𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥𑍋𑌵𑌾𑌚𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌹𑌰𑌿𑌰𑌾𑌜𑍋𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌕𑌿𑌮𑌿𑌯𑌂𑌵𑍍𑌯𑌥𑌿𑌤𑌾𑌸𑍇𑌨𑌾𑌮𑍂𑌢𑌵𑌾𑌤𑍇𑌵𑌨𑍗𑌰𑍍𑌜𑌲𑍇 ॥ 1 ॥
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌵𑌾𑌲𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋𑌽𑌙𑍍𑌗𑌦𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌨𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌸𑌿𑌰𑌾𑌮𑌞𑍍𑌚𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌞𑍍𑌚𑌮𑌹𑌾𑌰𑌥𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌶𑌰𑌜𑌾𑌲𑌚𑌿𑌤𑍗𑌵𑍀𑌰𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗𑌦𑌶𑌰𑌥𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑍗 ।
𑌶𑌰𑌤𑌲𑍍𑌪𑍇𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍗𑌶𑌯𑌾𑌨𑍗𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍋𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗 ॥ 3 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌮𑌙𑍍𑌗𑌦𑌮𑍍 ।
𑌨𑌾𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌮𑌿𑌦𑌮𑍍𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇𑌭𑌵𑌿𑌤𑌵𑍍𑌯𑌮𑍍𑌭𑌯𑍇𑌨𑌤𑍁 ॥ 4 ॥
𑌵𑌿𑌷𑌣𑍍𑌣𑌵𑌦𑌨𑌾𑌹𑍍𑌯𑍇𑌤𑍇𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑌣𑌾𑌦𑌿𑌶𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌪𑌲𑌾𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌹𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑍁𑌤𑍍𑌫𑍁𑌲𑍍𑌲𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌅𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌨𑌲𑌜𑍍𑌜𑌨𑍍𑌤𑍇𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑌿𑌪𑍃𑌷𑍍𑌠𑌤𑌃 ।
𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌕𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑌿𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌮𑍍𑌪𑌤𑌿𑌤𑌂𑌲𑌙𑍍𑌘𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌚 ॥ 6 ॥
𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇𑌵𑍀𑌰𑍋𑌗𑌦𑌾𑌪𑌾𑌣𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂𑌵𑌰𑍍𑌧𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌰𑌾𑌘𑌵𑌞𑍍𑌚𑌨𑌿𑌰𑍈𑌕𑍍𑌷𑌤 ॥ 7 ॥
𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌞𑍍𑌚𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌵𑌾𑌨𑌰𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌋𑌕𑍍𑌷𑌰𑌾𑌜𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂𑌸𑌮𑍀𑌪𑌸𑍍𑌥𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌹 ॥ 8 ॥
𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑍋𑌽𑌯𑌂𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋𑌯𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌃 ।
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌰𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿𑌪𑌰𑌿𑌤𑌤𑍍𑌰𑌸𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌶𑌙𑍍𑌕𑌯𑌾 ॥ 9 ॥
𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌮𑍇𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌸𑍁𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌬𑌹𑍁𑌧𑌾𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌵𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌪𑌰𑍍𑌯𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑌯𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌹𑌿𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍇𑌣𑍈𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌾𑌨𑍃𑌕𑍍𑌷𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌃 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍁𑌧𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌨𑌤𑌃 ॥ 11 ॥
𑌤𑍇𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌃𑌪𑍁𑌨𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌮𑌾𑌃 ।
𑌋𑌕𑍍𑌷𑌰𑌾𑌜𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑌞𑍍𑌚𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌸𑍍𑌤𑍁𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌗𑌾𑌤𑍍𑌰𑌂𑌶𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯𑌚𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌬𑌭𑍂𑌵𑌵𑍍𑌯𑌥𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 13 ॥
𑌜𑌲𑌕𑍍𑌲𑌿𑌨𑍍𑌨𑍇𑌨𑌹𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌤𑌯𑍋𑌰𑍍𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑍇𑌪𑍍𑌰𑌮𑍃𑌜𑍍𑌯𑌚 ।
𑌶𑍋𑌕𑌸𑌮𑍍𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑌮𑌨𑌾𑌰𑍁𑌰𑍋𑌦𑌵𑌿𑌲𑌲𑌾𑌪𑌚 ॥ 14 ॥
𑌇𑌮𑍗𑌤𑍗𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑍗𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍗𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑌮𑍍𑌯𑍁𑌗𑍗 ।
𑌇𑌮𑌾𑌮𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌙𑍍𑌗𑌮𑌿𑌤𑍗𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌃𑌕𑍂𑌟𑌯𑍋𑌧𑌿𑌭𑌿𑌃 ॥ 15 ॥
