6.51 யுத்தகாண்ட - ஏகபஞ்சாஶ ஸர்கஃ

6.51 Yuddhakanda - Ekapanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத ஏகபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ।
தேஷாம்ஸுதுமுலம்ஶப்தம்வாநராணாந்தரஸ்விநாம் ।
நர்ததாம்ராக்ஷஸைஸ்ஸார்தந்ததாஶுஶ்ராவராவணஃ ॥ 1 ॥
ஸ்நிக்தகம்பீரநிர்கோஷம்ஶ்ருத்வாஸநிநதம்ப்ரு'ஶம் ।
ஸசிவாநாந்ததஸ்தேஷாம்மத்யேவசநமப்ரவீத் ॥ 2 ॥
யதாऽஸௌஸம்ப்ரஹ்ரு'ஷ்டாநாம்வாநராணாம்ஸமுத்திதஃ ।
பஹூநாம்ஸுமஹாந்நாதோமேகநாமிவகர்ஜிதாம் ॥ 3 ॥
வ்யக்தம்ஸுமஹதீப்ரீதிரேதேஷாந்நாத்ரஸம்ஶயஃ ।
ததாஹிவிபுலைர்நாதைஶ்சுக்ஷுபேவருணாலயஃ ॥ 4 ॥
தௌதுபத்தௌஶரைஸ்தீக்ஷ்ணைர்ப்ராதரௌராமலக்ஷ்மணௌ ।
அயஞ்சஸுமஹாந்நாதஶங்காஞ்ஜநயதீவமே ॥ 5 ॥
ஏதத்துவசநஞ்சோக்த்வாமந்த்ரிணோராக்ஷஸேஶ்வரஃ ।
உவாசநைர்ரு'தாம்ஸ்தத்ரஸமீபபரிவர்திநஃ ॥ 6 ॥
ஜ்ஞாயதாந்தூர்ணமேதேஷாம்ஸர்வேஷாஞ்சவநசாரிணாம் ।
ஶோககாலேஸமுத்பந்நஹர்ஷகாரணமுத்திதம் ॥ 7 ॥
ததோக்தாஸ்தேநஸம்ப்ராந்தாஃப்ராகாரமதிருஹ்யச ।
தத்ரு'ஶுஃபாலிதாம்ஸேநாம்ஸுக்ரீவேணமஹாத்மநா ॥ 8 ॥
தௌசமுக்தௌஸுகோரேணஶரபந்தேநராகவௌ ।
ஸமுத்திதௌமஹாபாகௌவிஷேதுஃப்ரேக்ஷ்யராக்ஷஸாஃ ॥ 9 ॥
ஸந்த்ரஸ்தஹ்ரு'தயாஃஸர்வேப்ராகாராத் வருஹ்யதே ।
விஷண்ணவதநாகோராராக்ஷஸேந்த்ரமுபஸ்திதா ॥ 10 ॥
ததப்ரியந்தீநமுகாராவணஸ்யநிஶாசராஃ ।
க்ரு'த்ஸ்நந்நிவேதயாமாஸுர்யதாவத்வாக்யகோவிதாஃ ॥ 11 ॥
யௌதாவிந்த்ரஜிதாயுத்தேப்ராதரௌராமலக்ஷ்மணௌ ।
நிபத்தௌஶரபந்தேநநிஷ்ப்ரகம்பபுஜௌக்ரு'தௌ ॥ 12 ॥
விமுக்தௌஶரபந்தேநத்ரு'ஶ்யேதேதௌரணாஜிரே ।
பாஶாநிவகஜௌசித்வாகஜேந்த்ரஸமவிக்ரமௌ ॥ 13 ॥
தச்ச்ருத்வாவசநந்தேஷாம்ராக்ஷஸேந்த்ரோமஹாபலஃ ।
சிந்தாரோஷஸமாக்ராந்தோவிஷண்ணவதநோऽபவத் ॥ 14 ॥
கோரைர்தத்தவரைர்பத்தௌஶரைராஶீவிஷோபமைஃ ।
அமோகைஸ்ஸூர்யஸங்காஶைஃப்ரமத்யேந்த்ரஜிதாயுதி ॥ 15 ॥
ததஸ்த்ரபந்தமாஸாத்யயதிமுக்தௌரிபூமம ।
ஸம்ஶயஸ்தமிதம்ஸர்வமநுபஶ்யாம்யஹம்பலம் ॥ 16 ॥
நிஷ்பலாஃகலுஸம்வ்ரு'த்தாஶ்ஶராஃவாஸுகிதேஜஸஃ ।
அதத்தம்யைஸ்துஸங்க்ராமேரிபூணாஞ்ஜீவிதம்மம ॥ 17 ॥
ஏவமுக்த்வாதுஸங்க்ருத்தோநிஶ்ஶ்வஸந்நுரகோயதா ।
அப்ரவீத்ரக்ஷஸாம்மத்யேதூம்ராக்ஷந்நாமராக்ஷஸம் ॥ 18 ॥
பலேநமஹதாயுக்தோராக்ஷஸைர்பீமவிக்ரமஃ ।
த்வம்வதாயாபிநிர்யாஹிராமஸ்யஸஹவாநரைஃ ॥ 19 ॥
ஏவமுக்தஸ்துதூம்ராக்ஷோராக்ஷஸேந்த்ரேணதீமதா ।
க்ரு'த்வாப்ரணாமம்ஸம்ஹ்ரு'ஷ்டோநிர்ஜகாமந்ரு'பாலயத் ॥ 20 ॥
அபிநிஷ்க்ரம்யததத்வாரம்பலாத்யக்ஷமுவாசஹ ।
த்வரயஸ்வபலந்தூர்ணங்கிஞ்சிரேணயுயுத்ஸதஃ ॥ 21 ॥
