𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌯𑌥𑌾𑌵𑌦𑌭𑌿𑌭𑌾𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌸𑌮𑌾𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌰𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑌾 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌦𑍍𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌮𑍍 ।
𑌮𑌨𑌸𑌾𑌪𑌿 𑌯𑌦𑌨𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌨 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌧𑌰𑌣𑍀𑌤𑌲𑍇 ॥ 2 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌤𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌯𑌸𑍍𑌤𑌰𑍇𑌤 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌣𑌵𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌗𑌰𑍁𑌡𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾𑌯𑍋𑌰𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌚 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌃 ॥ 3 ॥
𑌦𑍇𑌵𑌦𑌾𑌨𑌵𑌯𑌕𑍍𑌷𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑍋𑌰𑌗𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌪𑍍𑌰𑌧𑍃𑌷𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨 𑌸𑍁𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌷𑍍𑌟 𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍍𑌕𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇𑌤𑍍 ॥ 4 ॥
𑌕𑍋 𑌵𑌿𑌶𑍇𑌤𑍍𑌸𑍁𑌦𑍁𑌰𑌾𑌧𑌰𑍍𑌷𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌯𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌬𑌲𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑍋 𑌨 𑌸𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌧𑌨𑍂𑌮𑌤𑌃 ॥ 5 ॥
𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑌾 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌧𑌾𑌯 𑌸𑍍𑌵𑌬𑌲𑌂 𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 6 ॥
𑌯𑍋 𑌹𑌿 𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑍋 𑌨𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑌨𑍍𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌿 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑌰𑍇 ।
𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌤𑌦𑌨𑍁𑌰𑌾𑌗𑍇𑌣 𑌤𑌮𑌾𑌹𑍁𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌨𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌯𑌃 𑌪𑌰𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌨 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨𑍃𑌪𑌤𑍇𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑍋𑌽𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌤𑌮𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑌧𑍍𑌯𑌮𑌂 𑌨𑌰𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌨𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌨𑍃𑌪𑌤𑍇𑌃 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌨 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌃 ।
𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑍋 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌮𑌾𑌹𑍁𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌾𑌧𑌮𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌯𑍋𑌗𑍇 𑌨𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌾 ।
𑌨 𑌚𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌲𑌘𑍁𑌤𑌾𑌂 𑌨𑍀𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌤𑍋𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 10 ॥
𑌅𑌹𑌂 𑌚 𑌰𑌘𑍁𑌵𑌂𑌶𑌶𑍍𑌚 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑍇𑌨𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌤𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 11 ॥
𑌇𑌦𑌂 𑌤𑍁 𑌮𑌮 𑌦𑍀𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌨𑍋 𑌭𑍂𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌰𑍍𑌷𑌤𑌿 ।
𑌯𑌦𑌿𑌹𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌨 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌮𑌿 𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌏𑌷 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌸𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌙𑍍𑌗𑍋 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌃 ।
𑌮𑌯𑌾 𑌕𑌾𑌲𑌮𑌿𑌮𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌦𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 13 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌙𑍍𑌗𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌷𑌸𑍍𑌵𑌜𑍇 ।
𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍁𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ।
𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌮𑍀𑌶𑍍𑌵𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯𑍋𑌪𑌶𑍃𑌣𑍍𑌵𑌤𑌃 ॥ 15 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌥𑌾 𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌤𑌾𑌵𑌤𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌣𑌮𑍍 ।
𑌸𑌾𑌗𑌰𑌂 𑌤𑍁 𑌸𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌨𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌮𑌨𑍋 𑌮𑌮 ॥ 16 ॥
𑌕𑌥𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌪𑌾𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍍𑌭𑌸𑌃 ।
𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌂 𑌪𑌾𑌰𑌂 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾𑌃 ॥ 17 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌤𑍁 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌗𑌦𑌿𑌤𑍋 𑌮𑌮 ।
𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌪𑌾𑌰𑌗𑌮𑌨𑍇 𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌂 𑌕𑌿𑌮𑌿𑌹𑍋𑌤𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ॥ 18 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌵𑌾 𑌶𑍋𑌕𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮 𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌨𑌿𑌬𑌰𑍍𑌹𑌣𑌃 ।
𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌸𑍍𑌤𑌤𑍋 𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ॥ 19 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvadabhibhāṣitam |
rāmaḥ prītisamāyukto vākyamuttaramabravīt || 1 ||
kṛtaṃ hanumatā kāryaṃ sumahadbhuvi durlabham |
manasāpi yadanyena na śakyaṃ dharaṇītale || 2 ||
na hi taṃ paripaśyāmi yastareta mahārṇavam |
anyatra garuḍādvāyoranyatra ca hanūmataḥ || 3 ||
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām |
pravaṣṭa ssattvamāśrityaśvasanko nāma niṣkramet || 4 ||
ko viśetsudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |
yo vīryabalasampanno na samasyāddhanūmataḥ || 5 ||
bhṛtyakāryaṃ hanumatā sugrīvasya kṛtammahat |
svayaṃ vidhāya svabalaṃ sadṛśaṃ vikramasya ca || 6 ||
yo hi bhṛtyo niyuktassanbhartrā karmaṇi duṣkare |
kuryāttadanurāgeṇa tamāhuḥ puruṣottamam || 7 ||
niyuktoyaḥ paraṃ kāryaṃ na kuryānnṛpateḥ priyam |
bhṛtyo'bhṛtyassamartho'pi tamāhurmadhyamaṃ naram || 8 ||
niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryādyassamāhitaḥ |
bhṛtyo yuktassamarthaśca tamāhuḥ puruṣādhamam || 9 ||
tanniyoge niyuktena kṛtaṃ kṛtyaṃ hanūmatā |
na cātmā laghutāṃ nītassugrīvaścāpi toṣitaḥ || 10 ||
ahaṃ ca raghuvaṃśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ || 11 ||
idaṃ tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati |
yadihāsya priyākhyāturna kurmi sadṛśaṃ priyam || 12 ||
eṣa sarvasvabhūte pariṣvaṅgo hanūmataḥ |
mayā kālamimaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ || 13 ||
ityuktvā prītihṛṣṭāṅgo rāmastaṃ pariṣasvaje |
hanūmantaṃ kṛtātmānaṃ kṛtakāryamupāgatam || 14 ||
dhyātvā punaruvācedaṃ vacanaṃ raghunandanaḥ |
harīṇāmīśvarasyāpi sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 15 ||
sarvathā sukṛtaṃ tāvatsītāyāḥ parimārgaṇam |
sāgaraṃ tu samāsādya punarnaṣṭaṃ mano mama || 16 ||
kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |
harayo dakṣiṇaṃ pāraṃ gamiṣyanti samāgatāḥ || 17 ||
yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |
samudrapāragamane harīṇāṃ kimihottaram || 18 ||
ityuktavā śokasambhrānto rāma śśatrunibarhaṇaḥ |
hanūmantaṃ mahābāhustato dhyānamupāgamat || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe prathamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ प्रथमस्सर्गः ।
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं यथावदभिभाषितम् ।
रामः प्रीतिसमायुक्तो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ 1 ॥