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌃𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌮𑍇𑌤𑍇𑌨𑌦𑍁𑌷𑍍𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑌾𑌜𑌿𑌹𑍍𑌮𑌯𑌾𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌾𑌚𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌵𑍃𑌜𑍁𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍗 ॥ 16 ॥
𑌶𑌰𑍈𑌰𑌿𑌮𑌾𑌵𑌲𑌂𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑍗𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍇𑌣𑌸𑌮𑍁𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗 ।
𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌯𑌾𑌮𑌿𑌮𑍗𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑍗𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑍇𑌤𑍇𑌶𑌲𑍍𑌯𑌕𑌾𑌵𑌿𑌵 ॥ 17 ॥
𑌯𑌯𑍋𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌮𑍁𑌪𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾𑌮𑌯𑌾 ।
𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗𑌦𑍇𑌹𑌨𑌾𑌶𑌾𑌯𑌪𑍍𑌰𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑍗𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭𑍗 ॥ 18 ॥
𑌜𑍀𑌵𑌨𑍍𑌨𑌦𑍍𑌯𑌵𑌿𑌪𑌨𑍍𑌨𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑌷𑍍𑌟𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑍍𑌞𑌶𑍍𑌚𑌰𑌿𑌪𑍁𑌃𑌸𑌕𑌾𑌮𑍋𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃𑌕𑍃𑌤𑌃 ॥ 19 ॥
𑌏𑌵𑌂𑌵𑌿𑌲𑌪𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑍋𑌹𑌰𑌿𑌰𑌾𑌜𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑌿𑌦𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑌿𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌤𑍍𑌰𑌸𑌂𑌶𑌯𑌃 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌸𑌹𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌸𑍍𑌵𑌕𑌾𑌮𑌨𑍍𑌨𑍇𑌹𑌲𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 21 ॥
𑌨𑌰𑍁𑌜𑌾𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑌾𑌵𑍇𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗𑌰𑌾𑌘𑌵𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ।
𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍋𑌹𑌂𑌵𑌧𑌿𑌷𑍍𑌯𑍇𑌤𑍇𑌸𑌗𑌣𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂𑌰𑌣𑍇 ॥ 22 ॥
𑌤𑌮𑍇𑌵𑌂𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌸𑌮𑌾𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌯𑌚𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌷𑍇𑌣𑌂𑌶𑍍𑌵𑌶𑍁𑌰𑌮𑍍𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌹 ॥ 23 ॥
𑌸𑌹𑌶𑍂𑌰𑍈𑌰𑍍𑌹𑌰𑌿𑌗𑌣𑍈𑌰𑍍𑌲𑌬𑍍𑌧𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌵𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑍗 ।
𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌂𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ॥ 24 ॥
𑌅𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂𑌸𑌹𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌮𑍍 ।
𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌮𑌾𑌨𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌶𑌕𑍍𑌰𑍋𑌨𑌷𑍍𑌟𑌾𑌮𑌿𑌵𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑍈𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌸𑍁𑌷𑍇𑌣𑍋𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌦𑍈𑌵𑌾𑌸𑍁𑌰𑌮𑍍𑌮𑌹𑌦𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌮𑌨𑍁𑌭𑍂𑌤𑌂𑌸𑍁𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌮𑍍 ॥ 26 ॥
𑌤𑌦𑌾𑌸𑍍𑌮𑌦𑌾𑌨𑌵𑌾𑌶𑌰𑌸𑌮𑍍𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍𑌶𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌾𑌃 ।
𑌨𑌿𑌜𑌘𑍍𑌨𑍁𑌶𑍍𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌦𑍁𑌷𑌶𑍍𑌚𑌾𑌦𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 ॥ 27 ॥
𑌤𑌾𑌨𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌨𑌷𑍍𑌟𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌗𑌤𑌾𑌸𑍂𑌂𑌶𑍍𑌚𑌬𑍃𑌹𑌸𑍍𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌰𑍍𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌭𑌿𑌰𑍋𑌷𑌧𑍀𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌕𑌿𑌤𑍍𑌸𑌤𑌿 ॥ 28 ॥
𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑍗𑌷𑌧𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑌯𑌿𑌤𑍁𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑍀𑌰𑍋𑌦𑌂𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌸𑌾𑌗𑌰𑌮𑍍 ।
𑌜𑌵𑍇𑌨𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂𑌸𑌮𑍍𑌪𑌾𑌤𑌿𑌪𑌨𑌸𑌾𑌦𑌯𑌃 ॥ 29 ॥
𑌹𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍁𑌵𑌿𑌜𑌾𑌨𑌨𑍍𑌤𑌿𑌪𑌾𑌰𑍍𑌵𑌤𑍀𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑌹𑍗𑌷𑌧𑍀𑌃 ।
𑌸𑌞𑍍𑌜𑍀𑌵𑌕𑌰𑌣𑍀𑌨𑍍𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂𑌵𑌿𑌶𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌶𑍍𑌚𑌨𑌾𑌮𑌦𑍍𑌰𑍋𑌣𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍀𑌰𑍋𑌦𑍇𑌸𑌾𑌗𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑍇 ।
𑌅𑌮𑍃𑌤𑌂𑌯𑌤𑍍𑌰𑌮𑌥𑌿𑌤𑌨𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌤𑍇𑌪𑌰𑌮𑍗𑌷𑌧𑍀 ॥ 31 ॥
