6.31 Yuddhakanda - Ekatrimsha Sargah — Sinhala Script

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .

අථ ඒකත්රිංශස්සර්ගඃ .

තතස්තමක්ෂෝභ්යබලංලඞ්කාධිපතයේචරාඃ .

සුවේලේරාඝවංශෛලේනිවිෂ්ටම්ප්රත්යවේදයන් .. 1 ..

චාරාණාංරාවණශ්ශ්රුත්වාප්රාප්තංරාමම්මහාබලම් .

ජාතෝද්වේගෝ(අ)භවත්කිඤ්චිත්සචිවානිදමබ්රවීත් .. 2 ..

මන්ත්රිණශ්ශීඝ්රමායාන්තුසර්වේවෛසුසමාහිතාඃ .

අයන්නෝමන්ත්රකාලෝහිසම්ප්රප්තාඉතිරාක්ෂසාඃ .. 3 ..

තස්යතද්වචනංශ්රුත්වාමන්ත්රිණෝ(අ)භ්යාගමන් ද්රුතම් .

තතස්සමන්ත්රයාමාසරාක්ෂසෛස්සචිවෛස්සහ .. 4 ..

මන්ත්රයිත්වාසදුර්ධර්ෂඃක්ෂමංයත්සමනන්තරම් .

විසර්ජයිත්වාසචිවාන්ප්රවිවේශස්වමාලයම් .. 5 ..

තතෝරාක්ෂසමාහූයවිද්යුජ්ජිහ්වම්මහාබලම් .

මායාවිදම්මහාමායඃප්රාවිශද්යත්රමෛථිලී .. 6 ..

විද්යුජ්ජිහ්වඤ්චමායාජ්ඤමබ්රවීද්රාක්ෂසාධිපඃ .

මෝහයිෂ්යාවහේසීතාම්මායයාජනකාත්මජාම් .. 7 ..

ශිරෝමායාමයඞ්ගෘහ්යරාඝවස්යනිශාචරඃ .

ත්වම්මාංසමුතිෂ්ඨස්වමහච්චසශරන්ධනුඃ .. 8 ..

ඒවමුක්තස්තථේත්යාහවිද්යුජ්ජිහ්වෝනිශාචරඃ .

දර්ශයාමාසතාම්මායාංසුප්රයුක්තාංසරාවණේ .. 9 ..

තස්යතුෂ්ටෝ(අ)භවද්රාජාප්රදදෞචවිභූෂණම් .

අශෝකවනිකායාන්තුසීතාදර්ශනලාලසඃ .

වෛරෘතානාමධිපතිස්සංවිවේශමහාබලඃ .. 10 ..

තතෝදීනාමදෛන්යාර්හාන්දදර්ශධනදානුජඃ .. 11 ..

අධෝමුඛීංශෝකපරාමුපවිෂ්ටාම්මහීතලේ .

භර්තාරමේවධ්යායන්තීමශෝකවවිකාඞ්ගතාම් .. 12 ..

උපාස්යමානාඞ්ඝෝරාභීරාක්ෂසීභිරිතස්තතඃ .

උපසෘත්යතතස්සීතාම්ප්රහර්ෂන්නාමකීර්තයන් .. 13 ..

ඉදඤ්චවචනන්ධෘෂ්ටමුවාචජනකාත්මජාම් .

සාන්ත්ව්යමානාමයාභද්රේයමුපාශ්රිත්යවල්ගසේ .

ඛරහන්තාසතේභර්තාරාඝවස්සමරේහතඃ .. 14 ..

ඡින්නන්තේසර්වතෝමූලන්දර්පස්තේනිහතෝමයා .

ව්යසනේනාත්මනස්සීතේ මමභාර්යාභවිෂ්යසි .. 15 ..

විසෘජේමාම්මතිම්මූඪේඃ කිම්මෘතේනකරිෂ්යසි .

භවස්වභද්රේඃ භාර්යාණාංසර්වේසාමීශ්වරීමම .. 16 ..

