ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத ப்ரதமஸ்ஸர்கஃ ।
ஶ்ருத்வா ஹநுமதோ வாக்யம் யதாவதபிபாஷிதம் ।
ராமஃ ப்ரீதிஸமாயுக்தோ வாக்யமுத்தரமப்ரவீத் ॥ 1 ॥
க்ரு'தம் ஹநுமதா கார்யம் ஸுமஹத்புவி துர்லபம் ।
மநஸாபி யதந்யேந ந ஶக்யம் தரணீதலே ॥ 2 ॥
ந ஹி தம் பரிபஶ்யாமி யஸ்தரேத மஹார்ணவம் ।
அந்யத்ர கருடாத்வாயோரந்யத்ர ச ஹநூமதஃ ॥ 3 ॥
தேவதாநவயக்ஷாணாம் கந்தர்வோரகரக்ஷஸாம் ।
அப்ரத்ரு'ஷ்யாம் புரீம் லங்காம் ராவணேந ஸுரக்ஷிதாம் ।
ப்ரவஷ்ட ஸ்ஸத்த்வமாஶ்ரித்யஶ்வஸந்கோ நாம நிஷ்க்ரமேத் ॥ 4 ॥
கோ விஶேத்ஸுதுராதர்ஷாம் ராக்ஷஸைஶ்ச ஸுரக்ஷிதாம் ।
யோ வீர்யபலஸம்பந்நோ ந ஸமஸ்யாத்தநூமதஃ ॥ 5 ॥
ப்ரு'த்யகார்யம் ஹநுமதா ஸுக்ரீவஸ்ய க்ரு'தம்மஹத் ।
ஸ்வயம் விதாய ஸ்வபலம் ஸத்ரு'ஶம் விக்ரமஸ்ய ச ॥ 6 ॥
யோ ஹி ப்ரு'த்யோ நியுக்தஸ்ஸந்பர்த்ரா கர்மணி துஷ்கரே ।
குர்யாத்ததநுராகேண தமாஹுஃ புருஷோத்தமம் ॥ 7 ॥
நியுக்தோயஃ பரம் கார்யம் ந குர்யாந்ந்ரு'பதேஃ ப்ரியம் ।
ப்ரு'த்யோऽப்ரு'த்யஸ்ஸமர்தோऽபி தமாஹுர்மத்யமம் நரம் ॥ 8 ॥
நியுக்தோ ந்ரு'பதேஃ கார்யம் ந குர்யாத்யஸ்ஸமாஹிதஃ ।
ப்ரு'த்யோ யுக்தஸ்ஸமர்தஶ்ச தமாஹுஃ புருஷாதமம் ॥ 9 ॥
தந்நியோகே நியுக்தேந க்ரு'தம் க்ரு'த்யம் ஹநூமதா ।
ந சாத்மா லகுதாம் நீதஸ்ஸுக்ரீவஶ்சாபி தோஷிதஃ ॥ 10 ॥
அஹம் ச ரகுவம்ஶஶ்ச லக்ஷ்மணஶ்ச மஹாபலஃ ।
வைதேஹ்யா தர்ஶநேநாத்ய தர்மதஃ பரிரக்ஷிதாஃ ॥ 11 ॥
இதம் து மம தீநஸ்ய மநோ பூயஃ ப்ரகர்ஷதி ।
யதிஹாஸ்ய ப்ரியாக்யாதுர்ந குர்மி ஸத்ரு'ஶம் ப்ரியம் ॥ 12 ॥
ஏஷ ஸர்வஸ்வபூதே பரிஷ்வங்கோ ஹநூமதஃ ।
மயா காலமிமம் ப்ராப்ய தத்தஸ்தஸ்ய மஹாத்மநஃ ॥ 13 ॥
இத்யுக்த்வா ப்ரீதிஹ்ரு'ஷ்டாங்கோ ராமஸ்தம் பரிஷஸ்வஜே ।
ஹநூமந்தம் க்ரு'தாத்மாநம் க்ரு'தகார்யமுபாகதம் ॥ 14 ॥
த்யாத்வா புநருவாசேதம் வசநம் ரகுநந்தநஃ ।
ஹரீணாமீஶ்வரஸ்யாபி ஸுக்ரீவஸ்யோபஶ்ரு'ண்வதஃ ॥ 15 ॥
ஸர்வதா ஸுக்ரு'தம் தாவத்ஸீதாயாஃ பரிமார்கணம் ।
ஸாகரம் து ஸமாஸாத்ய புநர்நஷ்டம் மநோ மம ॥ 16 ॥
கதம் நாம ஸமுத்ரஸ்ய துஷ்பாரஸ்ய மஹாம்பஸஃ ।
ஹரயோ தக்ஷிணம் பாரம் கமிஷ்யந்தி ஸமாகதாஃ ॥ 17 ॥
யத்யப்யேஷ து வ்ரு'த்தாந்தோ வைதேஹ்யா கதிதோ மம ।
ஸமுத்ரபாரகமநே ஹரீணாம் கிமிஹோத்தரம் ॥ 18 ॥
இத்யுக்தவா ஶோகஸம்ப்ராந்தோ ராம ஶ்ஶத்ருநிபர்ஹணஃ ।
ஹநூமந்தம் மஹாபாஹுஸ்ததோ த்யாநமுபாகமத் ॥ 19 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ப்ரதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvadabhibhāṣitam |
rāmaḥ prītisamāyukto vākyamuttaramabravīt || 1 ||
kṛtaṃ hanumatā kāryaṃ sumahadbhuvi durlabham |
manasāpi yadanyena na śakyaṃ dharaṇītale || 2 ||
na hi taṃ paripaśyāmi yastareta mahārṇavam |
anyatra garuḍādvāyoranyatra ca hanūmataḥ || 3 ||
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām |
pravaṣṭa ssattvamāśrityaśvasanko nāma niṣkramet || 4 ||
ko viśetsudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |
yo vīryabalasampanno na samasyāddhanūmataḥ || 5 ||
bhṛtyakāryaṃ hanumatā sugrīvasya kṛtammahat |
svayaṃ vidhāya svabalaṃ sadṛśaṃ vikramasya ca || 6 ||
yo hi bhṛtyo niyuktassanbhartrā karmaṇi duṣkare |
kuryāttadanurāgeṇa tamāhuḥ puruṣottamam || 7 ||
niyuktoyaḥ paraṃ kāryaṃ na kuryānnṛpateḥ priyam |