कृतं हनुमता कार्यं सुमहद्भुवि दुर्लभम् ।
मनसापि यदन्येन न शक्यं धरणीतले ॥ 2 ॥
न हि तं परिपश्यामि यस्तरेत महार्णवम् ।
अन्यत्र गरुडाद्वायोरन्यत्र च हनूमतः ॥ 3 ॥
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
अप्रधृष्यां पुरीं लङ्कां रावणेन सुरक्षिताम् ।
प्रवष्ट स्सत्त्वमाश्रित्यश्वसन्को नाम निष्क्रमेत् ॥ 4 ॥
को विशेत्सुदुराधर्षां राक्षसैश्च सुरक्षिताम् ।
यो वीर्यबलसम्पन्नो न समस्याद्धनूमतः ॥ 5 ॥
भृत्यकार्यं हनुमता सुग्रीवस्य कृतम्महत् ।
स्वयं विधाय स्वबलं सदृशं विक्रमस्य च ॥ 6 ॥
यो हि भृत्यो नियुक्तस्सन्भर्त्रा कर्मणि दुष्करे ।
कुर्यात्तदनुरागेण तमाहुः पुरुषोत्तमम् ॥ 7 ॥
नियुक्तोयः परं कार्यं न कुर्यान्नृपतेः प्रियम् ।
भृत्योऽभृत्यस्समर्थोऽपि तमाहुर्मध्यमं नरम् ॥ 8 ॥
नियुक्तो नृपतेः कार्यं न कुर्याद्यस्समाहितः ।
भृत्यो युक्तस्समर्थश्च तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ 9 ॥
तन्नियोगे नियुक्तेन कृतं कृत्यं हनूमता ।
न चात्मा लघुतां नीतस्सुग्रीवश्चापि तोषितः ॥ 10 ॥
अहं च रघुवंशश्च लक्ष्मणश्च महाबलः ।
वैदेह्या दर्शनेनाद्य धर्मतः परिरक्षिताः ॥ 11 ॥
इदं तु मम दीनस्य मनो भूयः प्रकर्षति ।
यदिहास्य प्रियाख्यातुर्न कुर्मि सदृशं प्रियम् ॥ 12 ॥
एष सर्वस्वभूते परिष्वङ्गो हनूमतः ।
मया कालमिमं प्राप्य दत्तस्तस्य महात्मनः ॥ 13 ॥
इत्युक्त्वा प्रीतिहृष्टाङ्गो रामस्तं परिषस्वजे ।
हनूमन्तं कृतात्मानं कृतकार्यमुपागतम् ॥ 14 ॥
ध्यात्वा पुनरुवाचेदं वचनं रघुनन्दनः ।
हरीणामीश्वरस्यापि सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ 15 ॥
सर्वथा सुकृतं तावत्सीतायाः परिमार्गणम् ।
सागरं तु समासाद्य पुनर्नष्टं मनो मम ॥ 16 ॥
कथं नाम समुद्रस्य दुष्पारस्य महाम्भसः ।
हरयो दक्षिणं पारं गमिष्यन्ति समागताः ॥ 17 ॥
यद्यप्येष तु वृत्तान्तो वैदेह्या गदितो मम ।
समुद्रपारगमने हरीणां किमिहोत्तरम् ॥ 18 ॥
इत्युक्तवा शोकसम्भ्रान्तो राम श्शत्रुनिबर्हणः ।
हनूमन्तं महाबाहुस्ततो ध्यानमुपागमत् ॥ 19 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे प्रथमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvadabhibhāṣitam |
rāmaḥ prītisamāyukto vākyamuttaramabravīt || 1 ||
kṛtaṃ hanumatā kāryaṃ sumahadbhuvi durlabham |
manasāpi yadanyena na śakyaṃ dharaṇītale || 2 ||
na hi taṃ paripaśyāmi yastareta mahārṇavam |
anyatra garuḍādvāyoranyatra ca hanūmataḥ || 3 ||
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām |
pravaṣṭa ssattvamāśrityaśvasanko nāma niṣkramet || 4 ||
ko viśetsudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |
yo vīryabalasampanno na samasyāddhanūmataḥ || 5 ||
bhṛtyakāryaṃ hanumatā sugrīvasya kṛtammahat |
svayaṃ vidhāya svabalaṃ sadṛśaṃ vikramasya ca || 6 ||
yo hi bhṛtyo niyuktassanbhartrā karmaṇi duṣkare |
kuryāttadanurāgeṇa tamāhuḥ puruṣottamam || 7 ||
niyuktoyaḥ paraṃ kāryaṃ na kuryānnṛpateḥ priyam |
bhṛtyo'bhṛtyassamartho'pi tamāhurmadhyamaṃ naram || 8 ||
niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryādyassamāhitaḥ |
bhṛtyo yuktassamarthaśca tamāhuḥ puruṣādhamam || 9 ||
tanniyoge niyuktena kṛtaṃ kṛtyaṃ hanūmatā |
na cātmā laghutāṃ nītassugrīvaścāpi toṣitaḥ || 10 ||
ahaṃ ca raghuvaṃśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ || 11 ||
idaṃ tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati |
yadihāsya priyākhyāturna kurmi sadṛśaṃ priyam || 12 ||
eṣa sarvasvabhūte pariṣvaṅgo hanūmataḥ |
mayā kālamimaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ || 13 ||
ityuktvā prītihṛṣṭāṅgo rāmastaṃ pariṣasvaje |
hanūmantaṃ kṛtātmānaṃ kṛtakāryamupāgatam || 14 ||
dhyātvā punaruvācedaṃ vacanaṃ raghunandanaḥ |
harīṇāmīśvarasyāpi sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 15 ||
sarvathā sukṛtaṃ tāvatsītāyāḥ parimārgaṇam |
sāgaraṃ tu samāsādya punarnaṣṭaṃ mano mama || 16 ||
kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |
harayo dakṣiṇaṃ pāraṃ gamiṣyanti samāgatāḥ || 17 ||
yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |
samudrapāragamane harīṇāṃ kimihottaram || 18 ||
ityuktavā śokasambhrānto rāma śśatrunibarhaṇaḥ |
hanūmantaṃ mahābāhustato dhyānamupāgamat || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe prathamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.