தூம்ராக்ஷவசநம்ஶ்ருத்வாபலாத்யக்ஷோபலாநுகஃ ।
பலமுத்யோஜயாமாஸராவணஸ்யாஜ்ஞயாத்ருதம் ॥ 22 ॥
தேபத்தகண்டாபலிநோகோரரூபாநிஶாசராஃ ।
விகர்ஜமாநாஸ்ஸம்ஹ்ரு'ஷ்டாதூம்ராக்ஷம்பர்யவாரயந் ॥ 23 ॥
விவிதாயுதஹஸ்தாஶ்சஶூலமுத்கரபாணயஃ ।
கதாபிஃபட்டஸைர்தண்டைராயஸைர்முஸலைர்ப்ரு'ஶம் ॥ 24 ॥
பரிகைர்பிண்டிவாலைஶ்சபல்லைப்ராஸைஃ பரஶ்வதைஃ ।
நிர்யயூராக்ஷஸாதிப்யோநர்தந்தோஜலதாயதா ॥ 25 ॥
ரதைஃகவசிநஸ்த்வந்யேத்வஜைஶ்சஸமலங்க்ரு'தைஃ ।
ஸுவர்ணஜாலவிஹிதைஃகரைஶ்சவிவிதாநநைஃ ॥ 26 ॥
ஹயைஃபரமஶீக்ரைஶ்சகஜைஶ்சைவமதோத்கடைஃ ।
நிர்யயுர்நைர்ரு'தவ்யாக்ராவ்யாக்ராஇவதுராஸதாஃ ॥ 27 ॥
வ்ரு'கஸிம்ஹமுகைர்யுக்தங்கரைஃகநகபூஷணைஃ ।
ஆருரோஹரதந்திவ்யந்தூம்ராக்ஷஃகரநிஸ்ஸ்வநஃ ॥ 28 ॥
ஸநிர்யாதோமஹாவீர்யோதூம்ராக்ஷோராக்ஷஸைர்வ்ரு'தஃ ।
ப்ரஹஸந்பஶ்சிமத்வாரம்ஹநுமாந்யத்ரயூதபஃ ॥ 29 ॥
ரதப்ரவரமாஸ்தாயகரயுக்தங்கரஸ்வநம் ।
ப்ரயாந்தந்துமஹாகோரம்ராக்ஷஸம்பீமதர்ஶநம் ॥ 30 ॥
அந்தரிக்ஷகதாஃகோராஶகுநாஃப்ரத்யஷேதயந் ।
ரதஶீர்ஷேமஹாந்பீமோக்ரு'த்ரஶ்சநிபபாதஹ ॥ 31 ॥
த்வஜாக்ரேக்ரதிதாஶ்சைவநிபேதுஃகுணபாஶநாஃ ।
ருதிரார்த்ரோமஹாந் ஶ்வேதஃகபந்தஃபதிதோபுவி ॥ 32 ॥
விஸ்வரஞ்சோத்ஸ்ரு'ஜந்நாதந்தூம்ராக்ஷஸ்யஸமீபதஃ ।
வவர்ஷருதிரந்தேவஸ்ஸஞ்சசாலசமேதிநீ ॥ 33 ॥
ப்ரதிலோமம்வநௌவாயுர்நிர்காதஸமநிஸ்வநஃ ।
திமிரௌகவ்ரு'தாஸ்தத்ரதிஶஶ்சநசகாஶிரே ॥ 34 ॥
ஸதூத்பாதாம்ஸ்ததாத்ரு'ஷ்டவாராக்ஷஸாநாம்பயாவஹாந் ।
ப்ராதுர்பூதாந்ஸுகோராம்ஶ்சதூம்ராக்ஷோவ்யதிதோऽபவத் ॥ 35 ॥
முமுஹூராக்ஷஸாஃஸர்வேதூம்ராக்ஷஸ்யபுரஸ்ஸராஃ ।
ததஃஸுபீமோபஹுபிர்நிஶாசரைர்வ்ரு'தோऽபிநிஷ்க்ரம்யரணோத்ஸுகோபலீ ।
ததர்ஶதாம்ராகவபாஹுபாலிதாம்மஹௌககல்பாம்பஹுவாநரீஞ்சமூம் ॥ 36 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஏகபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekapañcāśassargaḥ |
teṣāṃsutumulaṃśabdaṃvānarāṇāntarasvinām |
nardatāṃrākṣasaissārdhantadāśuśrāvarāvaṇaḥ || 1 ||
snigdhagambhīranirghoṣaṃśrutvāsaninadambhṛśam |
sacivānāntatasteṣāmmadhyevacanamabravīt || 2 ||
yathā'sausamprahṛṣṭānāṃvānarāṇāṃsamutthitaḥ |
bahūnāṃsumahānnādomeghanāmivagarjitām || 3 ||
vyaktaṃsumahatīprītireteṣānnātrasaṃśayaḥ |
tathāhivipulairnādaiścukṣubhevaruṇālayaḥ || 4 ||
tautubaddhauśaraistīkṣṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau |
ayañcasumahānnādaśaṅkāñjanayatīvame || 5 ||
etattuvacanañcoktvāmantriṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācanairṛtāṃstatrasamīpaparivartinaḥ || 6 ||
jñāyatāntūrṇameteṣāṃsarveṣāñcavanacāriṇām |
śokakālesamutpannaharṣakāraṇamutthitam || 7 ||
tathoktāstenasambhrāntāḥprākāramadhiruhyaca |
dadṛśuḥpālitāṃsenāṃsugrīveṇamahātmanā || 8 ||
taucamuktausughoreṇaśarabandhenarāghavau |
samutthitaumahābhāgauviṣeduḥprekṣyarākṣasāḥ || 9 ||
santrastahṛdayāḥsarveprākārāt varuhyate |
viṣaṇṇavadanāghorārākṣasendramupasthitā || 10 ||
tadapriyandīnamukhārāvaṇasyaniśācarāḥ |
kṛtsnannivedayāmāsuryathāvadvākyakovidāḥ || 11 ||
yautāvindrajitāyuddhebhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nibaddhauśarabandhenaniṣprakampabhujaukṛtau || 12 ||
vimuktauśarabandhenadṛśyetetauraṇājire |
pāśānivagajauchitvāgajendrasamavikramau || 13 ||
tacchrutvāvacananteṣāṃrākṣasendromahābalaḥ |
cintāroṣasamākrāntoviṣaṇṇavadano'bhavat || 14 ||
ghorairdattavarairbhaddhauśarairāśīviṣopamaiḥ |
amoghaissūryasaṅkāśaiḥpramathyendrajitāyudhi || 15 ||
tadastrabandhamāsādyayadimuktauripūmama |
saṃśayasthamidaṃsarvamanupaśyāmyahambalam || 16 ||
niṣphalāḥkhalusamvṛttāśśarāḥvāsukitejasaḥ |
adattaṃyaistusaṅgrāmeripūṇāñjīvitammama || 17 ||
evamuktvātusaṅkruddhoniśśvasannuragoyathā |
abravīdrakṣasāmmadhyedhūmrākṣannāmarākṣasam || 18 ||
balenamahatāyuktorākṣasairbhīmavikramaḥ |
tvaṃvadhāyābhiniryāhirāmasyasahavānaraiḥ || 19 ||
evamuktastudhūmrākṣorākṣasendreṇadhīmatā |
kṛtvāpraṇāmaṃsamhṛṣṭonirjagāmanṛpālayat || 20 ||
abhiniṣkramyatadadvārambalādhyakṣamuvācaha |
tvarayasvabalantūrṇaṅkiñcireṇayuyutsataḥ || 21 ||
dhūmrākṣavacanaṃśrutvābalādhyakṣobalānugaḥ |
balamudyojayāmāsarāvaṇasyājñayādrutam || 22 ||
tebaddhaghaṇṭābalinoghorarūpāniśācarāḥ |
vigarjamānāssamhṛṣṭādhūmrākṣamparyavārayan || 23 ||
vividhāyudhahastāścaśūlamudgarapāṇayaḥ |
gadābhiḥpaṭṭasairdaṇḍairāyasairmusalairbhṛśam || 24 ||
parighairbhiṇḍivālaiścabhallaiprāsaiḥ paraśvathaiḥ |
niryayūrākṣasādibhyonardhantojaladāyathā || 25 ||
rathaiḥkavacinastvanyedhvajaiścasamalaṅkṛtaiḥ |
