𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌦𑌶𑌾𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑍇𑌰𑌾𑌵𑌣𑌵𑌧𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌦𑍇𑌵𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌦𑌾𑌨𑌵𑌾𑌃 ।
𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑍈𑌸𑍍𑌵𑍈𑌰𑍍𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑍈𑌸𑍍𑌤𑍇𑌕𑌥𑌯𑌨𑍍𑌤𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑌾𑌃𑌕𑌥𑌾𑌃 ॥ 1 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯𑌵𑌧𑌙𑍍𑌘𑍋𑌰𑌂𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌰𑌾𑌗𑌂 𑌚 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇𑌰𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌪𑌤𑌿𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾𑌤𑍍𑌵𑌂𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌿𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌕𑌥𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌹𑌷𑍍𑌟𑌾𑌯𑌥𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁𑌰𑌥𑌨𑍍𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌦𑌤𑍍𑌤𑌂𑌶𑌿𑌖𑌿𑌪𑍍𑌰𑌭𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑍋𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑌲𑌿𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌪𑍂𑌜𑌯𑌤𑍍 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑍇𑌣𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍋𑌮𑌾𑌤𑌲𑌿𑌶𑍍𑌶𑌕𑍍𑌰𑌸𑌾𑌰𑌥𑌿𑌃 ॥ 5 ॥
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌂𑌰𑌥𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯𑌦𑌿𑌵𑌮𑍇𑌵𑌾𑌰𑍂𑌰𑍋𑌹𑌸𑌹 ।
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌂𑌸𑍍𑌤𑍁𑌦𑌿𑌵𑌮𑌾𑌰𑍂𑌢𑍇𑌸𑍁𑌸𑌾𑌰𑌥𑌿𑌸𑌨𑍍𑌤𑌮𑍇 ॥ 6 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃𑌪𑌰𑌮𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑌸𑍍𑌵𑌜𑍇 ।
𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯 𑌚 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 7 ॥
𑌪𑍂𑌜𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋𑌹𑌰𑌿𑌗𑌣𑍈𑌰𑌾𑌜𑌗𑌾𑌮𑌬𑌲𑌾𑌲𑌯𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥𑍋𑌵𑌾𑌚 𑌸 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌸𑍍𑌸𑌮𑍀𑌪𑌪𑌰𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌨𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌂𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂𑌶𑍁𑌭𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑌿𑌮𑌂𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾𑌮𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌯 ॥ 9 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌰𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌚 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌚 𑌤𑌥𑌾𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑍋𑌪𑌕𑌾𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌏𑌷𑌮𑍇𑌪𑌰𑌮𑌃𑌕𑌾𑌮𑍋𑌯𑌦𑌿𑌮𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌨𑍁𑌜𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾𑌂𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌪𑌶𑍍𑌯𑍇𑌮𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑌂𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍀𑌰𑌾𑌘𑌵𑍇𑌣𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 11 ॥