අල්පපුණ්යේඃ නිවෘත්තාර්ථේඃ මූඪේඃ පණ්ඩිතමානිනිඃ .

ශෘණුභර්තෘවධංසීතේඃ ඝෝරංවෘත්රවධංයථා .. 17 ..

සමායාතස්සමුද්රාන්තම්මාංහන්තුඞ්කිලරාඝවඃ .

වානරේන්ද්රප්රණීතේනබලේනමහතාවෘතඃ .. 18 ..

සන්නිවිෂ්ටස්සමුද්රස්යපීඩ්යතීරමථෝත්තරම් .

බලේනමහතාරාමෝව්රජත්යස්තන්දිවාකරේ .. 19 ..

අථාධ්වනිපරිශ්රාන්තමර්ධරාත්රේස්ථිතම්බලම් .

සුඛසුප්තංසමාසාද්යචාරිත්රම්ප්රථමඤ්චරෛඃ .. 20 ..

තත්ප්රහස්තප්රණීතේනබලේනමහතාමම .

බලමස්යහතංරාත්රෞයත්රරාමස්සලක්ෂ්මණඃ .. 21 ..

පට්ටසාන්පරිඝාංශ්චක්රාන්දණ්ඩාන්මහායශාන් .

බාණජාලානිශූලානිභාස්වරාන්කූටමුද්ගරාන් .. 22 ..

යෂ්ටීශ්චතෝමරාන් ශක්තීශ්චක්රාණිමුසලානිච .

උද්යම්යෝද්යම්යරක්ෂෝභිර්වානරේෂුනිපාතිතාම් .. 23 ..

අථසුප්තස්යරාමස්යප්රහස්තේනප්රමාථිනා .

අසක්තඞ්කෘතහස්තේනශිරශ්ඡින්නම්මහාසිනා .. 24 ..

විභීෂණස්සමුත්පත්යනිගෘහීතෝයදෘච්ඡයා .

දිශඃප්රව්රාජිතස්සර්වෛස්සර්ලක්ෂ්මණඃප්ලවගෛස්සහා .. 25 ..

සුග්රීවෝග්රීනයාසීතේභග්නයාප්ලවගාධිපඃ .

නිරස්තහනුකශ්ශේතේහනුමාන්රාක්ෂසෛර්හතඃ .. 26 ..

ජාම්බවානථජානුභ්යාමුත්පතන්නිහතෝයුධි .

පට්ටසෛර්බහුභිශ්ඡින්නෝනිකෘත්තඃපාදපෝයථා .. 27 ..

මෛන්දශ්චද්විවිදශ්චෝභෞනිහතෞවානරර්ෂභෞ .. 28 ..

නිශ්ශ්වසන්තෞරුදන්තෞචරුධිරේණසමුක්ෂිතෞ .

අසිනාව්යායතෞඡින්නෞමධ්යේහ්යරිනිෂූදනෞ .. 29 ..

අනුතිෂ්ඨතිමේදින්යාම්පනසඃපනසෝයථා .. 30 ..

නාරාචෛර්බහුභිශ්චින්නශ්ශේතේදර්යාන්දරීමුඛඃ .

කුමුදස්තුමහාතේජානිෂ්කූජන්සායකෛඃ කෘතඃ .. 31 ..

අඞ්ගදෝබහුභිශ්ඡින්නශ්ශරෛරාසාද්යරාක්ෂසෛඃ .

පතිතෝරුධිරෝද්ගාරීක්ෂිතෞනිපතිතාඞ්ගදඃ .. 32 ..

හරයෝමථිතානාගෛරථජාතෛස්තථාපරේ .

ශයිතාමෘදිතාශ්චාශ්වෛර්යායුවේගෛරිවාම්බුදාඃ .. 33 ..

ප්රහෘතාශ්චපරේත්රස්තාහස්යමානාජඝන්යතඃ .

අභිද්රුතාස්තුරක්ෂෝභිස්සිංහෛරිවමහාද්විපාඃ .. 34 ..