bhṛtyo'bhṛtyassamartho'pi tamāhurmadhyamaṃ naram || 8 ||
niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryādyassamāhitaḥ |
bhṛtyo yuktassamarthaśca tamāhuḥ puruṣādhamam || 9 ||
tanniyoge niyuktena kṛtaṃ kṛtyaṃ hanūmatā |
na cātmā laghutāṃ nītassugrīvaścāpi toṣitaḥ || 10 ||
ahaṃ ca raghuvaṃśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ || 11 ||
idaṃ tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati |
yadihāsya priyākhyāturna kurmi sadṛśaṃ priyam || 12 ||
eṣa sarvasvabhūte pariṣvaṅgo hanūmataḥ |
mayā kālamimaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ || 13 ||
ityuktvā prītihṛṣṭāṅgo rāmastaṃ pariṣasvaje |
hanūmantaṃ kṛtātmānaṃ kṛtakāryamupāgatam || 14 ||
dhyātvā punaruvācedaṃ vacanaṃ raghunandanaḥ |
harīṇāmīśvarasyāpi sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 15 ||
sarvathā sukṛtaṃ tāvatsītāyāḥ parimārgaṇam |
sāgaraṃ tu samāsādya punarnaṣṭaṃ mano mama || 16 ||
kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |
harayo dakṣiṇaṃ pāraṃ gamiṣyanti samāgatāḥ || 17 ||
yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |
samudrapāragamane harīṇāṃ kimihottaram || 18 ||
ityuktavā śokasambhrānto rāma śśatrunibarhaṇaḥ |
hanūmantaṃ mahābāhustato dhyānamupāgamat || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe prathamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ प्रथमस्सर्गः ।
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं यथावदभिभाषितम् ।
रामः प्रीतिसमायुक्तो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ 1 ॥
कृतं हनुमता कार्यं सुमहद्भुवि दुर्लभम् ।
मनसापि यदन्येन न शक्यं धरणीतले ॥ 2 ॥
न हि तं परिपश्यामि यस्तरेत महार्णवम् ।
अन्यत्र गरुडाद्वायोरन्यत्र च हनूमतः ॥ 3 ॥
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
अप्रधृष्यां पुरीं लङ्कां रावणेन सुरक्षिताम् ।
प्रवष्ट स्सत्त्वमाश्रित्यश्वसन्को नाम निष्क्रमेत् ॥ 4 ॥
को विशेत्सुदुराधर्षां राक्षसैश्च सुरक्षिताम् ।
यो वीर्यबलसम्पन्नो न समस्याद्धनूमतः ॥ 5 ॥
भृत्यकार्यं हनुमता सुग्रीवस्य कृतम्महत् ।
स्वयं विधाय स्वबलं सदृशं विक्रमस्य च ॥ 6 ॥
यो हि भृत्यो नियुक्तस्सन्भर्त्रा कर्मणि दुष्करे ।
कुर्यात्तदनुरागेण तमाहुः पुरुषोत्तमम् ॥ 7 ॥
नियुक्तोयः परं कार्यं न कुर्यान्नृपतेः प्रियम् ।
भृत्योऽभृत्यस्समर्थोऽपि तमाहुर्मध्यमं नरम् ॥ 8 ॥
नियुक्तो नृपतेः कार्यं न कुर्याद्यस्समाहितः ।
भृत्यो युक्तस्समर्थश्च तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ 9 ॥
तन्नियोगे नियुक्तेन कृतं कृत्यं हनूमता ।
न चात्मा लघुतां नीतस्सुग्रीवश्चापि तोषितः ॥ 10 ॥
अहं च रघुवंशश्च लक्ष्मणश्च महाबलः ।
वैदेह्या दर्शनेनाद्य धर्मतः परिरक्षिताः ॥ 11 ॥
इदं तु मम दीनस्य मनो भूयः प्रकर्षति ।
यदिहास्य प्रियाख्यातुर्न कुर्मि सदृशं प्रियम् ॥ 12 ॥
एष सर्वस्वभूते परिष्वङ्गो हनूमतः ।
मया कालमिमं प्राप्य दत्तस्तस्य महात्मनः ॥ 13 ॥
इत्युक्त्वा प्रीतिहृष्टाङ्गो रामस्तं परिषस्वजे ।