suvarṇajālavihitaiḥkharaiścavividhānanaiḥ || 26 ||
hayaiḥparamaśīghraiścagajaiścaivamadotkaṭaiḥ |
niryayurnairṛtavyāghrāvyāghrāivadurāsadāḥ || 27 ||
vṛkasiṃhamukhairyuktaṅkharaiḥkanakabhūṣaṇaiḥ |
āruroharathandivyandhūmrākṣaḥkharanissvanaḥ || 28 ||
saniryātomahāvīryodhūmrākṣorākṣasairvṛtaḥ |
prahasanpaścimadvāraṃhanumānyatrayūthapaḥ || 29 ||
rathapravaramāsthāyakharayuktaṅkharasvanam |
prayāntantumahāghoraṃrākṣasambhīmadarśanam || 30 ||
antarikṣagatāḥghorāśakunāḥpratyaṣedhayan |
rathaśīrṣemahānbhīmogṛdhraścanipapātaha || 31 ||
dhvajāgregrathitāścaivanipetuḥkuṇapāśanāḥ |
rudhirārdromahān śvetaḥkabandhaḥpatitobhuvi || 32 ||
visvarañcotsṛjannādandhūmrākṣasyasamīpataḥ |
vavarṣarudhirandevassañcacālacamedinī || 33 ||
pratilomaṃvanauvāyurnirghātasamanisvanaḥ |
timiraughavṛtāstatradiśaścanacakāśire || 34 ||
satūtpātāṃstadādṛṣṭavārākṣasānāmbhayāvahān |
prādurbhūtānsughorāṃścadhūmrākṣovyathito'bhavat || 35 ||
mumuhūrākṣasāḥsarvedhūmrākṣasyapurassarāḥ |
tataḥsubhīmobahubhirniśācarairvṛto'bhiniṣkramyaraṇotsukobalī |
dadarśatāṃrāghavabāhupālitāmmahaughakalpāmbahuvānarīñcamūm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकपञ्चाशस्सर्गः ।
तेषांसुतुमुलंशब्दंवानराणान्तरस्विनाम् ।
नर्दतांराक्षसैस्सार्धन्तदाशुश्रावरावणः ॥ 1 ॥
स्निग्धगम्भीरनिर्घोषंश्रुत्वासनिनदम्भृशम् ।
सचिवानान्ततस्तेषाम्मध्येवचनमब्रवीत् ॥ 2 ॥
यथाऽसौसम्प्रहृष्टानांवानराणांसमुत्थितः ।
बहूनांसुमहान्नादोमेघनामिवगर्जिताम् ॥ 3 ॥
व्यक्तंसुमहतीप्रीतिरेतेषान्नात्रसंशयः ।
तथाहिविपुलैर्नादैश्चुक्षुभेवरुणालयः ॥ 4 ॥
तौतुबद्धौशरैस्तीक्ष्णैर्भ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
अयञ्चसुमहान्नादशङ्काञ्जनयतीवमे ॥ 5 ॥
एतत्तुवचनञ्चोक्त्वामन्त्रिणोराक्षसेश्वरः ।
उवाचनैरृतांस्तत्रसमीपपरिवर्तिनः ॥ 6 ॥
ज्ञायतान्तूर्णमेतेषांसर्वेषाञ्चवनचारिणाम् ।
शोककालेसमुत्पन्नहर्षकारणमुत्थितम् ॥ 7 ॥
तथोक्तास्तेनसम्भ्रान्ताःप्राकारमधिरुह्यच ।
ददृशुःपालितांसेनांसुग्रीवेणमहात्मना ॥ 8 ॥
तौचमुक्तौसुघोरेणशरबन्धेनराघवौ ।
समुत्थितौमहाभागौविषेदुःप्रेक्ष्यराक्षसाः ॥ 9 ॥
सन्त्रस्तहृदयाःसर्वेप्राकारात् वरुह्यते ।
विषण्णवदनाघोराराक्षसेन्द्रमुपस्थिता ॥ 10 ॥