සාගරේපතිතාඃකේචිත්කේචිග්දගනමාශ්රිතාඃ .

ඍක්ෂාවෘක්ෂානුපාරූඪාවානරීංවෘත්තිමාශ්රිතාඃ .. 35 ..

සාගරස්යචතීරේෂුශෛලේෂුචවනේෂුච .

පිඞ්ගලාස්තේවිරූපාක්ෂෛර්බහුභිර්බහවෝහතාඃ .. 36 ..

ඒවන්තවහතෝභර්තාසසෛන්යෝමමසේනයා .

ක්ෂතජාර්ද්රංරජෝධ්වස්තමිදඤ්චස්යාහෘතංශිරඃ .. 37 ..

තතඃපරමදුර්ධර්ෂෝරාවණෝරාක්ෂසේශ්වරඃ .

සීතායාමුපශන්ත්යාංරාක්ෂසීමිදමබ්රවීත් .. 38 ..

රාක්ෂසඞ්ක්රූරකර්මාණංවිද්යුජ්ජිහ්වන්ත්වමානය .

යේනතද්රාඝවශිරස්සඞ්ග්රාමාත්ස්වයමාහෘතම් .. 39 ..

විද්යුජ්ජිහ්වස්තතෝගෘහ්යශිරස්තත්සශරාසනම් .

ප්රණාමංශිරසාකෘත්වාරාවණස්යාග්රතස්ථිතඃ .. 40 ..

තමබ්රවීත්තතෝරාජාරාවණෝරාක්ෂසංස්ථිතම් .

විද්යුජ්ජිහ්වම්මහාජිහ්වංසමීපපරිවර්තිනම් .. 41 ..

අග්රතඃකුරුසීතායාශ්ශීඝ්රන්දාශරධේශශිරඃ .

අවස්ථාම්පශ්චිමාම්භර්තුඃකෘපණාසාධුපශ්යතු .. 42 ..

ඒවමුක්තන්තුතද්රක්ෂශශිරස්තත්ප්රියදර්ශනම් .

උපනික්ෂිප්යසීතායාඃක්ෂිප්රමන්තරධීයත .. 43 ..

රාවණශ්චාපිචික්ෂේපභස්වරඞ්කාර්මුකම්මහත් .

ත්රිෂුලෝකේෂුවිඛ්යාතංසීතාමිදමුවාචහ .. 44 ..

ඉදන්තුතවරාමස්යකාර්මුකඤ්ජ්යාසමායුතම් .

ඉහප්රහස්තේනානීතංහත්වාතන්නිශිමානුෂම් .. 45 ..

සවිද්යුජ්ජිහ්වේනසහෛවතච්ඡිරෝධනුශ්චභූමෞවිනිකීර්යරාවණඃ .

විදේහරාජස්යසුතාංයශස්විනීන්තතෝ(අ)බ්රවීත්තාම්භවමේවශානුගා .. 46 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ ඒකත්රිංශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekatriṃśassargaḥ |

tatastamakṣobhyabalaṃlaṅkādhipatayecarāḥ |

suvelerāghavaṃśaileniviṣṭampratyavedayan || 1 ||

cārāṇāṃrāvaṇaśśrutvāprāptaṃrāmammahābalam |

jātodvego'bhavatkiñcitsacivānidamabravīt || 2 ||

mantriṇaśśīghramāyāntusarvevaisusamāhitāḥ |

ayannomantrakālohisampraptāitirākṣasāḥ || 3 ||

tasyatadvacanaṃśrutvāmantriṇo'bhyāgaman drutam |

tatassamantrayāmāsarākṣasaissacivaissaha || 4 ||

mantrayitvāsadurdharṣaḥkṣamaṃyatsamanantaram |

visarjayitvāsacivānpraviveśasvamālayam || 5 ||

tatorākṣasamāhūyavidyujjihvammahābalam |

māyāvidammahāmāyaḥprāviśadyatramaithilī || 6 ||

vidyujjihvañcamāyājñamabravīdrākṣasādhipaḥ |

mohayiṣyāvahesītāmmāyayājanakātmajām || 7 ||

śiromāyāmayaṅgṛhyarāghavasyaniśācaraḥ |

tvammāṃsamutiṣṭhasvamahaccasaśarandhanuḥ || 8 ||

evamuktastathetyāhavidyujjihvoniśācaraḥ |

darśayāmāsatāmmāyāṃsuprayuktāṃsarāvaṇe || 9 ||

tasyatuṣṭo'bhavadrājāpradadaucavibhūṣaṇam |

aśokavanikāyāntusītādarśanalālasaḥ |

vairṛtānāmadhipatissaṃviveśamahābalaḥ || 10 ||

tatodīnāmadainyārhāndadarśadhanadānujaḥ || 11 ||

adhomukhīṃśokaparāmupaviṣṭāmmahītale |

bhartāramevadhyāyantīmaśokavavikāṅgatām || 12 ||

upāsyamānāṅghorābhīrākṣasībhiritastataḥ |

upasṛtyatatassītāmpraharṣannāmakīrtayan || 13 ||

idañcavacanandhṛṣṭamuvācajanakātmajām |

sāntvyamānāmayābhadreyamupāśrityavalgase |

kharahantāsatebhartārāghavassamarehataḥ || 14 ||

chinnantesarvatomūlandarpastenihatomayā |

vyasanenātmanassīte mamabhāryābhaviṣyasi || 15 ||

visṛjemāmmatimmūḍheḥ kimmṛtenakariṣyasi |

bhavasvabhadreḥ bhāryāṇāṃsarvesāmīśvarīmama || 16 ||

alpapuṇyeḥ nivṛttārtheḥ mūḍheḥ paṇḍitamāniniḥ |

śṛṇubhartṛvadhaṃsīteḥ ghoraṃvṛtravadhaṃyathā || 17 ||

samāyātassamudrāntammāṃhantuṅkilarāghavaḥ |

vānarendrapraṇītenabalenamahatāvṛtaḥ || 18 ||

sanniviṣṭassamudrasyapīḍyatīramathottaram |

balenamahatārāmovrajatyastandivākare || 19 ||

athādhvanipariśrāntamardharātresthitambalam |

sukhasuptaṃsamāsādyacāritramprathamañcaraiḥ || 20 ||

tatprahastapraṇītenabalenamahatāmama |

balamasyahataṃrātrauyatrarāmassalakṣmaṇaḥ || 21 ||

paṭṭasānparighāṃścakrāndaṇḍānmahāyaśān |

bāṇajālāniśūlānibhāsvarānkūṭamudgarān || 22 ||

yaṣṭīścatomarān śaktīścakrāṇimusalānica |

udyamyodyamyarakṣobhirvānareṣunipātitām || 23 ||

athasuptasyarāmasyaprahastenapramāthinā |

asaktaṅkṛtahastenaśiraśchinnammahāsinā || 24 ||

vibhīṣaṇassamutpatyanigṛhītoyadṛcchayā |