𑌤𑌥𑍇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑍁𑌸𑌮𑍍𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃𑌸𑍗𑌵𑌰𑍍𑌣𑌙𑍍𑌘𑌟𑌮𑌾𑌦𑌦𑍇 ।
𑌤𑌮𑍍𑌘𑌟𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂𑌹𑌸𑍍𑌤𑍇𑌦𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌨𑍋𑌜𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 12 ॥
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌦𑍇𑌶𑌮𑌹𑌾𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌃 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑌲𑌿𑌲𑌨𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌅𑌤𑌿𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌨𑍍𑌤𑌤𑍋𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇𑌮𑌨𑍋𑌜𑌵𑌾𑌃 ॥ 13 ॥
𑌆𑌗𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁𑌜𑌲𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌕𑌙𑍍𑌘𑌟𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌸𑌮𑍍𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯𑌪𑌰𑌮𑌾𑌸𑌨𑍇 ॥ 14 ॥
𑌘𑌟𑍇𑌨𑌤𑍇𑌨𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑌭𑍍𑌯𑌷𑌿𑌞𑍍𑌚𑌦𑍍𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾𑌂𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌮𑍍𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂𑌰𑌾𑌮𑌶𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍 ॥ 15 ॥
𑌵𑌿𑌧𑌿𑌨𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌨𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑍍𑌗𑌣𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌷𑌿𑌞𑍍𑌚𑌂𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 16 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌮𑌤𑍁𑌲𑌙𑍍𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑍁𑌵𑍂𑌰𑌾𑌮𑌮𑌵𑍇 𑌹 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌾𑌜𑌹𑍃𑌷𑌿𑌰𑍇𑌭𑌕𑍍𑌤𑌾𑌯𑍇𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃 ॥ 17 ॥
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑌂𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃𑌪𑌰𑌮𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌞𑍍𑌜𑌗𑌾𑌮𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 18 ॥
𑌸 𑌤𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌰𑌾𑌮𑌦𑌤𑍍𑌤𑌂𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌯𑌸𑍍𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌤𑌤𑍋𑌰𑌾𑌮𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ॥ 19 ॥
𑌦𑌧𑍍𑌯𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾𑌨𑍍𑌮𑍋𑌦𑌕𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌲𑌾𑌜𑌾𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌨𑌸𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ।
𑌆𑌜𑌹𑍍𑌰𑍁𑌰𑌥𑌸𑌨𑍍𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌃𑌪𑍗𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰𑌾𑌃 ॥ 20 ॥
𑌸𑌃𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾𑌦𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌷𑍋𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌯𑌨𑍍𑌯𑌵𑍇𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 21 ॥
