𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌾𑌵𑌿𑌂𑌶𑌤𑍍𑌯𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌸𑌮𑌾𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌮𑌃𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 1 ॥
𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑌤𑍋𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌷𑍁𑌨𑍍𑌯𑌪𑌾𑌤𑌯𑌤𑍍 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑌧𑍀𑌮𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑍋𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮 ।
𑌜𑌾𑌨𑍀𑌹𑌿𑌕𑌛𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑍁𑌶𑌲𑍀𑌜𑌨𑍋𑌨𑍃𑌪𑌤𑌿𑌮𑌨𑍍𑌦𑌿𑌰𑍇 ॥ 3 ॥
𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑌬𑍇𑌰𑌿𑌪𑍁𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌗𑍁𑌹𑌙𑍍𑌗𑌹𑌨𑌗𑍋𑌚𑌰𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂𑌵𑌚𑌨𑌾𑌨𑍍𑌮𑌮 ॥ 4 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌮𑌾𑌙𑍍𑌕𑍁𑌶𑌲𑌿𑌨𑌮𑌰𑍋𑌗𑌂𑌵𑌿𑌗𑌤𑌜𑍍𑌵𑌰𑌮𑍍 ।
𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿𑌗𑍁𑌹𑌃𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌸𑍍𑌸𑌮𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌸𑌮𑌸𑍍𑌸𑌖𑌾 ॥ 5 ॥
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌤𑍇𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌮𑍍𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍋𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌹𑌃 ॥ 6 ॥
𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌵𑌾𑌚𑍍𑌯𑌃𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂𑌵𑌚𑌨𑌾𑌨𑍍𑌮𑌮 ।
𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂𑌶𑌂𑌸𑌮𑌾𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈𑌸𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌹𑌰𑌣𑌞𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨𑌬𑌲𑍀𑌯𑌸𑌾 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍇𑌣 𑌚 𑌸𑌮𑍍𑌵𑌾𑌦𑌂𑌵𑌾𑌲𑌿𑌨𑌶𑍍𑌚𑌵𑌧𑌂𑌰𑌣𑍇 ॥ 8 ॥
𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍍𑌯𑌨𑍍𑌵𑍇𑌷𑌣𑌞𑍍𑌚𑍈𑌵𑌯𑌥𑌾𑌚𑌾𑌧𑌿𑌗𑌤𑌾𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌲𑌙𑍍𑌘𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌹𑌾𑌤𑍋𑌯𑌮𑌾𑌪𑌗𑌾𑌪𑌤𑌿𑌮𑌵𑍍𑌯𑌯𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌉𑌪𑌯𑌾𑌨𑌂𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌯𑌥𑌾 𑌚 𑌕𑌾𑌰𑌿𑌤𑌸𑍍𑌸𑍇𑌤𑍂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌶𑍍𑌚𑌯𑌥𑌾𑌹𑌤𑌃 ॥ 10 ॥
𑌵𑌰𑌦𑌾𑌨𑌮𑍍𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑌾𑌵𑌰𑍁𑌣𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌮𑌹𑌾𑌦𑍇𑌵𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌚𑍍𑌛𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌮𑌮𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌉𑌪𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌚 𑌮𑌾𑌂𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌭𑌰𑌤𑌾𑌯𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌯 ।
𑌸𑌹𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌰𑌾𑌜𑍇𑌨𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌮𑍀𑌶𑍍𑌵𑌰𑍇𑌣 𑌚 ॥ 12 ॥
𑌜𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌗𑌣𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌮𑌃𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌚𑌾𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌂𑌯𑌶𑌃 ।
𑌉𑌪𑌾𑌯𑌾𑌨𑌂𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌸𑍍𑌸𑌹𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑍈𑌃 ॥ 13 ॥
