ત્યમનસાપુરૈષબલદર્પિતઃ ॥ 13 ॥
અનાધૃષ્યતમન્દેવમપિદેવર્ષિદાનવૈઃ ।
અનાસાઘૈવપતિતોભાસ્કરોદયનેગિરૌ ॥ 14 ॥
પતિતસ્યકપેરસ્યહનુરેકાશિલાતલે ।
કિઞ્ચિદ્ભિન્નાદૃઢહનોર્હનૂમાનેષતેનવૈ ॥ 15 ॥
સત્યમાગમયોગેનમમૈષવિદિતોહરિઃ ।
નાસ્યશક્યમ્બલંરૂપમ્પ્રભાવોવાઽપિભાષિતમ્ ॥ 16 ॥
એષઆશંસતેલઙ્કામેકોમર્દિતુમોજસા ।
યેવજાજ્વલ્યતેઽપૌવૈધૂમકેતુસ્તવાદ્યવૈ ॥ 17 ॥
લઙ્કાયાન્નિહિતશ્ચાપિકથંવિસ્મરસેકપિમ્ ।
યશ્ચૈષોઽનન્તરશ્શૂરશ્શ્યામઃપદ્મનિભેક્ષણઃ ।
ઇક્ષ્વાકૂણામતિરથોલોકેવિખ્યાતપૌરુષ ॥ 18 ॥
યસ્મિન્નચલતેધર્મોયોધર્મન્નાતિવર્તતે ।
યોબ્રાહ્મમસ્ત્રંવેદાંશ્ચવેદવેદવિદાંવરઃ ॥ 19 ॥
યોભિન્દ્યાદ્ગગનમ્બાણૈઃપર્વતાંશ્ચાપિદારયેત્ ।
યસ્યમૃત્યોરિવક્રોધશ્શક્રસ્યેવપરાક્રમઃ ॥ 20 ॥
યસ્યભાર્યાજનસ્થાનાત્સીતાચાપિહૃતાત્વયા ।
સએષરામસ્ત્વાંયોદ્ધુંરાજન્સમભિવર્તતે ॥ 21 ॥
યસ્યૈષદક્ષિણેપાર્શ્વેશુદ્ધજામ્બૂનદપ્રભઃ ।
વિશાલવક્ષાસ્તામ્રાક્ષોનીલકુઞ્જિતમૂર્ધજઃ ॥ 22 ॥
એષોઽસ્યલક્ષ્મણોનામભ્રાતાપ્રાણસમઃપ્રિયઃ ।
નયેયુદ્ધેચકુશલસ્સર્વશસ્ત્રભૃતંવરઃ ॥ 23 ॥
અમર્ષીદુર્જયોજેતાવિક્રાન્તોબુદ્ધિમાન્ બલી ।
રામસ્યદક્ષિણોબાહુર્નિત્યમ્પ્રાણોબહિશ્ચરઃ ॥ 24 ॥
નહ્યેષરાઘવસ્યાર્થેજીવિતમ્પરિરક્ષતિ ।
એષૈવાશંસતેયુદ્ધેનિહન્તુંસર્વરાક્ષસાન્ ॥ 25 ॥
યસ્તુસવ્યમસૌપક્ષંરામસ્યાશ્રિત્યતિષ્ઠતિ ।
રક્ષોગણપરિક્ષિપ્તોરાજાહ્યેષવિભીષણઃ ॥ 26 ॥
શ્રીમતારાજરાજેનલઙ્કાયામભિષેચિતઃ ।
ત્વામેવપ્રતિસંરબ્દોયુદ્ધાયૈષોઽભિવર્તતે ॥ 27 ॥
યન્તુપસ્યસિતિષ્ઠન્તમ્મધ્યેગિરિમિવાચલમ્ ।
સર્વશાખામૃગેન્દ્રાણામ્ભર્તારમમિતૌજસમ્ ॥ 28 ॥
તેજયશસાબુદ્ ધ્યાજ્ઞાનેનાભિજનેનચ ।
યઃકપીનતિબભ્રાજહિમવાનિવપર્વતાન્ ॥ 29 ॥
કિષ્કિન્ધાંયસ્સમધ્યાસ્તેગુહાંસગહનદ્રુમામ્ ।
દુર્ગામ્પર્વતદુર્ગસ્તામ્પ્રધાનૈસ્સહયૂથપૈઃ ॥ 30 ॥
યસ્યૈષાકાઞ્ચનીમાલાશોભિતેશતપુષ્કરા ।
કાન્તાદેવમનુષ્યાણાંયસ્યાંલક્ષ્મીપ્રતિષ્ઠિતા ॥ 31 ॥
એતાઞ્ચમાલાન્તારાઞ્ચકપિરાજ્યઞ્ચશાશ્વતમ્ ।
સુગ્રીવોવાલિનંહત્વારામેણપ્રતિપાદિતઃ ॥ 32 ॥
શતંશતસહસ્રાણાઙ્કોટિમાહુર્મનીષિણઃ ।
શતઙ્કોટિસહસ્રાણાંશઙ્કુઃ ઇત્યભિધીયતે ॥ 33 ॥
શતંશઙ્કુસહસ્રાણામ્મહાશઙ્કુઃ ઇતિસ્મૃતઃ ॥ 34 ॥
મહાશઙ્કુસહસ્રાણાંશતમ્બૃન્દમિહોચ્યતે ।
શતમ્બૃન્દસહસ્રાણામ્મહાવૃન્દમિતિસ્મૃતમ્ ॥ 35 ॥