𑌤𑍗𑌤𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌹𑌿𑌤𑍇𑌦𑍇𑌵𑍈𑌃𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍗𑌮𑌹𑍋𑌦𑌧𑍗 ।
𑌅𑌯𑌂𑌵𑌾𑌯𑍁𑌸𑍁𑌤𑍋𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑍁 ॥ 32 ॥
𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇𑌵𑌾𑌯𑍁𑌰𑍍𑌮𑍇𑌗𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌸𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌃 ।
𑌪𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌸𑌾𑌗𑌰𑍇𑌤𑍋𑌯𑌙𑍍𑌕𑌮𑍍𑌪𑌯𑌨𑌨𑌿𑌵𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥ 33 ॥
𑌮𑌹𑌤𑌾𑌪𑌕𑍍𑌷𑌵𑌾𑌤𑍇𑌨𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑌦𑍀𑌪𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌃 ।
𑌨𑌿𑌪𑍇𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑌗𑍍𑌨𑌵𑌿𑌟𑌪𑌾𑌃𑌸𑌲𑌿𑌲𑍇𑌲𑌵𑌣𑌾𑌮𑍍𑌭𑌸𑌿 ॥ 34 ॥
𑌅𑌭𑌵𑌨𑍍 𑌪𑌨𑍍𑌨𑌗𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌭𑍋𑌗𑌿𑌨𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑌃 ।
𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿𑌯𑌾𑌦𑌾𑌂𑌸𑌿𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌶𑍍𑌚𑌲𑌵𑌣𑌾𑌰𑍍𑌣𑌵𑌮𑍍 ॥ 35 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑍍𑌗𑌰𑍁𑌡𑌂𑌵𑍈𑌨𑌤𑍇𑌯𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵𑌪𑌾𑌵𑌕𑌮𑍍 ॥ 36 ॥
𑌤𑌮𑌾𑌗𑌤𑌮𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑌾𑌗𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌦𑍁𑌦𑍍𑌰𑍁𑌵𑍁𑌃 ।
𑌯𑍈𑌸𑍍𑌤𑍗𑌸𑌤𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍗𑌬𑌦𑍍𑌧𑍗𑌶𑌰𑌭𑍂𑌤𑍈𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑍗 ॥ 37 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌪𑌰𑍍𑌣𑌃𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑍗𑌸𑍍𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌭𑌿𑌨𑌦𑌨𑌿𑌤𑌃 ।
𑌵𑌿𑌮𑌮𑌰𑍍𑌶𑌚𑌪𑌾𑌣𑌿𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌮𑍁𑌖𑍇𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑌮𑌪𑍍𑌰𑌭𑍇 ॥ 38 ॥
𑌵𑍈𑌨𑌤𑍇𑌯𑍇𑌨𑌸𑌮𑍍𑌸𑍍𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌸𑍍𑌤𑌯𑍋𑌃𑌸𑌮𑍍𑌰𑍁𑌰𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌵𑍍𑌰𑌣𑌾𑌃 ।
𑌸𑍁𑌵𑌰𑍍𑌣𑍇𑌚𑌤𑌨𑍂𑌸𑍍𑌨𑌿𑌗𑍍𑌧𑍇𑌤𑌯𑍋𑌰𑌾𑌶𑍁𑌬𑌭𑍂𑌵𑌤𑍁𑌃 ॥ 39 ॥
𑌤𑍇𑌜𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌬𑌲𑌂 𑌚 𑌓𑌜;𑌉𑌤𑍍𑌸𑌾𑌹𑌶𑍍 𑌚 𑌮𑌹𑌾 𑌗𑍁𑌣𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌂 𑌚 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌶𑍍 𑌚 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿𑌶𑍍 𑌚 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑍁𑌣𑌂 𑌤𑌯𑍋𑌃 ॥ 40 ॥
𑌤𑌾𑌵𑍁𑌤𑍍𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌗𑌰𑍁𑌡𑍋𑌵𑌾𑌸𑌵𑍋𑌪𑌮𑍗 ।
𑌉𑌭𑍗𑌤𑍗𑌸𑌸𑍍𑌵𑌜𑍇𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌰𑌾𑌮𑌶𑍍𑌚𑍈𑌨𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌹 ॥ 41 ॥
𑌭𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌦𑍍 𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌿𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑌮𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌆𑌵𑌾𑌮𑌿𑌹𑌵𑍍𑌯𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍗𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌵𑌦𑍍 𑌬𑌲𑌿𑌨𑍗𑌕𑍃𑌤𑍗 ॥ 42 ॥
𑌯𑌥𑌾𑌤𑌾𑌤𑌨𑍍𑌦𑌶𑌰𑌥𑌂𑌯𑌥𑌾𑌽𑌜𑌞𑍍𑌚𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌮𑍍 ।
𑌤𑌥𑌾𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌹𑍃𑌦𑌯𑌮𑍍𑌮𑍇𑌪𑍍𑌰𑌸𑍀𑌦𑌤𑌿 ॥ 43 ॥
𑌕𑍋𑌭𑌵𑌾𑌨𑍍𑌰𑍂𑌪𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑍋𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌸𑍍𑌰𑌗𑌨𑍁𑌲𑍇𑌪𑌨𑌃 ।
𑌵𑌸𑌾𑌨𑍋𑌵𑌿𑌰𑌜𑍇𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌭𑌰𑌣𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 44 ॥
𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌵𑍈𑌨𑌤𑍇𑌯𑍋𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌪𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑌾𑌜𑌃𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌹𑌰𑍍𑌷𑌪𑌰𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌃 ॥ 45 ॥
𑌅𑌹𑌂𑌸𑌖𑌾𑌤𑍇𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑍋𑌬𑌹𑌿𑌶𑍍𑌚𑌰𑌃 ।
𑌗𑌰𑍁𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌿𑌹𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋𑌯𑍁𑌵𑌯𑍋𑌃𑌸𑌾𑌹𑍍𑌯𑌕𑌾𑌰𑌣𑌾𑌤𑍍 ॥ 46 ॥
𑌅𑌸𑍁𑌰𑌾𑌵𑌾𑌮𑌹𑌾𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌾𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌵𑌾𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌾𑌃 ।
𑌸𑍁𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌸𑌗𑌨𑍍𑌧𑍍𑌵𑌰𑍍𑌵𑌾𑌃𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌶𑌤𑌕𑍍𑌰𑌤𑍁𑌮𑍍 ॥ 47 ॥
𑌨𑍇𑌮𑌮𑍍𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂𑌶𑌕𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌶𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑌂𑌸𑍁𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌮𑍍 ।
𑌮𑌾𑌯𑌾𑌬𑌲𑌾𑌦𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑌾𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ॥ 48 ॥
𑌏𑌤𑍇𑌨𑌾𑌗𑌾𑌃𑌕𑌾𑌦𑍍𑌰𑌵𑍇𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌾𑌵𑌿𑌷𑍋𑌲𑍍𑌬𑌣𑌾𑌃 ।
𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌮𑌾𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑍇𑌣𑌶𑌰𑌾𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 49 ॥
𑌸𑌭𑌾𑌗𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑌿𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞 𑌰𑌾𑌮 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨𑌸𑌹𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌮𑌰𑍇𑌰𑌿𑌪𑍁𑌘𑌾𑌤𑌿𑌨𑌾 ॥ 50 ॥
𑌇𑌮𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌮𑌾𑌣𑍋𑌽𑌹𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌸𑌹𑌸𑌾𑌯𑍁𑌵𑌯𑍋𑌃𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌾𑌤𑍍𑌸𑌖𑌿𑌤𑍍𑌵𑌮𑌨𑍁𑌪𑌾𑌲𑌯𑌨𑍍 ॥ 51 ॥
𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗𑌚𑌮𑌹𑌾𑌘𑍋𑌰𑌾𑌦𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌸𑌾𑌯𑌕𑌬𑌨𑍍𑌧𑌨𑌾𑌤𑍍 ।
𑌅𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌦𑌶𑍍𑌚𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑍋𑌯𑍁𑌵𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑍇𑌵𑌚 ॥ 52 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍇𑌕𑍂𑌟𑌯𑍋𑌧𑌿𑌨𑌃 ।
𑌶𑍂𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂𑌶𑍁𑌦𑍍𑌧𑌭𑌾𑌵𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍𑌭𑌵𑌤𑌾𑌮𑌰𑌾𑌰𑍍𑌜𑌵𑌮𑍍𑌬𑌲𑌮𑍍 ॥ 53 ॥
𑌤𑌨𑍍𑌨𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍀𑌯𑌂𑌵𑍋𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌂𑌰𑌣𑌾𑌜𑌿𑌰𑍇 ।
𑌏𑌤𑍇𑌨𑍈𑌵𑍋𑌪𑌮𑌾𑌨𑍇𑌨𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌞𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌮𑌾𑌹𑌿𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃 ॥ 54 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑌦𑌾𑌰𑌾𑌮𑌂𑌸𑍁𑌪𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑌚𑌸𑍁𑌹𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌿𑌗𑍍𑌧𑌮𑌾𑌪𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑍁𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ॥ 55 ॥
𑌸𑌖𑍇 𑌰𑌾𑌘𑌵 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞 𑌰𑌿𑌪𑍂𑌣𑌾𑌮𑌪𑌿𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲 ।
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌯𑌥𑌾𑌮𑌤𑌮𑍍 ॥ 56 ॥
𑌨𑌚𑌕𑍗𑌤𑍂𑌹𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂𑌸𑌖𑌿𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌰𑌾𑌘𑌵 ।
𑌕𑍃𑌤𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌰𑌣𑍇𑌵𑍀𑌰 𑌸𑌖𑌿𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌵𑍇𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 57 ॥
𑌬𑌾𑌲𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌵𑌶𑍇𑌷𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂𑌶𑌰𑍋𑌰𑍍𑌮𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌞𑍍𑌚𑌰𑌿𑌪𑍁𑌂𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑍀𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂𑌸𑌮𑍁𑌲𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 58 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑌚𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮𑌾𑌕𑌾𑌶𑌮𑌾𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌸𑍁𑌪𑌰𑍍𑌣𑌃𑌪𑌵𑌨𑍋𑌯𑌥𑌾 ॥ 59 ॥
𑌵𑌿𑌰𑍁𑌜𑍗𑌰𑌾𑌘𑌵𑍗𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌤𑌤𑍋𑌵𑌾𑌨𑌰𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌃 ।
𑌸𑌿𑌂𑌹𑌨𑌾𑌦𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌨𑍇𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌙𑍍𑌗𑍂𑌲𑌨𑍍𑌨𑍍𑌦𑍁𑌧𑍁𑌵𑍁𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 60 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌭𑍇𑌰𑍀𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌜𑌘𑍍𑌨𑍁𑌰𑍍𑌮𑍃𑌦𑌙𑍍𑌗𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑌨𑌾𑌦𑌯𑌨𑍍 ।
𑌦𑌧𑍍𑌮𑍁𑌶𑍍𑌶𑌙𑍍𑌖𑌾𑌨𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌃𑌕𑍍𑌷𑍇𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌪𑌿𑌯𑌥𑌾𑌪𑍁𑌰𑌮𑍍 ॥ 61 ॥
𑌆𑌸𑍍𑌫𑍋𑌟𑍍𑌯𑌾𑌃𑌸𑍍𑌪𑍋𑌟𑍍𑌯𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌃𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃𑌨𑌗𑌯𑍋𑌧𑌿𑌨𑌃 ।
𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌨𑍁𑌤𑍍𑌪𑌟𑍍𑌯𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌥𑍁𑌶𑍍𑌶𑌤𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌶𑌃 ॥ 62 ॥
𑌵𑌿𑌸𑍃𑌜𑌨𑍍𑌤𑍋𑌮𑌹𑌾𑌨𑌾𑌦𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌾𑌣𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌮𑌾𑌃𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ॥ 63 ॥
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂𑌸𑍁𑌖𑍀𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁𑌮𑍁𑌲𑍋𑌨𑌿𑌨𑌾𑌦𑍋𑌬𑌭𑍂𑌵𑌶𑌾𑌖𑌾𑌮𑍃𑌗𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇𑌨𑌿𑌦𑌾𑌘𑌸𑍍𑌯𑌯𑌥𑌾𑌘𑌨𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌦𑌸𑍍𑌸𑍁𑌭𑍀𑌮𑍋𑌨𑌦𑌤𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌶𑍀𑌥𑍇 ॥ 64 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