𑌏𑌤𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌯𑌮𑌾𑌕𑌾𑌰𑌮𑍍𑌭𑌜𑌤𑍇𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌸 𑌚 𑌤𑍇𑌵𑍇𑌦𑌿𑌤𑌵𑍍𑌯𑌃𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂𑌯𑌚𑍍𑌛𑌾𑌪𑌿𑌮𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 ॥ 14 ॥
𑌜𑍍𑌞𑍇𑌯𑌾𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌚 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌃𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯𑍇𑌙𑍍𑌗𑌿𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌨𑌮𑍁𑌖𑌵𑌰𑍍𑌣𑍇𑌨𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌯𑌾𑌵𑍍𑌯𑌾𑌭𑌾𑌷𑌿𑌤𑍇𑌨 𑌚 ॥ 15 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌕𑌾𑌲𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌂𑌹𑌿𑌹𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌶𑍍𑌵𑌰𑌥𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌲𑌮𑍍 ।
𑌪𑌿𑌤𑍃𑌪𑍈𑌤𑌾𑌮𑌹𑌂𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑌸𑍍𑌯𑌨𑌾𑌵𑌰𑍍𑌤𑌯𑍇𑌨𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 16 ॥
𑌸𑌙𑍍𑌗𑌤𑍍𑌯𑌾𑌭𑌰𑌤𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑍀𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌮𑌖𑌿𑌲𑌾𑌂𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ॥ 17 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌂 𑌚 𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑌾𑌯𑌂 𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰 ।
𑌯𑌾𑌵𑌨𑍍𑌨𑌦𑍂𑌰𑌂𑌯𑌾𑌤𑌾𑌃𑌸𑍍𑌮𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 18 ॥
𑌇𑌤𑌿𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌮𑌾𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌃𑌧𑌾𑌰𑌯𑌨𑍃𑌪𑌮𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑍋𑌯𑌯𑍗 ॥ 19 ॥
𑌅𑌤𑍋𑌤𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤𑌵𑍇𑌗𑍇𑌨𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌗𑌰𑍁𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌿𑌵𑌵𑍇𑌗𑍇𑌨𑌜𑌿𑌘𑍃𑌕𑍍𑌷𑌨𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌗𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌲𑌙𑍍𑌘𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑌿𑌤𑍃𑌪𑌥𑌂𑌵𑌿𑌹𑌗𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌲𑌯𑌂𑌶𑍁𑌭𑌮𑍍 ।
𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌯𑌮𑍁𑌨𑌯𑍋𑌰𑍍𑌭𑍀𑌮𑌂𑌸𑌮𑌤𑍀𑌤𑍍𑌯𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑌬𑍇𑌰𑌪𑍁𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌗𑍁𑌹𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸 𑌵𑌾𑌚𑌾𑌶𑍁𑌭𑌯𑌾𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 22 ॥
𑌸𑌖𑌾𑌤𑍁𑌤𑌵𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑍋𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌸𑌸𑍀𑌤𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌕𑍁𑌶𑌲𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 23 ॥
𑌪𑌞𑍍𑌚𑌮𑍀𑌮𑌦𑍍𑌯𑌰𑌜𑌨𑍀𑌮𑍁𑌷𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌵𑌚𑌨𑌾𑌨𑍍𑌮𑍁𑌨𑍇𑌃 ।
𑌭𑌰𑌦𑍍𑌵𑌾𑌜𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌦𑍍𑌯𑍈𑌵𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌤𑌨𑍂𑌰𑍁𑌹𑌃 ।
𑌉𑌤𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤𑌮𑌹𑌾𑌵𑍇𑌗𑌾𑌦𑍍𑌵𑍇𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍 ॥ 25 ॥
𑌸𑍋𑌽𑌪𑌶𑍍𑌯𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚 𑌨𑌦𑍀𑌂𑌵𑌾𑌲𑍁𑌕𑌿𑌨𑍀𑌨𑍍𑌤𑌥𑌾 ।
𑌵𑌰𑍂𑌥𑍀𑌙𑍍𑌗𑍋𑌮𑌤𑍀𑌞𑍍𑌚𑍈𑌵𑌭𑍀𑌮𑌂𑌶𑌾𑌲𑌵𑌨𑌨𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 26 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌶𑍍𑌚𑌬𑌹𑍁𑌸𑌾𑌹𑌸𑍍𑌰𑍀𑌃𑌸𑍍𑌫𑍀𑌤𑌾𑌨𑍍𑌜𑌨𑌪𑌦𑌾𑌨𑌪𑌿 ।