મહાબૃન્દસહસ્રાણાંશતમ્પદ્મમિહોચ્યતે ।
શતમ્પદ્મસહસ્રાણામ્મહાપદ્મમિતિસ્મૃતિમ્ ॥ 36 ॥
મહાપદ્મસહસ્રાણાંશતઙ્ખર્વમિહોચ્યતે ।
શતઙ્ખર્વસહસ્રાણામ્મહાખર્વમિવોચ્યતે ॥ 37 ॥
મહાખર્વસહસ્રાણાં સમુદ્રમભિધીયતે ।
શતં સમુદ્રસાહસ્રમોઘ ઇત્યભિધીયતે ॥ 38 ॥
શતમોઘસહસ્રાણાં મહૌઘ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
એવં કોટિ સહસ્રેણ શન્કૂનાં ચ શતેન ચ ॥ 39 ॥
મહાશઙ્કુસહસ્રેણતથાબૃન્દશતેનચ ।
મહાબૃન્દસહસ્રેણતથાપદ્મશતેનચ ॥ 40 ॥
હાપદ્મસહસ્રેણતથાખર્વશતેનચ ।
સમુદ્રેણચતેનૈવમહૌઘેનતથૈવચ ॥ 41 ॥
એષકોટિમહૌઘેનસમુદ્રસદૃશેનચ ।
વિભીષણેનસચિવૈઃરાક્ષસૈઃપરિવારિતઃ ॥ 42 ॥
સુગ્રીવોવાનરેન્દ્રસ્ત્વાંયુદ્ધાર્થમમવર્તતે ।
મહાબલવૃતોનિત્યમ્મહાબલપરાક્રમઃ ॥ 43 ॥
ઇમામ્મહારાજસમીક્ષ્યવાહિનીમુપસ્થિતામ્પ્રજ્વલિતગ્રહોપમામ્ ।
તતઃપ્રયત્નઃપરમોવિધીયતાંયથાજયસ્સ્યાન્નપરૈઃપરાજયઃ ॥ 44 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭāviṃśassargaḥ |
sārāṇasyavacaśśrutvārāvaṇaṃrākṣasādhipam |
balamādiśyatatsarvaṃśukovākyamathābravīt || 1 ||
sthitānpaśyasiyānetānmattānivamahādvipān |
nyagrodhānivagāṅgeyān sālān haimavatāniva || 2 ||
eteduṣprasahārājanbalinaḥkāmarūpiṇaḥ |
daityadānavasaṅkāśāyuddhedevaparākramāḥ || 3 ||
eṣāṅkoṭisahasrāṇinavapañcacasaptaca |
tathāśaṅkhusahasrāṇitathābṛndaśatānica || 4 ||
etesugrīvasacivāḥkiṣkindhānilayāssadā |
harayodevagandharvairutpannāḥkāmarūpiṇaḥ || 5 ||
yautaupaśyasitiṣṭhantaukumāraudevarūpiṇau |
maindaścadvividaścobhautābhyānnāstisamoyudhi || 6 ||
brāhmaṇāsamamajñātāvamṛtaprāśināpubhau |
āśaṃseteyuthālaṅkāmetaumarditumojasā || 7 ||
yantupaśyasitiṣṭantamprabhinnamivakuñjaram |
yobalāt kṣobhayet kruddhassamudramapivānaraḥ || 8 ||
eṣo'bhigantālaṅkāyāvaidehyāstavacaprabhoḥ |
enampaśyapurādṛṣṭaṃvānarampunarāgatam || 9 ||
jyeṣṭhaḥ kesariṇaḥ putro vāta ātmaja iti śrutaḥ |
hanūmān iti vikhyāto langhito yena sāgaraḥ || 10 ||
kāmarūpīhariśreṣṭobalarūpasamanvitaḥ |
anivāryagatiścaivayathāsatatagaḥprabhuḥ || 11 ||