diśaḥpravrājitassarvaissarlakṣmaṇaḥplavagaissahā || 25 ||

sugrīvogrīnayāsītebhagnayāplavagādhipaḥ |

nirastahanukaśśetehanumānrākṣasairhataḥ || 26 ||

jāmbavānathajānubhyāmutpatannihatoyudhi |

paṭṭasairbahubhiśchinnonikṛttaḥpādapoyathā || 27 ||

maindaścadvividaścobhaunihatauvānararṣabhau || 28 ||

niśśvasantaurudantaucarudhireṇasamukṣitau |

asināvyāyatauchinnaumadhyehyariniṣūdanau || 29 ||

anutiṣṭhatimedinyāmpanasaḥpanasoyathā || 30 ||

nārācairbahubhiścinnaśśetedaryāndarīmukhaḥ |

kumudastumahātejāniṣkūjansāyakaiḥ kṛtaḥ || 31 ||

aṅgadobahubhiśchinnaśśarairāsādyarākṣasaiḥ |

patitorudhirodgārīkṣitaunipatitāṅgadaḥ || 32 ||

harayomathitānāgairathajātaistathāpare |

śayitāmṛditāścāśvairyāyuvegairivāmbudāḥ || 33 ||

prahṛtāścaparetrastāhasyamānājaghanyataḥ |

abhidrutāsturakṣobhissiṃhairivamahādvipāḥ || 34 ||

sāgarepatitāḥkecitkecigdaganamāśritāḥ |

ṛkṣāvṛkṣānupārūḍhāvānarīṃvṛttimāśritāḥ || 35 ||

sāgarasyacatīreṣuśaileṣucavaneṣuca |

piṅgalāstevirūpākṣairbahubhirbahavohatāḥ || 36 ||

evantavahatobhartāsasainyomamasenayā |

kṣatajārdraṃrajodhvastamidañcasyāhṛtaṃśiraḥ || 37 ||

tataḥparamadurdharṣorāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

sītāyāmupaśantyāṃrākṣasīmidamabravīt || 38 ||

rākṣasaṅkrūrakarmāṇaṃvidyujjihvantvamānaya |

yenatadrāghavaśirassaṅgrāmātsvayamāhṛtam || 39 ||

vidyujjihvastatogṛhyaśirastatsaśarāsanam |

praṇāmaṃśirasākṛtvārāvaṇasyāgratasthitaḥ || 40 ||

tamabravīttatorājārāvaṇorākṣasaṃsthitam |

vidyujjihvammahājihvaṃsamīpaparivartinam || 41 ||

agrataḥkurusītāyāśśīghrandāśaradheśaśiraḥ |

avasthāmpaścimāmbhartuḥkṛpaṇāsādhupaśyatu || 42 ||

evamuktantutadrakṣaśaśirastatpriyadarśanam |

upanikṣipyasītāyāḥkṣipramantaradhīyata || 43 ||

rāvaṇaścāpicikṣepabhasvaraṅkārmukammahat |

triṣulokeṣuvikhyātaṃsītāmidamuvācaha || 44 ||

idantutavarāmasyakārmukañjyāsamāyutam |

ihaprahastenānītaṃhatvātanniśimānuṣam || 45 ||

savidyujjihvenasahaivatacchirodhanuścabhūmauvinikīryarāvaṇaḥ |

videharājasyasutāṃyaśasvinīntato'bravīttāmbhavamevaśānugā || 46 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekatriṃśassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ एकत्रिंशस्सर्गः ।

ततस्तमक्षोभ्यबलंलङ्काधिपतयेचराः ।

सुवेलेराघवंशैलेनिविष्टम्प्रत्यवेदयन् ॥ 1 ॥

चाराणांरावणश्श्रुत्वाप्राप्तंरामम्महाबलम् ।

जातोद्वेगोऽभवत्किञ्चित्सचिवानिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥

मन्त्रिणश्शीघ्रमायान्तुसर्वेवैसुसमाहिताः ।

अयन्नोमन्त्रकालोहिसम्प्रप्ताइतिराक्षसाः ॥ 3 ॥

तस्यतद्वचनंश्रुत्वामन्त्रिणोऽभ्यागमन् द्रुतम् ।

ततस्समन्त्रयामासराक्षसैस्सचिवैस्सह ॥ 4 ॥

मन्त्रयित्वासदुर्धर्षःक्षमंयत्समनन्तरम् ।

विसर्जयित्वासचिवान्प्रविवेशस्वमालयम् ॥ 5 ॥

ततोराक्षसमाहूयविद्युज्जिह्वम्महाबलम् ।

मायाविदम्महामायःप्राविशद्यत्रमैथिली ॥ 6 ॥

विद्युज्जिह्वञ्चमायाज्ञमब्रवीद्राक्षसाधिपः ।

मोहयिष्यावहेसीताम्माययाजनकात्मजाम् ॥ 7 ॥

शिरोमायामयङ्गृह्यराघवस्यनिशाचरः ।

त्वम्मांसमुतिष्ठस्वमहच्चसशरन्धनुः ॥ 8 ॥

एवमुक्तस्तथेत्याहविद्युज्जिह्वोनिशाचरः ।

दर्शयामासताम्मायांसुप्रयुक्तांसरावणे ॥ 9 ॥

तस्यतुष्टोऽभवद्राजाप्रददौचविभूषणम् ।

अशोकवनिकायान्तुसीतादर्शनलालसः ।

वैरृतानामधिपतिस्संविवेशमहाबलः ॥ 10 ॥

ततोदीनामदैन्यार्हान्ददर्शधनदानुजः ॥ 11 ॥

अधोमुखींशोकपरामुपविष्टाम्महीतले ।

भर्तारमेवध्यायन्तीमशोकवविकाङ्गताम् ॥ 12 ॥

उपास्यमानाङ्घोराभीराक्षसीभिरितस्ततः ।

उपसृत्यततस्सीताम्प्रहर्षन्नामकीर्तयन् ॥ 13 ॥

इदञ्चवचनन्धृष्टमुवाचजनकात्मजाम् ।

सान्त्व्यमानामयाभद्रेयमुपाश्रित्यवल्गसे ।

खरहन्तासतेभर्ताराघवस्समरेहतः ॥ 14 ॥

छिन्नन्तेसर्वतोमूलन्दर्पस्तेनिहतोमया ।

व्यसनेनात्मनस्सीते ममभार्याभविष्यसि ॥ 15 ॥

विसृजेमाम्मतिम्मूढेः किम्मृतेनकरिष्यसि ।

भवस्वभद्रेः भार्याणांसर्वेसामीश्वरीमम ॥ 16 ॥

अल्पपुण्येः निवृत्तार्थेः मूढेः पण्डितमानिनिः ।

शृणुभर्तृवधंसीतेः घोरंवृत्रवधंयथा ॥ 17 ॥

समायातस्समुद्रान्तम्मांहन्तुङ्किलराघवः ।

वानरेन्द्रप्रणीतेनबलेनमहतावृतः ॥ 18 ॥

सन्निविष्टस्समुद्रस्यपीड्यतीरमथोत्तरम् ।

बलेनमहतारामोव्रजत्यस्तन्दिवाकरे ॥ 19 ॥

अथाध्वनिपरिश्रान्तमर्धरात्रेस्थितम्बलम् ।

सुखसुप्तंसमासाद्यचारित्रम्प्रथमञ्चरैः ॥ 20 ॥

तत्प्रहस्तप्रणीतेनबलेनमहतामम ।

बलमस्यहतंरात्रौयत्ररामस्सलक्ष्मणः ॥ 21 ॥

पट्टसान्परिघांश्चक्रान्दण्डान्महायशान् ।

बाणजालानिशूलानिभास्वरान्कूटमुद्गरान् ॥ 22 ॥

यष्टीश्चतोमरान् शक्तीश्चक्राणिमुसलानिच ।

उद्यम्योद्यम्यरक्षोभिर्वानरेषुनिपातिताम् ॥ 23 ॥

अथसुप्तस्यरामस्यप्रहस्तेनप्रमाथिना ।

असक्तङ्कृतहस्तेनशिरश्छिन्नम्महासिना ॥ 24 ॥

