𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌏𑌕𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌮𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑍍𑌯𑌬𑌲𑌂𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌯𑍇𑌚𑌰𑌾𑌃 ।
𑌸𑍁𑌵𑍇𑌲𑍇𑌰𑌾𑌘𑌵𑌂𑌶𑍈𑌲𑍇𑌨𑌿𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌵𑍇𑌦𑌯𑌨𑍍 ॥ 1 ॥
𑌚𑌾𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂𑌰𑌾𑌮𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌜𑌾𑌤𑍋𑌦𑍍𑌵𑍇𑌗𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌸𑌚𑌿𑌵𑌾𑌨𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 2 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌶𑍍𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌮𑌾𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌵𑍈𑌸𑍁𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌅𑌯𑌨𑍍𑌨𑍋𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌕𑌾𑌲𑍋𑌹𑌿𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌪𑍍𑌤𑌾𑌇𑌤𑌿𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃 ॥ 3 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌾𑌗𑌮𑌨𑍍 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌸𑍍𑌸𑌚𑌿𑌵𑍈𑌸𑍍𑌸𑌹 ॥ 4 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑌦𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌷𑌃𑌕𑍍𑌷𑌮𑌂𑌯𑌤𑍍𑌸𑌮𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌸𑌰𑍍𑌜𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑌚𑌿𑌵𑌾𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶𑌸𑍍𑌵𑌮𑌾𑌲𑌯𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌮𑌾𑌹𑍂𑌯𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌜𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌮𑌾𑌯𑌾𑌵𑌿𑌦𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌮𑌾𑌯𑌃𑌪𑍍𑌰𑌾𑌵𑌿𑌶𑌦𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀 ॥ 6 ॥
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌜𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌞𑍍𑌚𑌮𑌾𑌯𑌾𑌜𑍍𑌞𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌮𑍋𑌹𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌵𑌹𑍇𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑍍𑌮𑌾𑌯𑌯𑌾𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌶𑌿𑌰𑍋𑌮𑌾𑌯𑌾𑌮𑌯𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌮𑌾𑌂𑌸𑌮𑍁𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌵𑌮𑌹𑌚𑍍𑌚𑌸𑌶𑌰𑌨𑍍𑌧𑌨𑍁𑌃 ॥ 8 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌥𑍇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌹𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌜𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑍋𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰𑌃 ।
𑌦𑌰𑍍𑌶𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌤𑌾𑌮𑍍𑌮𑌾𑌯𑌾𑌂𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌂𑌸𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇 ॥ 9 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑍋𑌽𑌭𑌵𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑌾𑌪𑍍𑌰𑌦𑌦𑍗𑌚𑌵𑌿𑌭𑍂𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌅𑌶𑍋𑌕𑌵𑌨𑌿𑌕𑌾𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌸𑍀𑌤𑌾𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌲𑌾𑌲𑌸𑌃 ।
𑌵𑍈𑌰𑍃𑌤𑌾𑌨𑌾𑌮𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌸𑍍𑌸𑌂𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ॥ 10 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌦𑍀𑌨𑌾𑌮𑌦𑍈𑌨𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌨𑍍𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌧𑌨𑌦𑌾𑌨𑍁𑌜𑌃 ॥ 11 ॥