𑌮𑌾𑌙𑍍𑌗𑌲𑍍𑌯𑌮𑍍𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌾𑌯 𑌚 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌕𑍃𑌤𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌰𑌾𑌮𑍋𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹𑌤𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌮𑍍𑌯𑌯𑌾 ।
𑌤𑌤𑌃𑌶𑍈𑌲𑍋𑌪𑌮𑌂𑌵𑍀𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌣𑌤𑌂𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌉𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂𑌵𑌚𑍋𑌰𑌾𑌮𑍋𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑍍𑌯𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜𑌮𑌿𑌮𑌂𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌨𑌗𑌰𑍀𑌂𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍗𑌶𑌲𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌮𑍍 ।
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑍈𑌮𑌾𑌙𑍍𑌕𑍁𑌶𑌲𑌿𑌨𑌂𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌚 𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌆𑌚𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌵𑌦𑌤𑌾𑌂𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂 𑌚 𑌹𑌤𑌂𑌰𑌣𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍇𑌤𑌦𑍁𑌦𑌾𑌹𑍃𑌤𑍍𑌯𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂𑌹𑌰𑍀𑌶𑍍𑌵𑌰 ॥ 26 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌦𑌶𑌾𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ |
terāvaṇavadhandṛṣṭavādevagandharvadānavāḥ |
jagmussvaisvairvimānaistekathayantaśśubhāḥkathāḥ || 1 ||
rāvaṇasyavadhaṅghoraṃrāghavasyaparākramam |
suyuddhaṃvānarāṇāṃ ca sugrīvasya ca mantritam || 2 ||
anurāgaṃ ca vīryaṃ ca saumitrerlakṣmaṇasya ca |
pativratātvaṃsītāyāhanūmatiparākramam || 3 ||
kathayantomahābhāgājagmurhaṣṭāyathāgatam |
rāghavasturathandivyamindradattaṃśikhiprabham || 4 ||
anujñāyamahābhāgormātalimpratyapūjayat |
rāghaveṇābhyanujñātomātaliśśakrasārathiḥ || 5 ||
divyantaṃrathamāsthāyadivamevārūrohasaha |
tasmiṃstudivamārūḍhesusārathisantame || 6 ||
rāghavaḥparamaprītassugrīvampariṣasvaje |
pariṣvajya ca sugrīvaṃlakṣmaṇenābhivāditaḥ || 7 ||
pūjyamānoharigaṇairājagāmabalālayam |
athovāca sa kākutsthassamīpaparivartinam || 8 ||
saumitriṃsattvasampannaṃlakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |
bhīṣaṇamimaṃsaumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||
anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca tathāpūrvopakāriṇam |
eṣameparamaḥkāmoyadimaṃrāvaṇānujam || 10 ||
laṅkāyāṃsaumya paśyemabhiṣiktaṃvibhīṣaṇam |
evamuktastusaumitrīrāghaveṇamahātmanā || 11 ||
tathetyuktvāsusamhṛṣṭaḥsauvarṇaṅghaṭamādade |
tamghaṭaṃvānarendrāṇāṃhastedattvāmanojavān || 12 ||
vyādideśamahāsattvaḥ samudrasalilantadā |
atiśīghrantatogatvāvānarāstemanojavāḥ || 13 ||
āgatāstujalaṅgṛhyasamudrādvānarottamāḥ |
tataḥstvekaṅghaṭaṅgṛhyasamsthāpyaparamāsane || 14 ||
ghaṭenatenasaumitrirabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam |
laṅkāyāṃrakṣasāmmadhyerājānaṃrāmaśāsanāt || 15 ||
vidhināmantradṛṣṭenasuhṛdgaṇasamāvṛtaḥ |
abhyaṣiñcaṃstadāsarverākṣasāvānarāstathā || 16 ||
praharṣamatulaṅgatvātuṣṭuvūrāmamave ha |