athovācamahātejāharirājomahābalaḥ |
kimiyaṃvyathitāsenāmūḍhavātevanaurjale || 1 ||
sugrīvasyavacaśśrutvāvāliputro'ṅgado'bravīt |
natvampaśyasirāmañcalakṣmaṇañcamahāratham || 2 ||
śarajālacitauvīrāvubhaudaśarathātmajau |
śaratalpemahātmānauśayānaurudhirokṣitau || 3 ||
athābravīdvānarendrassugrīvaḥputramaṅgadam |
nānimittamidammanyebhavitavyambhayenatu || 4 ||
viṣaṇṇavadanāhyetetyaktapraharaṇādiśaḥ |
prapalāyantiharayastrāsādutphullalocanāḥ || 5 ||
anyonyasyanalajjantenirīkṣantipṛṣṭhataḥ |
viprakarṣanticānyonyampatitaṃlaṅghayantica || 6 ||
etasminnantarevīrogadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ |
sugrīvaṃvardhayāmāsarāghavañcaniraikṣata || 7 ||
vibhīṣaṇañcasugrīvodṛṣṭavāvānarabhīṣaṇam |
ṛkṣarājammahātmānaṃsamīpasthamuvācaha || 8 ||
vibhīṣaṇo'yaṃsamprāptoyandṛṣṭavāvānararṣabhāḥ |
vidravantiparitatrasarāvaṇātmajaśaṅkayā || 9 ||
śīghrametān susantrastānbahudhāvipradhāvitān |
paryavasthāpayākhyāhivibhīṣaṇamupasthitam || 10 ||
sugrīveṇaivamuktastujāmbavānṛkṣapārthivaḥ |
vānarānsāntvayāmāsasannirudhyapradhānataḥ || 11 ||
tenivṛttāḥpunaḥsarvevānarāstyaktasambhramāḥ |
ṛkṣarājavacaśśrutvātañcadṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 12 ||
vibhīṣaṇasturāmasyadṛṣṭavāgātraṃśaraiścitam |
lakṣmaṇasyacadharmātmābabhūvavyathitastadā || 13 ||
jalaklinnenahastenatayornetrepramṛjyaca |
śokasampīḍitamanārurodavilalāpaca || 14 ||
imautausattvasampannauvikrāntaupriyasamyugau |
imāmavasthāṅgamitaurākṣasaiḥkūṭayodhibhiḥ || 15 ||
bhrātuḥputreṇametenaduṣputreṇadurātmanā |
rākṣasyājihmayābudhyācālitāvṛjuvikramau || 16 ||
śarairimāvalaṃviddhaurudhireṇasamukṣitau |
vasudhāyāmimausuptaudṛśyeteśalyakāviva || 17 ||
yayorvīryamupāśrityapratiṣṭhākāṅkṣitāmayā |
tāvubhaudehanāśāyaprasuptaupuruṣarṣabhau || 18 ||
jīvannadyavipanno'sminaṣṭarājyamanorathaḥ |
prāptapratijñaścaripuḥsakāmorāvaṇaḥkṛtaḥ || 19 ||
evaṃvilapamānantampariṣvajyavibhīṣaṇam |
sugrīvaḥsattvasampannoharirājo'bravīdidam || 20 ||
rājyamprāpsyasidharmajña laṅkāyānnātrasaṃśayaḥ |
rāvaṇassahaputreṇasvakāmannehalapsyate || 21 ||
narujāpīḍitāvetāvubhaurāghavalakṣmaṇau |
tyaktvāmohaṃvadhiṣyetesagaṇaṃrāvaṇaṃraṇe || 22 ||
tamevaṃsāntvayitvātusamāśvāsyacarākṣasam |
suṣeṇaṃśvaśurampārśvesugrīvastamuvācaha || 23 ||
sahaśūrairharigaṇairlabdhasañjñāvarindamau |
gacchatvambhrātaraṅgṛhyakiṣkindhāṃrāmalakṣmaṇau || 24 ||
ahanturāvaṇaṃhatvāsaputraṃsahabāndhavam |
maithilīmānayiṣyāmiśakronaṣṭāmivaśriyam || 25 ||
śrutvaitadvānarendrasyasuṣeṇovākyamabravīt |
daivāsurammahadyuddhamanubhūtaṃsudāruṇam || 26 ||
tadāsmadānavāśarasamsparśakovidāḥ |
nijaghnuśśastraviduṣaścādayantomuhurmuhuḥ || 27 ||
tānārtānnaṣṭasañjñāṃścagatāsūṃścabṛhaspatiḥ |
vidyābhirmantrayuktābhiroṣadhībhiścikitsati || 28 ||
tānyauṣadhānyānayituṅkṣīrodaṃyāntusāgaram |
javenavānarāḥśīghraṃsampātipanasādayaḥ || 29 ||
harayastuvijānantipārvatīstāmahauṣadhīḥ |
sañjīvakaraṇīndivyāṃviśalyāndevanirmitām || 30 ||
candraścanāmadroṇaścakṣīrodesāgarottame |
amṛtaṃyatramathitantatrateparamauṣadhī || 31 ||
tautatravihitedevaiḥparvataumahodadhau |
ayaṃvāyusutorājan hanūmāṃstatragacchatu || 32 ||
etasminnantarevāyurmegāṃścāpisavidyutaḥ |
paryasyasāgaretoyaṅkampayananivamedinīm || 33 ||
mahatāpakṣavātenasarvavadīpamahādrumāḥ |
nipeturbhagnaviṭapāḥsalilelavaṇāmbhasi || 34 ||
abhavan pannagāstrastābhoginastatravāsinaḥ |
śīghraṃsarvāṇiyādāṃsijagmuścalavaṇārṇavam || 35 ||
tatomuhūrtārgaruḍaṃvainateyammahābalam |
vānarādadṛśuḥsarvejvalantamivapāvakam || 36 ||
tamāgatamabhiprekṣyanāgāstesampradudruvuḥ |
yaistausatpuruṣaubaddhauśarabhūtairmahābalau || 37 ||
tatassuparṇaḥkākutsthauspṛṣṭavāpratyabhinadanitaḥ |
vimamarśacapāṇibhyāmmukhecandrasamaprabhe || 38 ||
vainateyenasamspṛṣṭāstayoḥsamruruhurvraṇāḥ |
suvarṇecatanūsnigdhetayorāśubabhūvatuḥ || 39 ||
tejo vīryaṃ balaṃ ca oja;utsāhaś ca mahā guṇāḥ |
pradarśanaṃ ca buddhiś ca smṛtiś ca dviguṇaṃ tayoḥ || 40 ||
tāvutthāpyamahātejāgaruḍovāsavopamau |
ubhautausasvajehṛṣṭorāmaścainamuvācaha || 41 ||
bhavatprasādād vyasanaṃrāvaṇiprabhavammahat |
āvāmihavyatikrāntaupūrvavad balinaukṛtau || 42 ||
yathātātandaśarathaṃyathā'jañcapitāmaham |
tathābhavantamāsādyahṛdayammeprasīdati || 43 ||
kobhavānrūpasampannodivyasraganulepanaḥ |
vasānovirajevastradivyābharaṇabhūṣitaḥ || 44 ||
tamuvācamahātejāvainateyomahābalaḥ |
patattrirājaḥprītātmāharṣaparyākulekṣaṇaḥ || 45 ||
ahaṃsakhātekākutstha priyaḥprāṇobahiścaraḥ |
garutmānihasamprāptoyuvayoḥsāhyakāraṇāt || 46 ||
asurāvāmahāvīryāvānarāvāmahābalāḥ |
surāścāpisagandhvarvāḥpuraskṛtyaśatakratum || 47 ||