𑌅𑌧𑍋𑌮𑍁𑌖𑍀𑌂𑌶𑍋𑌕𑌪𑌰𑌾𑌮𑍁𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌮𑍍𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌮𑍇𑌵𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌨𑍍𑌤𑍀𑌮𑌶𑍋𑌕𑌵𑌵𑌿𑌕𑌾𑌙𑍍𑌗𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌉𑌪𑌾𑌸𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾𑌙𑍍𑌘𑍋𑌰𑌾𑌭𑍀𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌭𑌿𑌰𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌉𑌪𑌸𑍃𑌤𑍍𑌯𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌯𑌨𑍍 ॥ 13 ॥
𑌇𑌦𑌞𑍍𑌚𑌵𑌚𑌨𑌨𑍍𑌧𑍃𑌷𑍍𑌟𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾𑌮𑌯𑌾𑌭𑌦𑍍𑌰𑍇𑌯𑌮𑍁𑌪𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌵𑌲𑍍𑌗𑌸𑍇 ।
𑌖𑌰𑌹𑌨𑍍𑌤𑌾𑌸𑌤𑍇𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌸𑌮𑌰𑍇𑌹𑌤𑌃 ॥ 14 ॥
𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑍇𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋𑌮𑍂𑌲𑌨𑍍𑌦𑌰𑍍𑌪𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌿𑌹𑌤𑍋𑌮𑌯𑌾 ।
𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑍇𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌮𑌮𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 15 ॥
𑌵𑌿𑌸𑍃𑌜𑍇𑌮𑌾𑌮𑍍𑌮𑌤𑌿𑌮𑍍𑌮𑍂𑌢𑍇𑌃 𑌕𑌿𑌮𑍍𑌮𑍃𑌤𑍇𑌨𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ।
𑌭𑌵𑌸𑍍𑌵𑌭𑌦𑍍𑌰𑍇𑌃 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌣𑌾𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌸𑌾𑌮𑍀𑌶𑍍𑌵𑌰𑍀𑌮𑌮 ॥ 16 ॥
𑌅𑌲𑍍𑌪𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑍇𑌃 𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇𑌃 𑌮𑍂𑌢𑍇𑌃 𑌪𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌮𑌾𑌨𑌿𑌨𑌿𑌃 ।
𑌶𑍃𑌣𑍁𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌵𑌧𑌂𑌸𑍀𑌤𑍇𑌃 𑌘𑍋𑌰𑌂𑌵𑍃𑌤𑍍𑌰𑌵𑌧𑌂𑌯𑌥𑌾 ॥ 17 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌯𑌾𑌤𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌮𑌾𑌂𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌙𑍍𑌕𑌿𑌲𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑍇𑌨𑌬𑌲𑍇𑌨𑌮𑌹𑌤𑌾𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 18 ॥
𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌪𑍀𑌡𑍍𑌯𑌤𑍀𑌰𑌮𑌥𑍋𑌤𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌬𑌲𑍇𑌨𑌮𑌹𑌤𑌾𑌰𑌾𑌮𑍋𑌵𑍍𑌰𑌜𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌦𑌿𑌵𑌾𑌕𑌰𑍇 ॥ 19 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌧𑍍𑌵𑌨𑌿𑌪𑌰𑌿𑌶𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌰𑍍𑌧𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌖𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌂𑌸𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌚𑌾𑌰𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌞𑍍𑌚𑌰𑍈𑌃 ॥ 20 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑍇𑌨𑌬𑌲𑍇𑌨𑌮𑌹𑌤𑌾𑌮𑌮 ।
𑌬𑌲𑌮𑌸𑍍𑌯𑌹𑌤𑌂𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍗𑌯𑌤𑍍𑌰𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 21 ॥
𑌪𑌟𑍍𑌟𑌸𑌾𑌨𑍍𑌪𑌰𑌿𑌘𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌦𑌣𑍍𑌡𑌾𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌨𑍍 ।
𑌬𑌾𑌣𑌜𑌾𑌲𑌾𑌨𑌿𑌶𑍂𑌲𑌾𑌨𑌿𑌭𑌾𑌸𑍍𑌵𑌰𑌾𑌨𑍍𑌕𑍂𑌟𑌮𑍁𑌦𑍍𑌗𑌰𑌾𑌨𑍍 ॥ 22 ॥
𑌯𑌷𑍍𑌟𑍀𑌶𑍍𑌚𑌤𑍋𑌮𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌶𑌕𑍍𑌤𑍀𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿𑌮𑍁𑌸𑌲𑌾𑌨𑌿𑌚 ।
𑌉𑌦𑍍𑌯𑌮𑍍𑌯𑍋𑌦𑍍𑌯𑌮𑍍𑌯𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌷𑍁𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌅𑌥𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌥𑌿𑌨𑌾 ।