हनूमन्तं कृतात्मानं कृतकार्यमुपागतम् ॥ 14 ॥
ध्यात्वा पुनरुवाचेदं वचनं रघुनन्दनः ।
हरीणामीश्वरस्यापि सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ 15 ॥
सर्वथा सुकृतं तावत्सीतायाः परिमार्गणम् ।
सागरं तु समासाद्य पुनर्नष्टं मनो मम ॥ 16 ॥
कथं नाम समुद्रस्य दुष्पारस्य महाम्भसः ।
हरयो दक्षिणं पारं गमिष्यन्ति समागताः ॥ 17 ॥
यद्यप्येष तु वृत्तान्तो वैदेह्या गदितो मम ।
समुद्रपारगमने हरीणां किमिहोत्तरम् ॥ 18 ॥
इत्युक्तवा शोकसम्भ्रान्तो राम श्शत्रुनिबर्हणः ।
हनूमन्तं महाबाहुस्ततो ध्यानमुपागमत् ॥ 19 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे प्रथमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvadabhibhāṣitam |
rāmaḥ prītisamāyukto vākyamuttaramabravīt || 1 ||
kṛtaṃ hanumatā kāryaṃ sumahadbhuvi durlabham |
manasāpi yadanyena na śakyaṃ dharaṇītale || 2 ||
na hi taṃ paripaśyāmi yastareta mahārṇavam |
anyatra garuḍādvāyoranyatra ca hanūmataḥ || 3 ||
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām |
pravaṣṭa ssattvamāśrityaśvasanko nāma niṣkramet || 4 ||
ko viśetsudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |
yo vīryabalasampanno na samasyāddhanūmataḥ || 5 ||
bhṛtyakāryaṃ hanumatā sugrīvasya kṛtammahat |
svayaṃ vidhāya svabalaṃ sadṛśaṃ vikramasya ca || 6 ||
yo hi bhṛtyo niyuktassanbhartrā karmaṇi duṣkare |
kuryāttadanurāgeṇa tamāhuḥ puruṣottamam || 7 ||
niyuktoyaḥ paraṃ kāryaṃ na kuryānnṛpateḥ priyam |
bhṛtyo'bhṛtyassamartho'pi tamāhurmadhyamaṃ naram || 8 ||
niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryādyassamāhitaḥ |
bhṛtyo yuktassamarthaśca tamāhuḥ puruṣādhamam || 9 ||
tanniyoge niyuktena kṛtaṃ kṛtyaṃ hanūmatā |
na cātmā laghutāṃ nītassugrīvaścāpi toṣitaḥ || 10 ||
ahaṃ ca raghuvaṃśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ || 11 ||
idaṃ tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati |
yadihāsya priyākhyāturna kurmi sadṛśaṃ priyam || 12 ||
eṣa sarvasvabhūte pariṣvaṅgo hanūmataḥ |
mayā kālamimaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ || 13 ||
ityuktvā prītihṛṣṭāṅgo rāmastaṃ pariṣasvaje |
hanūmantaṃ kṛtātmānaṃ kṛtakāryamupāgatam || 14 ||
dhyātvā punaruvācedaṃ vacanaṃ raghunandanaḥ |
harīṇāmīśvarasyāpi sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 15 ||
sarvathā sukṛtaṃ tāvatsītāyāḥ parimārgaṇam |
sāgaraṃ tu samāsādya punarnaṣṭaṃ mano mama || 16 ||
kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |
harayo dakṣiṇaṃ pāraṃ gamiṣyanti samāgatāḥ || 17 ||
yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |
samudrapāragamane harīṇāṃ kimihottaram || 18 ||
ityuktavā śokasambhrānto rāma śśatrunibarhaṇaḥ |
hanūmantaṃ mahābāhustato dhyānamupāgamat || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe prathamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.