udyantabhāskarandṛṣṭavābālaḥkilapipāsitaḥ |
triyojanasahasrantuadhvānamavatīryahi || 12 ||
ādityamāhariṣyāminamekṣutpratiyāsyati |
itisañcintyamanasāpuraiṣabaladarpitaḥ || 13 ||
anādhṛṣyatamandevamapidevarṣidānavaiḥ |
anāsāghaivapatitobhāskarodayanegirau || 14 ||
patitasyakaperasyahanurekāśilātale |
kiñcidbhinnādṛḍhahanorhanūmāneṣatenavai || 15 ||
satyamāgamayogenamamaiṣaviditohariḥ |
nāsyaśakyambalaṃrūpamprabhāvovā'pibhāṣitam || 16 ||
eṣaāśaṃsatelaṅkāmekomarditumojasā |
yevajājvalyate'pauvaidhūmaketustavādyavai || 17 ||
laṅkāyānnihitaścāpikathaṃvismarasekapim |
yaścaiṣo'nantaraśśūraśśyāmaḥpadmanibhekṣaṇaḥ |
ikṣvākūṇāmatiratholokevikhyātapauruṣa || 18 ||
yasminnacalatedharmoyodharmannātivartate |
yobrāhmamastraṃvedāṃścavedavedavidāṃvaraḥ || 19 ||
yobhindyādgaganambāṇaiḥparvatāṃścāpidārayet |
yasyamṛtyorivakrodhaśśakrasyevaparākramaḥ || 20 ||
yasyabhāryājanasthānātsītācāpihṛtātvayā |
saeṣarāmastvāṃyoddhuṃrājansamabhivartate || 21 ||
yasyaiṣadakṣiṇepārśveśuddhajāmbūnadaprabhaḥ |
viśālavakṣāstāmrākṣonīlakuñjitamūrdhajaḥ || 22 ||
eṣo'syalakṣmaṇonāmabhrātāprāṇasamaḥpriyaḥ |
nayeyuddhecakuśalassarvaśastrabhṛtaṃvaraḥ || 23 ||
amarṣīdurjayojetāvikrāntobuddhimān balī |
rāmasyadakṣiṇobāhurnityamprāṇobahiścaraḥ || 24 ||
nahyeṣarāghavasyārthejīvitamparirakṣati |
eṣaivāśaṃsateyuddhenihantuṃsarvarākṣasān || 25 ||
yastusavyamasaupakṣaṃrāmasyāśrityatiṣṭhati |
rakṣogaṇaparikṣiptorājāhyeṣavibhīṣaṇaḥ || 26 ||
śrīmatārājarājenalaṅkāyāmabhiṣecitaḥ |
tvāmevapratisaṃrabdoyuddhāyaiṣo'bhivartate || 27 ||
yantupasyasitiṣṭhantammadhyegirimivācalam |
sarvaśākhāmṛgendrāṇāmbhartāramamitaujasam || 28 ||
tejayaśasābud dhyājñānenābhijanenaca |
yaḥkapīnatibabhrājahimavānivaparvatān || 29 ||
kiṣkindhāṃyassamadhyāsteguhāṃsagahanadrumām |
durgāmparvatadurgastāmpradhānaissahayūthapaiḥ || 30 ||
yasyaiṣākāñcanīmālāśobhiteśatapuṣkarā |