𑌸𑌃𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌦𑍂𑌰𑌮𑌧𑍍𑌵𑌾𑌨𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑌃𑌕𑌪𑌿𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌃 ॥ 27 ॥
𑌆𑌸𑌸𑌾𑌦𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌫𑍁𑌲𑍍𑌲𑌾𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌸𑌮𑍀𑌪𑌗𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑍈𑌶𑍍𑌚𑌰𑌮𑌮𑌾𑌣𑍈𑌃𑌸𑍍𑌵𑌲𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑍈𑌃 ।
𑌸𑍁𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌸𑍍𑌯𑍋𑌪𑌵𑌨𑍇𑌯𑌥𑌾𑌚𑍈𑌤𑍍𑌰𑌰𑌥𑍇𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 ॥ 28 ॥
𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌤𑍍𑌵𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾𑌚𑌶𑍀𑌰𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌜𑌿𑌨𑌮𑍍𑌬𑌰𑌮𑍍 ॥ 29 ॥
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌭𑌰𑌤𑌨𑍍𑌦𑍀𑌨𑌙𑍍𑌕𑍃𑌶𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑌮𑍍 ।
𑌜𑌟𑌿𑌲𑌮𑍍𑌮𑌲𑌦𑌿𑌗𑍍𑌧𑌾𑌙𑍍𑌗𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌫𑌲𑌮𑍂𑌲𑌾𑌶𑌿𑌨𑌨𑍍𑌦𑌾𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌸𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌚𑌾𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑍁𑌨𑍍𑌨𑌤𑌜𑌟𑌾𑌭𑌾𑌰𑌂𑌵𑌲𑍍𑌕𑌲𑌾𑌜𑌿𑌨𑌵𑌾𑌸𑌸𑌮𑍍 ॥ 31 ॥
𑌨𑌿𑌯𑌤𑌮𑍍𑌭𑌾𑌵𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌰𑍍𑌷𑌿𑌸𑌮𑌤𑍇𑌜𑌸𑌮𑍍 ।
𑌪𑌾𑌦𑍁𑌕𑍇𑌤𑍇𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌸𑌨𑍍𑌤𑌂𑌵𑌸𑍁𑌨𑍍𑌧𑌰𑌾𑌮𑍍 ॥ 32 ॥
𑌚𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯𑌲𑍋𑌕𑌸𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾𑌰𑌮𑍍𑌮𑌹𑌤𑍋𑌭𑌯𑌾𑌤𑍍 ।
𑌉𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚𑌶𑍁𑌚𑌿𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑍈𑌃 ॥ 33 ॥
𑌬𑌲𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍈𑌶𑍍𑌚𑌕𑌾𑌷𑌾𑌯𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌦𑌾𑌰𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌨𑌹𑌿𑌤𑍇𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌨𑍍𑌤𑌞𑍍𑌚𑍀𑌰𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌜𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌮𑍍 ॥ 34 ॥
𑌪𑌰𑌿𑌭𑍋𑌕𑍍𑌤𑍁𑌂𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌪𑍗𑌰𑌾𑌵𑍈𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌾𑌃 ।
𑌤𑌮𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌮𑌿𑌵𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌨𑍍𑌦𑍇𑌹𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵𑌾𑌪𑌰𑌮𑍍 ॥ 35 ॥
𑌉𑌵𑌾𑌚𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌦𑌣𑍍𑌡𑌕𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌞𑍍𑌚𑍀𑌰𑌜𑌟𑌾𑌧𑌰𑌮𑍍 ॥ 36 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌶𑍋𑌚𑌸𑌿𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌂 𑌸 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌕𑍗𑌶𑌲𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌤𑍇𑌦𑍇𑌵𑌶𑍋𑌕𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌜𑌸𑍁𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌮𑍍 ॥ 37 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑍇𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌵𑌂𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣𑌸𑌹𑌸𑌙𑍍𑌗𑌤𑌃 ।