nemammokṣayituṃśaktāśśarabandhaṃsudāruṇam |
māyābalādindrajitānirmitaṅkrūrakarmaṇā || 48 ||
etenāgāḥkādraveyāstīkṣṇadaṃṣṭrāviṣolbaṇāḥ |
rakṣomāyāprabhāveṇaśarābhūtvāstvadāśritāḥ || 49 ||
sabhāgyaścāsidharmajña rāma satyaparākrama |
lakṣmaṇenasahabhrātrāsamareripughātinā || 50 ||
imaṃśrutvātuvṛttāntantvaramāṇo'hamāgataḥ |
sahasāyuvayoḥsnehātsakhitvamanupālayan || 51 ||
mokṣitaucamahāghorādasmātsāyakabandhanāt |
apramādaścakartavyoyuvābhyānnityamevaca || 52 ||
prakṛtyārākṣasāḥsarvesaṅgrāmekūṭayodhinaḥ |
śūrāṇāṃśuddhabhāvānāmbhavatāmarārjavambalam || 53 ||
tannaviśvasanīyaṃvorākṣasānāṃraṇājire |
etenaivopamānenanityañjihmāhirākṣasāḥ || 54 ||
evamuktvātadārāmaṃsuparṇassumahābalaḥ |
pariṣvajyacasuhṛtsnigdhamāpraṣṭumupacakrame || 55 ||
sakhe rāghava dharmajña ripūṇāmapivatsala |
abhyanujñātumicchāmigamiṣyāmiyathāmatam || 56 ||
nacakautūhalaṅkāryaṃsakhitvampratirāghava |
kṛtakarmāraṇevīra sakhitvamprativetsyasi || 57 ||
bālavṛddhāvaśeṣāntukṛtvālaṅkāṃśarormibhiḥ |
rāvaṇañcaripuṃhatvāsītāntvaṃsamulapsyate || 58 ||
pradakṣiṇantataḥkṛtvāpariṣvajyacavīryavān |
jagāmākāśamāviśyasuparṇaḥpavanoyathā || 59 ||
virujaurāghavaudṛṣṭavātatovānarayūthapāḥ |
siṃhanādāṃstadānedurlaṅgūlanndudhuvustadā || 60 ||
tatobherīssamājaghnurmṛdaṅgāṃścāpyanādayan |
dadhmuśśaṅkhānsamprahṛṣṭāḥkṣevalantyapiyathāpuram || 61 ||
āsphoṭyāḥspoṭyavikrāntāḥvānarāḥnagayodhinaḥ |
drumānutpaṭyavividhāṃstasthuśśatasahasraśaḥ || 62 ||
visṛjantomahānādāṃstrāsayantoniśācarān |
laṅkādvārāṇyupājagmuryuddhakāmāḥplavaṅgamāḥ || 63 ||
teṣāṃsukhīmastumuloninādobabhūvaśākhāmṛgayūthapānām |
kṣayenidāghasyayathāghanānānnādassubhīmonadatānniśīthe || 64 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चाशस्सर्गः ।
अथोवाचमहातेजाहरिराजोमहाबलः ।
किमियंव्यथितासेनामूढवातेवनौर्जले ॥ 1 ॥
सुग्रीवस्यवचश्श्रुत्वावालिपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत् ।
नत्वम्पश्यसिरामञ्चलक्ष्मणञ्चमहारथम् ॥ 2 ॥
शरजालचितौवीरावुभौदशरथात्मजौ ।
शरतल्पेमहात्मानौशयानौरुधिरोक्षितौ ॥ 3 ॥
अथाब्रवीद्वानरेन्द्रस्सुग्रीवःपुत्रमङ्गदम् ।
नानिमित्तमिदम्मन्येभवितव्यम्भयेनतु ॥ 4 ॥
विषण्णवदनाह्येतेत्यक्तप्रहरणादिशः ।
प्रपलायन्तिहरयस्त्रासादुत्फुल्ललोचनाः ॥ 5 ॥
अन्योन्यस्यनलज्जन्तेनिरीक्षन्तिपृष्ठतः ।
विप्रकर्षन्तिचान्योन्यम्पतितंलङ्घयन्तिच ॥ 6 ॥
एतस्मिन्नन्तरेवीरोगदापाणिर्विभीषणः ।
सुग्रीवंवर्धयामासराघवञ्चनिरैक्षत ॥ 7 ॥
विभीषणञ्चसुग्रीवोदृष्टवावानरभीषणम् ।
ऋक्षराजम्महात्मानंसमीपस्थमुवाचह ॥ 8 ॥
विभीषणोऽयंसम्प्राप्तोयन्दृष्टवावानरर्षभाः ।
विद्रवन्तिपरितत्रसरावणात्मजशङ्कया ॥ 9 ॥
शीघ्रमेतान् सुसन्त्रस्तान्बहुधाविप्रधावितान् ।
पर्यवस्थापयाख्याहिविभीषणमुपस्थितम् ॥ 10 ॥
सुग्रीवेणैवमुक्तस्तुजाम्बवानृक्षपार्थिवः ।
वानरान्सान्त्वयामाससन्निरुध्यप्रधानतः ॥ 11 ॥
तेनिवृत्ताःपुनःसर्वेवानरास्त्यक्तसम्भ्रमाः ।
ऋक्षराजवचश्श्रुत्वातञ्चदृष्टवाविभीषणम् ॥ 12 ॥
विभीषणस्तुरामस्यदृष्टवागात्रंशरैश्चितम् ।
लक्ष्मणस्यचधर्मात्माबभूवव्यथितस्तदा ॥ 13 ॥
जलक्लिन्नेनहस्तेनतयोर्नेत्रेप्रमृज्यच ।
शोकसम्पीडितमनारुरोदविललापच ॥ 14 ॥
इमौतौसत्त्वसम्पन्नौविक्रान्तौप्रियसम्युगौ ।
इमामवस्थाङ्गमितौराक्षसैःकूटयोधिभिः ॥ 15 ॥
भ्रातुःपुत्रेणमेतेनदुष्पुत्रेणदुरात्मना ।
राक्षस्याजिह्मयाबुध्याचालितावृजुविक्रमौ ॥ 16 ॥
शरैरिमावलंविद्धौरुधिरेणसमुक्षितौ ।
वसुधायामिमौसुप्तौदृश्येतेशल्यकाविव ॥ 17 ॥
ययोर्वीर्यमुपाश्रित्यप्रतिष्ठाकाङ्क्षितामया ।
तावुभौदेहनाशायप्रसुप्तौपुरुषर्षभौ ॥ 18 ॥
जीवन्नद्यविपन्नोऽस्मिनष्टराज्यमनोरथः ।
प्राप्तप्रतिज्ञश्चरिपुःसकामोरावणःकृतः ॥ 19 ॥
एवंविलपमानन्तम्परिष्वज्यविभीषणम् ।
सुग्रीवःसत्त्वसम्पन्नोहरिराजोऽब्रवीदिदम् ॥ 20 ॥
राज्यम्प्राप्स्यसिधर्मज्ञ लङ्कायान्नात्रसंशयः ।
रावणस्सहपुत्रेणस्वकामन्नेहलप्स्यते ॥ 21 ॥
नरुजापीडितावेतावुभौराघवलक्ष्मणौ ।
त्यक्त्वामोहंवधिष्येतेसगणंरावणंरणे ॥ 22 ॥
तमेवंसान्त्वयित्वातुसमाश्वास्यचराक्षसम् ।
सुषेणंश्वशुरम्पार्श्वेसुग्रीवस्तमुवाचह ॥ 23 ॥
सहशूरैर्हरिगणैर्लब्धसञ्ज्ञावरिन्दमौ ।
गच्छत्वम्भ्रातरङ्गृह्यकिष्किन्धांरामलक्ष्मणौ ॥ 24 ॥
अहन्तुरावणंहत्वासपुत्रंसहबान्धवम् ।
मैथिलीमानयिष्यामिशक्रोनष्टामिवश्रियम् ॥ 25 ॥
श्रुत्वैतद्वानरेन्द्रस्यसुषेणोवाक्यमब्रवीत् ।
दैवासुरम्महद्युद्धमनुभूतंसुदारुणम् ॥ 26 ॥
तदास्मदानवाशरसम्स्पर्शकोविदाः ।
निजघ्नुश्शस्त्रविदुषश्चादयन्तोमुहुर्मुहुः ॥ 27 ॥
तानार्तान्नष्टसञ्ज्ञांश्चगतासूंश्चबृहस्पतिः ।
विद्याभिर्मन्त्रयुक्ताभिरोषधीभिश्चिकित्सति ॥ 28 ॥
तान्यौषधान्यानयितुङ्क्षीरोदंयान्तुसागरम् ।
जवेनवानराःशीघ्रंसम्पातिपनसादयः ॥ 29 ॥
हरयस्तुविजानन्तिपार्वतीस्तामहौषधीः ।
सञ्जीवकरणीन्दिव्यांविशल्यान्देवनिर्मिताम् ॥ 30 ॥
चन्द्रश्चनामद्रोणश्चक्षीरोदेसागरोत्तमे ।
अमृतंयत्रमथितन्तत्रतेपरमौषधी ॥ 31 ॥
तौतत्रविहितेदेवैःपर्वतौमहोदधौ ।
अयंवायुसुतोराजन् हनूमांस्तत्रगच्छतु ॥ 32 ॥
एतस्मिन्नन्तरेवायुर्मेगांश्चापिसविद्युतः ।
पर्यस्यसागरेतोयङ्कम्पयननिवमेदिनीम् ॥ 33 ॥