𑌅𑌸𑌕𑍍𑌤𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌹𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌶𑌿𑌰𑌶𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌸𑌿𑌨𑌾 ॥ 24 ॥
𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌤𑍍𑌯𑌨𑌿𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍋𑌯𑌦𑍃𑌚𑍍𑌛𑌯𑌾 ।
𑌦𑌿𑌶𑌃𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍈𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑍈𑌸𑍍𑌸𑌹𑌾 ॥ 25 ॥
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋𑌗𑍍𑌰𑍀𑌨𑌯𑌾𑌸𑍀𑌤𑍇𑌭𑌗𑍍𑌨𑌯𑌾𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌹𑌨𑍁𑌕𑌶𑍍𑌶𑍇𑌤𑍇𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑍍𑌹𑌤𑌃 ॥ 26 ॥
𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌾𑌨𑌥𑌜𑌾𑌨𑍁𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌹𑌤𑍋𑌯𑍁𑌧𑌿 ।
𑌪𑌟𑍍𑌟𑌸𑍈𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌶𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑍋𑌨𑌿𑌕𑍃𑌤𑍍𑌤𑌃𑌪𑌾𑌦𑌪𑍋𑌯𑌥𑌾 ॥ 27 ॥
𑌮𑍈𑌨𑍍𑌦𑌶𑍍𑌚𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌦𑌶𑍍𑌚𑍋𑌭𑍗𑌨𑌿𑌹𑌤𑍗𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑍗 ॥ 28 ॥
𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑍗𑌰𑍁𑌦𑌨𑍍𑌤𑍗𑌚𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍇𑌣𑌸𑌮𑍁𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗 ।
𑌅𑌸𑌿𑌨𑌾𑌵𑍍𑌯𑌾𑌯𑌤𑍗𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑍗𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇𑌹𑍍𑌯𑌰𑌿𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌨𑍗 ॥ 29 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌿𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌪𑌨𑌸𑌃𑌪𑌨𑌸𑍋𑌯𑌥𑌾 ॥ 30 ॥
𑌨𑌾𑌰𑌾𑌚𑍈𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌨𑌶𑍍𑌶𑍇𑌤𑍇𑌦𑌰𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌦𑌰𑍀𑌮𑍁𑌖𑌃 ।
𑌕𑍁𑌮𑍁𑌦𑌸𑍍𑌤𑍁𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍂𑌜𑌨𑍍𑌸𑌾𑌯𑌕𑍈𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌃 ॥ 31 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑍋𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌶𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌶𑍍𑌶𑌰𑍈𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌃 ।
𑌪𑌤𑌿𑌤𑍋𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍋𑌦𑍍𑌗𑌾𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗𑌨𑌿𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑌦𑌃 ॥ 32 ॥
𑌹𑌰𑌯𑍋𑌮𑌥𑌿𑌤𑌾𑌨𑌾𑌗𑍈𑌰𑌥𑌜𑌾𑌤𑍈𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌪𑌰𑍇 ।
𑌶𑌯𑌿𑌤𑌾𑌮𑍃𑌦𑌿𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌶𑍍𑌵𑍈𑌰𑍍𑌯𑌾𑌯𑍁𑌵𑍇𑌗𑍈𑌰𑌿𑌵𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌦𑌾𑌃 ॥ 33 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑍇𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌹𑌸𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾𑌜𑌘𑌨𑍍𑌯𑌤𑌃 ।
𑌅𑌭𑌿𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑌿𑌂𑌹𑍈𑌰𑌿𑌵𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌾𑌃 ॥ 34 ॥
𑌸𑌾𑌗𑌰𑍇𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌃𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑍇𑌚𑌿𑌗𑍍𑌦𑌗𑌨𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌋𑌕𑍍𑌷𑌾𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌨𑍁𑌪𑌾𑌰𑍂𑌢𑌾𑌵𑌾𑌨𑌰𑍀𑌂𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 35 ॥
𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯𑌚𑌤𑍀𑌰𑍇𑌷𑍁𑌶𑍈𑌲𑍇𑌷𑍁𑌚𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁𑌚 ।