तदप्रियन्दीनमुखारावणस्यनिशाचराः ।
कृत्स्नन्निवेदयामासुर्यथावद्वाक्यकोविदाः ॥ 11 ॥
यौताविन्द्रजितायुद्धेभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
निबद्धौशरबन्धेननिष्प्रकम्पभुजौकृतौ ॥ 12 ॥
विमुक्तौशरबन्धेनदृश्येतेतौरणाजिरे ।
पाशानिवगजौछित्वागजेन्द्रसमविक्रमौ ॥ 13 ॥
तच्छ्रुत्वावचनन्तेषांराक्षसेन्द्रोमहाबलः ।
चिन्तारोषसमाक्रान्तोविषण्णवदनोऽभवत् ॥ 14 ॥
घोरैर्दत्तवरैर्भद्धौशरैराशीविषोपमैः ।
अमोघैस्सूर्यसङ्काशैःप्रमथ्येन्द्रजितायुधि ॥ 15 ॥
तदस्त्रबन्धमासाद्ययदिमुक्तौरिपूमम ।
संशयस्थमिदंसर्वमनुपश्याम्यहम्बलम् ॥ 16 ॥
निष्फलाःखलुसम्वृत्ताश्शराःवासुकितेजसः ।
अदत्तंयैस्तुसङ्ग्रामेरिपूणाञ्जीवितम्मम ॥ 17 ॥
एवमुक्त्वातुसङ्क्रुद्धोनिश्श्वसन्नुरगोयथा ।
अब्रवीद्रक्षसाम्मध्येधूम्राक्षन्नामराक्षसम् ॥ 18 ॥
बलेनमहतायुक्तोराक्षसैर्भीमविक्रमः ।
त्वंवधायाभिनिर्याहिरामस्यसहवानरैः ॥ 19 ॥
एवमुक्तस्तुधूम्राक्षोराक्षसेन्द्रेणधीमता ।
कृत्वाप्रणामंसम्हृष्टोनिर्जगामनृपालयत् ॥ 20 ॥
अभिनिष्क्रम्यतदद्वारम्बलाध्यक्षमुवाचह ।
त्वरयस्वबलन्तूर्णङ्किञ्चिरेणयुयुत्सतः ॥ 21 ॥
धूम्राक्षवचनंश्रुत्वाबलाध्यक्षोबलानुगः ।
बलमुद्योजयामासरावणस्याज्ञयाद्रुतम् ॥ 22 ॥
तेबद्धघण्टाबलिनोघोररूपानिशाचराः ।
विगर्जमानास्सम्हृष्टाधूम्राक्षम्पर्यवारयन् ॥ 23 ॥
विविधायुधहस्ताश्चशूलमुद्गरपाणयः ।
गदाभिःपट्टसैर्दण्डैरायसैर्मुसलैर्भृशम् ॥ 24 ॥
परिघैर्भिण्डिवालैश्चभल्लैप्रासैः परश्वथैः ।
निर्ययूराक्षसादिभ्योनर्धन्तोजलदायथा ॥ 25 ॥
रथैःकवचिनस्त्वन्येध्वजैश्चसमलङ्कृतैः ।
सुवर्णजालविहितैःखरैश्चविविधाननैः ॥ 26 ॥
हयैःपरमशीघ्रैश्चगजैश्चैवमदोत्कटैः ।
निर्ययुर्नैरृतव्याघ्राव्याघ्राइवदुरासदाः ॥ 27 ॥
वृकसिंहमुखैर्युक्तङ्खरैःकनकभूषणैः ।
आरुरोहरथन्दिव्यन्धूम्राक्षःखरनिस्स्वनः ॥ 28 ॥
सनिर्यातोमहावीर्योधूम्राक्षोराक्षसैर्वृतः ।
प्रहसन्पश्चिमद्वारंहनुमान्यत्रयूथपः ॥ 29 ॥
रथप्रवरमास्थायखरयुक्तङ्खरस्वनम् ।
प्रयान्तन्तुमहाघोरंराक्षसम्भीमदर्शनम् ॥ 30 ॥
अन्तरिक्षगताःघोराशकुनाःप्रत्यषेधयन् ।
रथशीर्षेमहान्भीमोगृध्रश्चनिपपातह ॥ 31 ॥
ध्वजाग्रेग्रथिताश्चैवनिपेतुःकुणपाशनाः ।
रुधिरार्द्रोमहान् श्वेतःकबन्धःपतितोभुवि ॥ 32 ॥
विस्वरञ्चोत्सृजन्नादन्धूम्राक्षस्यसमीपतः ।
ववर्षरुधिरन्देवस्सञ्चचालचमेदिनी ॥ 33 ॥
प्रतिलोमंवनौवायुर्निर्घातसमनिस्वनः ।