tasyāmātyājahṛṣirebhaktāyecāsyarākṣasāḥ || 17 ||
dṛṣṭavābhiṣiktaṃlaṅkāyāṃrākṣasendraṃvibhīṣaṇam |
rāghavaḥparamāmprītiñjagāmasahalakṣmaṇaḥ || 18 ||
sa tadrājyammahatprāpyarāmadattaṃvibhīṣaṇaḥ |
prakṛtayassāntvayitvā ca tatorāmamupāgamat || 19 ||
dadhyakṣatānmodakāṃścalājāssumanasastathā |
ājahrurathasantuṣṭāḥpaurāstasmainiśācarāḥ || 20 ||
saḥtān gṛhītvādurdharṣorāghavāyanyavedayat || 21 ||
māṅgalyammaṅgalaṃsarvaṃlakṣmaṇāya ca vīryavān |
kṛtakāryaṃsamṛddhārthandṛṣṭavārāmovibhīṣaṇam || 22 ||
pratijagrāhatatsarvantasyaivapriyakāmyayā |
tataḥśailopamaṃvīramprāñjalimpraṇataṃsthitam || 23 ||
uvācedaṃvacorāmohanūmantamplavaṅgamam |
anujñāpyamahārājamimaṃsaumya vibhīṣaṇam || 24 ||
praviśyanagarīṃlaṅkāṅkauśalambrūhimaithilīm |
vaidehyaimāṅkuśalinaṃsugrīvaṃ ca salakṣmaṇam || 25 ||
ācakṣvavadatāṃśreṣṭharāvaṇaṃ ca hataṃraṇe |
priyametadudāhṛtyavaidehyāstvaṃharīśvara || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चदशाधिकशततमस्सर्गः ।
तेरावणवधन्दृष्टवादेवगन्धर्वदानवाः ।
जग्मुस्स्वैस्वैर्विमानैस्तेकथयन्तश्शुभाःकथाः ॥ 1 ॥
रावणस्यवधङ्घोरंराघवस्यपराक्रमम् ।
सुयुद्धंवानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ॥ 2 ॥
अनुरागं च वीर्यं च सौमित्रेर्लक्ष्मणस्य च ।
पतिव्रतात्वंसीतायाहनूमतिपराक्रमम् ॥ 3 ॥
कथयन्तोमहाभागाजग्मुर्हष्टायथागतम् ।
राघवस्तुरथन्दिव्यमिन्द्रदत्तंशिखिप्रभम् ॥ 4 ॥
अनुज्ञायमहाभागोर्मातलिम्प्रत्यपूजयत् ।
राघवेणाभ्यनुज्ञातोमातलिश्शक्रसारथिः ॥ 5 ॥
दिव्यन्तंरथमास्थायदिवमेवारूरोहसह ।
तस्मिंस्तुदिवमारूढेसुसारथिसन्तमे ॥ 6 ॥
राघवःपरमप्रीतस्सुग्रीवम्परिषस्वजे ।
परिष्वज्य च सुग्रीवंलक्ष्मणेनाभिवादितः ॥ 7 ॥
पूज्यमानोहरिगणैराजगामबलालयम् ।
अथोवाच स काकुत्स्थस्समीपपरिवर्तिनम् ॥ 8 ॥
सौमित्रिंसत्त्वसम्पन्नंलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।
भीषणमिमंसौम्य लङ्कायामभिषेचय ॥ 9 ॥
अनुरक्तं च भक्तं च तथापूर्वोपकारिणम् ।
एषमेपरमःकामोयदिमंरावणानुजम् ॥ 10 ॥
लङ्कायांसौम्य पश्येमभिषिक्तंविभीषणम् ।
एवमुक्तस्तुसौमित्रीराघवेणमहात्मना ॥ 11 ॥
तथेत्युक्त्वासुसम्हृष्टःसौवर्णङ्घटमाददे ।
तम्घटंवानरेन्द्राणांहस्तेदत्त्वामनोजवान् ॥ 12 ॥
व्यादिदेशमहासत्त्वः समुद्रसलिलन्तदा ।
अतिशीघ्रन्ततोगत्वावानरास्तेमनोजवाः ॥ 13 ॥
आगतास्तुजलङ्गृह्यसमुद्राद्वानरोत्तमाः ।
ततःस्त्वेकङ्घटङ्गृह्यसम्स्थाप्यपरमासने ॥ 14 ॥
घटेनतेनसौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम् ।
लङ्कायांरक्षसाम्मध्येराजानंरामशासनात् ॥ 15 ॥
विधिनामन्त्रदृष्टेनसुहृद्गणसमावृतः ।
अभ्यषिञ्चंस्तदासर्वेराक्षसावानरास्तथा ॥ 16 ॥
प्रहर्षमतुलङ्गत्वातुष्टुवूराममवे ह ।
तस्यामात्याजहृषिरेभक्तायेचास्यराक्षसाः ॥ 17 ॥
दृष्टवाभिषिक्तंलङ्कायांराक्षसेन्द्रंविभीषणम् ।
राघवःपरमाम्प्रीतिञ्जगामसहलक्ष्मणः ॥ 18 ॥
स तद्राज्यम्महत्प्राप्यरामदत्तंविभीषणः ।
प्रकृतयस्सान्त्वयित्वा च ततोराममुपागमत् ॥ 19 ॥
दध्यक्षतान्मोदकांश्चलाजास्सुमनसस्तथा ।
आजह्रुरथसन्तुष्टाःपौरास्तस्मैनिशाचराः ॥ 20 ॥
सःतान् गृहीत्वादुर्धर्षोराघवायन्यवेदयत् ॥ 21 ॥
माङ्गल्यम्मङ्गलंसर्वंलक्ष्मणाय च वीर्यवान् ।
कृतकार्यंसमृद्धार्थन्दृष्टवारामोविभीषणम् ॥ 22 ॥
प्रतिजग्राहतत्सर्वन्तस्यैवप्रियकाम्यया ।
ततःशैलोपमंवीरम्प्राञ्जलिम्प्रणतंस्थितम् ॥ 23 ॥
उवाचेदंवचोरामोहनूमन्तम्प्लवङ्गमम् ।