𑌪𑌿𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾𑌕𑍍𑌷𑍈𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌰𑍍𑌬𑌹𑌵𑍋𑌹𑌤𑌾𑌃 ॥ 36 ॥
𑌏𑌵𑌨𑍍𑌤𑌵𑌹𑌤𑍋𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌸𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍋𑌮𑌮𑌸𑍇𑌨𑌯𑌾 ।
𑌕𑍍𑌷𑌤𑌜𑌾𑌰𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂𑌰𑌜𑍋𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌮𑌿𑌦𑌞𑍍𑌚𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑍃𑌤𑌂𑌶𑌿𑌰𑌃 ॥ 37 ॥
𑌤𑌤𑌃𑌪𑌰𑌮𑌦𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌷𑍋𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌮𑍁𑌪𑌶𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 38 ॥
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌣𑌂𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌜𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌨𑌯 ।
𑌯𑍇𑌨𑌤𑌦𑍍𑌰𑌾𑌘𑌵𑌶𑌿𑌰𑌸𑍍𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑌾𑌹𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 39 ॥
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌜𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌤𑍋𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌶𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌸𑌶𑌰𑌾𑌸𑌨𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌾𑌮𑌂𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯𑌾𑌗𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 40 ॥
𑌤𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌤𑌤𑍋𑌰𑌾𑌜𑌾𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌂𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌜𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌂𑌸𑌮𑍀𑌪𑌪𑌰𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌨𑌮𑍍 ॥ 41 ॥
𑌅𑌗𑍍𑌰𑌤𑌃𑌕𑍁𑌰𑍁𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌶𑍍𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌨𑍍𑌦𑌾𑌶𑌰𑌧𑍇𑌶𑌶𑌿𑌰𑌃 ।
𑌅𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌮𑍍𑌪𑌶𑍍𑌚𑌿𑌮𑌾𑌮𑍍𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌃𑌕𑍃𑌪𑌣𑌾𑌸𑌾𑌧𑍁𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑍁 ॥ 42 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍁𑌤𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑌶𑌶𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌉𑌪𑌨𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌯𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌃𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌨𑍍𑌤𑌰𑌧𑍀𑌯𑌤 ॥ 43 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌚𑌿𑌕𑍍𑌷𑍇𑌪𑌭𑌸𑍍𑌵𑌰𑌙𑍍𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌮𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌤𑍍𑌰𑌿𑌷𑍁𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁𑌵𑌿𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌂𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑌿𑌦𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌹 ॥ 44 ॥
𑌇𑌦𑌨𑍍𑌤𑍁𑌤𑌵𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌞𑍍𑌜𑍍𑌯𑌾𑌸𑌮𑌾𑌯𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌇𑌹𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌾𑌨𑍀𑌤𑌂𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌶𑌿𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌮𑍍 ॥ 45 ॥