महतापक्षवातेनसर्ववदीपमहाद्रुमाः ।
निपेतुर्भग्नविटपाःसलिलेलवणाम्भसि ॥ 34 ॥
अभवन् पन्नगास्त्रस्ताभोगिनस्तत्रवासिनः ।
शीघ्रंसर्वाणियादांसिजग्मुश्चलवणार्णवम् ॥ 35 ॥
ततोमुहूर्तार्गरुडंवैनतेयम्महाबलम् ।
वानराददृशुःसर्वेज्वलन्तमिवपावकम् ॥ 36 ॥
तमागतमभिप्रेक्ष्यनागास्तेसम्प्रदुद्रुवुः ।
यैस्तौसत्पुरुषौबद्धौशरभूतैर्महाबलौ ॥ 37 ॥
ततस्सुपर्णःकाकुत्स्थौस्पृष्टवाप्रत्यभिनदनितः ।
विममर्शचपाणिभ्याम्मुखेचन्द्रसमप्रभे ॥ 38 ॥
वैनतेयेनसम्स्पृष्टास्तयोःसम्रुरुहुर्व्रणाः ।
सुवर्णेचतनूस्निग्धेतयोराशुबभूवतुः ॥ 39 ॥
तेजो वीर्यं बलं च ओज;उत्साहश् च महा गुणाः ।
प्रदर्शनं च बुद्धिश् च स्मृतिश् च द्विगुणं तयोः ॥ 40 ॥
तावुत्थाप्यमहातेजागरुडोवासवोपमौ ।
उभौतौसस्वजेहृष्टोरामश्चैनमुवाचह ॥ 41 ॥
भवत्प्रसादाद् व्यसनंरावणिप्रभवम्महत् ।
आवामिहव्यतिक्रान्तौपूर्ववद् बलिनौकृतौ ॥ 42 ॥
यथातातन्दशरथंयथाऽजञ्चपितामहम् ।
तथाभवन्तमासाद्यहृदयम्मेप्रसीदति ॥ 43 ॥
कोभवान्रूपसम्पन्नोदिव्यस्रगनुलेपनः ।
वसानोविरजेवस्त्रदिव्याभरणभूषितः ॥ 44 ॥
तमुवाचमहातेजावैनतेयोमहाबलः ।
पतत्त्रिराजःप्रीतात्माहर्षपर्याकुलेक्षणः ॥ 45 ॥
अहंसखातेकाकुत्स्थ प्रियःप्राणोबहिश्चरः ।
गरुत्मानिहसम्प्राप्तोयुवयोःसाह्यकारणात् ॥ 46 ॥
असुरावामहावीर्यावानरावामहाबलाः ।
सुराश्चापिसगन्ध्वर्वाःपुरस्कृत्यशतक्रतुम् ॥ 47 ॥
नेमम्मोक्षयितुंशक्ताश्शरबन्धंसुदारुणम् ।
मायाबलादिन्द्रजितानिर्मितङ्क्रूरकर्मणा ॥ 48 ॥
एतेनागाःकाद्रवेयास्तीक्ष्णदंष्ट्राविषोल्बणाः ।
रक्षोमायाप्रभावेणशराभूत्वास्त्वदाश्रिताः ॥ 49 ॥
सभाग्यश्चासिधर्मज्ञ राम सत्यपराक्रम ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्रासमरेरिपुघातिना ॥ 50 ॥
इमंश्रुत्वातुवृत्तान्तन्त्वरमाणोऽहमागतः ।
सहसायुवयोःस्नेहात्सखित्वमनुपालयन् ॥ 51 ॥
मोक्षितौचमहाघोरादस्मात्सायकबन्धनात् ।
अप्रमादश्चकर्तव्योयुवाभ्यान्नित्यमेवच ॥ 52 ॥
प्रकृत्याराक्षसाःसर्वेसङ्ग्रामेकूटयोधिनः ।
शूराणांशुद्धभावानाम्भवतामरार्जवम्बलम् ॥ 53 ॥
तन्नविश्वसनीयंवोराक्षसानांरणाजिरे ।
एतेनैवोपमानेननित्यञ्जिह्माहिराक्षसाः ॥ 54 ॥
एवमुक्त्वातदारामंसुपर्णस्सुमहाबलः ।
परिष्वज्यचसुहृत्स्निग्धमाप्रष्टुमुपचक्रमे ॥ 55 ॥
सखे राघव धर्मज्ञ रिपूणामपिवत्सल ।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामिगमिष्यामियथामतम् ॥ 56 ॥
नचकौतूहलङ्कार्यंसखित्वम्प्रतिराघव ।
कृतकर्मारणेवीर सखित्वम्प्रतिवेत्स्यसि ॥ 57 ॥
बालवृद्धावशेषान्तुकृत्वालङ्कांशरोर्मिभिः ।
रावणञ्चरिपुंहत्वासीतान्त्वंसमुलप्स्यते ॥ 58 ॥
प्रदक्षिणन्ततःकृत्वापरिष्वज्यचवीर्यवान् ।
जगामाकाशमाविश्यसुपर्णःपवनोयथा ॥ 59 ॥
विरुजौराघवौदृष्टवाततोवानरयूथपाः ।
सिंहनादांस्तदानेदुर्लङ्गूलन्न्दुधुवुस्तदा ॥ 60 ॥
ततोभेरीस्समाजघ्नुर्मृदङ्गांश्चाप्यनादयन् ।
दध्मुश्शङ्खान्सम्प्रहृष्टाःक्षेवलन्त्यपियथापुरम् ॥ 61 ॥
आस्फोट्याःस्पोट्यविक्रान्ताःवानराःनगयोधिनः ।
द्रुमानुत्पट्यविविधांस्तस्थुश्शतसहस्रशः ॥ 62 ॥
विसृजन्तोमहानादांस्त्रासयन्तोनिशाचरान् ।
लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुर्युद्धकामाःप्लवङ्गमाः ॥ 63 ॥
तेषांसुखीमस्तुमुलोनिनादोबभूवशाखामृगयूथपानाम् ।
क्षयेनिदाघस्ययथाघनानान्नादस्सुभीमोनदतान्निशीथे ॥ 64 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
athovācamahātejāharirājomahābalaḥ |
kimiyaṃvyathitāsenāmūḍhavātevanaurjale || 1 ||
sugrīvasyavacaśśrutvāvāliputro'ṅgado'bravīt |
natvampaśyasirāmañcalakṣmaṇañcamahāratham || 2 ||
śarajālacitauvīrāvubhaudaśarathātmajau |
śaratalpemahātmānauśayānaurudhirokṣitau || 3 ||
athābravīdvānarendrassugrīvaḥputramaṅgadam |
nānimittamidammanyebhavitavyambhayenatu || 4 ||
viṣaṇṇavadanāhyetetyaktapraharaṇādiśaḥ |
prapalāyantiharayastrāsādutphullalocanāḥ || 5 ||
anyonyasyanalajjantenirīkṣantipṛṣṭhataḥ |
viprakarṣanticānyonyampatitaṃlaṅghayantica || 6 ||
etasminnantarevīrogadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ |
sugrīvaṃvardhayāmāsarāghavañcaniraikṣata || 7 ||
vibhīṣaṇañcasugrīvodṛṣṭavāvānarabhīṣaṇam |
ṛkṣarājammahātmānaṃsamīpasthamuvācaha || 8 ||
vibhīṣaṇo'yaṃsamprāptoyandṛṣṭavāvānararṣabhāḥ |
vidravantiparitatrasarāvaṇātmajaśaṅkayā || 9 ||
śīghrametān susantrastānbahudhāvipradhāvitān |
paryavasthāpayākhyāhivibhīṣaṇamupasthitam || 10 ||
sugrīveṇaivamuktastujāmbavānṛkṣapārthivaḥ |
vānarānsāntvayāmāsasannirudhyapradhānataḥ || 11 ||
tenivṛttāḥpunaḥsarvevānarāstyaktasambhramāḥ |
ṛkṣarājavacaśśrutvātañcadṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 12 ||
vibhīṣaṇasturāmasyadṛṣṭavāgātraṃśaraiścitam |
lakṣmaṇasyacadharmātmābabhūvavyathitastadā || 13 ||
jalaklinnenahastenatayornetrepramṛjyaca |
śokasampīḍitamanārurodavilalāpaca || 14 ||
imautausattvasampannauvikrāntaupriyasamyugau |
imāmavasthāṅgamitaurākṣasaiḥkūṭayodhibhiḥ || 15 ||
bhrātuḥputreṇametenaduṣputreṇadurātmanā |
rākṣasyājihmayābudhyācālitāvṛjuvikramau || 16 ||
śarairimāvalaṃviddhaurudhireṇasamukṣitau |
vasudhāyāmimausuptaudṛśyeteśalyakāviva || 17 ||