𑌨𑌿𑌹𑌤𑍍𑌯𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂𑌰𑌾𑌮𑌃𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌲𑌭𑍍𑌯 𑌚 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌮𑍍 ॥ 38 ॥
𑌉𑌪𑌯𑌾𑌤𑌿𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌃𑌸𑌹𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑍈𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌶𑍍𑌚𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌚 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀 ॥ 39 ॥
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌸𑌮𑌗𑍍𑌰𑌾𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣𑌶𑌚𑍀𑌯𑌥𑌾 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑌾𑌭𑌰𑌤𑌃𑌕𑍈𑌕𑌯𑍀𑌸𑍁𑌤𑌃 ॥ 40 ॥
𑌪𑌪𑌾𑌤𑌸𑌹𑌸𑌾𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌹𑌰𑍍𑌷𑌾𑌨𑍍𑌮𑍋𑌹𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ।
𑌤𑌤𑍋𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌾𑌦𑍁𑌤𑍍𑌥𑌾𑌯𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 41 ॥
𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌮𑍍𑌭𑌰𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌮𑍍 ।
𑌅𑌶𑍋𑌕𑌜𑍈𑌃𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌮𑌯𑍈𑌃𑌕𑌪𑌿𑌮𑌾𑌲𑌿𑌙𑍍𑌗𑍍𑌯𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍 ॥ 42 ॥
𑌸𑌿𑌷𑍇𑌚𑌭𑌰𑌤𑌃𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑍈𑌰𑌶𑍍𑌰𑍁𑌬𑌿𑌨𑍍𑌧𑍁𑌭𑌿𑌃 ।
𑌦𑍇𑌵𑍋𑌵𑌾𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑍋𑌵𑌾𑌤𑍍𑌵𑌮𑌨𑍁𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌾𑌦𑌿𑌹𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 43 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯𑌤𑍇𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑌦𑌦𑌾𑌮𑌿𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌗𑌵𑌾𑌂𑌶𑌤𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌂 𑌚 𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌶𑌤𑌮𑍍𑌪𑌰𑌮𑍍 ॥ 44 ॥
𑌸𑌕𑍁𑌣𑍍𑌡𑌲𑌾𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑌾𑌚𑌾𑌰𑌾𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌃𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁𑌷𑍋𑌡𑌶 ।
𑌹𑍇𑌮𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌸𑍍𑌸𑍁𑌨𑌾𑌸𑍋𑌰𑍂𑌶𑍍𑌶𑌶𑌿𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑌾𑌨𑌨𑌾𑌃𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 45 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌭𑌰𑌣𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌃𑌕𑍁𑌲𑌜𑌾𑌤𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯𑌰𑌾𑌮𑌾𑌗𑌮𑌨𑌨𑍍𑌨𑍃𑌪𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃𑌕𑌪𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍀𑌰𑌸𑍍𑌯𑌤𑌦𑌾𑌦𑍍𑌭𑍁𑌤𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌿𑌤𑍋𑌰𑌾𑌮𑌦𑌿𑌦𑍃𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍𑌪𑍁𑌨𑌶𑍍𑌚𑌹𑌰𑍍𑌷𑌾𑌦𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌚𑌃 ॥ 46 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌾𑌵𑌿𑌂𑌶𑌤𑍍𑌯𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭāviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
ayodhyāntusamālokyacintayāmāsarāghavaḥ |
priyakāmaḥpriyaṃrāmastatastvaritavikramaḥ || 1 ||
cintayitvātatodṛṣṭiṃvānareṣunyapātayat |
uvācadhīmāṃstejasvīhanūmantamplavaṅgamam || 2 ||
ayodhyāntvaritogatvāśīghramplavagasattama |
jānīhikachacitkuśalījanonṛpatimandire || 3 ||
śṛṅgaberipuramprāpyaguhaṅgahanagocaram |
niṣādādhipatimbrūhikuśalaṃvacanānmama || 4 ||
śrutvātumāṅkuśalinamarogaṃvigatajvaram |