kāntādevamanuṣyāṇāṃyasyāṃlakṣmīpratiṣṭhitā || 31 ||
etāñcamālāntārāñcakapirājyañcaśāśvatam |
sugrīvovālinaṃhatvārāmeṇapratipāditaḥ || 32 ||
śataṃśatasahasrāṇāṅkoṭimāhurmanīṣiṇaḥ |
śataṅkoṭisahasrāṇāṃśaṅkuḥ ityabhidhīyate || 33 ||
śataṃśaṅkusahasrāṇāmmahāśaṅkuḥ itismṛtaḥ || 34 ||
mahāśaṅkusahasrāṇāṃśatambṛndamihocyate |
śatambṛndasahasrāṇāmmahāvṛndamitismṛtam || 35 ||
mahābṛndasahasrāṇāṃśatampadmamihocyate |
śatampadmasahasrāṇāmmahāpadmamitismṛtim || 36 ||
mahāpadmasahasrāṇāṃśataṅkharvamihocyate |
śataṅkharvasahasrāṇāmmahākharvamivocyate || 37 ||
mahākharvasahasrāṇāṃ samudramabhidhīyate |
śataṃ samudrasāhasramogha ityabhidhīyate || 38 ||
śatamoghasahasrāṇāṃ mahaugha iti viśrutaḥ |
evaṃ koṭi sahasreṇa śankūnāṃ ca śatena ca || 39 ||
mahāśaṅkusahasreṇatathābṛndaśatenaca |
mahābṛndasahasreṇatathāpadmaśatenaca || 40 ||
hāpadmasahasreṇatathākharvaśatenaca |
samudreṇacatenaivamahaughenatathaivaca || 41 ||
eṣakoṭimahaughenasamudrasadṛśenaca |
vibhīṣaṇenasacivaiḥrākṣasaiḥparivāritaḥ || 42 ||
sugrīvovānarendrastvāṃyuddhārthamamavartate |
mahābalavṛtonityammahābalaparākramaḥ || 43 ||
imāmmahārājasamīkṣyavāhinīmupasthitāmprajvalitagrahopamām |
tataḥprayatnaḥparamovidhīyatāṃyathājayassyānnaparaiḥparājayaḥ || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭāviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टाविंशस्सर्गः ।
साराणस्यवचश्श्रुत्वारावणंराक्षसाधिपम् ।
बलमादिश्यतत्सर्वंशुकोवाक्यमथाब्रवीत् ॥ 1 ॥
स्थितान्पश्यसियानेतान्मत्तानिवमहाद्विपान् ।
न्यग्रोधानिवगाङ्गेयान् सालान् हैमवतानिव ॥ 2 ॥
एतेदुष्प्रसहाराजन्बलिनःकामरूपिणः ।
दैत्यदानवसङ्काशायुद्धेदेवपराक्रमाः ॥ 3 ॥
एषाङ्कोटिसहस्राणिनवपञ्चचसप्तच ।
तथाशङ्खुसहस्राणितथाबृन्दशतानिच ॥ 4 ॥
एतेसुग्रीवसचिवाःकिष्किन्धानिलयास्सदा ।
हरयोदेवगन्धर्वैरुत्पन्नाःकामरूपिणः ॥ 5 ॥
यौतौपश्यसितिष्ठन्तौकुमारौदेवरूपिणौ ।
मैन्दश्चद्विविदश्चोभौताभ्यान्नास्तिसमोयुधि ॥ 6 ॥
ब्राह्मणासममज्ञातावमृतप्राशिनापुभौ ।