अनुज्ञाप्यमहाराजमिमंसौम्य विभीषणम् ॥ 24 ॥
प्रविश्यनगरींलङ्काङ्कौशलम्ब्रूहिमैथिलीम् ।
वैदेह्यैमाङ्कुशलिनंसुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ॥ 25 ॥
आचक्ष्ववदतांश्रेष्ठरावणं च हतंरणे ।
प्रियमेतदुदाहृत्यवैदेह्यास्त्वंहरीश्वर ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चदशाधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ |
terāvaṇavadhandṛṣṭavādevagandharvadānavāḥ |
jagmussvaisvairvimānaistekathayantaśśubhāḥkathāḥ || 1 ||
rāvaṇasyavadhaṅghoraṃrāghavasyaparākramam |
suyuddhaṃvānarāṇāṃ ca sugrīvasya ca mantritam || 2 ||
anurāgaṃ ca vīryaṃ ca saumitrerlakṣmaṇasya ca |
pativratātvaṃsītāyāhanūmatiparākramam || 3 ||
kathayantomahābhāgājagmurhaṣṭāyathāgatam |
rāghavasturathandivyamindradattaṃśikhiprabham || 4 ||
anujñāyamahābhāgormātalimpratyapūjayat |
rāghaveṇābhyanujñātomātaliśśakrasārathiḥ || 5 ||
divyantaṃrathamāsthāyadivamevārūrohasaha |
tasmiṃstudivamārūḍhesusārathisantame || 6 ||
rāghavaḥparamaprītassugrīvampariṣasvaje |
pariṣvajya ca sugrīvaṃlakṣmaṇenābhivāditaḥ || 7 ||
pūjyamānoharigaṇairājagāmabalālayam |
athovāca sa kākutsthassamīpaparivartinam || 8 ||
saumitriṃsattvasampannaṃlakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |
bhīṣaṇamimaṃsaumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||
anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca tathāpūrvopakāriṇam |
eṣameparamaḥkāmoyadimaṃrāvaṇānujam || 10 ||
laṅkāyāṃsaumya paśyemabhiṣiktaṃvibhīṣaṇam |
evamuktastusaumitrīrāghaveṇamahātmanā || 11 ||
tathetyuktvāsusamhṛṣṭaḥsauvarṇaṅghaṭamādade |
tamghaṭaṃvānarendrāṇāṃhastedattvāmanojavān || 12 ||
vyādideśamahāsattvaḥ samudrasalilantadā |
atiśīghrantatogatvāvānarāstemanojavāḥ || 13 ||
āgatāstujalaṅgṛhyasamudrādvānarottamāḥ |
tataḥstvekaṅghaṭaṅgṛhyasamsthāpyaparamāsane || 14 ||
ghaṭenatenasaumitrirabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam |
laṅkāyāṃrakṣasāmmadhyerājānaṃrāmaśāsanāt || 15 ||
vidhināmantradṛṣṭenasuhṛdgaṇasamāvṛtaḥ |
abhyaṣiñcaṃstadāsarverākṣasāvānarāstathā || 16 ||
praharṣamatulaṅgatvātuṣṭuvūrāmamave ha |
tasyāmātyājahṛṣirebhaktāyecāsyarākṣasāḥ || 17 ||
dṛṣṭavābhiṣiktaṃlaṅkāyāṃrākṣasendraṃvibhīṣaṇam |
rāghavaḥparamāmprītiñjagāmasahalakṣmaṇaḥ || 18 ||
sa tadrājyammahatprāpyarāmadattaṃvibhīṣaṇaḥ |
prakṛtayassāntvayitvā ca tatorāmamupāgamat || 19 ||
dadhyakṣatānmodakāṃścalājāssumanasastathā |
ājahrurathasantuṣṭāḥpaurāstasmainiśācarāḥ || 20 ||
saḥtān gṛhītvādurdharṣorāghavāyanyavedayat || 21 ||
māṅgalyammaṅgalaṃsarvaṃlakṣmaṇāya ca vīryavān |
kṛtakāryaṃsamṛddhārthandṛṣṭavārāmovibhīṣaṇam || 22 ||
pratijagrāhatatsarvantasyaivapriyakāmyayā |
tataḥśailopamaṃvīramprāñjalimpraṇataṃsthitam || 23 ||
uvācedaṃvacorāmohanūmantamplavaṅgamam |
anujñāpyamahārājamimaṃsaumya vibhīṣaṇam || 24 ||
praviśyanagarīṃlaṅkāṅkauśalambrūhimaithilīm |
vaidehyaimāṅkuśalinaṃsugrīvaṃ ca salakṣmaṇam || 25 ||
ācakṣvavadatāṃśreṣṭharāvaṇaṃ ca hataṃraṇe |
priyametadudāhṛtyavaidehyāstvaṃharīśvara || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.