bhaviṣyatiguhaḥprītassamamātmasamassakhā || 5 ||
ayodhyāyāścatemārgampravṛttimbharatasya ca |
nivedayiṣyatiprītoniṣādādhipatirguhaḥ || 6 ||
bharatastutvayāvācyaḥkuśalaṃvacanānmama |
siddhārthaṃśaṃsamāntasmaisabhāryaṃsahalakṣmaṇam || 7 ||
haraṇañcāpivaidehyārāvaṇenabalīyasā |
sugrīveṇa ca samvādaṃvālinaścavadhaṃraṇe || 8 ||
maithilyanveṣaṇañcaivayathācādhigatātvayā |
laṅghayitvāmahātoyamāpagāpatimavyayam || 9 ||
upayānaṃsamudrasyasāgarasya ca darśanam |
yathā ca kāritassetūrāvaṇaścayathāhataḥ || 10 ||
varadānammahendreṇabrahmaṇāvaruṇena ca |
mahādevaprasādācchapitrāmamasamāgamam || 11 ||
upayātaṃ ca māṃsaumya bharatāyanivedaya |
saharākṣasarājenaharīṇāmīśvareṇa ca || 12 ||
jitvāśatrugaṇānrāmaḥprāpyacānuttamaṃyaśaḥ |
upāyānaṃsamṛddhārthassahamitrairmahābalaiḥ || 13 ||
etacchrutvāyamākārambhajatebharatastataḥ |
sa ca teveditavyaḥsyātsarvaṃyacchāpimāmprati || 14 ||
jñeyāḥsarve ca vṛttāntāḥbharatasyeṅgitāni ca |
tattvenamukhavarṇenadṛṣṭyāvyābhāṣitena ca || 15 ||
sarvakālasamṛddhaṃhihastyaśvarathasaṅkulam |
pitṛpaitāmahaṃrājyaṅkasyanāvartayenmanaḥ || 16 ||
saṅgatyābharatśrīmān rājyenārthīsvayambhavet |
praśāstuvasudhāṃsarvāmakhilāṃraghunandanaḥ || 17 ||
tasyabuddhiṃ ca vijñāyavyavasāyaṃ ca vānara |
yāvannadūraṃyātāḥsmakṣipramāgantumarhasi || 18 ||
itipratisamādiṣṭohanūmānmārutātmajaḥ |
mānuṣaḥdhārayanṛpamayodhyāntvaritoyayau || 19 ||
atotpapātavegenahanūmānmārutātmajaḥ |
garutmānivavegenajighṛkṣanpannagottamam || 20 ||
laṅghayitvāpitṛpathaṃvihagendrālayaṃśubham |
gaṅgāyamunayorbhīmaṃsamatītyasamāgamam || 21 ||
śṛṅgaberapuramprāpyaguhamāsādyavīryavān |
sa vācāśubhayāhṛṣṭohanumānidamabravīt || 22 ||
sakhātutavakākutsthorāmassatyaparākramaḥ |
sasītassahasaumitrissatvāṅkuśalamabravīt || 23 ||
pañcamīmadyarajanīmuṣitvāvacanānmuneḥ |
bharadvājābhyanujñātandrakṣyasyadyaivarāghavam || 24 ||
evamuktvāmahātejāssamprahṛṣṭatanūruhaḥ |
utpapātamahāvegādvegavānvicārayan || 25 ||
so'paśyadrāmatīrthaṃ ca nadīṃvālukinīntathā |
varūthīṅgomatīñcaivabhīmaṃśālavanantathā || 26 ||
prajāścabahusāhasrīḥsphītānjanapadānapi |
saḥgatvādūramadhvānantvaritaḥkapikuñjaraḥ || 27 ||
āsasādadrumān phullānnandigrāmasamīpagān |
strībhissaputrairvṛddhaiścaramamāṇaiḥsvalaṅkṛtaiḥ |
surādhipasyopavaneyathācaitrarathedrumān || 28 ||
krośamātretvayodhyāyācaśīrakṛṣṇājinambaram || 29 ||
dadarśabharatandīnaṅkṛśamāśramavāsinam |
jaṭilammaladigdhāṅgambhrātṛvyasanakarśitam || 30 ||
phalamūlāśinandāntantāpasandharmacāriṇam |
samunnatajaṭābhāraṃvalkalājinavāsasam || 31 ||
niyatambhāvitātmānambrahmarṣisamatejasam |
pāduketepuraskṛtyapraśāsantaṃvasundharām || 32 ||
cāturvarṇasyalokasyatrātārammahatobhayāt |
upasthitamamātyaiścaśucibhiścapurohitaiḥ || 33 ||
balamukhyaiścayuktaiścakāṣāyāmbaradāribhiḥ |
nahiterājaputrantañcīrakṛṣṇājināmbaram || 34 ||
paribhoktuṃvyavasyantipaurāvaidharmavatsalāḥ |
tamdharmamivadharmajñandehavantamivāparam || 35 ||
uvācaprāñjalirvākyaṃhanūmānmārutātmajaḥ |
vasantandaṇḍakāraṇyeyantvañcīrajaṭādharam || 36 ||
anuśocasikākutsthaṃ sa tvāṅkauśalamabravīt |
priyamākhyāmitedevaśokantyajasudāruṇam || 37 ||
asminmuhūrtebhrātrātvaṃrāmeṇasahasaṅgataḥ |
nihatyarāvaṇaṃrāmaḥpratilabhya ca maithilīm || 38 ||