𑌸𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌜𑍍𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑍇𑌨𑌸𑌹𑍈𑌵𑌤𑌚𑍍𑌛𑌿𑌰𑍋𑌧𑌨𑍁𑌶𑍍𑌚𑌭𑍂𑌮𑍗𑌵𑌿𑌨𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌯𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌵𑌿𑌦𑍇𑌹𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯𑌸𑍁𑌤𑌾𑌂𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌨𑍍𑌤𑌤𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌤𑌾𑌮𑍍𑌭𑌵𑌮𑍇𑌵𑌶𑌾𑌨𑍁𑌗𑌾 ॥ 46 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌏𑌕𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekatriṃśassargaḥ |
tatastamakṣobhyabalaṃlaṅkādhipatayecarāḥ |
suvelerāghavaṃśaileniviṣṭampratyavedayan || 1 ||
cārāṇāṃrāvaṇaśśrutvāprāptaṃrāmammahābalam |
jātodvego'bhavatkiñcitsacivānidamabravīt || 2 ||
mantriṇaśśīghramāyāntusarvevaisusamāhitāḥ |
ayannomantrakālohisampraptāitirākṣasāḥ || 3 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmantriṇo'bhyāgaman drutam |
tatassamantrayāmāsarākṣasaissacivaissaha || 4 ||
mantrayitvāsadurdharṣaḥkṣamaṃyatsamanantaram |
visarjayitvāsacivānpraviveśasvamālayam || 5 ||
tatorākṣasamāhūyavidyujjihvammahābalam |
māyāvidammahāmāyaḥprāviśadyatramaithilī || 6 ||
vidyujjihvañcamāyājñamabravīdrākṣasādhipaḥ |
mohayiṣyāvahesītāmmāyayājanakātmajām || 7 ||
śiromāyāmayaṅgṛhyarāghavasyaniśācaraḥ |
tvammāṃsamutiṣṭhasvamahaccasaśarandhanuḥ || 8 ||
evamuktastathetyāhavidyujjihvoniśācaraḥ |
darśayāmāsatāmmāyāṃsuprayuktāṃsarāvaṇe || 9 ||
tasyatuṣṭo'bhavadrājāpradadaucavibhūṣaṇam |
aśokavanikāyāntusītādarśanalālasaḥ |
vairṛtānāmadhipatissaṃviveśamahābalaḥ || 10 ||
tatodīnāmadainyārhāndadarśadhanadānujaḥ || 11 ||
adhomukhīṃśokaparāmupaviṣṭāmmahītale |
bhartāramevadhyāyantīmaśokavavikāṅgatām || 12 ||
upāsyamānāṅghorābhīrākṣasībhiritastataḥ |
upasṛtyatatassītāmpraharṣannāmakīrtayan || 13 ||
idañcavacanandhṛṣṭamuvācajanakātmajām |
sāntvyamānāmayābhadreyamupāśrityavalgase |
kharahantāsatebhartārāghavassamarehataḥ || 14 ||
chinnantesarvatomūlandarpastenihatomayā |
vyasanenātmanassīte mamabhāryābhaviṣyasi || 15 ||
visṛjemāmmatimmūḍheḥ kimmṛtenakariṣyasi |
bhavasvabhadreḥ bhāryāṇāṃsarvesāmīśvarīmama || 16 ||
alpapuṇyeḥ nivṛttārtheḥ mūḍheḥ paṇḍitamāniniḥ |
śṛṇubhartṛvadhaṃsīteḥ ghoraṃvṛtravadhaṃyathā || 17 ||
samāyātassamudrāntammāṃhantuṅkilarāghavaḥ |
vānarendrapraṇītenabalenamahatāvṛtaḥ || 18 ||
sanniviṣṭassamudrasyapīḍyatīramathottaram |
balenamahatārāmovrajatyastandivākare || 19 ||
athādhvanipariśrāntamardharātresthitambalam |
sukhasuptaṃsamāsādyacāritramprathamañcaraiḥ || 20 ||
tatprahastapraṇītenabalenamahatāmama |
balamasyahataṃrātrauyatrarāmassalakṣmaṇaḥ || 21 ||
paṭṭasānparighāṃścakrāndaṇḍānmahāyaśān |
bāṇajālāniśūlānibhāsvarānkūṭamudgarān || 22 ||
yaṣṭīścatomarān śaktīścakrāṇimusalānica |
udyamyodyamyarakṣobhirvānareṣunipātitām || 23 ||
athasuptasyarāmasyaprahastenapramāthinā |
asaktaṅkṛtahastenaśiraśchinnammahāsinā || 24 ||
vibhīṣaṇassamutpatyanigṛhītoyadṛcchayā |
diśaḥpravrājitassarvaissarlakṣmaṇaḥplavagaissahā || 25 ||
sugrīvogrīnayāsītebhagnayāplavagādhipaḥ |
nirastahanukaśśetehanumānrākṣasairhataḥ || 26 ||
jāmbavānathajānubhyāmutpatannihatoyudhi |
paṭṭasairbahubhiśchinnonikṛttaḥpādapoyathā || 27 ||
maindaścadvividaścobhaunihatauvānararṣabhau || 28 ||
niśśvasantaurudantaucarudhireṇasamukṣitau |
asināvyāyatauchinnaumadhyehyariniṣūdanau || 29 ||
anutiṣṭhatimedinyāmpanasaḥpanasoyathā || 30 ||
nārācairbahubhiścinnaśśetedaryāndarīmukhaḥ |
kumudastumahātejāniṣkūjansāyakaiḥ kṛtaḥ || 31 ||