तिमिरौघवृतास्तत्रदिशश्चनचकाशिरे ॥ 34 ॥
सतूत्पातांस्तदादृष्टवाराक्षसानाम्भयावहान् ।
प्रादुर्भूतान्सुघोरांश्चधूम्राक्षोव्यथितोऽभवत् ॥ 35 ॥
मुमुहूराक्षसाःसर्वेधूम्राक्षस्यपुरस्सराः ।
ततःसुभीमोबहुभिर्निशाचरैर्वृतोऽभिनिष्क्रम्यरणोत्सुकोबली ।
ददर्शतांराघवबाहुपालिताम्महौघकल्पाम्बहुवानरीञ्चमूम् ॥ 36 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekapañcāśassargaḥ |
teṣāṃsutumulaṃśabdaṃvānarāṇāntarasvinām |
nardatāṃrākṣasaissārdhantadāśuśrāvarāvaṇaḥ || 1 ||
snigdhagambhīranirghoṣaṃśrutvāsaninadambhṛśam |
sacivānāntatasteṣāmmadhyevacanamabravīt || 2 ||
yathā'sausamprahṛṣṭānāṃvānarāṇāṃsamutthitaḥ |
bahūnāṃsumahānnādomeghanāmivagarjitām || 3 ||
vyaktaṃsumahatīprītireteṣānnātrasaṃśayaḥ |
tathāhivipulairnādaiścukṣubhevaruṇālayaḥ || 4 ||
tautubaddhauśaraistīkṣṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau |
ayañcasumahānnādaśaṅkāñjanayatīvame || 5 ||
etattuvacanañcoktvāmantriṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācanairṛtāṃstatrasamīpaparivartinaḥ || 6 ||
jñāyatāntūrṇameteṣāṃsarveṣāñcavanacāriṇām |
śokakālesamutpannaharṣakāraṇamutthitam || 7 ||
tathoktāstenasambhrāntāḥprākāramadhiruhyaca |
dadṛśuḥpālitāṃsenāṃsugrīveṇamahātmanā || 8 ||
taucamuktausughoreṇaśarabandhenarāghavau |
samutthitaumahābhāgauviṣeduḥprekṣyarākṣasāḥ || 9 ||
santrastahṛdayāḥsarveprākārāt varuhyate |
viṣaṇṇavadanāghorārākṣasendramupasthitā || 10 ||
tadapriyandīnamukhārāvaṇasyaniśācarāḥ |
kṛtsnannivedayāmāsuryathāvadvākyakovidāḥ || 11 ||
yautāvindrajitāyuddhebhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nibaddhauśarabandhenaniṣprakampabhujaukṛtau || 12 ||
vimuktauśarabandhenadṛśyetetauraṇājire |
pāśānivagajauchitvāgajendrasamavikramau || 13 ||
tacchrutvāvacananteṣāṃrākṣasendromahābalaḥ |
cintāroṣasamākrāntoviṣaṇṇavadano'bhavat || 14 ||
ghorairdattavarairbhaddhauśarairāśīviṣopamaiḥ |
amoghaissūryasaṅkāśaiḥpramathyendrajitāyudhi || 15 ||
tadastrabandhamāsādyayadimuktauripūmama |
saṃśayasthamidaṃsarvamanupaśyāmyahambalam || 16 ||
niṣphalāḥkhalusamvṛttāśśarāḥvāsukitejasaḥ |