upayātisamṛddhārthaḥsahamitrairmahābalaiḥ |
lakṣmaṇaścamahātejāvaidehī ca yaśasvinī || 39 ||
sītāsamagrārāmeṇamahendreṇaśacīyathā |
evamuktohanumatābharataḥkaikayīsutaḥ || 40 ||
papātasahasāhṛṣṭoharṣānmohamupāgamat |
tatomuhūrtādutthāyapratyāśvasya ca rāghavaḥ || 41 ||
hanūmantamuvācedambharataḥpriyavādinam |
aśokajaiḥprītimayaiḥkapimāliṅgyasambhramāt || 42 ||
siṣecabharataḥśrīmānvipulairaśrubindhubhiḥ |
devovāmānuṣovātvamanukrośādihāgataḥ || 43 ||
priyākhyānasyatesaumyadadāmibruvataḥpriyam |
gavāṃśatasahasraṃ ca grāmāṇāṃ ca śatamparam || 44 ||
sakuṇḍalāśśubhācārābhāryāḥkanyāstuṣoḍaśa |
hemavarṇāssunāsorūśśaśisaumyānanāḥstriyaḥ || 45 ||
sarvābharaṇasampannāssampannāḥkulajātibhiḥ |
niśamyarāmāgamanannṛpātmajaḥkapipravīrasyatadādbhutopamam |
praharṣitorāmadidṛkṣyā'bhavatpunaścaharṣādidamabravīdvacaḥ || 46 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭāviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टाविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
अयोध्यान्तुसमालोक्यचिन्तयामासराघवः ।
प्रियकामःप्रियंरामस्ततस्त्वरितविक्रमः ॥ 1 ॥
चिन्तयित्वाततोदृष्टिंवानरेषुन्यपातयत् ।
उवाचधीमांस्तेजस्वीहनूमन्तम्प्लवङ्गमम् ॥ 2 ॥
अयोध्यान्त्वरितोगत्वाशीघ्रम्प्लवगसत्तम ।
जानीहिकछचित्कुशलीजनोनृपतिमन्दिरे ॥ 3 ॥
शृङ्गबेरिपुरम्प्राप्यगुहङ्गहनगोचरम् ।
निषादाधिपतिम्ब्रूहिकुशलंवचनान्मम ॥ 4 ॥
श्रुत्वातुमाङ्कुशलिनमरोगंविगतज्वरम् ।
भविष्यतिगुहःप्रीतस्सममात्मसमस्सखा ॥ 5 ॥
अयोध्यायाश्चतेमार्गम्प्रवृत्तिम्भरतस्य च ।
निवेदयिष्यतिप्रीतोनिषादाधिपतिर्गुहः ॥ 6 ॥
भरतस्तुत्वयावाच्यःकुशलंवचनान्मम ।
सिद्धार्थंशंसमान्तस्मैसभार्यंसहलक्ष्मणम् ॥ 7 ॥
हरणञ्चापिवैदेह्यारावणेनबलीयसा ।
सुग्रीवेण च सम्वादंवालिनश्चवधंरणे ॥ 8 ॥
मैथिल्यन्वेषणञ्चैवयथाचाधिगतात्वया ।
लङ्घयित्वामहातोयमापगापतिमव्ययम् ॥ 9 ॥
उपयानंसमुद्रस्यसागरस्य च दर्शनम् ।
यथा च कारितस्सेतूरावणश्चयथाहतः ॥ 10 ॥
वरदानम्महेन्द्रेणब्रह्मणावरुणेन च ।
महादेवप्रसादाच्छपित्राममसमागमम् ॥ 11 ॥
उपयातं च मांसौम्य भरतायनिवेदय ।
सहराक्षसराजेनहरीणामीश्वरेण च ॥ 12 ॥
जित्वाशत्रुगणान्रामःप्राप्यचानुत्तमंयशः ।
उपायानंसमृद्धार्थस्सहमित्रैर्महाबलैः ॥ 13 ॥
एतच्छ्रुत्वायमाकारम्भजतेभरतस्ततः ।
स च तेवेदितव्यःस्यात्सर्वंयच्छापिमाम्प्रति ॥ 14 ॥
ज्ञेयाःसर्वे च वृत्तान्ताःभरतस्येङ्गितानि च ।
तत्त्वेनमुखवर्णेनदृष्ट्याव्याभाषितेन च ॥ 15 ॥
सर्वकालसमृद्धंहिहस्त्यश्वरथसङ्कुलम् ।
पितृपैतामहंराज्यङ्कस्यनावर्तयेन्मनः ॥ 16 ॥
सङ्गत्याभरत्श्रीमान् राज्येनार्थीस्वयम्भवेत् ।
प्रशास्तुवसुधांसर्वामखिलांरघुनन्दनः ॥ 17 ॥
तस्यबुद्धिं च विज्ञायव्यवसायं च वानर ।
यावन्नदूरंयाताःस्मक्षिप्रमागन्तुमर्हसि ॥ 18 ॥
इतिप्रतिसमादिष्टोहनूमान्मारुतात्मजः ।
मानुषःधारयनृपमयोध्यान्त्वरितोययौ ॥ 19 ॥
अतोत्पपातवेगेनहनूमान्मारुतात्मजः ।
गरुत्मानिववेगेनजिघृक्षन्पन्नगोत्तमम् ॥ 20 ॥
लङ्घयित्वापितृपथंविहगेन्द्रालयंशुभम् ।
गङ्गायमुनयोर्भीमंसमतीत्यसमागमम् ॥ 21 ॥
शृङ्गबेरपुरम्प्राप्यगुहमासाद्यवीर्यवान् ।
स वाचाशुभयाहृष्टोहनुमानिदमब्रवीत् ॥ 22 ॥
सखातुतवकाकुत्स्थोरामस्सत्यपराक्रमः ।
ससीतस्सहसौमित्रिस्सत्वाङ्कुशलमब्रवीत् ॥ 23 ॥
पञ्चमीमद्यरजनीमुषित्वावचनान्मुनेः ।
भरद्वाजाभ्यनुज्ञातन्द्रक्ष्यस्यद्यैवराघवम् ॥ 24 ॥
एवमुक्त्वामहातेजास्सम्प्रहृष्टतनूरुहः ।
उत्पपातमहावेगाद्वेगवान्विचारयन् ॥ 25 ॥
सोऽपश्यद्रामतीर्थं च नदींवालुकिनीन्तथा ।
वरूथीङ्गोमतीञ्चैवभीमंशालवनन्तथा ॥ 26 ॥
प्रजाश्चबहुसाहस्रीःस्फीतान्जनपदानपि ।
सःगत्वादूरमध्वानन्त्वरितःकपिकुञ्जरः ॥ 27 ॥