आशंसेतेयुथालङ्कामेतौमर्दितुमोजसा ॥ 7 ॥
यन्तुपश्यसितिष्टन्तम्प्रभिन्नमिवकुञ्जरम् ।
योबलात् क्षोभयेत् क्रुद्धस्समुद्रमपिवानरः ॥ 8 ॥
एषोऽभिगन्तालङ्कायावैदेह्यास्तवचप्रभोः ।
एनम्पश्यपुरादृष्टंवानरम्पुनरागतम् ॥ 9 ॥
ज्येष्ठः केसरिणः पुत्रो वात आत्मज इति श्रुतः ।
हनूमान् इति विख्यातो लन्घितो येन सागरः ॥ 10 ॥
कामरूपीहरिश्रेष्टोबलरूपसमन्वितः ।
अनिवार्यगतिश्चैवयथासततगःप्रभुः ॥ 11 ॥
उद्यन्तभास्करन्दृष्टवाबालःकिलपिपासितः ।
त्रियोजनसहस्रन्तुअध्वानमवतीर्यहि ॥ 12 ॥
आदित्यमाहरिष्यामिनमेक्षुत्प्रतियास्यति ।
इतिसञ्चिन्त्यमनसापुरैषबलदर्पितः ॥ 13 ॥
अनाधृष्यतमन्देवमपिदेवर्षिदानवैः ।
अनासाघैवपतितोभास्करोदयनेगिरौ ॥ 14 ॥
पतितस्यकपेरस्यहनुरेकाशिलातले ।
किञ्चिद्भिन्नादृढहनोर्हनूमानेषतेनवै ॥ 15 ॥
सत्यमागमयोगेनममैषविदितोहरिः ।
नास्यशक्यम्बलंरूपम्प्रभावोवाऽपिभाषितम् ॥ 16 ॥
एषआशंसतेलङ्कामेकोमर्दितुमोजसा ।
येवजाज्वल्यतेऽपौवैधूमकेतुस्तवाद्यवै ॥ 17 ॥
लङ्कायान्निहितश्चापिकथंविस्मरसेकपिम् ।
यश्चैषोऽनन्तरश्शूरश्श्यामःपद्मनिभेक्षणः ।
इक्ष्वाकूणामतिरथोलोकेविख्यातपौरुष ॥ 18 ॥
यस्मिन्नचलतेधर्मोयोधर्मन्नातिवर्तते ।
योब्राह्ममस्त्रंवेदांश्चवेदवेदविदांवरः ॥ 19 ॥
योभिन्द्याद्गगनम्बाणैःपर्वतांश्चापिदारयेत् ।
यस्यमृत्योरिवक्रोधश्शक्रस्येवपराक्रमः ॥ 20 ॥
यस्यभार्याजनस्थानात्सीताचापिहृतात्वया ।
सएषरामस्त्वांयोद्धुंराजन्समभिवर्तते ॥ 21 ॥
यस्यैषदक्षिणेपार्श्वेशुद्धजाम्बूनदप्रभः ।
विशालवक्षास्ताम्राक्षोनीलकुञ्जितमूर्धजः ॥ 22 ॥
एषोऽस्यलक्ष्मणोनामभ्राताप्राणसमःप्रियः ।
नयेयुद्धेचकुशलस्सर्वशस्त्रभृतंवरः ॥ 23 ॥
अमर्षीदुर्जयोजेताविक्रान्तोबुद्धिमान् बली ।
रामस्यदक्षिणोबाहुर्नित्यम्प्राणोबहिश्चरः ॥ 24 ॥
नह्येषराघवस्यार्थेजीवितम्परिरक्षति ।
एषैवाशंसतेयुद्धेनिहन्तुंसर्वराक्षसान् ॥ 25 ॥
यस्तुसव्यमसौपक्षंरामस्याश्रित्यतिष्ठति ।
रक्षोगणपरिक्षिप्तोराजाह्येषविभीषणः ॥ 26 ॥
श्रीमताराजराजेनलङ्कायामभिषेचितः ।
त्वामेवप्रतिसंरब्दोयुद्धायैषोऽभिवर्तते ॥ 27 ॥
यन्तुपस्यसितिष्ठन्तम्मध्येगिरिमिवाचलम् ।
सर्वशाखामृगेन्द्राणाम्भर्तारममितौजसम् ॥ 28 ॥
तेजयशसाबुद् ध्याज्ञानेनाभिजनेनच ।