adattaṃyaistusaṅgrāmeripūṇāñjīvitammama || 17 ||
evamuktvātusaṅkruddhoniśśvasannuragoyathā |
abravīdrakṣasāmmadhyedhūmrākṣannāmarākṣasam || 18 ||
balenamahatāyuktorākṣasairbhīmavikramaḥ |
tvaṃvadhāyābhiniryāhirāmasyasahavānaraiḥ || 19 ||
evamuktastudhūmrākṣorākṣasendreṇadhīmatā |
kṛtvāpraṇāmaṃsamhṛṣṭonirjagāmanṛpālayat || 20 ||
abhiniṣkramyatadadvārambalādhyakṣamuvācaha |
tvarayasvabalantūrṇaṅkiñcireṇayuyutsataḥ || 21 ||
dhūmrākṣavacanaṃśrutvābalādhyakṣobalānugaḥ |
balamudyojayāmāsarāvaṇasyājñayādrutam || 22 ||
tebaddhaghaṇṭābalinoghorarūpāniśācarāḥ |
vigarjamānāssamhṛṣṭādhūmrākṣamparyavārayan || 23 ||
vividhāyudhahastāścaśūlamudgarapāṇayaḥ |
gadābhiḥpaṭṭasairdaṇḍairāyasairmusalairbhṛśam || 24 ||
parighairbhiṇḍivālaiścabhallaiprāsaiḥ paraśvathaiḥ |
niryayūrākṣasādibhyonardhantojaladāyathā || 25 ||
rathaiḥkavacinastvanyedhvajaiścasamalaṅkṛtaiḥ |
suvarṇajālavihitaiḥkharaiścavividhānanaiḥ || 26 ||
hayaiḥparamaśīghraiścagajaiścaivamadotkaṭaiḥ |
niryayurnairṛtavyāghrāvyāghrāivadurāsadāḥ || 27 ||
vṛkasiṃhamukhairyuktaṅkharaiḥkanakabhūṣaṇaiḥ |
āruroharathandivyandhūmrākṣaḥkharanissvanaḥ || 28 ||
saniryātomahāvīryodhūmrākṣorākṣasairvṛtaḥ |
prahasanpaścimadvāraṃhanumānyatrayūthapaḥ || 29 ||
rathapravaramāsthāyakharayuktaṅkharasvanam |
prayāntantumahāghoraṃrākṣasambhīmadarśanam || 30 ||
antarikṣagatāḥghorāśakunāḥpratyaṣedhayan |
rathaśīrṣemahānbhīmogṛdhraścanipapātaha || 31 ||
dhvajāgregrathitāścaivanipetuḥkuṇapāśanāḥ |
rudhirārdromahān śvetaḥkabandhaḥpatitobhuvi || 32 ||
visvarañcotsṛjannādandhūmrākṣasyasamīpataḥ |
vavarṣarudhirandevassañcacālacamedinī || 33 ||
pratilomaṃvanauvāyurnirghātasamanisvanaḥ |
timiraughavṛtāstatradiśaścanacakāśire || 34 ||
satūtpātāṃstadādṛṣṭavārākṣasānāmbhayāvahān |
prādurbhūtānsughorāṃścadhūmrākṣovyathito'bhavat || 35 ||
mumuhūrākṣasāḥsarvedhūmrākṣasyapurassarāḥ |
tataḥsubhīmobahubhirniśācarairvṛto'bhiniṣkramyaraṇotsukobalī |
dadarśatāṃrāghavabāhupālitāmmahaughakalpāmbahuvānarīñcamūm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in