aṅgadobahubhiśchinnaśśarairāsādyarākṣasaiḥ |
patitorudhirodgārīkṣitaunipatitāṅgadaḥ || 32 ||
harayomathitānāgairathajātaistathāpare |
śayitāmṛditāścāśvairyāyuvegairivāmbudāḥ || 33 ||
prahṛtāścaparetrastāhasyamānājaghanyataḥ |
abhidrutāsturakṣobhissiṃhairivamahādvipāḥ || 34 ||
sāgarepatitāḥkecitkecigdaganamāśritāḥ |
ṛkṣāvṛkṣānupārūḍhāvānarīṃvṛttimāśritāḥ || 35 ||
sāgarasyacatīreṣuśaileṣucavaneṣuca |
piṅgalāstevirūpākṣairbahubhirbahavohatāḥ || 36 ||
evantavahatobhartāsasainyomamasenayā |
kṣatajārdraṃrajodhvastamidañcasyāhṛtaṃśiraḥ || 37 ||
tataḥparamadurdharṣorāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
sītāyāmupaśantyāṃrākṣasīmidamabravīt || 38 ||
rākṣasaṅkrūrakarmāṇaṃvidyujjihvantvamānaya |
yenatadrāghavaśirassaṅgrāmātsvayamāhṛtam || 39 ||
vidyujjihvastatogṛhyaśirastatsaśarāsanam |
praṇāmaṃśirasākṛtvārāvaṇasyāgratasthitaḥ || 40 ||
tamabravīttatorājārāvaṇorākṣasaṃsthitam |
vidyujjihvammahājihvaṃsamīpaparivartinam || 41 ||
agrataḥkurusītāyāśśīghrandāśaradheśaśiraḥ |
avasthāmpaścimāmbhartuḥkṛpaṇāsādhupaśyatu || 42 ||
evamuktantutadrakṣaśaśirastatpriyadarśanam |
upanikṣipyasītāyāḥkṣipramantaradhīyata || 43 ||
rāvaṇaścāpicikṣepabhasvaraṅkārmukammahat |
triṣulokeṣuvikhyātaṃsītāmidamuvācaha || 44 ||
idantutavarāmasyakārmukañjyāsamāyutam |
ihaprahastenānītaṃhatvātanniśimānuṣam || 45 ||
savidyujjihvenasahaivatacchirodhanuścabhūmauvinikīryarāvaṇaḥ |
videharājasyasutāṃyaśasvinīntato'bravīttāmbhavamevaśānugā || 46 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकत्रिंशस्सर्गः ।
ततस्तमक्षोभ्यबलंलङ्काधिपतयेचराः ।
सुवेलेराघवंशैलेनिविष्टम्प्रत्यवेदयन् ॥ 1 ॥
चाराणांरावणश्श्रुत्वाप्राप्तंरामम्महाबलम् ।
जातोद्वेगोऽभवत्किञ्चित्सचिवानिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥
मन्त्रिणश्शीघ्रमायान्तुसर्वेवैसुसमाहिताः ।
अयन्नोमन्त्रकालोहिसम्प्रप्ताइतिराक्षसाः ॥ 3 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वामन्त्रिणोऽभ्यागमन् द्रुतम् ।
ततस्समन्त्रयामासराक्षसैस्सचिवैस्सह ॥ 4 ॥
मन्त्रयित्वासदुर्धर्षःक्षमंयत्समनन्तरम् ।
विसर्जयित्वासचिवान्प्रविवेशस्वमालयम् ॥ 5 ॥
ततोराक्षसमाहूयविद्युज्जिह्वम्महाबलम् ।
मायाविदम्महामायःप्राविशद्यत्रमैथिली ॥ 6 ॥
विद्युज्जिह्वञ्चमायाज्ञमब्रवीद्राक्षसाधिपः ।
मोहयिष्यावहेसीताम्माययाजनकात्मजाम् ॥ 7 ॥
शिरोमायामयङ्गृह्यराघवस्यनिशाचरः ।
त्वम्मांसमुतिष्ठस्वमहच्चसशरन्धनुः ॥ 8 ॥
एवमुक्तस्तथेत्याहविद्युज्जिह्वोनिशाचरः ।
दर्शयामासताम्मायांसुप्रयुक्तांसरावणे ॥ 9 ॥
तस्यतुष्टोऽभवद्राजाप्रददौचविभूषणम् ।
अशोकवनिकायान्तुसीतादर्शनलालसः ।
वैरृतानामधिपतिस्संविवेशमहाबलः ॥ 10 ॥
ततोदीनामदैन्यार्हान्ददर्शधनदानुजः ॥ 11 ॥
अधोमुखींशोकपरामुपविष्टाम्महीतले ।
भर्तारमेवध्यायन्तीमशोकवविकाङ्गताम् ॥ 12 ॥
उपास्यमानाङ्घोराभीराक्षसीभिरितस्ततः ।
उपसृत्यततस्सीताम्प्रहर्षन्नामकीर्तयन् ॥ 13 ॥
इदञ्चवचनन्धृष्टमुवाचजनकात्मजाम् ।
सान्त्व्यमानामयाभद्रेयमुपाश्रित्यवल्गसे ।
खरहन्तासतेभर्ताराघवस्समरेहतः ॥ 14 ॥
छिन्नन्तेसर्वतोमूलन्दर्पस्तेनिहतोमया ।
व्यसनेनात्मनस्सीते ममभार्याभविष्यसि ॥ 15 ॥
विसृजेमाम्मतिम्मूढेः किम्मृतेनकरिष्यसि ।
भवस्वभद्रेः भार्याणांसर्वेसामीश्वरीमम ॥ 16 ॥
अल्पपुण्येः निवृत्तार्थेः मूढेः पण्डितमानिनिः ।
शृणुभर्तृवधंसीतेः घोरंवृत्रवधंयथा ॥ 17 ॥
समायातस्समुद्रान्तम्मांहन्तुङ्किलराघवः ।
वानरेन्द्रप्रणीतेनबलेनमहतावृतः ॥ 18 ॥
सन्निविष्टस्समुद्रस्यपीड्यतीरमथोत्तरम् ।
बलेनमहतारामोव्रजत्यस्तन्दिवाकरे ॥ 19 ॥
अथाध्वनिपरिश्रान्तमर्धरात्रेस्थितम्बलम् ।
सुखसुप्तंसमासाद्यचारित्रम्प्रथमञ्चरैः ॥ 20 ॥