यःकपीनतिबभ्राजहिमवानिवपर्वतान् ॥ 29 ॥
किष्किन्धांयस्समध्यास्तेगुहांसगहनद्रुमाम् ।
दुर्गाम्पर्वतदुर्गस्ताम्प्रधानैस्सहयूथपैः ॥ 30 ॥
यस्यैषाकाञ्चनीमालाशोभितेशतपुष्करा ।
कान्तादेवमनुष्याणांयस्यांलक्ष्मीप्रतिष्ठिता ॥ 31 ॥
एताञ्चमालान्ताराञ्चकपिराज्यञ्चशाश्वतम् ।
सुग्रीवोवालिनंहत्वारामेणप्रतिपादितः ॥ 32 ॥
शतंशतसहस्राणाङ्कोटिमाहुर्मनीषिणः ।
शतङ्कोटिसहस्राणांशङ्कुः इत्यभिधीयते ॥ 33 ॥
शतंशङ्कुसहस्राणाम्महाशङ्कुः इतिस्मृतः ॥ 34 ॥
महाशङ्कुसहस्राणांशतम्बृन्दमिहोच्यते ।
शतम्बृन्दसहस्राणाम्महावृन्दमितिस्मृतम् ॥ 35 ॥
महाबृन्दसहस्राणांशतम्पद्ममिहोच्यते ।
शतम्पद्मसहस्राणाम्महापद्ममितिस्मृतिम् ॥ 36 ॥
महापद्मसहस्राणांशतङ्खर्वमिहोच्यते ।
शतङ्खर्वसहस्राणाम्महाखर्वमिवोच्यते ॥ 37 ॥
महाखर्वसहस्राणां समुद्रमभिधीयते ।
शतं समुद्रसाहस्रमोघ इत्यभिधीयते ॥ 38 ॥
शतमोघसहस्राणां महौघ इति विश्रुतः ।
एवं कोटि सहस्रेण शन्कूनां च शतेन च ॥ 39 ॥
महाशङ्कुसहस्रेणतथाबृन्दशतेनच ।
महाबृन्दसहस्रेणतथापद्मशतेनच ॥ 40 ॥
हापद्मसहस्रेणतथाखर्वशतेनच ।
समुद्रेणचतेनैवमहौघेनतथैवच ॥ 41 ॥
एषकोटिमहौघेनसमुद्रसदृशेनच ।
विभीषणेनसचिवैःराक्षसैःपरिवारितः ॥ 42 ॥
सुग्रीवोवानरेन्द्रस्त्वांयुद्धार्थममवर्तते ।
महाबलवृतोनित्यम्महाबलपराक्रमः ॥ 43 ॥
इमाम्महाराजसमीक्ष्यवाहिनीमुपस्थिताम्प्रज्वलितग्रहोपमाम् ।
ततःप्रयत्नःपरमोविधीयतांयथाजयस्स्यान्नपरैःपराजयः ॥ 44 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टाविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭāviṃśassargaḥ |
sārāṇasyavacaśśrutvārāvaṇaṃrākṣasādhipam |
balamādiśyatatsarvaṃśukovākyamathābravīt || 1 ||
sthitānpaśyasiyānetānmattānivamahādvipān |
nyagrodhānivagāṅgeyān sālān haimavatāniva || 2 ||
eteduṣprasahārājanbalinaḥkāmarūpiṇaḥ |
daityadānavasaṅkāśāyuddhedevaparākramāḥ || 3 ||
eṣāṅkoṭisahasrāṇinavapañcacasaptaca |
tathāśaṅkhusahasrāṇitathābṛndaśatānica || 4 ||
etesugrīvasacivāḥkiṣkindhānilayāssadā |
harayodevagandharvairutpannāḥkāmarūpiṇaḥ || 5 ||
yautaupaśyasitiṣṭhantaukumāraudevarūpiṇau |