आससादद्रुमान् फुल्लान्नन्दिग्रामसमीपगान् ।
स्त्रीभिस्सपुत्रैर्वृद्धैश्चरममाणैःस्वलङ्कृतैः ।
सुराधिपस्योपवनेयथाचैत्ररथेद्रुमान् ॥ 28 ॥
क्रोशमात्रेत्वयोध्यायाचशीरकृष्णाजिनम्बरम् ॥ 29 ॥
ददर्शभरतन्दीनङ्कृशमाश्रमवासिनम् ।
जटिलम्मलदिग्धाङ्गम्भ्रातृव्यसनकर्शितम् ॥ 30 ॥
फलमूलाशिनन्दान्तन्तापसन्धर्मचारिणम् ।
समुन्नतजटाभारंवल्कलाजिनवाससम् ॥ 31 ॥
नियतम्भावितात्मानम्ब्रह्मर्षिसमतेजसम् ।
पादुकेतेपुरस्कृत्यप्रशासन्तंवसुन्धराम् ॥ 32 ॥
चातुर्वर्णस्यलोकस्यत्रातारम्महतोभयात् ।
उपस्थितममात्यैश्चशुचिभिश्चपुरोहितैः ॥ 33 ॥
बलमुख्यैश्चयुक्तैश्चकाषायाम्बरदारिभिः ।
नहितेराजपुत्रन्तञ्चीरकृष्णाजिनाम्बरम् ॥ 34 ॥
परिभोक्तुंव्यवस्यन्तिपौरावैधर्मवत्सलाः ।
तम्धर्ममिवधर्मज्ञन्देहवन्तमिवापरम् ॥ 35 ॥
उवाचप्राञ्जलिर्वाक्यंहनूमान्मारुतात्मजः ।
वसन्तन्दण्डकारण्येयन्त्वञ्चीरजटाधरम् ॥ 36 ॥
अनुशोचसिकाकुत्स्थं स त्वाङ्कौशलमब्रवीत् ।
प्रियमाख्यामितेदेवशोकन्त्यजसुदारुणम् ॥ 37 ॥
अस्मिन्मुहूर्तेभ्रात्रात्वंरामेणसहसङ्गतः ।
निहत्यरावणंरामःप्रतिलभ्य च मैथिलीम् ॥ 38 ॥
उपयातिसमृद्धार्थःसहमित्रैर्महाबलैः ।
लक्ष्मणश्चमहातेजावैदेही च यशस्विनी ॥ 39 ॥
सीतासमग्रारामेणमहेन्द्रेणशचीयथा ।
एवमुक्तोहनुमताभरतःकैकयीसुतः ॥ 40 ॥
पपातसहसाहृष्टोहर्षान्मोहमुपागमत् ।
ततोमुहूर्तादुत्थायप्रत्याश्वस्य च राघवः ॥ 41 ॥
हनूमन्तमुवाचेदम्भरतःप्रियवादिनम् ।
अशोकजैःप्रीतिमयैःकपिमालिङ्ग्यसम्भ्रमात् ॥ 42 ॥
सिषेचभरतःश्रीमान्विपुलैरश्रुबिन्धुभिः ।
देवोवामानुषोवात्वमनुक्रोशादिहागतः ॥ 43 ॥
प्रियाख्यानस्यतेसौम्यददामिब्रुवतःप्रियम् ।
गवांशतसहस्रं च ग्रामाणां च शतम्परम् ॥ 44 ॥
सकुण्डलाश्शुभाचाराभार्याःकन्यास्तुषोडश ।
हेमवर्णास्सुनासोरूश्शशिसौम्याननाःस्त्रियः ॥ 45 ॥
सर्वाभरणसम्पन्नास्सम्पन्नाःकुलजातिभिः ।
निशम्यरामागमनन्नृपात्मजःकपिप्रवीरस्यतदाद्भुतोपमम् ।
प्रहर्षितोरामदिदृक्ष्याऽभवत्पुनश्चहर्षादिदमब्रवीद्वचः ॥ 46 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टाविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭāviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
ayodhyāntusamālokyacintayāmāsarāghavaḥ |
priyakāmaḥpriyaṃrāmastatastvaritavikramaḥ || 1 ||
cintayitvātatodṛṣṭiṃvānareṣunyapātayat |
uvācadhīmāṃstejasvīhanūmantamplavaṅgamam || 2 ||
ayodhyāntvaritogatvāśīghramplavagasattama |
jānīhikachacitkuśalījanonṛpatimandire || 3 ||
śṛṅgaberipuramprāpyaguhaṅgahanagocaram |
niṣādādhipatimbrūhikuśalaṃvacanānmama || 4 ||
śrutvātumāṅkuśalinamarogaṃvigatajvaram |
bhaviṣyatiguhaḥprītassamamātmasamassakhā || 5 ||
ayodhyāyāścatemārgampravṛttimbharatasya ca |
nivedayiṣyatiprītoniṣādādhipatirguhaḥ || 6 ||
bharatastutvayāvācyaḥkuśalaṃvacanānmama |
siddhārthaṃśaṃsamāntasmaisabhāryaṃsahalakṣmaṇam || 7 ||
haraṇañcāpivaidehyārāvaṇenabalīyasā |
sugrīveṇa ca samvādaṃvālinaścavadhaṃraṇe || 8 ||
maithilyanveṣaṇañcaivayathācādhigatātvayā |
laṅghayitvāmahātoyamāpagāpatimavyayam || 9 ||
upayānaṃsamudrasyasāgarasya ca darśanam |
yathā ca kāritassetūrāvaṇaścayathāhataḥ || 10 ||
varadānammahendreṇabrahmaṇāvaruṇena ca |
mahādevaprasādācchapitrāmamasamāgamam || 11 ||
upayātaṃ ca māṃsaumya bharatāyanivedaya |
saharākṣasarājenaharīṇāmīśvareṇa ca || 12 ||
jitvāśatrugaṇānrāmaḥprāpyacānuttamaṃyaśaḥ |
upāyānaṃsamṛddhārthassahamitrairmahābalaiḥ || 13 ||
etacchrutvāyamākārambhajatebharatastataḥ |
sa ca teveditavyaḥsyātsarvaṃyacchāpimāmprati || 14 ||
jñeyāḥsarve ca vṛttāntāḥbharatasyeṅgitāni ca |