तत्प्रहस्तप्रणीतेनबलेनमहतामम ।
बलमस्यहतंरात्रौयत्ररामस्सलक्ष्मणः ॥ 21 ॥
पट्टसान्परिघांश्चक्रान्दण्डान्महायशान् ।
बाणजालानिशूलानिभास्वरान्कूटमुद्गरान् ॥ 22 ॥
यष्टीश्चतोमरान् शक्तीश्चक्राणिमुसलानिच ।
उद्यम्योद्यम्यरक्षोभिर्वानरेषुनिपातिताम् ॥ 23 ॥
अथसुप्तस्यरामस्यप्रहस्तेनप्रमाथिना ।
असक्तङ्कृतहस्तेनशिरश्छिन्नम्महासिना ॥ 24 ॥
विभीषणस्समुत्पत्यनिगृहीतोयदृच्छया ।
दिशःप्रव्राजितस्सर्वैस्सर्लक्ष्मणःप्लवगैस्सहा ॥ 25 ॥
सुग्रीवोग्रीनयासीतेभग्नयाप्लवगाधिपः ।
निरस्तहनुकश्शेतेहनुमान्राक्षसैर्हतः ॥ 26 ॥
जाम्बवानथजानुभ्यामुत्पतन्निहतोयुधि ।
पट्टसैर्बहुभिश्छिन्नोनिकृत्तःपादपोयथा ॥ 27 ॥
मैन्दश्चद्विविदश्चोभौनिहतौवानरर्षभौ ॥ 28 ॥
निश्श्वसन्तौरुदन्तौचरुधिरेणसमुक्षितौ ।
असिनाव्यायतौछिन्नौमध्येह्यरिनिषूदनौ ॥ 29 ॥
अनुतिष्ठतिमेदिन्याम्पनसःपनसोयथा ॥ 30 ॥
नाराचैर्बहुभिश्चिन्नश्शेतेदर्यान्दरीमुखः ।
कुमुदस्तुमहातेजानिष्कूजन्सायकैः कृतः ॥ 31 ॥
अङ्गदोबहुभिश्छिन्नश्शरैरासाद्यराक्षसैः ।
पतितोरुधिरोद्गारीक्षितौनिपतिताङ्गदः ॥ 32 ॥
हरयोमथितानागैरथजातैस्तथापरे ।
शयितामृदिताश्चाश्वैर्यायुवेगैरिवाम्बुदाः ॥ 33 ॥
प्रहृताश्चपरेत्रस्ताहस्यमानाजघन्यतः ।
अभिद्रुतास्तुरक्षोभिस्सिंहैरिवमहाद्विपाः ॥ 34 ॥
सागरेपतिताःकेचित्केचिग्दगनमाश्रिताः ।
ऋक्षावृक्षानुपारूढावानरींवृत्तिमाश्रिताः ॥ 35 ॥
सागरस्यचतीरेषुशैलेषुचवनेषुच ।
पिङ्गलास्तेविरूपाक्षैर्बहुभिर्बहवोहताः ॥ 36 ॥
एवन्तवहतोभर्ताससैन्योममसेनया ।
क्षतजार्द्रंरजोध्वस्तमिदञ्चस्याहृतंशिरः ॥ 37 ॥
ततःपरमदुर्धर्षोरावणोराक्षसेश्वरः ।
सीतायामुपशन्त्यांराक्षसीमिदमब्रवीत् ॥ 38 ॥
राक्षसङ्क्रूरकर्माणंविद्युज्जिह्वन्त्वमानय ।
येनतद्राघवशिरस्सङ्ग्रामात्स्वयमाहृतम् ॥ 39 ॥
विद्युज्जिह्वस्ततोगृह्यशिरस्तत्सशरासनम् ।
प्रणामंशिरसाकृत्वारावणस्याग्रतस्थितः ॥ 40 ॥
तमब्रवीत्ततोराजारावणोराक्षसंस्थितम् ।
विद्युज्जिह्वम्महाजिह्वंसमीपपरिवर्तिनम् ॥ 41 ॥
अग्रतःकुरुसीतायाश्शीघ्रन्दाशरधेशशिरः ।
अवस्थाम्पश्चिमाम्भर्तुःकृपणासाधुपश्यतु ॥ 42 ॥
एवमुक्तन्तुतद्रक्षशशिरस्तत्प्रियदर्शनम् ।
उपनिक्षिप्यसीतायाःक्षिप्रमन्तरधीयत ॥ 43 ॥
रावणश्चापिचिक्षेपभस्वरङ्कार्मुकम्महत् ।
त्रिषुलोकेषुविख्यातंसीतामिदमुवाचह ॥ 44 ॥
इदन्तुतवरामस्यकार्मुकञ्ज्यासमायुतम् ।
इहप्रहस्तेनानीतंहत्वातन्निशिमानुषम् ॥ 45 ॥
सविद्युज्जिह्वेनसहैवतच्छिरोधनुश्चभूमौविनिकीर्यरावणः ।
विदेहराजस्यसुतांयशस्विनीन्ततोऽब्रवीत्ताम्भवमेवशानुगा ॥ 46 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekatriṃśassargaḥ |
tatastamakṣobhyabalaṃlaṅkādhipatayecarāḥ |
suvelerāghavaṃśaileniviṣṭampratyavedayan || 1 ||
cārāṇāṃrāvaṇaśśrutvāprāptaṃrāmammahābalam |
jātodvego'bhavatkiñcitsacivānidamabravīt || 2 ||
mantriṇaśśīghramāyāntusarvevaisusamāhitāḥ |
ayannomantrakālohisampraptāitirākṣasāḥ || 3 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmantriṇo'bhyāgaman drutam |
tatassamantrayāmāsarākṣasaissacivaissaha || 4 ||
mantrayitvāsadurdharṣaḥkṣamaṃyatsamanantaram |
visarjayitvāsacivānpraviveśasvamālayam || 5 ||
tatorākṣasamāhūyavidyujjihvammahābalam |
māyāvidammahāmāyaḥprāviśadyatramaithilī || 6 ||
vidyujjihvañcamāyājñamabravīdrākṣasādhipaḥ |
mohayiṣyāvahesītāmmāyayājanakātmajām || 7 ||
śiromāyāmayaṅgṛhyarāghavasyaniśācaraḥ |
tvammāṃsamutiṣṭhasvamahaccasaśarandhanuḥ || 8 ||
evamuktastathetyāhavidyujjihvoniśācaraḥ |
darśayāmāsatāmmāyāṃsuprayuktāṃsarāvaṇe || 9 ||
tasyatuṣṭo'bhavadrājāpradadaucavibhūṣaṇam |
aśokavanikāyāntusītādarśanalālasaḥ |
vairṛtānāmadhipatissaṃviveśamahābalaḥ || 10 ||
tatodīnāmadainyārhāndadarśadhanadānujaḥ || 11 ||
adhomukhīṃśokaparāmupaviṣṭāmmahītale |