विभीषणस्समुत्पत्यनिगृहीतोयदृच्छया ।

दिशःप्रव्राजितस्सर्वैस्सर्लक्ष्मणःप्लवगैस्सहा ॥ 25 ॥

सुग्रीवोग्रीनयासीतेभग्नयाप्लवगाधिपः ।

निरस्तहनुकश्शेतेहनुमान्राक्षसैर्हतः ॥ 26 ॥

जाम्बवानथजानुभ्यामुत्पतन्निहतोयुधि ।

पट्टसैर्बहुभिश्छिन्नोनिकृत्तःपादपोयथा ॥ 27 ॥

मैन्दश्चद्विविदश्चोभौनिहतौवानरर्षभौ ॥ 28 ॥

निश्श्वसन्तौरुदन्तौचरुधिरेणसमुक्षितौ ।

असिनाव्यायतौछिन्नौमध्येह्यरिनिषूदनौ ॥ 29 ॥

अनुतिष्ठतिमेदिन्याम्पनसःपनसोयथा ॥ 30 ॥

नाराचैर्बहुभिश्चिन्नश्शेतेदर्यान्दरीमुखः ।

कुमुदस्तुमहातेजानिष्कूजन्सायकैः कृतः ॥ 31 ॥

अङ्गदोबहुभिश्छिन्नश्शरैरासाद्यराक्षसैः ।

पतितोरुधिरोद्गारीक्षितौनिपतिताङ्गदः ॥ 32 ॥

हरयोमथितानागैरथजातैस्तथापरे ।

शयितामृदिताश्चाश्वैर्यायुवेगैरिवाम्बुदाः ॥ 33 ॥

प्रहृताश्चपरेत्रस्ताहस्यमानाजघन्यतः ।

अभिद्रुतास्तुरक्षोभिस्सिंहैरिवमहाद्विपाः ॥ 34 ॥

सागरेपतिताःकेचित्केचिग्दगनमाश्रिताः ।

ऋक्षावृक्षानुपारूढावानरींवृत्तिमाश्रिताः ॥ 35 ॥

सागरस्यचतीरेषुशैलेषुचवनेषुच ।

पिङ्गलास्तेविरूपाक्षैर्बहुभिर्बहवोहताः ॥ 36 ॥

एवन्तवहतोभर्ताससैन्योममसेनया ।

क्षतजार्द्रंरजोध्वस्तमिदञ्चस्याहृतंशिरः ॥ 37 ॥

ततःपरमदुर्धर्षोरावणोराक्षसेश्वरः ।

सीतायामुपशन्त्यांराक्षसीमिदमब्रवीत् ॥ 38 ॥

राक्षसङ्क्रूरकर्माणंविद्युज्जिह्वन्त्वमानय ।

येनतद्राघवशिरस्सङ्ग्रामात्स्वयमाहृतम् ॥ 39 ॥

विद्युज्जिह्वस्ततोगृह्यशिरस्तत्सशरासनम् ।

प्रणामंशिरसाकृत्वारावणस्याग्रतस्थितः ॥ 40 ॥

तमब्रवीत्ततोराजारावणोराक्षसंस्थितम् ।

विद्युज्जिह्वम्महाजिह्वंसमीपपरिवर्तिनम् ॥ 41 ॥

अग्रतःकुरुसीतायाश्शीघ्रन्दाशरधेशशिरः ।

अवस्थाम्पश्चिमाम्भर्तुःकृपणासाधुपश्यतु ॥ 42 ॥

एवमुक्तन्तुतद्रक्षशशिरस्तत्प्रियदर्शनम् ।

उपनिक्षिप्यसीतायाःक्षिप्रमन्तरधीयत ॥ 43 ॥

रावणश्चापिचिक्षेपभस्वरङ्कार्मुकम्महत् ।

त्रिषुलोकेषुविख्यातंसीतामिदमुवाचह ॥ 44 ॥

इदन्तुतवरामस्यकार्मुकञ्ज्यासमायुतम् ।

इहप्रहस्तेनानीतंहत्वातन्निशिमानुषम् ॥ 45 ॥

सविद्युज्जिह्वेनसहैवतच्छिरोधनुश्चभूमौविनिकीर्यरावणः ।

विदेहराजस्यसुतांयशस्विनीन्ततोऽब्रवीत्ताम्भवमेवशानुगा ॥ 46 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकत्रिंशस्सर्गः ॥