maindaścadvividaścobhautābhyānnāstisamoyudhi || 6 ||
brāhmaṇāsamamajñātāvamṛtaprāśināpubhau |
āśaṃseteyuthālaṅkāmetaumarditumojasā || 7 ||
yantupaśyasitiṣṭantamprabhinnamivakuñjaram |
yobalāt kṣobhayet kruddhassamudramapivānaraḥ || 8 ||
eṣo'bhigantālaṅkāyāvaidehyāstavacaprabhoḥ |
enampaśyapurādṛṣṭaṃvānarampunarāgatam || 9 ||
jyeṣṭhaḥ kesariṇaḥ putro vāta ātmaja iti śrutaḥ |
hanūmān iti vikhyāto langhito yena sāgaraḥ || 10 ||
kāmarūpīhariśreṣṭobalarūpasamanvitaḥ |
anivāryagatiścaivayathāsatatagaḥprabhuḥ || 11 ||
udyantabhāskarandṛṣṭavābālaḥkilapipāsitaḥ |
triyojanasahasrantuadhvānamavatīryahi || 12 ||
ādityamāhariṣyāminamekṣutpratiyāsyati |
itisañcintyamanasāpuraiṣabaladarpitaḥ || 13 ||
anādhṛṣyatamandevamapidevarṣidānavaiḥ |
anāsāghaivapatitobhāskarodayanegirau || 14 ||
patitasyakaperasyahanurekāśilātale |
kiñcidbhinnādṛḍhahanorhanūmāneṣatenavai || 15 ||
satyamāgamayogenamamaiṣaviditohariḥ |
nāsyaśakyambalaṃrūpamprabhāvovā'pibhāṣitam || 16 ||
eṣaāśaṃsatelaṅkāmekomarditumojasā |
yevajājvalyate'pauvaidhūmaketustavādyavai || 17 ||
laṅkāyānnihitaścāpikathaṃvismarasekapim |
yaścaiṣo'nantaraśśūraśśyāmaḥpadmanibhekṣaṇaḥ |
ikṣvākūṇāmatiratholokevikhyātapauruṣa || 18 ||
yasminnacalatedharmoyodharmannātivartate |
yobrāhmamastraṃvedāṃścavedavedavidāṃvaraḥ || 19 ||
yobhindyādgaganambāṇaiḥparvatāṃścāpidārayet |
yasyamṛtyorivakrodhaśśakrasyevaparākramaḥ || 20 ||
yasyabhāryājanasthānātsītācāpihṛtātvayā |
saeṣarāmastvāṃyoddhuṃrājansamabhivartate || 21 ||
yasyaiṣadakṣiṇepārśveśuddhajāmbūnadaprabhaḥ |
viśālavakṣāstāmrākṣonīlakuñjitamūrdhajaḥ || 22 ||
eṣo'syalakṣmaṇonāmabhrātāprāṇasamaḥpriyaḥ |
nayeyuddhecakuśalassarvaśastrabhṛtaṃvaraḥ || 23 ||
amarṣīdurjayojetāvikrāntobuddhimān balī |
rāmasyadakṣiṇobāhurnityamprāṇobahiścaraḥ || 24 ||
nahyeṣarāghavasyārthejīvitamparirakṣati |
eṣaivāśaṃsateyuddhenihantuṃsarvarākṣasān || 25 ||