bhartāramevadhyāyantīmaśokavavikāṅgatām || 12 ||
upāsyamānāṅghorābhīrākṣasībhiritastataḥ |
upasṛtyatatassītāmpraharṣannāmakīrtayan || 13 ||
idañcavacanandhṛṣṭamuvācajanakātmajām |
sāntvyamānāmayābhadreyamupāśrityavalgase |
kharahantāsatebhartārāghavassamarehataḥ || 14 ||
chinnantesarvatomūlandarpastenihatomayā |
vyasanenātmanassīte mamabhāryābhaviṣyasi || 15 ||
visṛjemāmmatimmūḍheḥ kimmṛtenakariṣyasi |
bhavasvabhadreḥ bhāryāṇāṃsarvesāmīśvarīmama || 16 ||
alpapuṇyeḥ nivṛttārtheḥ mūḍheḥ paṇḍitamāniniḥ |
śṛṇubhartṛvadhaṃsīteḥ ghoraṃvṛtravadhaṃyathā || 17 ||
samāyātassamudrāntammāṃhantuṅkilarāghavaḥ |
vānarendrapraṇītenabalenamahatāvṛtaḥ || 18 ||
sanniviṣṭassamudrasyapīḍyatīramathottaram |
balenamahatārāmovrajatyastandivākare || 19 ||
athādhvanipariśrāntamardharātresthitambalam |
sukhasuptaṃsamāsādyacāritramprathamañcaraiḥ || 20 ||
tatprahastapraṇītenabalenamahatāmama |
balamasyahataṃrātrauyatrarāmassalakṣmaṇaḥ || 21 ||
paṭṭasānparighāṃścakrāndaṇḍānmahāyaśān |
bāṇajālāniśūlānibhāsvarānkūṭamudgarān || 22 ||
yaṣṭīścatomarān śaktīścakrāṇimusalānica |
udyamyodyamyarakṣobhirvānareṣunipātitām || 23 ||
athasuptasyarāmasyaprahastenapramāthinā |
asaktaṅkṛtahastenaśiraśchinnammahāsinā || 24 ||
vibhīṣaṇassamutpatyanigṛhītoyadṛcchayā |
diśaḥpravrājitassarvaissarlakṣmaṇaḥplavagaissahā || 25 ||
sugrīvogrīnayāsītebhagnayāplavagādhipaḥ |
nirastahanukaśśetehanumānrākṣasairhataḥ || 26 ||
jāmbavānathajānubhyāmutpatannihatoyudhi |
paṭṭasairbahubhiśchinnonikṛttaḥpādapoyathā || 27 ||
maindaścadvividaścobhaunihatauvānararṣabhau || 28 ||
niśśvasantaurudantaucarudhireṇasamukṣitau |
asināvyāyatauchinnaumadhyehyariniṣūdanau || 29 ||
anutiṣṭhatimedinyāmpanasaḥpanasoyathā || 30 ||
nārācairbahubhiścinnaśśetedaryāndarīmukhaḥ |
kumudastumahātejāniṣkūjansāyakaiḥ kṛtaḥ || 31 ||
aṅgadobahubhiśchinnaśśarairāsādyarākṣasaiḥ |
patitorudhirodgārīkṣitaunipatitāṅgadaḥ || 32 ||
harayomathitānāgairathajātaistathāpare |
śayitāmṛditāścāśvairyāyuvegairivāmbudāḥ || 33 ||
prahṛtāścaparetrastāhasyamānājaghanyataḥ |
abhidrutāsturakṣobhissiṃhairivamahādvipāḥ || 34 ||
sāgarepatitāḥkecitkecigdaganamāśritāḥ |
ṛkṣāvṛkṣānupārūḍhāvānarīṃvṛttimāśritāḥ || 35 ||
sāgarasyacatīreṣuśaileṣucavaneṣuca |
piṅgalāstevirūpākṣairbahubhirbahavohatāḥ || 36 ||
evantavahatobhartāsasainyomamasenayā |
kṣatajārdraṃrajodhvastamidañcasyāhṛtaṃśiraḥ || 37 ||
tataḥparamadurdharṣorāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
sītāyāmupaśantyāṃrākṣasīmidamabravīt || 38 ||
rākṣasaṅkrūrakarmāṇaṃvidyujjihvantvamānaya |
yenatadrāghavaśirassaṅgrāmātsvayamāhṛtam || 39 ||
vidyujjihvastatogṛhyaśirastatsaśarāsanam |
praṇāmaṃśirasākṛtvārāvaṇasyāgratasthitaḥ || 40 ||
tamabravīttatorājārāvaṇorākṣasaṃsthitam |
vidyujjihvammahājihvaṃsamīpaparivartinam || 41 ||
agrataḥkurusītāyāśśīghrandāśaradheśaśiraḥ |
avasthāmpaścimāmbhartuḥkṛpaṇāsādhupaśyatu || 42 ||
evamuktantutadrakṣaśaśirastatpriyadarśanam |
upanikṣipyasītāyāḥkṣipramantaradhīyata || 43 ||
rāvaṇaścāpicikṣepabhasvaraṅkārmukammahat |
triṣulokeṣuvikhyātaṃsītāmidamuvācaha || 44 ||
idantutavarāmasyakārmukañjyāsamāyutam |
ihaprahastenānītaṃhatvātanniśimānuṣam || 45 ||
savidyujjihvenasahaivatacchirodhanuścabhūmauvinikīryarāvaṇaḥ |
videharājasyasutāṃyaśasvinīntato'bravīttāmbhavamevaśānugā || 46 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.