yayorvīryamupāśrityapratiṣṭhākāṅkṣitāmayā |
tāvubhaudehanāśāyaprasuptaupuruṣarṣabhau || 18 ||
jīvannadyavipanno'sminaṣṭarājyamanorathaḥ |
prāptapratijñaścaripuḥsakāmorāvaṇaḥkṛtaḥ || 19 ||
evaṃvilapamānantampariṣvajyavibhīṣaṇam |
sugrīvaḥsattvasampannoharirājo'bravīdidam || 20 ||
rājyamprāpsyasidharmajña laṅkāyānnātrasaṃśayaḥ |
rāvaṇassahaputreṇasvakāmannehalapsyate || 21 ||
narujāpīḍitāvetāvubhaurāghavalakṣmaṇau |
tyaktvāmohaṃvadhiṣyetesagaṇaṃrāvaṇaṃraṇe || 22 ||
tamevaṃsāntvayitvātusamāśvāsyacarākṣasam |
suṣeṇaṃśvaśurampārśvesugrīvastamuvācaha || 23 ||
sahaśūrairharigaṇairlabdhasañjñāvarindamau |
gacchatvambhrātaraṅgṛhyakiṣkindhāṃrāmalakṣmaṇau || 24 ||
ahanturāvaṇaṃhatvāsaputraṃsahabāndhavam |
maithilīmānayiṣyāmiśakronaṣṭāmivaśriyam || 25 ||
śrutvaitadvānarendrasyasuṣeṇovākyamabravīt |
daivāsurammahadyuddhamanubhūtaṃsudāruṇam || 26 ||
tadāsmadānavāśarasamsparśakovidāḥ |
nijaghnuśśastraviduṣaścādayantomuhurmuhuḥ || 27 ||
tānārtānnaṣṭasañjñāṃścagatāsūṃścabṛhaspatiḥ |
vidyābhirmantrayuktābhiroṣadhībhiścikitsati || 28 ||
tānyauṣadhānyānayituṅkṣīrodaṃyāntusāgaram |
javenavānarāḥśīghraṃsampātipanasādayaḥ || 29 ||
harayastuvijānantipārvatīstāmahauṣadhīḥ |
sañjīvakaraṇīndivyāṃviśalyāndevanirmitām || 30 ||
candraścanāmadroṇaścakṣīrodesāgarottame |
amṛtaṃyatramathitantatrateparamauṣadhī || 31 ||
tautatravihitedevaiḥparvataumahodadhau |
ayaṃvāyusutorājan hanūmāṃstatragacchatu || 32 ||
etasminnantarevāyurmegāṃścāpisavidyutaḥ |
paryasyasāgaretoyaṅkampayananivamedinīm || 33 ||
mahatāpakṣavātenasarvavadīpamahādrumāḥ |
nipeturbhagnaviṭapāḥsalilelavaṇāmbhasi || 34 ||
abhavan pannagāstrastābhoginastatravāsinaḥ |
śīghraṃsarvāṇiyādāṃsijagmuścalavaṇārṇavam || 35 ||
tatomuhūrtārgaruḍaṃvainateyammahābalam |
vānarādadṛśuḥsarvejvalantamivapāvakam || 36 ||
tamāgatamabhiprekṣyanāgāstesampradudruvuḥ |
yaistausatpuruṣaubaddhauśarabhūtairmahābalau || 37 ||
tatassuparṇaḥkākutsthauspṛṣṭavāpratyabhinadanitaḥ |
vimamarśacapāṇibhyāmmukhecandrasamaprabhe || 38 ||
vainateyenasamspṛṣṭāstayoḥsamruruhurvraṇāḥ |
suvarṇecatanūsnigdhetayorāśubabhūvatuḥ || 39 ||
tejo vīryaṃ balaṃ ca oja;utsāhaś ca mahā guṇāḥ |
pradarśanaṃ ca buddhiś ca smṛtiś ca dviguṇaṃ tayoḥ || 40 ||
tāvutthāpyamahātejāgaruḍovāsavopamau |
ubhautausasvajehṛṣṭorāmaścainamuvācaha || 41 ||
bhavatprasādād vyasanaṃrāvaṇiprabhavammahat |
āvāmihavyatikrāntaupūrvavad balinaukṛtau || 42 ||
yathātātandaśarathaṃyathā'jañcapitāmaham |
tathābhavantamāsādyahṛdayammeprasīdati || 43 ||
kobhavānrūpasampannodivyasraganulepanaḥ |
vasānovirajevastradivyābharaṇabhūṣitaḥ || 44 ||
tamuvācamahātejāvainateyomahābalaḥ |
patattrirājaḥprītātmāharṣaparyākulekṣaṇaḥ || 45 ||
ahaṃsakhātekākutstha priyaḥprāṇobahiścaraḥ |
garutmānihasamprāptoyuvayoḥsāhyakāraṇāt || 46 ||
asurāvāmahāvīryāvānarāvāmahābalāḥ |
surāścāpisagandhvarvāḥpuraskṛtyaśatakratum || 47 ||
nemammokṣayituṃśaktāśśarabandhaṃsudāruṇam |
māyābalādindrajitānirmitaṅkrūrakarmaṇā || 48 ||
etenāgāḥkādraveyāstīkṣṇadaṃṣṭrāviṣolbaṇāḥ |
rakṣomāyāprabhāveṇaśarābhūtvāstvadāśritāḥ || 49 ||
sabhāgyaścāsidharmajña rāma satyaparākrama |
lakṣmaṇenasahabhrātrāsamareripughātinā || 50 ||
imaṃśrutvātuvṛttāntantvaramāṇo'hamāgataḥ |
sahasāyuvayoḥsnehātsakhitvamanupālayan || 51 ||
mokṣitaucamahāghorādasmātsāyakabandhanāt |
apramādaścakartavyoyuvābhyānnityamevaca || 52 ||
prakṛtyārākṣasāḥsarvesaṅgrāmekūṭayodhinaḥ |
śūrāṇāṃśuddhabhāvānāmbhavatāmarārjavambalam || 53 ||
tannaviśvasanīyaṃvorākṣasānāṃraṇājire |
etenaivopamānenanityañjihmāhirākṣasāḥ || 54 ||
evamuktvātadārāmaṃsuparṇassumahābalaḥ |
pariṣvajyacasuhṛtsnigdhamāpraṣṭumupacakrame || 55 ||
sakhe rāghava dharmajña ripūṇāmapivatsala |
abhyanujñātumicchāmigamiṣyāmiyathāmatam || 56 ||
nacakautūhalaṅkāryaṃsakhitvampratirāghava |
kṛtakarmāraṇevīra sakhitvamprativetsyasi || 57 ||
bālavṛddhāvaśeṣāntukṛtvālaṅkāṃśarormibhiḥ |
rāvaṇañcaripuṃhatvāsītāntvaṃsamulapsyate || 58 ||
pradakṣiṇantataḥkṛtvāpariṣvajyacavīryavān |
jagāmākāśamāviśyasuparṇaḥpavanoyathā || 59 ||
virujaurāghavaudṛṣṭavātatovānarayūthapāḥ |
siṃhanādāṃstadānedurlaṅgūlanndudhuvustadā || 60 ||
tatobherīssamājaghnurmṛdaṅgāṃścāpyanādayan |
dadhmuśśaṅkhānsamprahṛṣṭāḥkṣevalantyapiyathāpuram || 61 ||
āsphoṭyāḥspoṭyavikrāntāḥvānarāḥnagayodhinaḥ |
drumānutpaṭyavividhāṃstasthuśśatasahasraśaḥ || 62 ||
visṛjantomahānādāṃstrāsayantoniśācarān |
laṅkādvārāṇyupājagmuryuddhakāmāḥplavaṅgamāḥ || 63 ||
teṣāṃsukhīmastumuloninādobabhūvaśākhāmṛgayūthapānām |
kṣayenidāghasyayathāghanānānnādassubhīmonadatānniśīthe || 64 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.