yastusavyamasaupakṣaṃrāmasyāśrityatiṣṭhati |
rakṣogaṇaparikṣiptorājāhyeṣavibhīṣaṇaḥ || 26 ||
śrīmatārājarājenalaṅkāyāmabhiṣecitaḥ |
tvāmevapratisaṃrabdoyuddhāyaiṣo'bhivartate || 27 ||
yantupasyasitiṣṭhantammadhyegirimivācalam |
sarvaśākhāmṛgendrāṇāmbhartāramamitaujasam || 28 ||
tejayaśasābud dhyājñānenābhijanenaca |
yaḥkapīnatibabhrājahimavānivaparvatān || 29 ||
kiṣkindhāṃyassamadhyāsteguhāṃsagahanadrumām |
durgāmparvatadurgastāmpradhānaissahayūthapaiḥ || 30 ||
yasyaiṣākāñcanīmālāśobhiteśatapuṣkarā |
kāntādevamanuṣyāṇāṃyasyāṃlakṣmīpratiṣṭhitā || 31 ||
etāñcamālāntārāñcakapirājyañcaśāśvatam |
sugrīvovālinaṃhatvārāmeṇapratipāditaḥ || 32 ||
śataṃśatasahasrāṇāṅkoṭimāhurmanīṣiṇaḥ |
śataṅkoṭisahasrāṇāṃśaṅkuḥ ityabhidhīyate || 33 ||
śataṃśaṅkusahasrāṇāmmahāśaṅkuḥ itismṛtaḥ || 34 ||
mahāśaṅkusahasrāṇāṃśatambṛndamihocyate |
śatambṛndasahasrāṇāmmahāvṛndamitismṛtam || 35 ||
mahābṛndasahasrāṇāṃśatampadmamihocyate |
śatampadmasahasrāṇāmmahāpadmamitismṛtim || 36 ||
mahāpadmasahasrāṇāṃśataṅkharvamihocyate |
śataṅkharvasahasrāṇāmmahākharvamivocyate || 37 ||
mahākharvasahasrāṇāṃ samudramabhidhīyate |
śataṃ samudrasāhasramogha ityabhidhīyate || 38 ||
śatamoghasahasrāṇāṃ mahaugha iti viśrutaḥ |
evaṃ koṭi sahasreṇa śankūnāṃ ca śatena ca || 39 ||
mahāśaṅkusahasreṇatathābṛndaśatenaca |
mahābṛndasahasreṇatathāpadmaśatenaca || 40 ||
hāpadmasahasreṇatathākharvaśatenaca |
samudreṇacatenaivamahaughenatathaivaca || 41 ||
eṣakoṭimahaughenasamudrasadṛśenaca |
vibhīṣaṇenasacivaiḥrākṣasaiḥparivāritaḥ || 42 ||
sugrīvovānarendrastvāṃyuddhārthamamavartate |
mahābalavṛtonityammahābalaparākramaḥ || 43 ||
imāmmahārājasamīkṣyavāhinīmupasthitāmprajvalitagrahopamām |
tataḥprayatnaḥparamovidhīyatāṃyathājayassyānnaparaiḥparājayaḥ || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭāviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.