tattvenamukhavarṇenadṛṣṭyāvyābhāṣitena ca || 15 ||
sarvakālasamṛddhaṃhihastyaśvarathasaṅkulam |
pitṛpaitāmahaṃrājyaṅkasyanāvartayenmanaḥ || 16 ||
saṅgatyābharatśrīmān rājyenārthīsvayambhavet |
praśāstuvasudhāṃsarvāmakhilāṃraghunandanaḥ || 17 ||
tasyabuddhiṃ ca vijñāyavyavasāyaṃ ca vānara |
yāvannadūraṃyātāḥsmakṣipramāgantumarhasi || 18 ||
itipratisamādiṣṭohanūmānmārutātmajaḥ |
mānuṣaḥdhārayanṛpamayodhyāntvaritoyayau || 19 ||
atotpapātavegenahanūmānmārutātmajaḥ |
garutmānivavegenajighṛkṣanpannagottamam || 20 ||
laṅghayitvāpitṛpathaṃvihagendrālayaṃśubham |
gaṅgāyamunayorbhīmaṃsamatītyasamāgamam || 21 ||
śṛṅgaberapuramprāpyaguhamāsādyavīryavān |
sa vācāśubhayāhṛṣṭohanumānidamabravīt || 22 ||
sakhātutavakākutsthorāmassatyaparākramaḥ |
sasītassahasaumitrissatvāṅkuśalamabravīt || 23 ||
pañcamīmadyarajanīmuṣitvāvacanānmuneḥ |
bharadvājābhyanujñātandrakṣyasyadyaivarāghavam || 24 ||
evamuktvāmahātejāssamprahṛṣṭatanūruhaḥ |
utpapātamahāvegādvegavānvicārayan || 25 ||
so'paśyadrāmatīrthaṃ ca nadīṃvālukinīntathā |
varūthīṅgomatīñcaivabhīmaṃśālavanantathā || 26 ||
prajāścabahusāhasrīḥsphītānjanapadānapi |
saḥgatvādūramadhvānantvaritaḥkapikuñjaraḥ || 27 ||
āsasādadrumān phullānnandigrāmasamīpagān |
strībhissaputrairvṛddhaiścaramamāṇaiḥsvalaṅkṛtaiḥ |
surādhipasyopavaneyathācaitrarathedrumān || 28 ||
krośamātretvayodhyāyācaśīrakṛṣṇājinambaram || 29 ||
dadarśabharatandīnaṅkṛśamāśramavāsinam |
jaṭilammaladigdhāṅgambhrātṛvyasanakarśitam || 30 ||
phalamūlāśinandāntantāpasandharmacāriṇam |
samunnatajaṭābhāraṃvalkalājinavāsasam || 31 ||
niyatambhāvitātmānambrahmarṣisamatejasam |
pāduketepuraskṛtyapraśāsantaṃvasundharām || 32 ||
cāturvarṇasyalokasyatrātārammahatobhayāt |
upasthitamamātyaiścaśucibhiścapurohitaiḥ || 33 ||
balamukhyaiścayuktaiścakāṣāyāmbaradāribhiḥ |
nahiterājaputrantañcīrakṛṣṇājināmbaram || 34 ||
paribhoktuṃvyavasyantipaurāvaidharmavatsalāḥ |
tamdharmamivadharmajñandehavantamivāparam || 35 ||
uvācaprāñjalirvākyaṃhanūmānmārutātmajaḥ |
vasantandaṇḍakāraṇyeyantvañcīrajaṭādharam || 36 ||
anuśocasikākutsthaṃ sa tvāṅkauśalamabravīt |
priyamākhyāmitedevaśokantyajasudāruṇam || 37 ||
asminmuhūrtebhrātrātvaṃrāmeṇasahasaṅgataḥ |
nihatyarāvaṇaṃrāmaḥpratilabhya ca maithilīm || 38 ||
upayātisamṛddhārthaḥsahamitrairmahābalaiḥ |
lakṣmaṇaścamahātejāvaidehī ca yaśasvinī || 39 ||
sītāsamagrārāmeṇamahendreṇaśacīyathā |
evamuktohanumatābharataḥkaikayīsutaḥ || 40 ||
papātasahasāhṛṣṭoharṣānmohamupāgamat |
tatomuhūrtādutthāyapratyāśvasya ca rāghavaḥ || 41 ||
hanūmantamuvācedambharataḥpriyavādinam |
aśokajaiḥprītimayaiḥkapimāliṅgyasambhramāt || 42 ||
siṣecabharataḥśrīmānvipulairaśrubindhubhiḥ |
devovāmānuṣovātvamanukrośādihāgataḥ || 43 ||
priyākhyānasyatesaumyadadāmibruvataḥpriyam |
gavāṃśatasahasraṃ ca grāmāṇāṃ ca śatamparam || 44 ||
sakuṇḍalāśśubhācārābhāryāḥkanyāstuṣoḍaśa |
hemavarṇāssunāsorūśśaśisaumyānanāḥstriyaḥ || 45 ||
sarvābharaṇasampannāssampannāḥkulajātibhiḥ |
niśamyarāmāgamanannṛpātmajaḥkapipravīrasyatadādbhutopamam |
praharṣitorāmadidṛkṣyā'bhavatpunaścaharṣādidamabravīdvacaḥ || 46 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭāviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.